Jnaneshwari · Chapter 5
arjuna uvācaḥ saṃnyāsaṃ karmaṇāṃ kṛṣṇa punaryogaṃ ca śaṃsasi /
yat śreyaṃ etayorekeṃ tat me brūhi suniścitam
māgāṃ sakaḻa karmācā saṃnyāsu / tumhīṃci niropilā hotā bahuvasu /
tarī karmayogīṃ kevīṃ atirasu / pokhītasāṃ puḍhatī
aiseṃ dvyartha heṃ bolatāṃ / āmhāṃ neṇatayāṃciyā cittā /
āpuliye cāḍe anaṃtā / umajū nohe
ekeṃ ekasārāteṃ bodhije / tarī ekaniṣṭhaci bolije /
heṃ āṇikīṃ kāya sāṃgije / tumhāṃprati
tarī yācilāgīṃ tumateṃ / myāṃ rāūḻāsī vinavile hote /
je hā paramārthu dhvaniteṃ / na bolāvā
parī māgīla aso devā / ātāṃ prastutīṃ ukalu dekhāvā /
sāṃge dohīṃmāji baravā / mārgu kavaṇa
jo pariṇāmīṃcā nirvāḻā / acuṃbitu ye phaḻā /
āṇi anuṣṭhitā prāṃjaḻā / sāviyāci
jaiseṃ nidrece sukha na moḍe / āṇi mārgu tarī bahusāla sāṃḍe /
taiseṃ sokāsanāṃ sāṃgaḍe / sohapeṃ hoya
yeṇeṃ arjunāceni bole / devo manīṃ rijhale /
maga hoīla aikeṃ mhaṇitale / saṃtoṣoniyāṃ
dekhā kāmadhenu aisī māye / sadaivā jayā hoye /
to caṃdruhi parī lāhe kheḻāvayā
pāheṃ pāṃ śaṃbhūcī prasannatā / tayā upamanyūciyā ārtā /
kāya kṣīrābdhi dūdhabhātā / deījecinā
taisā audāryācā kuruṭhā / kṛṣṇa āpu jāhaliyā subhaṭā /
kāṃ sarva sukhāṃcā vasauṭā / toci nohāvā
etha camatkāru kāyasā / gosāvī lakṣmīkāṃtāaisā /
ātāṃ āpuliyā savesā / māgāvā kīṃ
mhaṇoni arjune mhaṇitale / teṃ hāṃsoni yereṃ didhale /
teṃci sāṃgena bolile / kāya kṛṣṇeṃ
to mhaṇe gā kuṃtīsutā / he saṃnyāsayogu vicāritāṃ /
mokṣakara tatvatā / donīhi hotī
tarī jāṇāṃ neṇāṃ sakaḻāṃ / hā karmayogu kīra prāṃjaḻā /
jaisī nāva striyāṃ bāḻāṃ / toyataraṇīṃ
taiseṃ sārāsāra pāhije / tarī sohapā hāci dekhije /
yeṇeṃ saṃnyāsaphaḻa lāhije / anāyāseṃ
ātāṃ yācilāgīṃ sāṃgena / tuja saṃnyāsiyāce cinha /
maga sahajeṃ he abhinna / jāṇasī tūṃ
tarī geliyāci se na karī / na pavatāṃ cāḍa na dharī /
jo suniścaḻu aṃtarīṃ / meru jaisā
āṇi mī mājheṃ aisī āṭhavaṇa / visarale jayāce aṃtaḥkaraṇa /
pārthā to saṃnyāsī jāṇa / niraṃtara
jo maneṃ aisā jāhalā / saṃgī toci sāṃḍilā /
mhaṇoni sukheṃ sukha pāvalā / akhaṃḍita
ātāṃ gṛhādika āghaveṃ / teṃ kāṃhīṃ nalage tyajāveṃ /
jeṃ gheteṃ jāhaleṃ svabhāveṃ / niḥsaṃgu mhaṇaūni
