Kalika Purana · Chapter 47
//aurvya uvāca//
haro yāvad jagatyarthe devavargaiḥ prasāditaḥ/
tāvanmahāmaithunena hīno'bhūdumayā saha// ४७..
vartate ratimātreṇa svecchāṃ sampūrayan sadā/
yathāmanorathaṃ devyāḥ satataṃ pūrayanmṛḍaḥ// ४७..
athaikadomayā sārdhaṃ nigūḍhe ratimandire/
narmākaronmahādevo modayukto ratipriyaḥ// ४७..
yadā sā narmaṇe yātā gaurī smaraharantikam/
tadā bhṛṅgimahākālau dvāḥsthau dvāri pratiṣṭhitau// ४७..
narmāvasāne sā devī muktadhammillabandhanā/
bandhahīnaṃ galadgātrādvastramālambya pāṇinā// ४७..
vyastahārā gandhapuṣpairākulairnātiśobhanā /
viluptakuṅkumā daṣṭadaśanacchadavibhramā// ४७..
niḥsṛtāratisaṅkelinilayājjalajānanā /
īṣadāghūrṇanayanā nicitāsvedabindubhiḥ// ४७..
tāṃ niḥsarantīṃ sadanāt tathābhūtāmaninditām/
ayogyāṃ vīkṣituñcanyairvṛṣadhvajamṛte patim // ४७..
dadaśṛturmahātmānau nātihṛṣṭātmamānasau/
bhṛṅgī cāpi mahākālaḥ prāptakālaṃ cukopatuḥ// ४७..
dṛṣṭ vā tāṃ mātaraṃ dīnau tathābhūtāvadhomukhau/
cintāṃ ca jagmatustīvrāṃ niśaśvasaturuttamau// ४७..
tau paśyantau tadā devī dadarśa himavatsutā/
cukopa ca tadāparṇā vākyaṃ caitaduvāca ha// ४७..
evaṃbhūtaṃ ca māṃ kasmādasambaddhāvapaśyatām/
bhavantī tanayau śuddhau hnīmaryādāvivarjitau// ४७..
yaṣmādimāmamaryādāṃ bhavantau nirapatrapau/
akurvatāṃ tato bhūyād savatorjanma mānuṣe// ४७..
mānuṣīṃ yonimāsādya madavekṣavaṇadoṣataḥ/
bhaviṣyantau bhavantau tu śākhāmṛgamukhau bhuvi// ४७..
iti tāvumayā śaptau haraputrau mahāmatī/
bhṛṅgī caiva mahākālaḥ svamāturantikaṃ tadā// ४७..
tau praptaduḥkau tu tadā durmaskau harātmajau/
śāpaṃ tasyā na sehāte procatuścedamadrijām// ४७..
anāgasau sadaivāvāṃ bhavatyā himavatsute/
kathaṃ śaptau tvayā mātarhaṭhādevaṃ prakopayā// ४७..
niyojitau yathā dvāri maheśe na tvayā saha/
tathā niyogaṃ kurvanto tiṣṭhāvo dvāri saṃyatau// ४७..
haṭhānniḥ saraṇaṃ gehāt tavaiva na hi yujyate/
āgacchantyā bhavatyā tu dṛṣṭāvāvāṃ susaṃyatau// ४७..
tasmānnirarthakaḥ kopaḥ ko doṣastatra cāvayoḥ/
tasmāt tatra pratīkāṃ śṛṇu mātaranindite// ४७..
tvaṃ mānuṣī kṣitau bhūyā haro bhavatu mānuṣaḥ/
mānuṣasya harasyātha jāyāyāṃ haratejasā// ४७..
bhavatyāścāpi mānuṣyāṃ bhaviṣyāvastathodare/
yadi satyaṃ harasutāvāvāṃ yadi nirāgasau// ४७..
tadāvayoridaṃ vākyaṃ satyamastu gireḥ sute/
ityanyonyamatho śāpaṃ datttā dattvā sudāruṇam// ४७..
vineśu viviśurnṛ paśārdūla gaurī harasutau ca tau/
atha kāle vyatīte tu sarvajño vṛṣabhadhvajaḥ// ४७..
tadbhāvi karma jñātvaiva mānuṣo hyabhavat svayam/
brahmaṇo dakṣiṇāṅgu ṣṭhād dakṣo brahmasuto'bhavat// ४७..
aditistatsutā jātā tataḥ pūṣāhvayo'bhavat/
pūṣṇaḥ putro'bhavat pauṣyaḥ sarvaśāstrārthapāragaḥ// ४७..
yasya tulyo nṛpo na bhūmau na bhūto na bhaviṣyati/
sa putrahīno rājābhūt pauṣyo nṛpatisattamaḥ// ४७..
