Kalika Purana · Chapter 42

kālikāpurāṇam dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ kāmadahanam
atha śrīkālikā purāṇa adhyāya ४२
// mārkaṇḍeya uvāca //
etasminnantare śambhuḥ kṣipraṃ tyaktvā tadā saraḥ /
gaṅgāvatāramagamad himavat-prasthamuttamam

yatra gaṅgā nipatitā purā brahmapurāt sṛtā /
oṣadhīprasthanagarasyādūre sānuruttamaḥ

tatra bhargaḥ svamātmānamakṣaraṃ paramātparam /
ceto jñānamayaṃ nityaṃ jyotīrūpaṃ nirākulam

jaganmayaṃ pradīpā dvaitahīnāviśeṣakam /
ekāgraṃ cintayāmāsa bhagavān vṛṣabhadhvajaḥ

hare dhyānapare tasmin pramathā dhyānatatparāḥ /
abhavan kecidapare nandibhṛṃgyādayo gaṇāḥ

dvā: sthā bhūtā mahābhāgā ye pūrvadvāri yojitāḥ/
tāvanto'pi gaṇāstatra naiva kiñcana kūjitam

teṣāṃ saṃśrūyate sarve niḥ śabdāḥ saṃsthitāstataḥ /
anye tu tatra krīḍanti gaṇā dūrāntarasthitāḥ

kusumaiśca dalairbhaktairgiriprasravaṇodakaiḥ /
ratnāni ca vicinvanto bhūṣitā gairikaistathā

sagaṇaṃ tu tathā dṛṣṭvā girirājo gataṃ haram /
svasthānamoṣadhiprasthānniḥsṛtya sahito gaṇaiḥ /
pūjārthamupatasthe sa yathāyogyaṃ tathārcayat

sa cāpi śambhustasyārcā parayā śraddhayā yutaḥ /
pratijagrāha kūṭastho gaṅgāśīrṣe yathā purā

pūjitastena sahasā girirājaṃ vṛṣadhvajaḥ /
uvāca dhyānayogasthaḥ smayanniva jagatpatiḥ // ११ / /
// īśvara uvāca //
tava prasthe tapastaptuṃ rahasyamahamāgataḥ /
na yathā ko'pi nikaṭaṃ samāyāti tathā kuru

tvaṃ mahātmā jagaddhāma munīnāṃ ca sadāśrayaḥ /
devānāṃ rākṣasānāṃ ca yakṣāṇāṃ kinnarasya ca

sadāvāso dvijātīnāṃ gaṅgāpūtaśca nityadā /
tvatpurasyāsya nikaṭe prasthaṃ gaṅgāvatāraṇam

āśrito'haṃ giriśreṣṭha tadyogyaṃ kuru sāmpratam

// mārkaṇḍeya uvāca //
ityuktvā jagatāṃ nāthastūṣṇīmāsa vṛṣadhvajaḥ /
girirājastadā śambhuṃ praṇayādidamabravīt

// girirājovāca //
pūto'smi jagatāṃ nātha tvayā'haṃ parameśvara /
āgatenādya viṣayamitaḥ kṛtyaṃ kimasti me

tapasā mahatā tvaṃ hi devairyatnaparisthitaiḥ /
na prāpyase jagannātha sa tvaṃ svayamupasthitaḥ

matto dhanyataro nāsti na matto'nyo'sti puṇyavān /
yadbhavān himavatprasthe tapase samupasthitaḥ

devendrādadhikaṃ manye ātmānaṃ parameśvara /
sagaṇena tvayā prāpto yadā'haṃ kāmacārataḥ

// mārkaṇḍeya uvāca //
ityuktvā girirājo'tha svaveśma punarāgamat /
niyamāya parivārān gaṇānapyavadat svakān

// girirājovāca //
adya prabhṛti nā gantā ko'pi gaṅgāvatāraṇam /
macchāsanaṃ na hi vinā yo gantā daṇḍaye hyaham