dekheṃ agni vijhoni jāye / maga je rāṃkhoṃḍī kevaḻu hoye /
taiṃ te kāpuseṃ giṃvasūṃ ye / jiyāparī
taisā asateni upādhī / nākaḻije jo karmabaṃdhīṃ /
jayācīce buddhī / saṃkalpu nāhīṃ
mhaṇoni kalpanā jaiṃ sāṃḍe / taiṃci gā saṃnyāsu ghaḍe /
yā kāraṇe donī sāṃgaḍe / saṃnyāsayogu
eऱhavīṃ tarī pārthā / je mūrkha hotī sarvathā /
te sāṃkhyakarmasaṃsthā / jāṇatī kevīṃ
sahajeṃ te ajñāna / mhaṇoni mhaṇatī he bhinna /
eऱhavī dīpāpratī kāī anāna / prakāśu āhātī
paiṃ samyak ekeṃ anubhaveṃ / jihīṃ dekhileṃ tatva āghaveṃ /
te donhīteṃhī aikyabhāveṃ / mānitī gā
āṇi sāṃkhyīṃ jeṃ pāvije / teṃci yogīṃ gamije /
mhaṇoni aikyatā dohīṃte sahajeṃ / iyāparī
dekheṃ ākāśā āṇi avakāśā / bhedu nāhīṃ jaisā /
taise aikya yogasaṃnyāsā / voḻakhe jo
tayāsīci jagīṃ pāhaleṃ / āpaṇapeṃ teṇeṃci dekhileṃ /
jayā sāṃkhyayoga jāṇavale / bhedeṃviṇa
jo yuktipaṃtheṃ pārthā / caḍhe mokṣaparvatā /
to mahāsukhācā nimathā / vahilā pāve
yerā yogasthiti jayā sāṃḍe / to vāyāṃci gā havyāsīṃ paḍe /
pari prāpti kahīṃ na ghaḍe / saṃnyāsācī
jeṇeṃ bhrāṃtīpāsūni hirataleṃ / guruvākyeṃ mana dhutaleṃ /
maga ātmasvarupīṃ ghātaleṃ / hārauniyāṃ
jaiseṃ samudrīṃ lavaṇa na paḍe / tavaṃ vegaḻe alpa āvaḍe /
maga hoya siṃdhūci evaḍheṃ / miḻe tevhāṃ
taiseṃ saṃkalponi kāḍhileṃ / jayāceṃ manaci caitanya jāhaleṃ /
teṇeṃ ekadeśiyeṃ pari vyāpileṃ / lokatraya
ātāṃ kartā karma karāveṃ / heṃ khuṃṭaleṃ tayā svabhāveṃ /
āṇi karī jaऱhī āghaveṃ / taऱhī akartā to
je pārthā tayā dehīṃ / mī aisā āṭhaū nāhīṃ /
tarī kartṛtva kaiceṃ kāī / ure sāṃge
aiseṃ tanutyāgeṃvīṇa / amūrtāce guṇa /
disatī saṃpūrṇa / yogayuktāṃ
eऱhavīṃ āṇikāṃciye parī / tohī eka śarīrī /
aśeṣāhī vyāpārīṃ / vartatu dise
tohī netrīṃ pāhe / śravaṇīṃ aikatu āhe /
pari tethīṃcā sarvathā nohe / navala dekheṃ
sparśāsi tarī jāṇe / parimaḻu sevī ghrāṇeṃ /
avasarocita bolaṇeṃ / tayāhi āthī
āhārāteṃ svīkārī / tyajāveṃ teṃ parihari /
nidreciyā avasarīṃ / nidije sukheṃ
āpuleni icchāvaśeṃ / tohī gā cālatu dise /
paiṃ sakaḻa karma aiseṃ / rahāṭe kīra
heṃ sāṃgoṃ kāī ekaika / dekheṃ śvāsocchāsādika /
āṇi nimiṣonnimiṣa / ādikaruni
pārthā tayāce ṭhāyīṃ / heṃ āghaveṃci āthi pāhīṃ /
