Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jātakamālā, 1-8, 11-12, 19-20, 22, 24, 26, 32, 35 · Chapter 35

35.1

vijahati divyam api sukhaṃ tribhuvanahitakāmyayā mahātmānaḥ /
paraduḥkhaṃ hi garīyo duḥkhayati dayāvatāṃ cetaḥ //

35.2

kṛtvā himādridhavalaṃ guruṣaḍviṣāṇaṃ dānādhivāsitamukhaṃ dviradasya rūpam
śuddhodanasya vasudhādhipater mahiṣyāḥ kukṣiṃ viveśa sa jagadvyasanakṣayāya //

35.3

sāntaḥpurajanā devī kadācid atha lumbinīm
jagāmānumate rājñaḥ saṃbhūtottamadohadā //

35.4

śākhām ālambamānāyāḥ puṣpabhārāvalambinīm
devyāḥ kukṣiṃ vibhidyāśu bodhisattvo viniryayau //

35.5

taṃ jātamātram atha kāñcanayūpagauraḥ prītaḥ sahasranayanaḥ śanakair agṛhṇāt
māndārapuṣpanikaraiḥ saha tasya mūrdhni khān nirmale ca vinipetatur ambudhāre //

35.6

saṃsthāpito balabhidā jagadekanātho dhīraḥ krameṇa bhuvi saptapadāni gatvā
atyadbhutāṃ giram imāṃ nijagāda śāntāṃ janmedam antyam iti me tamasām abhāvāt //

35.7

tasya prabhātha muṣitāśiśirāṃśudīptiḥ śāntātmano vasumatīm avabhāsayantī
iddhaiḥ pataṅgaśaśinoḥ kiraṇair abhedyaṃ bhīmāndhakāranarakeṣu tamo bibheda //

35.8

śabalahariṇakṛtticchāditaskandhadeśaṃ nicayam analabhāsām udvahantam jaṭānām
asitam anasitānāṃ karmaṇām saṃnidhānaṃ kṣitipatir aśṛṇot khād āpatantaṃ janebhyaḥ //

35.9

yathāyaṃ lakṣaṇaiḥ spaṣṭair bhūṣaṇair iva bhūṣitaḥ
jagadduḥkhāpanodāya tathā buddho bhaviṣyati //

35.10

yadāyaṃ bhavitā buddho yāsyāmi maraṇaṃ tadā
śroṣyanty asmāt kathāṃ dharmyāṃ ye te dhanyāḥ śarīriṇaḥ //

35.11

iti cintayatas tasya maharṣeḥ śuddhacetasaḥ
nayane natapakṣmāgre babhūvatur udaśruṇī //

35.12

śrutvātha taṃ parijanān nayanābhirāmaṃ sākṣān manobhavam iva śravaṇāyatākṣam
taddarśanaṃ prati samutsukamānasānāṃ ceṣṭā babhūva vividhā nagarāṅganānām //

35.13

kumāraṃ draṣṭukāmānāṃ tāsām iti visarpaṇāt
mekhalānūpuradhvāno bhavaneṣu vyatanyata //

35.14

gacchan narendratanayo 'tha pathi krameṇa daṇḍārpitapracalapāṇim apetakāntim
vṛddhaṃ vyalokayad atīva sitottamāṅgaṃ śuddhādhivāsaparinirmitam ānatāṅgam //

35.15

tribhir imair anubaddham aho jagan maraṇarogajarāribhir anvaham
mahati nāma bhaye sati dāruṇe katham idam viṣayaikaparāyaṇam //

35.16

iti nivartaya sūta rathaṃ laghu vraja gṛhāya punaḥ kim ihāsyate
maraṇarogajarāpariśaṅkino mama bhaviṣyati nopavane ratiḥ //

35.17

kiṃcit kiṃcit kusumahasitavyaktiśobhāvatīnāṃ mandaṃ mandaṃ malayamarutā sarpatā nartitānām
ābhānty āsām upavanalatākanyakānāṃ vijihmāḥ paryanteṣu bhramadalikulaśreṇiveṇyaḥ kvaṇantyaḥ //

35.18

tanudhiyām virasāvasānāḥ śāntātmabhiḥ parihṛtā bhujagā ivogrāḥ
yūno 'pi manmathaparasya jagatsapatnāḥ paryākulaṃ na hi mano viṣayā haranti //