// mārkaṇḍeya uvāca //
iti svān sa niyamyāśu tilapuṣpakuśān phalam /
samādāyāśu tanayāsahito'gād harāntikam

atha gatvā jagannāthaṃ haraṃ dhyānaparaṃ tadā /
namayāmāsa tanayāṃ kālīṃ sarvaguṇānvitām

tilapuṣpādikaṃ yad yattattadagre nidhāya saḥ /
agre kṛtvā sutāṃ śambhumidamāha sa śailarāṭ

// girirājovāca //
bhagavaṃstanayeyaṃ me tvamārādhayituṃ prati /
samādiṣṭā samānītā tvadārādhanakāṃkṣiṇī

sakhibhyāṃ saha nityaṃ tvāṃ sevatāmīśa śaṅkara /
anujānīhi sevāyai mayi te yadyanugrahaḥ

// mārkaṇḍeya uvāca //
atha tāṃ śaṅkaro'paśyat prathamārūḍhayauvanām /
phullendīvarapatrābhāṃ pūrṇacandranibhānanām

samagranīlakeśaugha - prāptaveśa-vijṛmbhikām /
kambugrīvāṃ viśālākṣīṃ cārukarṇayugojjvalām

mṛṇālāyataparyanta bāhuyugmamanoramām /
rājīvakuḍmalaprakhya ghanapīnonnatastanau

bibhratīṃ kṣīṇasanmadhyāṃ raktapāṇitaladvayām /
sthalapadmapratīkāśa pādayugmamanoramām

madhya kṣīṇāṃmahāsattvāṃ vṛttasthūlaghanojjvalām /
sujaṅghāṃ nāganāsoruṃ nimnanābhivibhūṣitām

suvṛttacārujaṅghāgrāṃ trigambhīrāṃ ṣaḍunnatām /
sarvalakṣaṇasampūrṇāṃ triṣu lokeṣu durlabhām

dhyānapaṃjaranirbandha munimānasamapyaram /
darśanād bhraṃśituṃ śaktāṃ yoṣid- gaṇaśiromaṇim

tāṃ dṛṣṭvā tapase nityaṃ dhyānināṃ ca manoharām /
vighnahetuṃ cānurāgavardhinīṃ kāmarūpiṇīm

girirājasya vacanāttanayāṃ tasya śaṅkaraḥ /
paryeṣaṇāyai jagṛhe gauravādapi gorathaḥ

uvācedaṃ tava sutā sakhibhyāṃ saha śailarāṭ /
nityaṃ me sevayā yattā nirbhītā hyatra tiṣṭhatu

evamuktvā tu tāṃ devīṃ sevāyai jagṛhe haraḥ /
idameva mahaddhairyaṃ yad vighno na hi vighnayet /
nirvighnaṃ sthānamāsādya yattapaḥ kriyate dvijaiḥ

savighno vighnahetuṃ yaḥ paribhūya pravartate /
ttvanmahattvaṃ ca tapasāṃ dhīratā ca tapasvinām

tataḥ svapuramāyāto girirāṭ paricārakaiḥ /
haraśca dhyānayogena paraṃ cintayituṃ sthitaḥ

kālī sakhibhyāṃ sahitā pratyahaṃ candraśekharam /
sevamānā mahādevaṃ gamanāgamanaiḥ sthitā

kadācit sahitā kālī sakhibhyāṃ śaṅkarāgrataḥ /
vitanvatī śubhaṃ gītāṃ pañcamañcāttanottadā

kadācit kuśapuṣpādisamidvāri harāya sā /
sakhibhyāṃ snānasatkāraṃ kurvantī nyavasattadā

kadācidagre niyatā sthitā candrabhṛto mukham /
vīkṣantī cintayāmāsa sakāmā candraśekharam

yadā kāryeṣu sā vyagrā tadā tatkarma ceṣṭate /
kṛtyahīnā yadā sā tu tadaivācintayaddharam

kadā māmeṣa bhūteśaḥ kartā pāṇigṛhītikām /
kadā mayā samaṃ rantā nānāsadbhāvabhāvanaiḥ

iti cintāparā kālī svapne'pi parameśvaram /
arcayatyeva paramaṃ sadācintanatatparā

agraṃ gatā yadā kālī pradhyāyati maheśvaram /
tadā tad vedabhūteśastāṃ nisargaparisthitām

