Jātakamālā · Verses 50-69
antarnigūḍhavividhāśucigātrayaṣṭyā rāgāndhabuddhinayanāś chalitā mayeti |
saṃrāgiṇo 'pahasatīva khagāvaluptadantacchadena vadanena varāṅganeyam
vīṇāveṇudhvanikalaravaiḥ kākalīgītakair yā
nidrāṃ bheje priyatamapariṣvaṅgaviśrabdhagarbhām |
saivādyeha svapiti vanitā bhūrajorūkṣitāṅgī
gomāyūnāṃ dhvanitamukharārāvaraudre śmaśāne
vālāgramātram api yatra vicāryamāṇe nekṣāmahe śuci nijāśucigarbharandhre |
tasmin ratiṃ katham amī prakhalā labhante kāyādhame nidhanadharmiṇi roganīḍe
evaṃvidhaṃ jagad idaṃ sakalaṃ bhaginyaḥ
svapnendrajālajalacandracalasvabhāvam |
matvā virāgam upagacchata yāvad etat
prāṇāvaśeṣam upayāti na vo vināśam
prāṇāntikavyasanakaṇṭakabhinnamarmā kurvīta kiṃ nu kuśalaṃ jalaviplutākṣaḥ |
daṣṭaḥ kṛtāntamakareṇa jarāmukhena mūrdhnā ca śuklapalitotkaradantureṇa
ghorāndhakāraparalokamahāprapātasaṃpātacūrṇitatanoḥ kuśalābhilāṣam |
āśīviṣāsyapuṭasaṃkaṭasaṃniruddhamaṇḍūkavāsitasamaṃ pravadanti santaḥ
lokaṃ vākyaiḥ kṛtakamadhurair vañcayitvādya maunaṃ
dhatse kasmāt paruṣapiśunābaddhavādapragalbhaiḥ |
ity ākrośann iva sarabhasaṃ rājadantāgradaṣṭāṃ
jihvāpeśīṃ harati vihagas tuṇḍasaṃdaṃśakena
rāgāndhānāṃ vitathaviṣayābhyāsajihmāśayānāṃ
yad bālānāṃ nayanaviṣayaṃ prāpya dhairyaṃ bibheda |
tasminn adya vyapagatabhayāś cārubimbe nitambe
nāryā gṛdhrā nakhamukhapadanyāsapaṅktiṃ likhanti
yābhyāṃ yātā priyakaratalanyastahastāravindā
bhittau sācīpariṇatamukhī citram udvīkṣamāṇā |
mandaṃ mandaṃ svabhavanatale muktapuṣpottarīye
tāv evādya grasati caraṇau jambuko 'yaṃ yuvatyāḥ
itthaṃbhūte sahajavividhāmedhyajambālapaṅke
kaṣṭaṃ kaṣṭaṃ madanamadirāḥ kṣībacittāḥ patanti |
kāyasyemāṃ prakṛtim aśivāṃ vīkṣamāṇās tu yūyaṃ
nirvidyadhvaṃ pracalitataḍidbhaṅgurāj jīvalokāt
yaḥ sattvānām aviratarasakleśanāḍīvraṇāntaḥ-
saṃtaptānām adhigatayathābhūtadharmādhirājaḥ |
hlādaṃ cakre prakṛtiśiśirair dharmavāgambukumbhaiḥ
śāstre tasmai paramabhiṣaje sarvakāle namo 'stu
durvijñeyaṃ kapaṭam aśivaṃ kleśakarmaprayuktaṃ
sarvākāraṃ vivṛtam akhilaṃ yena janmābhidhānam |
yasmin mūḍho rathacaraṇavad bambhramīty asvatantro
lokas tīvravyasanakuliśāghātaniṣpiṣṭamūrtiḥ
mātā bālye pratisaravatīṃ veṇikāṃ yatra cakre
yasmin kānto maṇimakarikāṃ yauvanāgre babandha |
vipraiḥ siktaṃ sukusumalavair yac ca śāntyambuleśaiḥ
kaṣṭaṃ dhṛṣṭaḥ spṛśati balibhuk tac chiro 'dyāṅganāyāḥ
ye vāsitāḥ sukusumena vivāhakāle mātuḥ kareṇa kṛtakautukamaṅgalena |
te 'dya pracaṇḍapavanair avadhūyamānāḥ keśāḥ śmaśānatarucāmaratāṃ prayātāḥ
prakṛticaturā dṛṣṭiḥ kvāsāv apāṅgavilokinī
salalitapadanyāsā kvāsau gatir madavihvalā |
kva nu khalu gatā hāsās te 'syā radacchadalāsakāḥ
suracitam aho citraṃ māyārahasyam idaṃ kaleḥ
hāsāyāsavilolakuṇḍalamaṇicchāyoparāgāruṇe
yasmin prāṇasamaś cakāra muditaḥ pattrāṅkuraṃ yatnataḥ |
bālāmbhoruhapattrakomaladale tatraiva gaṇḍasthale
vaktraṃ raktakalaṅkitaṃ nikaṣati sthitvā lalāṭe 'ṇḍajaḥ
muktāhāramarīciphenasalile romāvalīśaivale
vistīrṇastanacakravākayugale vakṣastaḍāgodare |
savyājaskhalitāṃśuke vyasanināṃ yatraiva netrālayaḥ
petus tatra vipūyake 'dya nipatanty āśātikā makṣikāḥ
pūrvaṃ candanavāriśīkaramucair yā tālavṛntānilaiḥ
preṣyābhir valayadhvanivyatikaraiḥ saṃvījitā sundarī |
harmye candrakaropahāradhavale bimbopadhānāśritā
tām evādya tu vījayanti paruṣaiḥ pakṣānilair vāyasāḥ
yenāyaṃ kampitaḥ pūrvaṃ śākhāntaravicāriṇā |
kvemaṃ kāyadrumaṃ tyaktvā sa gataś cittamarkaṭaḥ
yena niṣkriyam apy etat kriyāvad iva lakṣyate |
kalevaram anātmīyaṃ kva sa cittavidūṣakaḥ
Original text: Jātakamālā · Edition: Ajātaśatrvavadāna = GoAś: edition by Michael Hahn. "Ajātaśatrvavadāna: A Gopadatta Story from Tibet", K.P. Jayaswal Commemoration Volume, Patna 1981, pp. 242-276. [von Hahn nach der Publ. von 1981 noch verbessert]; Bhavalubdhaka = GoBhl: edition by Ratna Handurukande. Five Buddhist Legends in the Campū Style - From a collection named Avadānasārasamuccaya. Bonn 1984 (Indica et Tibetica, 4); Kapīśva · Data entry Michael Hahn · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0