śeṣe vayasi saṃprāpte bhāryābhistisabhiḥ saha/
pauṣyaḥ paramayā bhaktyā brahmāṇaṃ paryatoṣayat// ४७..
//brahmovāca//
tasya prasanno bhagavān brahmā lokapitāmahaḥ/
tamuvāca ca rājānaṃ kimicchasi vadasva me// ४७..
prasanno'smi nṛpaśreṣṭha pradāsyāmi yathepsitam/
yadiṣṭaṃ tava jāyānāṃ tadvadiṣyasi sāmpratam// ४७..
//pauṣya uvāca//
hiraṇyagarbhaputro'haṃ hiraṇyagarbhaputro'haṃ putrārthī tvāmupāsmahe/
tvayi prasanne putro me mūyāllakṣaṇasaṃyutaḥ// ४७..
etadarthe sabhāryo'haṃ bhaktyā tvāṃ samupasthitaḥ/
yathā me jāyate putrastathā kuru jagatpate// ४७..
punnāmno narakāt putrastrāyate pitaraṃ prasūm/
atastasmād bhayaṃ brahmaṃ stvaṃ nāśayitemarhasi// ४७..
// brahmovāca//
śṛṇu pauṣya yathā bhāvī putrastava kulodvahaḥ/
tadahaṃ te vadāmyadya bhāryābhistat samācāra// ४७..
idaṃ phalaṃ gṛhāṇa tvaṃ mayā dattaṃ nṛpottam/
ajīrṇaṃ bahule kāle prāpte'pi surasaṃ sadāsurasaṃsadi // ४७..
phalametat samādāya tāvat saṃvatsaratrayam dvayam
ārādhaya mahādevaṃ sa prasanno bhaviṣyati// ४७..
yathā sambhāṣate bhargaḥ phalametat tathā bhavān/
kariṣyati phalaṃ rājan bhāryābhistisṛbhiḥ saha// ४७..
tataste lakṣaṇopetastanayaḥ kulavardhanaḥ/
bhaviṣyati svayaṃ śāstā cakravartī vasundharām// ४७..
//aurvya uvāca//
ityuktvā prayayau brahmā rājāpi saha bhīrubhiḥ/
haraṃ yaṣṭuṃ samārebhe bhaktyā paramayā yutaḥ// ४७..
nirāśīḥ saṃyatāhāraḥ kadācit phalabhojanaḥ/
dṛṣadvatīnadītīre phalaṃ saṃsthāpya cāgrataḥ// ४७..
puṣpārghadīpadhūpaiśca vṛṣabhadhvajamatarpayat/
sa tu varṣatraye'tīte dvayātīte mahādevo jagatpatiḥ// ४७..
pauṣyasya nṛpateḥ samyak prasasādārthasiddhaye/
prasannaḥ prāha nṛpatiṃ sahādevo hasanniva/
upāsase kimarthaṃ māṃ tanme vada dadāmi te// ४७..
//pauṣya uvāca//
aputro'haṃ putrakāmastacchuṇuṣvapūjayāmi mudritapustake adhikaḥ/
yathāhaṃ putravān vai syāṃ vṛṣadhvaja tathā kuru// ४७..
//aurvya uvāca//
iti sa nyagadadrājā bhāryābhiḥ saha harṣitaḥ/ mudritapustake adhikaḥ/
praṇamya stutipūrveṇa bhaktinamrātmamānasaḥ// ४७..
tataḥ pūtrārthinaṃ bhūpaṃ prasanno vṛṣabhadhvajaḥ/ mudritapustake adhikaḥ/
brahmadattaṃ phalaṃ haste kṛtvedaṃ tamuvāca ha// ४७..