kintu garbhagatairbījairdhūtadeheti tāṃ tadā /
nāgrahīgiriśa: kālīṃ bhāryārthe hyadhṛtavratām

mahādevo'pi taṃ dṛṣṭvā tadaivedamacintayat /
kathameṣā tapaścaryāvrataṃ kuryād gireḥ sutā

kṛtavratāṃ grahīṣyāmi garbhabījavivarjitām /
kālīṃ bhāryāṃ svaṃdayitāṃ yonijāmatidūṣitām

vratena cātha saṃskārairgarbhabījaṃ vimucyate /
tasmād vrataṃ yathā kālī kuryāt tad yujyate katham

// mārkaṇḍeya uvāca //
iti saṃcintya bhūteśastadā dhyānamanāḥ sthitaḥ /
dhyānāsaktasya tasyātha nānyacintā vyajāyata

kālī tvanudinaṃ śambhuṃ bhaktyā bhṛśamasevata /
vicintayantī satataṃ tasya rūpaṃ mahātmanaḥ

harodhyānaparaḥ kālīṃ nityaṃ pratyakṣataḥ sthitām /
vismṛtya pūrvavṛttāntaṃ paśyannapi na paśyati

etasminnantare devāṃstārako nāma daityarāṭ /
babādhe sarvalokāṃśca brahmaṇo varadarpitaḥ

vaśīkṛtya sa lokāṃstrīn svayamindro babhūva ha /
vidrāvya sakalān devān daityān svāṃstat-padeṣu ca /
svayaṃ niyojayāmāsa devayoniṣu cāpyasau

na yamaḥ svecchayā lokāṃstasmin rājñi niyacchati /
na svecchayā tathā sūryo lokāṃstapati tadbhayāt

candrastu narmasācivyaṃ tasya kurvan sa raśmibhiḥ /
vāyunā saha saṃgamya tat-sevāṃ vidadhe'niśam

sadā saugandhyagāmbhīrya - śaityasnigdhatvasaṃyutaḥ /
taṃ vījayan vavau vāyuḥ śāsanāttasya bhūbhṛtaḥ

dhanado'pi yathāsāraṃ dhanamādāya yatnataḥ /
sāvadhānastasya sevāmakarottārakecchayā

agnistasyābhavat sūdaḥ śāsanāttārakasya tu /
vyañjanānyatha bhojyāni cakre tasyecchayā tadā

nirṛtistasya satataṃ sahitaḥ sarvarākṣasaiḥ /
aśvān gajān vāhanāni kārayāmāsa sādhvasāt

nṛtyaddhirapsarobhiśca stuvadbhiḥ sūtamāgadhaiḥ /
gāyamānaiśca gandharvaiḥ saṃcikrīḍa surān dviṣan

evaṃ sa sarvalokāṃstu triṣvapyatha viloḍayan /
lokeṣu sārān sārāṃśca devānāmapyathāgrahīt

tenābhibādhitāḥ sarve devāḥ śakrapurogamāḥ /
brahmāṇaṃ śaraṇaṃ jagmuranāthā nāthamuttamam

te praṇamya surāḥ sarve puruhūtapurogamāḥ /
idamūcurmahātmana sarvaloka pitāmaham

// devā ūcuḥ //
lokeśa tārako daityo vareṇa tava darpitaḥ /
nirasyāsmān haṭhādasmadviṣayān svayamagrahīt

rātriṃdivaṃ bādhate'smān yatra tatra sthitā vayam /
palāyitāśca paśyāmaḥ sarvakāṣṭhāsu tārakam

agniryamo'tha varuṇo nirṛtirvāyureva ca /
tathā manuṣyadharmā ca sarvaiḥ parikarairyutaḥ

ete tenārditā brahman devāstasyaiva śāsanāt /
anicchākāryaniratā: sarve tasyānujīvinaḥ

yā devavanitāḥ svarge ye cāpyapsarasāṃ gaṇāḥ /
tān sarvānagrahīd daityaḥ sāraṃ lokeṣu yacca yat

na yajñāḥ sampravartante na tapasyanti tāpasāḥ /
dānadharmādikaṃ kiñcid na lokeṣu pravartate