pari to kartā navhe kāṃhī / pratītibaḻeṃ
jaiṃ bhrāṃtī seje sutalā / taiṃ svapnasukheṃ bhutalā /
maga to jñānodayī ceilā / mhaṇoniyāṃ
ātāṃ adhiṣṭhānasaṃgatī / aśeṣāhī iṃdriyavṛttī /
āpulāliyā arthīṃ / vartata āhātī
dīpāceni prakāśeṃ / gṛhīṃce vyāpāra jaise /
dehīṃ karmajāta taise / yogayuktā
to karmeṃ karī sakaḻeṃ / parī karmabaṃdhā nākaḻe /
jaiseṃ na sipeṃ jaḻīṃ jaḻeṃ / padmapatra
dekhe budhdīcī bhāṣa neṇije / manācā aṃkura nudaije /
aisā vyāpāru to bolije / śārīru gā
heṃca marāṭhe pariyeśīṃ / tarī bāḻakācī ceṣṭā jaiśī /
yogiye karme karitī taiśīṃ / kevaḻā tanū
maga pāṃcabhautika saṃcaleṃ / jevhāṃ śarīra ase nideleṃ /
tetha manaci rāhāṭeṃ ekaleṃ / svapnīṃ jevīṃ
navala aikeṃ dhanurdharā / kaisā vāsanecā saṃsārā /
dehā hoūṃ nedī ujagarā / pari sukhaduḥkheṃ bhogī
iṃdriyāṃcāṃ gāṃvīṃ neṇije / aisā vyāpāru jo nipaje /
to kevaḻu gā mhaṇije / mānasācā
yogiye tohī karitī / pari karmeṃ teṇeṃ na baṃdhijatī /
je sāṃḍilī āhe saṃgatī / aṃhabhāvācī
ātāṃ jāhāliyā bhramahata / jaiseṃ piśācāceṃ citta /
maga iṃdriyāṃce ceṣṭita / vikaḻu dise
svarūpa tarī dekhe / āḻavileṃ āike /
śabdu bole mukheṃ / pari jñāna nāhī
heṃ aso kājeṃviṇa / jeṃ jeṃ kāhī kāraṇa /
teṃ kevaḻa karma jāṇa / iṃdriyāṃce
maga sarvatra jeṃ jāṇateṃ / te buddhīceṃ karma nirūteṃ /
voḻakha arjunāteṃ / mhaṇe hari
te buddhī dhure karunī / karma karitī citta deūnī /
pari te naiṣkamyāpāsunī / mukta disatī
jeṃ buddhīciye ṭhāvūni dehī / tayāṃ aṃhakārācī seci nāhīṃ /
mhaṇoni karma karitāṃ pāhī / cokhāḻale
agā karitenavīṇa karma / teṃci teṃ naiṣkarmya /
heṃ jāṇatī suvarma / gurugamya jeṃ
ātāṃ śāṃtarasāceṃ bhariteṃ / sāṃḍīta āhe pātrāteṃ /
jeṃ bolaṇeṃ bolāparauteṃ / bolavaleṃ
etha iṃdriyāṃcā pāṃgu / jayā phiṭalā āhe cāṃgu /
tayāsīci āthī lāgu / parisāvayā
hā aso atiprasaṃgu / na saṃḍī pāṃ kathālāgu /
hoīla ślokasaṃgati bhaṃgu / mhaṇoniyāṃ
jeṃ manā ākaḻitāṃ kuvāḍeṃ / ghāghusitāṃ buddhī nātuḍe /
teṃ daivāceni suravāḍeṃ / sāṃgavaleṃ tuja
jeṃ śabdātīta svabhāveṃ / teṃ bolīṃci jarī phāve /
tarī āṇikeṃ kāya karāveṃ / sāṃge kathā
hā ārtiviśeṣu śrotayāṃcā / jāṇoni dāsa nivṛtīcā /
mhaṇe saṃvādu doghāṃcā / parisoni parisā