35.19

ete malayānilāḥ surabhayaḥ puṣpadrumākampinaś cūtasya bhramaraḥ pradakṣiṇayati prodbhedinīṃ mañjarīm
cāpāropaṇadīrghasūtrakam imaṃ svasthaṃ tvayā sthīyate śaṅke codayatīti puṣpadhanuṣaṃ tāradhvaniḥ kokilaḥ //

35.20

svarajaḥkṛtāṅgarāgā bālā sahakāramañjarīkanyā /
bhramaravareṇa bhramatā kṣaṇam iva parihīyate tanvī //

35.21

śilīmukhaṃ bhuktalatāvadhūjanaṃ vilokya tatpuṣparajovidhūsaram
samīraṇākampitabālapaṅkajā muhur muhus tarjayatīva padminī //

35.22

gacchāmy ahaṃ tava kṛte kusumāni yāvad etāni sūkṣmamakarandanirantarāṇi
maddṛṣṭibādhinam aśāntagatidvirephaṃ dūrāt kumāra vinivāraya tāvad eva //

35.23

ādhūtaṃ bakulajyayā madhukaravyādhūtakiñjalkayā vinyasyorasi śaṅkhabhaṅgadhavalacchāyaṃ dhanuḥ kausumam
gāmbhīryād avadhīrayantam abalās tvām ājighāṃsuḥ smaraḥ pauṣpaṃ bāṇam ṛjūkaroti niyataṃ saṃmīlitaikekṣaṇaḥ //

35.24

bhaginya iti tat tasya niśamya vacanaṃ striyaḥ
mukhāni namayāmāsus trapayā tyaktavibhramāḥ //

35.25

hrītaṃ tad yuvatikadambakaṃ viditvā saṃvignaṃ nṛpatanayaṃ ca śuddhabuddhim
tūṇīre niyatam iṣūn nidhāya pauṣpān savrīḍaṃ dhanur avatāritaṃ smareṇa //

35.26

imaṃ samuttartumanā bhavārṇavaṃ tapovanaṃ gantum ahaṃ samudyataḥ
atas tvam asmadvyavasāyasiddhaye mahājavaṃ kanthakam aśvam ānaya //

35.27

atha vyudasyābharaṇāni vigrahāt sa bhāsitāni sphuṭaratnatejasā
taraṅginaḥ kokilakaṇṭhamecakāṃś cakarta khaḍgena śanaiḥ śiroruhān //

35.28

taṃ chandakaḥ samavalokya nirastabhūṣaṃ svacchaṃ jalāśayam ivāpahṛtāravindam
saṃtāpitaḥ prabalaśokahutāśanena muktānibhān nayanavārikaṇān mumoca //

35.29

athaveyam tanuḥ kṣīṇā tīvreṇa tapasā mama
mayā vā tat padaṃ labdhaṃ yad dṛṣṭaṃ tattvadarśibhiḥ //

35.30

kīdṛśo bhavatām dharmaḥ katham vā so 'dhigamyate
tattvaṃ me draṣṭukāmāya vaktum arhati sattamaḥ //

35.31

tyaktvādito bhavanibandhanam ādibījam ādāya liṅgam apavṛttasukhābhilāṣaḥ
saṃtoṣavān padam anuttamam āptukāmaḥ śīlaṃ viśuddham upagṛhya vased vanānte //

35.32

yadi cetayitāsty eva kuto muktir bhaviṣyati
tasmin sati pravartante kuśalākuśalakriyāḥ //

35.33

arāḍasyāśramāt tasmān niṣkramya sa mahāmatiḥ
tapobhir duṣkarais tīvraiḥ śoṣayāmāsa vigraham //

35.34

sa cāṣapaṅktyātatanīlapakṣayā parītadehaḥ paripāṭalāṅgayā
saroruhāṇāṃ pracalatpalāśayā srajeva nīlotpalapattramiśrayā //

35.35

atha mandapadaṃ gatvā dhīmān hemācaladyutiḥ
adhastād bodhivṛkṣasya niṣasāda sa bodhaye //

35.36

tato duhitṛbhiḥ sārdhaṃ cāpam ādāya kausumam
ājagāma manoyonis tasya kṣobhayituṃ manaḥ //