tasya senāpatiḥ pāpaḥ krauṃco nāmāsti dānavaḥ /
sa pātālatalaṃ gatvā bādhate'harniśaṃ prajāḥ

tasmāt tu tārakeṇedaṃ sakalaṃ bhuvanatrayam /
hṛtaṃ sarvaṃ jagat trāhi pāpāttasmāt pitāmaha

vayaṃ ca yatra sthāsyāmastatsthānaṃ vinideśaya /
svasthānāccyāvitāstena lokanātha jagadguroḥ

tvaṃ no gatiśca śāstā ca tvaṃ nastrātā pitā prasū /
tvameva bhuvanānāṃ ca sthāpaka: pālakaḥ kṛtī

tasmād yāvattārakākhye vahnau dagdhāḥ prajāpate /
na bhavāmastathā kartuṃ bhavatā yujyate'dhunā

// mārkaṇḍeya uvāca //
surāṇāṃ vacanaṃ śrutvā brahmaloke pitāmahaḥ /
pratyuvāca surān sarvāstatkālasadṛśaṃ vacaḥ

// brahmovāca //
mamaiva varadānena tārakākhyaḥ samedhitaḥ /
na mattastasya maraṇaṃ yujyate tridivaukasaḥ

yuṣmākañca pratīkāra: kartavyaḥ pratikarmaṇi /
kintu samyak na śaknomi pratikartuṃ pracoditaḥ

tasmād yathā tārakākhyaḥ svayameṣyati saṃkṣayam /
tathā yūyaṃ saṃvidadhvamupadeśakarastvaham

na mayā tārako vadhyo na tathā vanamālinā /
na hareṇa tathā vadhyo nānyairapi surairnaraiḥ

eṣa eva varo datto mayā tasmai tapasyate /
upāyaścintitaścāsti tatkurvantu surottamāḥ

satī dākṣāyaṇī pūrvaṃ tyaktadehā svajanmane /
agacchanmenakāṃ devīṃ śailarājasya yoṣitam

tāṃ samutpādayāmāsa menakājaṭhare giriḥ /
lakṣmīmiva purā khyātāṃ bhṛguḥ svatanayo mama

tāmavaśyaṃ mahādevaḥ kuryāt pāṇigṛhītikām /
yathā sa nacirāttasyāmanurakto bhavet surāḥ /
tathā vidadhvaṃ sutarāṃ tattejaḥ pratikartṛ vaḥ

tamūrdhvaretasaṃ śambhuṃ saiva pracyutaretasam /
kartuṃ samarthā nānyāsti kācidapyabalārā

tasya tejaścyutaṃ yacca tasmād yo jāyate sutaḥ /
sa eva tārakākhyasya hantā nānyastu vidyate

sā sutā girirājasya sāmprataṃ rūḍhayauvanā /
tapasyantaṃ giriprasthe nityaṃ paryeṣate haram

vākyād himavataḥ sā tu kālī nāmnā viṣevate /
sakhibhyāṃ saha sarvajñaṃ dhyānasthaṃ parameśvaram

tāmagrato vartamānāṃ trilokavaravarṇinīm /
dhyānāsakto mahādevo manasāpi na cecchati

yathā samīhate bhāryāṃ kālīṃ ca candraśekharaḥ /
tathā kurudhvaṃ tridaśā nacirādeva yatnataḥ / / ९३//
svasthānaṃ bhavatāṃ svargastasmāt tārakamapyaham /
nivartayiṣye saṅgamya gacchadhvaṃ vigatajvarāḥ

// mārkaṇḍeya uvāca //
ityuktvā sarvalokeśastārakākhyamupasthitaḥ /
upasaṅgamya vacanaṃ samābhāṣyedamabravīt

// brahmovāca //
bho bho tāraka mā svargarājyaṃ tvaṃ pariśādhi bhoḥ /
tadarthaṃ na tapastaptaṃ samaye bhavatā purā

varo nāpi mayā datto na mayā svargarājatā /
tasmāt svargaṃ parityajya kṣitau rājyaṃ samācara /
devabhogyāni tatraiva sambhaviṣyanti te'sura