maga kṛṣṇa mhaṇe pārthāteṃ / ātāṃ prāptāceṃ cinha purateṃ /
sāṃgena tuja niruteṃ / citta deī
tarī ātmayogeṃ āthilā / jo karmaphaḻāśīṃ viṭalā /
to ghara righoni varilā / śāṃti jagīṃ
yeru karmabadheṃ kirīṭī / abhilāṣāciyā gāṃṭhīṃ /
kaḻāsalā khuṃṭī / phaḻabhogācāṃ
jaisā phaḻāciyā hāṃve / taiseṃ karma kari āghaveṃ /
maga na kījeci yeṇeṃ bhāveṃ / upekṣī jo
to jayākaḍe vāsa pāhe / teutī sukhācī sṛṣṭī hoye /
to mhaṇe tetha rāhe / mahābodhu
navadvāreṃ dehīṃ / to asatuci pari nāhīṃ /
karituci na karī kāṃhī / phalatyāgī
jaisā kāṃ sarveśvaru / pāhije taṃva nirvyāpāru /
pari toci racī vistāru / tribhuvanācā
āṇi kartā aiseṃ mhaṇipe / tarī kavaṇeṃ karmīṃ na śiṃpeṃ /
je hātopāvo na liṃpe / udāsavṛtīcā
yoganidrā tarī na moḍe / akartepaṇā saḻu na paḍe /
pari mahābhūtāṃce daḻavāḍeṃ / ubhārī bhale
jagācā jīvīṃ āhe / pari kavaṇācā kahīṃ nohe /
jagaci heṃ hoya jāye / to śuddhīhi neṃṇe
pāpapuṇyeṃ aśeṣeṃ / pāsīṃci asatu na dekheṃ /
āṇi sākṣīhī hoūṃ na ṭhake / yerī goṭhī kāyasī
pai mūrtīceni meḻeṃ / to mūrtaci hoūni kheḻe /
pari amūrtapaṇa na maiḻe / dādulayāceṃ
to sṛjī pāḻī saṃhārī / aise bolatī je carācarīṃ /
te ajñāna gā avadhārīṃ / paṃḍukumarā
teṃ ajñāna jaiṃ samūḻa tuṭe / taiṃ bhrāṃtīceṃ masaireṃ phiṭe /
maga akartṛtva pragaṭe / īśvarāceṃ
etha īśvaru eku akartā / aise mānale jarī cittā /
tarī toci mī heṃ svabhāvatā / ādīci āhe
aiseni vivekeṃ udo cittīṃ / tayāsī bhedu kaiṃcā trijagatīṃ /
dekheṃ āpuliyā pratīti / jagaci mukta
jaiśī pūrvadiśecyā rāuḻīṃ / udayāci sūrye divāḻī /
kī yerīhī diśāṃ tiyeci kāḻī / kāḻimā nāhī
buddhiniścayeṃ ātmajñāna / brahmarupa bhāvī āpaṇā āpaṇa /
brahmaniṣṭhā rākhe pūrṇa / tatparāyaṇa aharniśīṃ
aiseṃ vyāpaka jñāna bhaleṃ / jayāṃciyā hṛdayāte giṃvasita āleṃ /
tayāṃcī samatā dṛṣṭi boleṃ / viśeṣūṃ kāī
eka āpaṇapeṃci pāṃ jaiseṃ / te dekhatīṃ viśva taise /
heṃ bolaṇeṃ kāyaseṃ / navalu etha
parī daiva jaiseṃ kavatikeṃ / kahīṃci dainya na dekhe /
kāṃ viveku hā noḻakhe / bhrāṃtīteṃ jevīṃ
nātarī aṃdhakārācī vānī / jaisā sūryo na dekhe svapnīṃ /
amṛta nāyake kānī / mṛtyukathā
heṃ aso saṃtāpu kaisā / caṃdru na smare jaisā /
bhūtīṃ bhedu neṇatī taisā / jñāniye te