35.37

ājighrantī puras tasya mālatīkusumaṃ navam
kācin nyamīlayat kāṃcid dṛṣṭim ālolatārakām //

35.38

sakhīkarṇe 'bhidhāyānyā kim api smitapūrvakam
tatra līlāvatī rāmā kāśayantī mukhaṃ yayau //

35.39

sakāmā darśayanty anyā jagādeti jinarṣabham
rāmāyāḥ ślathakāñcīkaṃ nitambasrastam aṃśukam //

35.40

kva ca yauvanam etad indukāntaṃ kva ca te tapase mano'bhilāṣaḥ
bhaja kāmam ato nivartayasva vada kiṃ tapasaḥ phalaṃ tvayāptum //

35.41

hitakāmyatayā bruve bhavantaṃ kim ataḥ param āptum icchasi tvam
gṛhidharmam abādhinaṃ mahāntaṃ na vihāya kim anyad asti puṇyam //

35.42

tvadadhigamasamutsukāsu dhīman kim iyam adayitā manoharāsv apīti
mukhalavadantī kāminī kāmukāṃ vadanakamalāni nakhena khaṇḍayantī //

35.43

tataḥ siṃhamukhaḥ kaścit phūtkāreṇa punaḥ punaḥ
bodhisattvasya trāsārthaṃ vahneḥ kaṇān vyasarjayat //

35.44

te kṛśānukaṇās tasya kiṃkarasya mukhojjhitāḥ
nipatantaḥ kṣaṇāj jagmuḥ praphullapuṣpatām muneḥ //

35.45

śatavaktreṇa tīkṣṇāgrāṃ kṣeptā śaktiṃ yadākṣipat
vikasatkesaravyūho babhūvotpalaśekharaḥ //

35.46

daṃṣṭrādhareṇa cānyena vidyudāpiṅgalatviṣā
kṣiptāny ayoguḍoṣṇāni puṣpāṇi ba bhū vuḥ kṣaṇāt //

35.47

anyenābhyudyato bāhuḥ sakhaḍgaḥ piṅgacakṣuṣā
lohastambhasamucchrāyaḥ kṣaṇān niścalatāṃ yayau //

35.48

atha madanavijetuḥ siddhamantrānilena jaladhitaṭagavahniḥ kiṃkarāṇāṃ samūhaḥ
asitagatisakhena preryamāṇaḥ samantād iva virasavikīrṇaḥ kṣīṇarociḥśato 'bhūt //

35.49

ātmanaś cet sukhād duḥkhāt puṇyaṃ pāpaṃ prasūyate
kathaṃ na bhadratā nityaṃ dharmābhāve ca dehinām //

35.50

rūpasaubhāgyabhāgyādi bhedaḥ katham iheṣyate
yadi pūrvakṛtaṃ nāsti katham atra śubhāśubhau //

35.51

karmaṇāṃ hetukaṃ karma cet sārādi na kalpayet
ahetukaṃ jagat syāc cet kaḥ karmasvakatāṃ vadet //

35.52

sukhahetuḥ sukham syāc ced duḥkhaṃ duḥkhasya hetukam
tapasā duṣkareṇaivaṃ kathaṃ muktir bhaviṣyati //

35.53

īśvaraḥ kāraṇaṃ kecid abudhāḥ saṃpracakṣate
kathaṃ na samatā loke samavartīśvaro hi saḥ //

35.54

ity evam abudhāḥ kecid astināstipravādinaḥ
kudṛṣṭikarmato hīnā jāyante narakeṣv api //

35.55

sudṛṣṭikarmato bhadrā āryajñānapravedinaḥ
svargalokaṃ gatāḥ kecit kāyavākcittasaṃyamāt //

35.56

aho bhavarato lokaḥ kleśasaṃghair vihanyate
jarāvyādhivipannaś ca mṛtaḥ punaḥ prajāyate //

35.57

athāsau bhagavān buddhaḥ prajñālokaprakāśakaḥ
vaihāyasaṃ samudgamya siṃhanādaṃ nanāda ca //

35.58

siṃho 'haṃ vādijantūnāṃ virajasko nirāsravaḥ
duḥkhasyāntaṃ kariṣyāmi sattvānāṃ nirahaṃkṛtiḥ //

35.59

tataś cakampe sadharādharā dharā velām vyatītya prasasāra sāgaraḥ
saṃsaktamandrāśayasaumyanisvanāḥ divaukasāṃ dundubhayaḥ prasasvanuḥ //