// mārkaṇḍeya uvāca //
ityuktvā sarvalokeśastatraivāntaradhīyata /
sa tārakaḥ parityajya svargaṃ kṣitimathābhyayāt

tatraiva saṃsthito devān bādhate sma sa nityaśaḥ /
indraṃ karapradaṃ cakre nideśasthaṃ mahābalam

tamindraḥ satataṃ devabhogyāni vitaran muhuḥ /
sevamānaḥ kṣamo nābhūt santoṣayitumīśvaram

evaṃ tenārditā devā manyunā paripīḍitāḥ /
vidhāturupadeśena yatnaṃ cakrurharānvaye

tata indro'tha guruṇā saṃgamya kṛtaniścayaḥ /
kusumeṣuṃ samāhūya vacanaṃ cedamabravīt

// indra uvāca //
tvayedaṃ pālyate viśvaṃ tvayā viśvaṃ prasūyate /
tvaṃ brahmaviṣṇurudrāṇāṃ prītihetuḥ purābhavaḥ

brahmā prītyā yathā pūrvamagṛhṇāccaritavratām /
sāvitrī mādhavo lakṣmīṃ satīṃ dākṣāyaṇīṃ haraḥ

tāḥ prītaye purā teṣāṃ deveśānāṃ yathā kṛtā /
tathaiva kuru me prītiṃ kāma prāṇabhṛtāṃ sadā

na tvaṃ na kasyacit svarge pātāle vātha bhūtale /
priyaḥ prāṇabhṛtāṃ kāma satataṃ jagatāṃ mataḥ

devadānavayakṣāṇāṃ rakṣasāṃ mānuṣasya ca /
tvaṃ pālakaśca kartā ca hṛdaye ca pravartase

tasmāt tvaṃ sarvajagatāṃ hitāya kuru ceṣṭitam /
devadānavayakṣāṇāṃ mānuṣāṇāṃ mahātmanām

// mārkaṇḍeya uvāca //
etacchrutvā vacastasya śakrasya makaradhvajaḥ /
devarājamuvācedaṃ suprītastadvaco'mṛtaiḥ

// kāma uvāca //
yatrāhamīśitā śakra tatkarma viditaṃ tvayā /
tasmānmamocitaṃ śakyaṃ kariṣye tannideśaya

pañcaiva bāṇā mṛdavaste ca puṣpamayā mama /
cāpastathā puṣpamayaḥ śiñjinī bhramarātmikā

ratirme dayitā jāyā vasantaḥ sacivo mama /
yantā malayajo vāyurmitraṃ mama sudhānidhiḥ

senādhipo me śṛṅgāro hāvā bhāvāśca sainikāḥ /
sarve me mṛdavo'krūrā ahaṃ cāpi tathāvidhaḥ

yad yena yujyate kāryaṃ dhīmāṃstattena yojayet /
mama yogyaṃ tu yat karma tasmāttasmin niyojaya

// indra uvāca /
yat kārayitumicchāmi bhavatā tanmanobhava /
tatte samucitaṃ karma tasmin parivṛto bhavān

kṛtakarmāpi tatra tvaṃ kṛtī cāpi manobhava /
tvadanyaiḥ kintu duḥsādhyaṃ tattvāṃ tatra niyojaye

śrūyate hi tapasyantaṃ dhyānasthaṃ vṛṣabhadhvajam /
girerhimavataḥ prasthe nirākāṃkṣaṃ vadhūkṛtau

taṃ piturvacanāt kālī tapasyantaṃ niṣevate /
sakhibhyāṃ sahitā nityaṃ harasyānumate'dhunā

ārūḍhayauvanāṃ tāṃ tu strīratnamapi sundarīm /
dhyānāsakto mahādevo nehate manasāpi ca

sānurāgo yathā tasyāṃ jāyate vṛṣabhadhvajaḥ /
tathā vidhatsva devānāṃ hitāya jagatāmapi

saha satyā yathā reme sānurāgo vṛṣadhvajaḥ /
tathaitayā girijayā ramatāṃ tatkṛtena vai

tasyāḥ kṛte tu yattejaḥ pracyutaṃ yad harasya vai /
tato yo jāyate so'smāṃstārakāduddhariṣyati