maga hā maśaku hā gaju / kīṃ hā śvapacu hā dvipu /
paila itaru hā ātmaju / heṃ urela keṃ
nā tarī he dhenu heṃ śvāna / eka guru eka hīna /
heṃ aso kaiceṃ svapna / jāgatayā
etha bhedu tarī kīṃ dekhā / jari aṃhabhāvā uralā hoāvā /
to ādhīṃci nāhīṃ āghavā / ātāṃ viṣamu kāī
mhaṇoni sarvatra sadā sama / teṃ āpaṇaci advaya brahma /
heṃ saṃpūrṇa jāṇeṃ varma / samadṛṣṭīceṃ
jihīṃ viṣayasaṃgu na sāṃḍitā / iṃdriyāṃteṃ na daṃḍitāṃ /
pari bhogilī nisaṃgatā / kāmeṃviṇa
jihīṃ lokāṃceni ādhāreṃ / laukikeṃci vyāpāreṃ /
pari sāṃḍile nidasureṃ / laukiku heṃ
jaisā janāmājī khecaru / asatuci janā nohe gocaru /
taisā śarīrīṃ pari saṃsāru / noḻakheṃ tayāṃteṃ
heṃ aso pavanāceni meḻeṃ / jaiseṃ jaḻīṃci jaḻa loḻe /
teṃ āṇikeṃ mhaṇatī vegaḻeṃ / kalloḻa he
taiseṃ nāma rupa tayāceṃ / eऱhavīṃ brahmaci to sāceṃ /
mana sāmyā āleṃ jayāceṃ / sarvatra gā
aiseni samadṛṣṭī jo hoye / tayā puruṣā lakṣaṇahī āhe /
arjunā saṃkṣepe sāṃgena pāheṃ / acyuta mhaṇe
tarī mṛgajaḻāceni pūreṃ / jaiseṃ na loṭije kāṃ girivareṃ /
taisā śubhāśubhīṃ na vikare / pātalāṃ jo
toci to nirutā / samadṛṣṭī tatvatā /
hari mhaṇe paṃḍusutā / toci brahma
jo āpaṇape sāṃḍuni kahīṃ / iṃdriyagrāmāvarī yeṇeṃci nāhīṃ /
to viṣaya na sevī heṃ kāī / vicitra yetha
sahajeṃ svasukhāceni apāreṃ / suravāḍe aṃtareṃ /
racilā mhaṇaūni bāhireṃ / pāula na ghalī
sāṃge kumudadaḻāceni tāṭeṃ / jo jevilā caṃdrakiraṇeṃ cokhaṭe /
to cakoru kāī vāḻuvaṃṭe / cuṃbitu āhe
taiseṃ ātmasukha upāileṃ / jayāsi āpaṇapeciṃ phāvaleṃ /
tayā viṣayo sahaje sāṃḍavale / mhaṇo kāī
eऱhavīṃ tarī kautukeṃ / vicāruni pāheṃ pāṃ nikeṃ /
yā viṣayāṃceni sukhe / jhakavitī kavaṇa
jihīṃ āpaṇapeṃ nāhīṃ dekhileṃ / teci ihīṃ iṃdriyārthīṃ raṃjale /
jaiseṃ raṃku kā āḻukaileṃ / tuṣāteṃ sevī
nātarī mṛgeṃ tṛṣāpīḍiteṃ / saṃbhrameṃ visaroni jaḻāṃte /
maga toyabuddhī baraḍīteṃ / ṭhākūni yetī
taiseṃ āpaṇapeṃ nāhīṃ diṭhe / jayāteṃ svasukhāce sadā kharāṃṭe /
tayāsīci viṣaya he gomaṭe / āvaḍatī
eऱhavīṃ viṣayīṃ kāi sukha āhe / he bolaṇeṃci sārikheṃ nohe /
tarī vidyutsphuraṇeṃ kāṃ na pāhe / jagāmājīṃ
sāṃgeṃ vātavarṣaātapu dhare / aise abhrachāyāci jarī sare /