35.60

diśaḥ prasannābharaṇāś cakāśire mārtaṇḍacandrau śaradīva rejatuḥ
paribhramac candanacūrṇarañjitaṃ papāta puṣpaṃ nabhasaḥ sugandhimat //

35.61

samāyayur vismayaphullalocanā divaukasas tatra sahāpsarogaṇaiḥ
vavau manojñātmaguṇaḥ samīraṇo manaḥsu harṣo jagatāṃ vyajṛmbhata //

35.62

udīritā harṣaparītamānasair mahadbhir bhūtagaṇaiḥ savismayaiḥ
buddhasya dharmātiśayastavāśrayāḥ samantataḥ śuśruvire giraḥ śubhāḥ //

35.63

aho bataudāryam aho subuddhitā viśuddhitām paśya yathāsya cetasaḥ
aho svasaukhyeṣu nisaṅgatā mater namo 'stu te 'tyadbhutadhairyavikrama //

35.64

sanāthatāṃ sādhu jagad gataṃ tvayā punarvibuddhekṣaṇapaṅkajaśriyā
amogharūpā bata puṇyasaṃcayāś cirasya dharmeṇa khalūrjitaṃ jitam //

35.65

sarvabuddhāś ca buddhāya vadantaḥ sādhu sādhv iti
sauvarṇaratnacchattrāṇi prayacchanti sma suśriye //

35.66

nāthodya jagatāṃ dhīra mārahantar jinarṣabha
andhabhūte jagaty evaṃ prajñādīpaṃ prakāśaya //

35.67

kṣutpipāsāhate loke durdṛṣṭivikalāśaye
sarvapāramitāmeghair dharmāmṛtaṃ pravarṣaya //

35.68

tato 'tra kāmāvacarāḥ suvaktrāḥ sugandhapuṣpākṣatalājatoyaiḥ
sauvarṇakumbhaiś ca sagītavādyais tasyābhiṣekaṃ saphalaṃ pracakruḥ //

35.69

parinirvātu buddhaḥ saṃś cittasaṃkalpavarjitaḥ
mahānto munayaḥ prājñā nirvāṇaṃ hi yayur vrataiḥ //

35.70

evam ukte 'tha māre 'smin bhagavāṃs tam uvāca saḥ
ahaṃ tāvan na pāpīyann āgamiṣyāmi nirvṛtim //

35.71

yāvan na bhikṣavo dhīrā dāntāḥ prājñā viśāradāḥ
āryajñānaprasaṃbodhā bhaviṣyanti bahuśrutāḥ //

35.72

yāvan na trīṇi ratnāni loke saṃprathitāni ca
dānapārādibhiḥ śaktā bodhisattvā jitārthinaḥ //

35.73

bhaviṣyanti na me yāvad bodhiprāptā jitārayaḥ
tāvat pāpiṣṭha yāsyāmi nirvāṇaṃ na kṣayāntakṛt //

35.74

evam ukte 'tha śākyendre 'dhomukhaḥ kusumāyudhaḥ
hato 'ham iti kāṣṭhena viṣasāda mahīṃ likhan //

35.75

durmanāsi kathaṃ tāta procyatāṃ yady asau naraḥ
rāgapāśena taṃ baddhvā kuñjaraṃ vānayāmahe //

35.76

ānayitvā ca taṃ śīghraṃ kariṣyāmi vaśaṃ tava
tāta mā gā viṣādaṃ taṃ naro 'yaṃ kim ato bhayam //

35.77

arhan sa sugato loke na rāgasya vaśaṃ vrajet
viṣayaṃ me vyatikrāntaṃ tasmāc chocāmy ahaṃ bhṛśam //

35.78

babhāṣa śakyendram aninditādharā vilāsinī taṃ madhurapralāpinī
stanau prakāśya dvipakumbhanirjitau mukhena candraṃ kamalaṃ ca hāsinī //

35.79

ekātapatraṃ jagataḥ prabhutvaṃ navaṃ vayaḥ saumyavapuś ca kāntam
etāṃś ca hitvā tapasā kimarthaṃ ramasva kāmaṃ mama kāmyadehe //