// mārkaṇḍeya uvāca //
tataḥ sa devarājasya vacaḥ śrutvā manobhavaḥ /
prāptakālaṃ ca sasmāraṃ śāpaṃ brahmakṛtaṃ purā

sandhyāṃ pratividhātāraṃ yadā śastraṃ parīkṣitam /
kāmo'hanat puṣpabāṇaistadā tamaśapadvidhiḥ

śambhunetrāgnidagdhastvaṃ bhaviṣyasi dvijottamāḥ /
yadā kuryād girisutāṃ haraḥ pāṇigṛhītikām /
tadā bhavān śarīreṇāgamiṣyati samagratām

iti smṛtvā vidheḥ śāpaṃ bhīto'pi makaradhvajaḥ /
aṅgīcakre śakravākyāt kālyā yojayituṃ haram /
idaṃ ca vacanaṃ proce tatkālasadṛśaṃ punaḥ

// madana uvāca //
kariṣye tadvacaḥ śakra haraṃ saṅgamayāmyaham /
kālyā girijayā sārdhaṃ dākṣāyaṇyā yathā purā

kintvekaṃ mama sāhāyyaṃ kartā tvaṃ haramohane /
yadā sanmohanenāhaṃ haraṃ sanmohayāmi ca

tadā kuru sahāyaṃ tvaṃ svasthamāpyāyayasva mām /
praviśyāhaṃ surabhiṇā nacirācchaṃkarāśramam

vidhāya pūrvaṃ manaso vikāraṃ harṣaṇena tu /
sammohanena sudṛḍhaṃ mohayiṣye vṛṣadhvajam

smariṣyasi tvaṃ samprāpte kāle māṃ mama pālane /
ahaṃ gacchāmi sahitaṃ tatkartuṃ balasūdana

// mārkaṇḍeya uvāca //
ityuktvā sa jagāmātha madanaḥ śaṅkarāśramam /
śakro'pi tridaśān sarvānidamāha vacastadā

// indra uvāca //
yūyaṃ kurudhvaṃ sāhāyyaṃ yatra yāti manobhavaḥ /
tatra tatrānugamyaiva samaye māṃ ca bodhata

yadā sammohanenāyaṃ sammohayati śaṅkaram /
tadāhamapi yāsyāmi tatra bodhata māṃ surāḥ

// mārkaṇḍeya uvāca //
ityuktāstena śakreṇa devā jagmurmanobhavam /
so'pi gatvā yatra haro gaṅgāvataraṇe gireḥ /
himabhārabhṛtaḥ sānau surabhiṃ ca nyayojayat

tatastatra gate samyaksurabhau tasya lakṣaṇam /
abhavannacirādeva tarugulmalatāsu ca

puṣpitāḥ kiṃśukāstatra mañjulā: ketakāstathā /
sarāṃsi ca sapadmāni savikārāśca jantavaḥ

vavau vāyuśca gambhīro gaṃdhilaḥ puṣpareṇubhiḥ /
śanaiḥ śanaiḥ sukhakaraḥ karṣayan sa hi mānasam

pakṣiṇaśca mṛgāścaiva ye cānye prāṇadhāriṇaḥ /
siddhāśca kinnarāścaiva dvandva bhāvaṃ vitenire

cūtā: kusumitāstatra navastavaka bhūṣitāḥ /
aśokāḥ pāṭalācaiva nāgakeśarakāruṇāḥ

savikārā gaṇāścāsan śaṅkarasya tadā dvijāḥ /
pratyakṣato yayuste'pi vikāraṃ śambhusādhvasāt

bhramanti sma tadā tatra bhramarāḥ kusumodbhavam /
pibanto bahuśaśyutaṃ guñjantaḥ saha jāyayā

evaṃ pravṛtte surabhau śṛṅgāro'pi gaṇaiḥ saha /
hāvabhāvayutastatra praviveśa harāntikam

madanaḥ sagaṇastatra nivasaṃścirameva hi /
na dṛṣṭavāṃstadā śambhośchidraṃ yena pravekṣyati