tarī trimāḻikeṃ dhavaḻāreṃ / karāvīṃ kāṃ
mhaṇoni viṣayasukha jeṃ bolije / teṃ neṇatāṃ gā vāyāṃ jalpije /
jaiseṃ mahūra kāṃ mhaṇije / viṣakaṃdāteṃ
nātarī bhaumā nāma maṃgaḻu / rohiṇīteṃ mhaṇatī jaḻu /
taisā sukhapravādu baraḻu / viṣayiku hā
he aso āghavī bolī / sāṃga pā sarpaphaṇīcī sāulī /
te śītala hoīla ketulī / mūṣakāsī
jaisā āmiṣakavaḻu pāṃḍavā / mīnu na sevī taṃvaci baravā /
taisā viṣayasaṃgu āghavā / nibhrāṃta jāṇeṃ
he viraktāṃciye diṭhī / jaiṃ nyāhāḻije kirīṭī /
taiṃ pāṃḍurogāciye puṣṭi- /sārikheṃ dise
mhaṇoni viṣayabhogī jeṃ sukha / teṃ sādyaṃtaci jāṇa duḥkha /
pari kāya kīje mūrkha / na sevitāṃ na sare
teṃ aṃtara neṇatī bāpuḍe / mhaṇoni agatya sevaṇeṃ ghaḍe /
sāṃge pūyapaṃkīce kiḍe / kāya ciḻasī ghetī
tayāṃ duḥkhiyāṃ duḥkhaci jivhāra / te viṣayakardamīṃce dardura /
te bhogajaḻīṃce jalacara / sāṃḍitī kevī
āṇi duḥkhayoni jiyā āhātī / tiyā nirarthakā tarī navhatī /
jarī viṣayāṃvarī viraktī / dharitī jīva
nātarī garbhavāsādi saṃkaṭa / kāṃ janmamaraṇīṃce kaṣṭa /
he visāṃvevīṇa vāṭa / vāhāvī kavaṇeṃ
jarī viṣayīṃ viṣayo sāṃḍijela / tarī mahādoṣī keṃ vasijela /
āṇi saṃsāru hā śabdu navhela / laṭikā jagīṃ
mhaṇoni avidyājāta nāthileṃ / teṃ tihīṃci sāca dāvileṃ /
jihīṃ sukhabuddhī ghetaleṃ / viṣayaduḥkha
yā kāraṇeṃ gā subhaṭā / hā vicāritāṃ viṣaya vokhaṭā /
tūṃ jhaṇeṃ kahīṃ yā vāṭā / visaroni jāśī
pai yāteṃ virakta puruṣa / tyajitī kāṃ jaiseṃ viṣa /
nirāśā tayāṃ duḥkha / dāvileṃ nāvaḍe
jñāniyāṃcyā hana ṭhāyīṃ / yācī mātuhī kīra nāhīṃ /
dehīṃ dehabhāvo jihīṃ / svavaśa kele
jayāṃteṃ bāhyācī bhāṣa / neṇijeci niḥśeṣa /
aṃtarīṃ sukha / eka āthī
pari teṃ vegaḻepaṇeṃ bhogije / jaise pakṣiye phaḻa cuṃbije /
taiseṃ navhe tetha visarije / bhogitepaṇahī
bhogīṃ avasthā eka uṭhī / te aṃhakārācā acaḻu loṭī /
maga sukheṃsi āṃṭhī / gāḍhepaṇeṃ
tiye āliṃganameḻīṃ / hoya āpeṃāpa kavaḻī /
tetha jaḻa jaiseṃ jaḻī / vegaḻeṃ na dise
kāṃ ākāśīṃ vāyu hārape / tetha donhī he bhāṣa lope /
taise sukhaci ure svarupeṃ / suratīṃ tiye
aisī dvaitācī bhāṣa jāya / maga mhaṇoṃ jarī ekaci hoya /
tarī tetha sākṣī kavaṇu āhe / jāṇateṃ je
mhaṇoni aso heṃ āghaveṃ / etha na bolaṇeṃ kāya bolāveṃ /