35.80

anyā surāmā mṛgaśāvakākṣī śanaiḥ śanais taṃ madavihvalāṅgī
gatyā jayantī gajarājahaṃsau kiṃcid vihasyātha muniṃ babhāṣe //

35.81

sauvarṇamuktābharaṇāṅgabhūṣaṃ tvadartham eveha bibharmi rājan
prabhuṅkṣva kāmaṃ tapasaḥ phalaṃ tat kāme prasaktā munayo hy aṭante //

35.82

ācchādya vastreṇa mukhārdhabhāgaṃ nibadhya dṛṣṭiṃ munivaṃśaketau
tasthau tadagre kim api pravaktuṃ vikāśayantī kamalaṃ salīlā //

35.83

lokānukampā tava cen mataṃ syād vihāya mātāpitarau ca mitrān
vane vasaṃs tvaṃ kam ivoddhariṣyer iti pragalbhaṃ manasīva tasyāḥ //

35.84

kurvanti bhāvāni muniṃ vijetuṃ yathā yathā tāḥ sma vilāsavatyaḥ
tasthau nirīhe nirahaṃkṛtau ca tathā tathāsau stimitāyatākṣaḥ //

35.85

etā muner bhāvavidarśayantyo mano 'tha hartuṃ na ca śaknuvantyaḥ
tapo'parādhāj jarasā nipītaṃ vapur virūpaṃ tamasābhijagmuḥ //

35.86

satyaṃ vadasi nas tāta na rāgeṇa sa nīyate
viṣayaṃ no vyatikrāntaṃ vayaṃ śocāmahe 'pi tat //

35.87

nāhaṃ paśyāmi taṃ loke puruṣaṃ sacarācare
buddhasya yo hy adhiṣṭhānaṃ śaknuyāt kartum anyathā //

35.88

taṃ gatvā tvaritaṃ yūyaṃ prārthayadhvaṃ guṇāmbudhim
sa vaḥ paurāṇakaṃ kāyaṃ kariṣyati yathāmatam //

35.89

sukhaṃ vivekatuṣṭasya sadā śāntau sthitasya ca
sukhaṃ virāgato loke pāpānāṃ samatikramāt //

35.90

śrīr vo 'stu dakṣiṇe haste śrīr vo vāmakare sthitā
śrīr vo 'stu sarvalokeṣu māleva śirasi sthitā //

35.91

svasti kurvantu vo devās tiṣṭhatāṃ gacchatāṃ pathi
matir dharme sadā bhūyāt pāpe ma bhūt kadā cana //

35.92

labdhārthāḥ satataṃ yūyaṃ nīrogāḥ paramāyuṣaḥ
anena karmaṇā bauddhā bhavantu sugatātmajāḥ //

35.93

iti śrutvā muner vākyaṃ cittapadmaprakāśikāḥ
buddhe dharme ca saṃghe ca te nityam śaraṇaṃ yayuḥ //

35.94

duṣkareṇa mayā bodhiḥ prāpteyaṃ paramārthataḥ
deśayeyaṃ parebhyaś cen na te jānanty alaṃ tataḥ //

35.95

iti niścitya sārajñas tūṣṇībhāvaṃ yayau muniḥ
mūrkhānāṃ maṇḍale saṃstho maunatvād vipraśobhate //

35.96

mohāndhe bhagavāṃl loke prajñādīpaṃ pradīpaya
kṣutpipāsāhate loke dharmāmṛtaṃ pravarṣaya //

35.97

yato bodhiṃ samāsādya duṣkareṇaiva tāpasā
dhyānasukheṣu līno 'si loko 'yam pralayaṃ vrajet //

35.98

bhagavan magadhe deśe mahotpātasamākulāḥ
bhavanti vikalā lokā bhūtayakṣair upadrutāḥ //

35.99

teṣāṃ pāpāgniśāntaye dharmāmṛtaṃ pravarṣaya
yathāpūrvaṃ pratijñātaṃ sāphalyaṃ kuru sāṃpratam //

35.100

kāśī puṇyavatī bhūmiḥ subhikṣā sujanāśrayā
yatra devāḥ sadā santy apy amarā martum icchayā //

35.101

tatra pravartitaṃ cakraṃ pūrvabuddhais tathāgataiḥ
anāgatāś ca tatraiva vartayiṣyanti dharmakam //