yadā ca prāptavivarastadā bhayavimohitaḥ /
nāgre saro'bhavat tasya madano rativāritaḥ

evaṃ yātastasya kālaḥ prabhūto dvijasattamāḥ /
nirūpayan na vā cāpa chidraṃ tasya yatestadā

jvalatkālāgnisaṃkāśaṃ bhānulakṣasamaprabham /
dhyānasthaṃ śaṅkaraṃ ko vā samāsādayituṃ kṣamaḥ

athaikadā girisutā kālī tasyābhavatpuraḥ /
kṛtvā parīṣṭiṃ karttavyā sakhibhyāṃ praṇatā sthitā

śaṅkaro'pi tadā dhyānaṃ tyaktvā tat kṣaṇamāsthitaḥ /
yojayan svagaṇān kṛtye jyotiścintāvivarjitaḥ

tacchidraṃ prāpya madanaḥ prathamaṃ harṣaṇena tu /
bāṇena harṣayāmāsa pārśvasthaṃ candraśekharam

śṛṅgāraśca tadā bhāvairhāvaiśca sahito haram /
jagāma kāmasāhāyyaṃ kurvan surabhiṇā saha

harṣaṇenātihṛṣitaḥ śṛṅgārādyairniṣevitaḥ /
śaṅkaro vadanaṃ kālyāḥ sākūtaṃ saṃvyalokayat

tat prāpya vivaraṃ kāmaḥ puṣpaṃ cāpe nyayojayat /
sammohanaṃ puṣpavṛtaṃ puṣpamālāvivardhitam

tadābhūd dakṣiṇe pārśve ratiḥ prītistu vāmataḥ /
pṛṣṭhe basantatūṇīraṃ pauṣpamādāya sundaraḥ

ākarṇapūritaṃ puṣpaṃ cāpamākṛṣya saṃyataḥ /
yadā manobhavo vāyustadā taṃ samupeyivān

saṃhite puṣpabāṇe tu girijāṃ candraśekharaḥ /
jātendriyavikāraḥ san jighṛkṣuḥ saṅgame'bhavat

amarā: śakrasahitāstadā sarve viyadgatāḥ /
sabhyaṃ manobhavaṃ mene surakṛtye niveśitam

atha saṃsmṛtya saṃyamya nigṛhya vikṛti tadā /
indriyasya mahādevaḥ sahasedaṃ vyacintayat

yonijāṃ girijāṃ kālīṃ tapovratavivarjitām /
kathaṃ saṅgamakāmo'haṃ dhartumicchāmi vai haṭhāt

tapovratapavitrāṅgī tapaścaraṇasatkṛtām /
svayameva grahīṣyāmi satīṃ dākṣāyaṇīmiva

kathaṃ vikṛtakāmo'hamanicchanniva sāmpratam /
kenāpi cākṛṣṭa iva cikīrṣuḥ saṅgamodbhavam

evaṃ vikārahetuṃ sa niścinvannindriyasya tu /
purovalokayāmāsa saṃhiteṣu manobhavam

etasminnantare brahmā vijñātasamayaḥ surān /
dṛṣṭvā sthānādājagāma tatsamājamanugrahāt

tataḥ sa kupito dṛṣṭvā sandhiteṣu manobhavam /
jajvāla jvalanaprakhyastaṃ didhakṣuḥ prasahya tu

kāmo'yaṃ samayaṃ jñātvā māṃ mohayitumicchati /
mano me svavaśaṃ kartuṃ tannayāmi yamakṣayam

evaṃ vicintamānasya netrodbhāvitatejasā /
vardhato jvalano bhūtvā krodhaṃ netrāt sasarja ha

taṃ krodhānniḥ sariṣyantaṃ jātavedaḥ svarūpiṇam /
jñātvā kāmasya tān bāṇān pauṣpacāpaniṣaṇṇakān

