Jātakamālā · Verses 70-89
antarātmānam icchanti yam avidyāndhabuddhayaḥ |
vijñānadhūrtakaḥ kvāsau gatas tīrthavimohakaḥ
ciraṃ vyāmohitaṃ yena na tattveṣu pratiṣṭhitam |
jagat kva nu prayāto 'smāc cittacitrendrajālikaḥ
na jānanti gatiṃ yasya kapilādyās tapodhanāḥ |
cittavidyādharaḥ kvāsau viṣayāmbaragocaraḥ
cacāra yo 'sminn aśucau navadvāre calācale |
śarīrapañjare so 'dya kva nu cittavihaṅgamaḥ
yenāviṣṭā bhavajalanidhau kleśasaṃsarpisarpe
tīvracchidravyasananivahakṣāravāriprapūrṇe |
majjanty ajñā maraṇamakarakṣobhacañcattaraṅge
yātas tyaktvā kva nu tanum imāṃ cittanaktaṃcaro 'sau
adāntatvād yo 'sau kṣipati narake vyārtam avaśam
sphuradvahnijvālāvalayakapiladvāravivare |
yamopāyaṃ yasya vyapagatamado vetti bhagavān
kva yāto 'sāv asmāt prakṛticapalaś cittaturagaḥ
atha kuliśamarīciśyāmapīnaprakoṣṭhaḥ
savinayam upagamya prītivispanditākṣaḥ |
anunayaramaṇīyaṃ sādhu sādhv ity uvāca
prakṛtisubhagavācā vāsavaḥ kanyakās tāḥ
navavayasi bhaginyo manmathāvāsabhūte
nṛpatikulavibhūtiśrīsukhaṃ paryudasya |
ṛṣibhir api purāṇair duṣkaraṃ saṃprapannā
vratam idam iti tuṣṭo 'smy adya vaḥ kiṃ vṛṇīdhvam
karatala iva manye kāmadhātvīśvaratvaṃ
tridaśapatisukhaṃ vā niścayasyāsya vo 'dya |
laghu vadata bhaginyaḥ kiṃ karomy eṣa vaśyaḥ
sphurati manasi yad vo devarājo 'smi śakraḥ
atha viṣayasukhebhyo niḥspṛhās tāḥ kumāryaḥ
prakṛtirucirabhāvās tiryag ālokya śakram |
jagur idam anavadyaṃ suṣṭhu citrārthavācaḥ
svakuśalaparipākāṅgāradhīrasvabhāvaḥ
na vayam amarabandho janmaduḥkhāturatvād
bhavasukhalavalolāt tantusaṃtānaneyāḥ | (?)
vratam idam anubaddhāḥ śokabāṣpāmbuleśaiḥ
kaluṣavadanaśobhān bāndhavān apy apāsya
api tu jagad aśeṣaṃ durnayāviddhatīvra-
vyasanaśatasahasrāghātanirbhidyamānam |
kṛpaṇam abhisamīkṣya kṣīṇadoṣānujātaṃ
padam abhayam aśokaṃ prāptum abhyudyatāḥ smaḥ
prabhavasi śatamanyo tvaṃ varaṃ saṃpradātuṃ
yadi jagadanukampāpeśalādhyāśayatvāt |
padam ajaram ahāryaṃ brahmaśāntaṃ tadāryaṃ
bhavabhayaparitaptāḥ prāpayāsmān vimokṣam
kāyāvaskaranirjharasrutamalakledopadigdhāśrayo
niryāṇāsthikaṭāhakārpitaśirā mūrcchāturo niṣpatan |
garbhān mātur amedhyapaṅkagahanād yām aprahāyāśnute
duḥkhaṃ duḥkhaparaṃparāṃ ca paratas tāṃ chinddhi jātiṃ hi naḥ
jagan nirmaryādā daśati śirasi vyāvṛtamukhī
jarā rakṣoyoṣit palitasitadaṃṣṭrāṅkuravatī |
nṛṇāṃ yāsau vīryasmṛtidhṛtimatiśrīpramathinī
tatas trāyasvāsmān prabhavasi yadi tvaṃ surapate
śvāsotkṣepacalatkaṭhorajaṭharo vyāpāṇḍurūkṣacchaviḥ
saṃprāptān api bhoktum apratibalo bhogān vicitrojjvalān |
yenādaṣṭavapuḥ sureśvara tato rogābhidhānād bhayāt
trātā no bhava mṛtyudūtapuruṣād ditsur varaṃ ced bhavān
pratyāvṛttastimitanayano marmavicchedaduḥkha-
kṣobhāyāsapratihatatanuḥ śītaviṣṭabdhagātraḥ |
paśyan bandhūn nayanasalilasnātagaṇḍādharāntān
yenāghrāto vrajati vilayaṃ pāhi mṛtyos tato 'smān
yenāliṅgitamānasaḥ paśur iva vyāpnoti śocyāṃ daśāṃ
kāryākāryavibhāgapelavamatir nindāspadaṃ jāyate |
hlādaṃ naiti tamālaśīkaramucāpy āliṅgito vāyunā
tan no rāgahutāśanaṃ varada he nirvāpayāpāyikam
yasyāveśāt sphuritanayanā daṣṭadantacchadāntāḥ
pāpāḥ pāpaṃ narakam aśivaṃ kurvate tatkṣaṇena |
naivotkhāto munibhir api yaḥ śīrṇaparṇāmbubhakṣais
tan naḥ śakra vyapanaya manaḥkoṭarāt krodhasarpam
yenāvāritalocanaḥ kumatayas tyaktvā śivāṃ vartmanīṃ
mithyādṛṣṭiviṣopadigdhamanaso mārgāntaraṃ saṃśritāḥ |
hetuṃ yat pravadanti bhinnatimirāḥ sarvāsravotpattaye
tan naś chindhi manogṛhāntaracaraṃ mohāndhakāraṃ hare
Original text: Jātakamālā · Edition: Ajātaśatrvavadāna = GoAś: edition by Michael Hahn. "Ajātaśatrvavadāna: A Gopadatta Story from Tibet", K.P. Jayaswal Commemoration Volume, Patna 1981, pp. 242-276. [von Hahn nach der Publ. von 1981 noch verbessert]; Bhavalubdhaka = GoBhl: edition by Ratna Handurukande. Five Buddhist Legends in the Campū Style - From a collection named Avadānasārasamuccaya. Bonn 1984 (Indica et Tibetica, 4); Kapīśva · Data entry Michael Hahn · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0