35.102

vārāṇasīṃ gamiṣyāmi gatvā vai yogināṃ purim
andhabhūtasya lokasya dharmolkāṃ saṃprakāśaye //

35.103

mānuṣaṃ durlabhaṃ prāpya kṣaṇasaṃpat sudurlabhā
tathāgatasya cotpattir udumbarasudurlabhā //

35.104

adya kāśīṃ gato buddho lokānāṃ duḥkhaśāntaye
tad vo dharme matiḥ kāryā samāyātātra satvaram //

35.105

bhagavan muniśārdūla jitamāra jinarṣabha
pūraya dharmaśaṅkhāṃ ca kutīrthamṛgabhītaye //

35.106

yas tvaṃ pūrvādibhiḥ pūrvaṃ praṇidhiṃ kṛtavān iti
buddho bhaveyaṃ lokeṣu sattvaduḥkhapraśāntaye //

35.107

tat kuru bhagavan nātha pratijñāyāś ca pūraṇam
no ced bhagavāṃś chāstā bhavaduḥkhākulaṃ jagat //

35.108

dīpaṃkaraprasādena buddho bhavasi sāṃpratam
duḥkhāgnidīpitaṃ lokaṃ dṛṣṭvāmṛtaṃ pravarṣaya //

35.109

brahmādyā lokapālāś ca śrotukāmāḥ samāgatāḥ
duḥkhamūlaprahāṇāya dharmacakraṃ pravartaya //

35.110

athāvocan mahābauddhaḥ śākyasiṃho dayodadhiḥ
parṣadaṃ ca samālokya bhikṣūn ālabhya pañcakān //

35.111

avidyābījasaṃbhūtaḥ skandhāṅkuraḥ prarohati
puṇyapāparasaṃ pītvā bhavavṛkṣo mahān bhavet //

35.112

tasya phalaṃ mahat svādu pariṇāmaṃ viṣāyate
tad evaṃ viṣaphalaṃ jñātvā tyaktavyaṃ dūrato budhaiḥ //

35.113

viṣavṛkṣāṅkuraṃ dagdhuṃ bījam eva pradahyatām
avidyābīja dagdhena bhavān muktir bhaved dhruvam //

35.114

ity evaṃ bhagavān buddhaḥ puruṣadamyasārathiḥ
dharmacakraṃ pravartyātha punar dharmaṃ dideśa saḥ //

35.115

śrāvakāṇāṃ catuḥsatyam āryam aṣṭāṅgamārgikam
ādāv ante ca madhye ca kalyāṇaṃ brahmacaryakam //

35.116

tataḥ praharṣād iva sācalācalā mahī cakampe nibhṛtārṇavāṃśukā
vitastanuḥ khe suradundubhisvanā diśaḥ prasādābharaṇāś cakāśire //

35.117

prasaktamandastanitāḥ prahāsinas taḍitpinaddhāś ca ghanāḥ samantataḥ
parasparāśleṣavikīrṇareṇubhiḥ prasaktam enaṃ kusumair avākiran //

35.118

samudvahan dhīragatiḥ samīraṇaḥ sugandhi nānādrumapuṣpajaṃ rajaḥ
mudā pravṛttair avibhaktabhaktibhis tam arcayāmāsa kṛśāṃśukair iva //

35.119

atha sarvāvate dhātau babhūvur brahmacāriṇaḥ
buddhasya vacanaṃ śrutvā buddhadharmaparāyaṇāḥ //

35.120

tataḥ sarve samutthāya pujāṃ kṛtvā jagadguroḥ
sanāthaṃ syāj jagac cādya iti proktā yayur mudā //

Original text: Jātakamālā, 1-8, 11-12, 19-20, 22, 24, 26, 32, 35 · Edition: Michael Hahn: "How it all began: I. Haribhaṭṭa's Prabhāsajātaka", Journal of the Centre of Buddhist Studies, Sri Lanka 4 (2006), pp. 1-81 Hahn, Michael: Haribhaṭṭa in Nepal. Ten Legends from His Jātakamālā and the Anonymous Śākyasiṃhajātaka. Tokyo 2007 (Studia Philologica Buddhica, Monograph Series 22) Hahn, Michael: Poetical Visions of the Buddha's Former Lives : Seventeen Legends from Haribhatta · Data entry Michael Hahn Klaus Wille (Jat. 1) · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc