Jātakamālā · Verses 21-40

paryanteṣu sphuṭitaśakalacchedasaṃparkarūkṣas
toyābhyāśe srutajalatayā na dravo nātiśuṣkaḥ |
kiṃciccheṣākaluṣasalilāplāvito madhyabhāge
paṅkaḥ śoṣaṃ sphuritaśapharījālagarbhaḥ prayāti

kiṃciccheṣavivarṇaparṇaśabalā mūle kaṭhorāruṇā
mandaśyāmapalāśasaṃcayavatī madhye samārdracchaviḥ |
gharmaśyāmavibhugnapallavadalā prānte latā nartakī
mlāniṃ yāty aniśaṃ kalāv iva yuge satpauruṣī dharmatā

chattrair vyabhraśaśāṅkamaṇḍalasitai ratnaprabhābhāsvarair
vikṣiptāḥ kiraṇā yad asya bahuśo niryāṇakāle mama |
tad vairaṃ hṛdayena saṃcitam ayaṃ nūnaṃ vahaty aṃśumān
yasyāgnir dahatīva durjanavacas tīkṣṇair mayūkhāṅkuraiḥ

atha sa bhikṣuḥ kathāntaravivakṣayā smitam āviścakāra | + + + + + + + + + + + + + sa rājā samantato nirīkṣyānyam anīkṣamāṇo mām evādhikṛtya pravrajitena smitam ādarśitam iti viniścitya kutūhalākrāntamatis tam abravīt ||
vinayadhīram idaṃ ca vapus tava smitam idaṃ ca bhadanta vidhāryate |
calati buddhir iyaṃ pavanāhatā vanalateva kim atra nu kāraṇam

+ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + | atha sa pārthivaḥ sutarām upajātavimarśasaṃbhramodbhrāntamānasaḥ punar api taṃ bhikṣuṃ smitaprayojanaṃ paryapṛcchat | sa ca bhikṣus tadupakārakāmatayaiva rājñaḥ provāca ||
sūryātapo dahati vatsa śarīrakaṃ te tasmāt sukhocitam idaṃ tu roganīḍam |
duḥ kha ⏑ – ⏑ ⏑ ⏑ – ⏑ ⏑ – ⏑ – – – – ⏑ – ⏑ ⏑ ⏑ – a bhitāpitānām

vastrātapatratarumandiracandanāmbuhārādayas tadupaghātanimittabhūtāḥ |
duḥkhaṃ tv anāgatam avīcisamudbhavaṃ te nāśaṃ prayāsyati narādhipa kair upāyaiḥ

prāṇoparodhasamakālam avaśyabhāvi yat prāpsyasi tvam akṛta jña bahupra kāram |
duḥkhaṃ yadā kṣaṇa ya – ⏑ ⏑ – ⏑ – – – t tava tadgajabhayā ⏑ ⏑ – kṣaṇena

karmendhanaḥ sphurati tatra (?) sadā hutāśo durvṛttaśoṇitavasāsavapānaśauṇḍaḥ |
yo bāndhavān iva pariṣvajate pragāḍhaṃ jvālābhujair aviralaiḥ svakṛtāparādhān

vīciṃ vadanti vivaraṃ na ca tatra kā cid duḥkhasya vīcir api tiryag upary adho vā |
yasmād avīcir iti tena ca saṃprasiddhaḥ śīrṇas ta noti bha vano narakāntareṣu

yatra tvayātithijanapraṇayo niṣevyo jvālāsakhīśatapariṣvajanocitena |
sa tvaṃ vyathām upagato raviraśmitapto hārād bibheṣi na tu ghoraviṣād bhujaṅgat

yasyotsaṅge kṣititalarajodhūsaras tvaṃ niṣaṇṇa
– – – – ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ – ⏕ ⏑ ⏕ ⏕ ⏑ ⏕ ⏕ |
premṇā yenākaruṇahṛdayo vardhitaḥ pālitaś ca
taṃ tvaṃ hatvā yadi na patitas tatkṣaṇaṃ citram etat

bālye lālāsalilamalinaṃ pāṇinā vaktrapadmaṃ
yenāmṛṣṭaṃ vikacakamalacchedatāmrodareṇa |
tvāṃ kṛtvāṅke kṛpaṇa bhavataḥ kuñcitāḥ kākapakṣā
ye – – – ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ – – ⏑ – – ⏑ – –