te khuṇāci pāvela svabhāveṃ / ātmārāma
je aiseni sukheṃ mātale / āpaṇapāṃci āpaṇa guṃtale /
te mī jāṇe nikhaḻa votale / sāmyarasāce
te ānaṃdāce anukāra / sukhāce aṃkura /
kīṃ mahābodheṃ vihāra / kele jaise
te vivekāceṃ gāṃva / kī parabrahmīce svabhāva /
nātarī aḻaṃkārale avayava / brahmavidyece
te sattvāce sāttvika / kī caitanyāce āṃgika /
heṃ bahu aso ekaika / vānisī kāī
tūṃ saṃtastavanī ratasī / tarī kathecī se na karisī /
kīṃ nirāḻī bola dekhasī / sanāgara
pari to rasātiśayo mukuḻīṃ / maga graṃthārthadīpu ujaḻīṃ /
karī sādhuhṛdayarāuḻīṃ / maṃgaḻa ukhā
aisā śrīgurucā uvāyilā / nivṛttidāsāsī pātalā /
maga to mhaṇe kṛṣṇa bolilā / teṃci āikā
arjunā aṃnata sukhācyā ḍohīṃ / ekasarā taḻuci ghetalā jihīṃ /
maga sthirāūnī tehī / teṃci jāhale
athavā ātmaprakāśeṃ cokheṃ / jo āpaṇapeṃci viśva dekhe /
to deheṃci parabrahma sukheṃ / mānūṃ yeīla
jeṃ sācokāreṃ parama / nā teṃ akṣara niḥsīma /
jiye gāṃvīṃce niṣkāma / adhikāriye
je maharṣīṃ vāḍhale / viraktāṃ bhāgā phiṭaleṃ /
je niḥsaṃśayā pikaleṃ / niraṃtara
jihīṃ viṣayāṃpāsoni hirataleṃ / citta āpuleṃ āpaṇa jiṃtile /
te niścita jetha sutale / cetīcinā
teṃ parabrahma nirvāṇa / jeṃ ātmavidāṃceṃ kāraṇa /
teci te puruṣa jāṇa / paṃḍukumarā
te aise kaiseni jāhale / je dehīṃci brahmatvā āle /
heṃ hī pusasī tarī bhaleṃ / saṃkṣepe sāṃgo
tarī vairāgyaceni ādhāreṃ / jihīṃ viṣaya davaḍuni bāhireṃ /
śarīrīṃ ekaṃdareṃ / keleṃ mana
sahajeṃ tihīṃ saṃdhī bheṭī / jetha bhrupallavāṃ paḍe gāṃṭhī /
tetha pāṭhamorī diṭhī / pārukhoniyāṃ
sāṃḍūni dakṣiṇa vāma / prāṇāpānasama /
citteṃsīṃ vyoma- / gāmiye karitī
tetha jaisīṃ rathyodakeṃ sakaḻeṃ / gheūni gaṃgā samudrī miḻe /
maga ekaika vegaḻeṃ / nivaḍu naye
taisī vāsanāṃtarācī vivaṃcanā / maga āpaisī pārukhe arjunā /
je veḻī gaganīṃ layo manā / pavaneṃ kīje
jetha heṃ saṃsāracitra umaṭe / to manorupu paṭu phāṭe /
jaiseṃ sarovara āṭe / maga pratimā nāhīṃ
taiseṃ manapaṇa mudala jāye / maga aṃhabhāvādika keṃ āhe /
mhaṇoni śarīreṃci brahma hoye / anubhavī to
āmhī māgāṃ hana sāṃgitaleṃ / je dehīṃci brahmatva pāvale /
te yeṇeṃ mārge āle / mhaṇaūniyā
āṇi yamaniyamāṃce ḍoṃgara / abhyāsāce sāgara /