//īśvara uvāca//
idaṃ phalaṃ brahmadattaṃ vibhajya nṛpate tridhā/
bhojayethāḥ svajāyāstvaṃ prahṛṣṭaḥ susthamānasaḥ// ४७..
tataḥ pravṛtte bhavata etāsu ṛtusaṅgame/
ādhāsyanti tu garbhāstu bhāryāste yugapannṛpa// ४७..
kālaṃ prāpte ca yugapat prasavo yoṣitāṃ tava/
bhaviṣyati nṛpaśreṣṭha tatretthaṃ tvaṃ kariṣyasi// ४७..
ekasyā jaṭhare śīrṣabhāgaste sambhaviṣyati/
aparasyāstadā kukṣermadhyabhāgo bhaviṣyati// ४७..
adho nābhyāstu yo bhāgaḥ so'parasyāṃ bhaviṣyati/
tacca khaṇḍatrayaṃ bhūpa yathāsthānaṃ pṛthak pṛthak// ४७..
yojayiṣyasi paścāt te putra eko bhaviṣyati/
tasya śīrṣe candrarekhā sahajā sambhaviṣyati// ४७..
tenaiva nāmnā sa khyātiṃ gamiṣyati ca bhūtale/
//aurvya uvāca//
ityuktvā sa mahādevastāsāṃ garbhān svayaṃ tadā// ४७..
saṃskartuṃ jāhnavītoyamātmavāsāya vai nyadhāt/
tataḥ phale svayaṃ devaḥ praviveśa vṛṣadhvajaḥ// ४७..
tatkṣaṇāt tatphalaṃ bhūtaṃ tribhāgaṃ svayameva hi/
pauṣyastatphalamādāya muditaḥ saha bhāryayā// ४७..
prayayau mandiraṃ hṛṣṭo anujñāpya vṛṣadhvajam/
tataḥ samucite kāle prāpte tābhistu bhakṣitam// ४७..
tatphalaṃ nṛpaśārdūla garbhāścāpyāyitāḥ śubhāḥ/
sampūrṇe garbhakāle tu garbhebhyaḥ samajāyata// ४७..
khaṇḍatrayaṃ pṛthagrājaṃstathā yathā bhargeṇa bhāṣitam/
tacca khaṇtrayaṃ pauṣyau yathāsthānaṃ niyojya ca// ४७..
ekapiṇḍaṃ cakārāśu tatra putro vyajāyata/
tasya śīrṣe tadā rājan sahajendukalā śubhā// ४७..
virarāja yathā svasthā śaratkāle kalā vidhoḥ/
taṃ sarvalakṣaṇopetaṃ pīnoraskaṃ sunāsikam// ४७..
siṃhagrīvaṃ viśālākṣaṃ dīrghāyatabhujaṃ tadā/
dṛṣṭvā pauṣyo'tha bhāryābhistisṛbhiḥ saha sammudam// ४७..
lebhe daridraḥ satkoṣaṃ prāpyeva vipulaṃ tataḥ/
tasya nāmākarodrājā brāhmaṇaiḥ svaiḥ purohitaiḥ// ४७..
candraśekhara ityeva kāntyā candramasaḥ samaḥ/
vavṛdhe sa mahābhāgaḥ pratyahaṃ candravat sutaḥ// ४७..
kalābhiriva tejasvī śaradīva niśākaraḥ/
evaṃ tisṛṇāmambānāṃ garbhe jāto yato haraḥ// ४७..
atastryambaka nāmābhūtsuto'bhut prathito lokavedayoḥ/
sa rājaputraḥ kaumārīmavasthāṃ prāpayat tadā// ४७..
sarvaśāstrārthatattvajño viṣṇostulyo babhūva ha/
bale vīrye praharaṇe śāstre śīle ca tatsamaḥ// ४७..
nānyo'bhūd nṛpaśārdūla no vā bhūmau bhaviṣyati/
abhiṣicyātha taṃ rākhye kumāraṃ balavattaram// ४७..
daśapañcaikavarṣīyaṃ sarvarājaguṇairyutam/
tisṛbhiḥ sahabhāryābhirvanaṃ pauṣyo viveśa ha/
vṛddhocitakriyāṃ kartuṃ rājā paramadhārmikaḥ// ४७..
gate pitari rājā sa vanavāsaṃ mahābalaḥ// ४७..
sarvāṃ kṣitiṃ vaśe cakre sāmātayaiḥ sāmātyaścandraśekharaḥ/
sārvabhaumo nṛpo bhūtvā rājabhiḥ parisevitaḥ// ४७..
amarairiva devendro vijahāra śriyā yutaḥ/
evaṃ pauṣyasuto bhūtvā tryambakaḥ puṇyanirvṛtaḥ// ४७..
brahmāvartāhvaye ramye karavīrāhvaye pure/
dṛṣadvatīnadītīre rājā bhūtvā mumoda ha// ४७..