sa tvaṃ hatvā pitaram api te dhārmikaṃ dharmarājaṃ
kāmāsvādavyasanamadirāpānavikṣiptacittaḥ |
svasthāvasthaś carasi narakadvāraśālāṃ praviṣṭo
jvālāhastair narakaśikhinaḥ spraṣṭum icchanti hi tvām

jvaladanalaśīkhāvalīpiṅgalāntaḥsthalaṃ sarvatas tuṅganiḥsaṅganiśchidralohādrijālāvṛtacchinnasaṃbhinnasaṃvignasaṃkūjitotkṛṣṭaniṣpiṣṭaniṣpīḍitotkṣiptavikṣiptaluptāvaluptāśrayaprāṇisaṃghākulabhīṣaṇaṃ
kṛpaṇa ka narakaṃ padā yāsyasi prerito dāruṇaiḥ karmavātair anekograduḥkhaprakarṣātisaṃtāpito dīnakaṇṭho ⏑ – ūrdhvabāhur jvalacchūlacakrāsikuntaprahāravraṇodvāntaraktokṣitas tatra cākāmakaḥ saṃvasan |
jvaladanalakamaṇḍalākoṭarastabdhanetraiḥ sphuratkopasaṃdaṣṭadantacchadair udyatāgrāyudhair antakājñākarais tiṣṭha tiṣṭheti nistarjito bhītabhīto diśaḥ prekṣamāṇaḥ sthito 'smīti kṛcchrād abhivyāharan kām avasthām abhiprāpsyasi tvaṃ dhṛto duṣkṛtaiḥ karmabhir
yadi samanuvicārayet tad bhavān nūnam – – ⏑ – – ⏑ pādopamāḥ syur nidāghe 'titīvrā amī bhūpate na tv anabhyāhatā yānti saṃvegam ajñā janāḥ prāyaśo duḥkhayantrāntarasthās tu śocanti moghaṃ pralāpārtiśokābhibhūtā bhṛśam

api ca he putraka ||
kāntākarāgravidhṛtāni madhūni pītvā niśvāsasaṃcitadalotpalacandrikāṇi |
saṃdaṃśayantravivṛtāsyapuṭāntarālas tāmraṃ kathaṃ kathaya pāsyasi vahnivarṇam

snātvā tvaṃ gṛhadīrghikāmbhasi hasatpadmotpalālaṃkṛte
tīrāntānatapuṣpapādapalatācchāyāsamāliṅgite |
klinnasvinnanarāsthipañjaravasāniryāsaparyākule
tapte vaitaraṇījale nipatito duḥkhāt kadā mokṣyase

prāsāde śaradabhraśubhraśikhare puṣpāvalīmaṇḍite
vīṇāveṇumṛdaṅgagītamadhure saṃprāpya citraṃ sukham |
nityaṃ prajvalitasphuṭānalaśikhāsaṃtānajālākulaṃ
prāpyāvīcim anekaduḥkhavihataḥ kiṃ nāma kartā bhavān

lajjāmātravibhūṣaṇāṃ savinayāṃ cārūpacārāṃ priyāṃ
dṛṣṭvā prītivijṛmbhamāṇanayano viśrambhaniryantraṇām |
krodhaprajvalitākṣikośaviṣamabhrūbhaṅgaraudrānanān
ālokyāntakakiṃkarān abhimukhān saṃmoham āyāsyase

śrīmaccāmaracārubhāsuranarair nānāvidhair vājibhiḥ
kāliṅgaiś ca vicitritottarakuthair gandhopavāhyair gajaiḥ |
tīvrakrodhaviṣais tṛ – ⏑ ⏑ ⏑ – – – ⏑ – – ⏑ –
– – – ⏑ ⏑ ke viśīrṇacaraṇo voḍhāsi dīptān rathān

dhṛtaś cūḍāpīḍo bakulakusumāmodasubhagas
tvayā mūrdhnā yena sphuṭamaṇikarālaṃ ca mukuṭam |
sphuradvahnijvālāvalayakapilaṃ cakram aśivaṃ
vahan mūrdhnā tena tvam anubhavitā cāpalaphalam