kramoni he pāra / pātale te
tihīṃ āpaṇapeṃ karuni nirlepa / praṃpacāceṃ ghetaleṃ māpa /
maga sācāceṃci rupa / hoūni ṭhele
aisā yogayuktīcā uddeśu / jetha bolilā hṛṣīkeśu /
tetha arjunu sudaṃśu / mhaṇoni camatkāralā
teṃ dekhiliyā kṛṣṇeṃ jāṇitaleṃ / maga hāṃsoni pārthāteṃ mhaṇitaleṃ /
teṃ kāī pāṃ citta uvāileṃ / iye bolīṃ tujhe
taṃva arjuna mhaṇe devo / paracittalakṣaṇāṃcā rāvo /
bhalā jāṇitalā jī bhāvo / mānasu mājhā
myāṃ jeṃ kāhīṃ vivaruni pusāveṃ / te ādhīṃci kaḻale deveṃ /
tarī bolileṃ teṃci sāṃgāveṃ / vivaḻa karuni
eऱhavīṃ tarī avadhārā / jo dāvilā tumhīṃ anusārā /
to pavhaṇyāhūni pāyautārā / sohapā jaisā
taisā sāṃkhyāhūni prāṃjaḻā / tarī āmhāṃsārikhiyāṃ abhoḻāṃ /
etha āhāti kāṃhī pari kāḻā / to sāhoṃ ye vara
mhaṇoni eka veḻa devā / toci paḍatāḻā gheyāvā /
vistarela tarī sāṃgāvā / sādyaṃtuci
taṃva kṛṣṇa mhaṇatī ho kāṃ / tuja hā mārga gamalā nikā /
tarī kāya jāhaleṃ aiṃkijo kāṃ / sukheṃ boloṃ
arjunā tu parisasī / parisoni anuṣṭhisī /
tarī āmhāṃsīci vānī kāyasī / sāṃgāvayācī
ādhīṃca citta māyeceṃ / varī miṣa jāhaleṃ paḍhiyaṃtāce /
ātāṃ teṃ adbhutapaṇa snehāceṃ / kavaṇa jāṇe
te mhaṇoṃ kāruṇyarasācī vṛṣṭi / kīṃ navayā snehācī sṛṣṭi /
heṃ ase neṇije dṛṣṭī / harīcī vānūṃ
je amṛtācī votalī / kīṃ premaci piūna mātalī /
mhaṇoni arjunamoheṃ guṃtalī / nighoṃ neṇe
heṃ bahu jeṃ jeṃ jalpijela / tetheṃ kathesi phāṃku hoīla /
pari sneha rupā nayela / bolavarī
mhaṇoni visurā kāya yeṇeṃ / to īśvaru ākaḻāvā kavaṇeṃ /
jo āpuleṃ māna neṇe / āpaṇaci
tarī māgīlā dhvanīāṃtu / maja gamalā sāviyāci mohitu /
je balātkāreṃ ase mhaṇatu / parisa bāpā
arjunā jeṇeṃ bhedeṃ / tujheṃ kāṃ citta bodhe /
taiseṃ taiseṃ vinodeṃ / nirupijela
to kāisayā nāma yogu / tayācā kavaṇa upegu /
athavā adhikāraprasaṃgu / kavaṇā yetha
aiseṃ jeṃ jeṃ kāṃhī / ukta ase iye ṭhāī /
teṃ āghaveṃci pāhīṃ / sāṃgena ātāṃ
tūṃ citta deūni avadhārīṃ / aiseṃ mhaṇoni śrīharī /
bolijela te puḍhārī / kathā āhe
śrīkṛṣṇa arjunāsī saṃgu / na sāṃḍoni sāṃgela yogu /
to vyakta karu prasaṃgu / mhaṇe nivṛttidāsu
Original text: jñāneśvarī · Marathi Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0