Jayakhya Samhita · Chapter 5
paṭalaḥ - 5
atha brahmajñānotpattyākhyānaṃ nāma pañcamaḥ paṭalaḥ 5-1
nārada :---
brahmābhinnaṃ vibho jñānaṃ śrotumicchāmi tattvataḥ/
yena samprāpyate jñeyamantaḥkaraṇasaṃsthitam
[jñānasya yogābhyāsaikalabhyatvam] 5-2
śrībhagavān ---
sarvopādhivinirmuktaṃ jñānamekāntanirmalam/
utpadyate(1) hi yuktasya yogābhyāsātkrameṇa tat
(1. te'bhi A)
tena tatprāpyate vipra anyathā durlabhaṃ bhavet/
nārada :---
kathamevaṃvidhaṃ jñānamutpadyeta jagatprabho
yatassyājjñeyasamatā etadvistarato vada/
[bhagavacchaktisāmarthyādguṇasāmyāpattyā svātmasvarūpajijñāsotpattiḥ] 5-3
śrībhagavān ---
saṃsārapādapasthānāṃ phalānāṃ caiva nārada
pavkakarmarasānāṃ ca bhrāntānāṃ bhavasāgare/
bhagavacchaktisāmarthyādguṇasāmyaṃ bhavetkṣaṇāt
tatsāmyātkarmasamatā jāyate samanantaram/
tatsamatvādvicārastu pravartetātmalābhadaḥ
ko'haṃ kimātmakaścaiva kimidaṃ duḥkhapañjaram/
yatrāhamasamāśvastassaṃsthitassarvadaiva hi
iti mattvā tato yāti niṣpannasya gurorgṛham/
[vividiṣayopasannasya śiṣyasyādhikārānuguṇamupāye niyojyatvam] 5-4
jñātvā tasyāturatvaṃ ca sarvajño gurumūrtigaḥ
bhāti (va?) vyāpṛtikaṃ bṛdhvā taṃ tathā viniyojayet/
sopalabdhe tu nirbīje svasāmarthyātpare pade
nirvāṇe tu nirātaṅke sānande cinmaye tu vā/
māntre'dhikriyam(?) vā'pi bhogamokṣapradakṣame
[svādhikārānuguṇaṃ mantrārādhane pravṛttasya jñānodayaprakāraḥ] 5-5
mantrārādhanasaktastu tatsiddhīnāmalolupaḥ/
bhaktastaddhyānaniṣṭhaśca tatkriyāparamo mahān
tadādyabhimukhākāṃkṣī brahmacaryavrate sthitaḥ/
bhavaṃ bhāvayate samyak duḥkhaśokapradaṃ mahat
anityamadhruvaṃ kaṣṭaṃ jarāmaraṇasaṅkulam/
dvandayogabhayākrāntamaparyāptamanaśvaram
sadaitaccintanācchaśvattathā mantrādyanugrahāt/
niyamāccāpi śārīrātparaṃ vairāgyamāvahet
vairāgyācca tato vipra viṣayaiḥ kaluṣīkṛtam/
śaratkāle jalaṃ yadvaccittameti prasannatām
prasannasthiratāṃ yāti nistaraṅga ivodadhiḥ/
nivātācaladīpābhamacalaṃ bodhasammukham
yattaccittamivā(mathā)pannaḥ pumāṃścaitanyalakṣaṇaḥ/
saṃbodhaṃ ca tadāpnoti tajjñānaṃ paramaṃ smṛtam
saiva ciddhṛdayākāśe hyudetyādityavatkramāt/
tenādhigamyate jñeyaṃ yadvatsūryodayājjagat
sambodho jñeyaniṣṭhā sā tadā''yāti śanaiśśanaiḥ/
tadā samarasatvaṃ hi saha tenaiva tasya hi
jñeyajñaptikaraṃ jñānaṃ kramopetaṃ ca nārada/
nirvāṇadamasaṅkīrṇamidaṃ te saṃprakāśitam
yuktitastadabhinnaṃ ca bhedavatpratibhāti yat/
tathā'pīdaṃ svabhāvena viddhi nātaḥ paraṃ tu vai
vidyate brahmaśārdūla kiṃ vā tatra pravartate/
yathedaṃ te mayā vipra svālokaṃ prakaṭīkṛtam
anubhūtaṃ na bhūyastvaṃ mayā vastuṃ hi śakṣya(1)se/
[brahmamo duravabodhatvam] 5-6
avācye vartate kutra vāg vai saṃvedanaṃ vinā
(1. kyate C. L.)
ṣaṇṇāṃ yadvadrasānāṃ ca svādutvaṃ nānubhūyate/
prākṛtaiḥ saraṇaistadvannābhivyaktiṃ(2) bahirvrajet
(2. ktaṃ C. L.)
kevalaṃ hyupamānena tatpratyakṣaṃ prakāśyate/
pravartanārthaṃ mandānāṃ nāmandānāṃ tu vai punaḥ
yogī samarasatvena vedaya tvaṃ vicārataḥ/
(3)tasmāttvameva viprendra anubhūtaṃ sthirīkuru
(3. samatvametat A.)
layameṣyasi yenātra (4)nijānande hyanūpame/
bhūtānandasvarūpeṇa tyaktvā samyakparigraham
(4. nirā A.)
niveditaṃ mayā yatte tattdvācyaṃ na jātu vai/
tvayā yadanubhūtaṃ ca tadānīṃ mayi manyase
sarvopamānarahitaṃ vāgatītaṃ svavedanam/
astīti paramaṃ vastu nirālambamatīndriyam
ātmanyānandasaṃsthasya vyajyate karaṇairvinā/
karaṇāḥ prākṛtāssarve cittajāśca viśeṣataḥ
[mantrasamāghyormantrasya sukaropāyatvam] 5-7
upāyamatra mantraughāssamantrāste ca siddhidāḥ/
tasmānmudrādikaraṇā bhāvajāśca samādhayaḥ
kriyopetāstathā mantrāḥ sarve sadvastu(5)sādhakāḥ/
vighnāyutasahasraṃ tu parotsāhasamanvitam
(5. vācakāḥ C. 1.)
praharantyaniśaṃ tacca sarva(syā)bhimukhasya ca/
mantrapūrvaṃ hi yatkiñcitsthūlaṃ brahmavyapekṣayā
vighnajālasya sarvasya vīryadhvaṃsakaraṃ smṛtam/
yathāgnerdāhasāmarthyamudakena nipātyate
māyārūpastu vighnaugho mantrādyairupahanyate/
nikaṭasthā yathā rājñastvanyeṣāṃ sādhayanti ca
siddhiṃ rājopagāṃ śīghramevaṃ mantrādayaḥ param/
jñātvaivaṃ sarvadā vipra ya āste matparāyaṇaḥ
abhīpsitena mārgeṇa niṣpadyetācirāttu saḥ/
iti śrīpāñcarātre jayākhyasaṃhitāyāṃ brahmajñānotpattyākhyānaṃ nāma pañcamaḥ paṭalaḥ//
* * * * *
Original text: jayākhyasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0