athaikadā sa pitara vanavāsagataṃ svayam/
mātṛścāpi nṛpaśreṣṭha draṣṭukāmo'bhavannṛpaḥ// ४७..
sa ekasyandanenaiva ekākī candraśekharaḥ/
vipulaṃ dhanurādāya samārgaṇagaṇaṃ tadā// ४७..
tapovanaṃ puṇyamayaṃ viṣayānte vyavasthitam/
āsasāda didṛkṣuḥ sa tātaṃ vṛddhaṃ samātṛkama// ४७..
sa gacchan piturabhyāśaṃ nṛpatiṃ candraśekharaḥ/
dadarśa namucaṃ nāma tapasyantaṃ mahāmunim// ४७..
kṛṣaṇājinottarīyeṇa saṃvītaṃ sūryasannibham/
ūrdhvagābhirjaṭābhiśca saṃyutaṃ dhyāninaṃ kṛśam// ४७..
tapasā dyotitatanuṃ niścalaṃ kuśajāsanam/
taṃ dṛṣṭvā dūrato vīro rathopasthādavātarat// ४७..
upatasthe ca viprendraṃ vinayānatakandharaḥ/
praṇanāma muniṃ taṃ ca vākyametadudīrayanudāharan // ४७..
pauṣyasya tanayo brahman nāmnāhaṃ candraśekharaḥ/
praṇamāmi mahābhaktyā bhavantaṃ munisattamam// ४७..
ityuktvā prāñjalistasthau munestasyāgrato nṛpaḥ/
namucasya mukhaṃ vīkṣya bhaktinamrātmamānasaḥ kandharaḥ // ४७..
pūrvameva yadā rājā prāviśat tapase vanam/
tadaiva saha bhāryābhistaṃ muniṃ pratyapūjayat// ४७..
ciramārādhya namucaṃ pauṣyaḥ paramapaṇḍitaḥ/
prasādayāmāsa muniṃ putrārthe sūnṛtākṣaraiḥ// ४७..
viṣayānte tapaḥ kurvan muniśreṣṭheha tiṣṭhasi/
ekantu prārthaye tvatto yadi māṃ dayase mune// ४७..
śiśurme tanayo rājā candraśekharasaṃjñakaḥ/
sahajendukalāyukto bālabhāvācca cañcalaḥ// ४७..
sa cedaṃ bhavantamāsādya karācidaparādhyati/
tadā kṣamiṣyasi mune mayaitat prārthitaṃ tvayi// ४७..
pauṣyasya vacanaṃ śrutvā muniścāṅgīcakāra ha/
dṛṣṭvā tattanayaṃ vipraḥ pauṣyavākyamathāsmarat// ४७..
smṛtvāgrataḥ sthitaṃ namraṃ suciraṃ candraśekharam/
idaṃ provāca sa munirdayāvānnamucāhvayaḥ// ४७..
vinayenādya tuṣṭo'smi bhavataḥ candraśekhara/
varaṃ varaya dāsyāmi vāñchitaṃ me mahattaram// ४७..
tasya śrutvā tato vākyaṃ nṛpatiścandraśekharaḥ/
punaḥ praṇamya namucamidamāhātisūnṛtam// ४७..
kāyena manasā vācā yadarthadvijasattama /
tatsarvaṃ viṣaye me'sti tvādṛśā yasya dakṣiṇāḥ// ४७..
manogataṃ me duṣprāpaṃ vāñchanīyaṃ na vidyate/
tadeva varaṇīyaṃ me yad dadāti svayaṃ bhavān// ४७..
//namuca uvāca//
tvaṃ saptadaśavarṣāṇāṃ prāpte saṃvatsare pare/
bhaviṣyasi nṛpaśreṣṭha vararāmāpatiḥsvayam// ४७..
yathā girisutā śambhoryathā lakṣmīrgadābhṛtaḥ/
yathā sureśasya śacī tathā te'pi bhaviṣyati// ४७..
ityuktvā sa munirbhūpaṃ namucastapasāṃ nidhiḥ/
visarjayāmāsa tadā sa cāpi mudito yayau// ४७..
sa gatvā pitaraṃ prāpya mātṛśca candraśekharaḥ/
apūjayad yathārhantu tairapyāśvāsitaḥ sutaḥ// ४७..
athāgato nṛpaḥ svīyāṃ karavīrapurīṃ prati/
muditaḥ sacivai, sārddhaṃ reme devendrasannibhaḥ// ४७..
// iti śrīkālikāpurāṇe navacatvāriṃśa saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: kālikāpurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0