śaktiṃ prāṇāṃstathātmānamākṛṣyāpālayadvidhiḥ /
utsārayāmāsa tadā vasantaṃ sa pitāmahaḥ

nijaśaktyā tadā śambhukrodhādrakṣanmanobhavam /
athākāśagatā devāḥ kruddhaṃ dṛṣṭvā maheśvaram

prasīda jagatāṃ nātha kāme krodhaṃ parityaja /
tvayā yathā purā sṛṣṭaḥ śambhurūpeṇa karmaṇā

yena cāyojitaṃ karma tatkaroti manobhavaḥ /
tasmāt tvaṃ madane śambho krodhāgnimupasaṃhara /
prasīda sarvabhūteśa bhaktyā tvāṃ praṇatā vayam

iti sma vadatāṃ teṣāmamarāṇāṃ tadānalaḥ

lalāṭacakṣuḥ sambhūto bhasmākārṣīnmanobhavam /
dagdhvā kāmaṃ tadā vahnijvalāmālātidīpitaḥ

saṃstambhito'tha vidhinā haraṃ gantuṃ śaśāka na /
mahādevo'pi tadbhasma manobhavaśarīrajam /
ādāya sarvagātreṣu bhūtilepaṃ tadākarot

lepaśeṣāṇi bhasmāni samādāya tadā haraḥ /
sagaṇo'ntardadhe kālīṃ vihāya vidhisammate

brahmā krodhānalaṃ śambhordahantaṃ sakalān surān /
vaḍavārūpiṇaṃ cakre devānāṃ puratastadā

vaḍavāṃ tāṃ tadā devāḥ saumyāṃ jvālāmukhīṃ śubhām /
dṛṣṭvā nirvighnamanaso babhūvuḥ pūrvapīḍitāḥ

vaḍavāṃ tāṃ samādāya tadā jvālāmukhīṃ vidhiḥ /
sāgaraṃ prayayau lokahitāya jagatāṃ patiḥ

gatvātha sāgaraṃ brahmā provāca paripūjitaḥ /
yathāvattena viprendrāḥ samayaṃ ca nivedayan

ayaṃ krodho maheśasya vaḍavārūpadhṛk tvayā /
jvālāmukhaḥ sadā dhāryo yāvanna vinayāmyaham

yadā tvāmahamāgamya vadāmi saritāṃ pate /
tadā tvayā parityājyaḥ krodho'yaṃ vaḍavāmukhaḥ / / १८१ //
bhojanaṃ bhavatastoyametasya tu bhaviṣyati /
yanādevaṃ vidhāryo'yaṃ yathā no yāti cāntaram

ityukto brahmaṇā sindhuraṅgīcakre tadā krudham /
grahītuṃ vaḍavāvaktre śambhoścāśakyamapyaram

tataḥ praviṣṭo jaladhau pāvako vaḍavāmukhaḥ /
vāryoghānnidahan samyag jvālāmālātidīpitaḥ

yadābhavacchambhunetrād dadāha madanaṃ tadā /
abhavat sumahāśabdo yenākāśaḥ prapūritaḥ

tena śabdena mahatā kāmadāhe kṣaṇena ca /
sakhībhyāṃ saha bhītābhūt kālī śokayutā tadā

tena śabdena himavāṃścakito vismitastadā /
sutāmeva jagāmāśu gatāṃ kālī harāśramam

tāṃ tatra kālīṃ tanayāṃ bhayaśokākulāṃ śubhām /
rudantīṃ śambhuvirahādāsasādācaleśvaraḥ

āsādya pāṇinā tasyā mārjayannayanadvayam /
mā bhaiṣīḥ kāli mā rodīrityuktvā tāṃ tadāgrahīt

kroḍīkṛtya sutāṃ tāṃ tu himavānacaleśvaraḥ /
svamālayamathāninye sāntvayāmāsa cārditām

antarhite hare kālī virahāt tasya saṃtatam /
nivasantī piturgehe śuśoca ca mumoha ca

śailādhirājo'pyatha menakāpi maināka mukhyo'pi sakhīdvayaṃ ca /
tāṃ sāntvayāṃcakruradīnasattvāṃ haraṃ visasmāra tathāpi nomā

// iti śrīkālikāpurāṇe kāmadahane dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ

kālikā purāṇa hindī anuvāda paḍhane ke lie dekheṃ-[https://ptvaishnavi.blogspot.com/2023/08/Kalika-puran-adhyay-42.html DP Karmakand]