Jātakamālā 1-15 · Chapter 8
tad evaṃ tapovanasthānām apy alaṃkāras tyāgaśauryaṃ prāg eva gṛhasthānām iti
tyāgaśauryeṇālaṃkartavya evātmā satpuruṣeṇeti dānapatisaṃvarṇanāyām upaneyaṃ lobhadveṣabālavigarhāyāṃ kalyāṇamitrasaṃparkaguṇe saṃtoṣakathāyāṃ tathāgatamāhātmye caivaṃ pūrvajanmasv api subhāṣitaratnātiśayākaraḥ sa bhagavān prāg evābhisaṃbuddha iti //
agastyajātakaṃ saptamam //
8. Maitrībalajātakam
na paraduḥkhāturāḥ svasukham avekṣante mahākāruṇikāḥ //
tadyathānuśrūyate / bodhisattvaḥ kila svamāhātmyakāruṇyābhiprapannajagatparitrāṇādhyāśayaḥ pradānadamasaṃyamasauratyādibhir lokānugrahānukūlair guṇātiśayair abhivardhamānaḥ sarvasattvamaitramanā maitrībalo nāma rājā babhūva /
duḥkhaṃ sukhaṃ vā yad abhūt prajānāṃ tasyāpi rājñas tad abhūt tathaiva /
ataḥ prajārakṣaṇadakṣiṇo 'sau śastraṃ ca śāstraṃ ca parāmamarśa
narendracūḍādhṛtaśāsanasya tasya tv alaṃkāravad āsa śastram /
vispaṣṭarūpaṃ dadṛśe ca śāstraṃ nayeṣu lokasya hitodayeṣu
vinigrahapragrahayoḥ pravṛttir dharmoparodhaṃ na cakāra tasya /
hitāśayatvān nayanaipuṇāc ca parīkṣakasyeva pituḥ prajāsu
tasyaivaṃ dharmeṇa prajāḥ pālayataḥ satyatyāgopaśamaprajñādibhiś ca parahitapariṇāmanāt saviśeṣodāttakramair bodhisaṃbhāravidhibhir abhivardhamānasya kadā cit kasmiṃś cid aparādhe yakṣāṇām adhipatinā svaviṣayāt pravrājitā ojohārāḥ pañca yakṣāḥ paravadhadakṣās tadviṣayam abhijagmuḥ / vyapagatasarvopadravatvāc ca nityapravṛttavividhotsavaṃ parayā saṃpadā samupetarūpaṃ pramuditatuṣṭapuṣṭajanam abhisamīkṣya taṃ viṣayaṃ tadviṣayanivāsināṃ puruṣāṇām ojāṃsy apahartum eṣām abhilāṣo babhūva /
te pareṇāpi yatnena saṃpravṛttāḥ svakarmaṇi /
naiva tadviṣayasthānāṃ hartum ojaḥ prasehire
tasya prabhāvātiśayān nṛpasya mameti yatraiva babhūva buddhiḥ /
saivāsya rakṣā paramāsa tasmād ojāṃsi hartuṃ na viṣehire te
yadā ca param api prayatnaṃ kurvanto naiva śaknuvanti sma kasya cit tadviṣayanivāsina ojo 'pahartum athaiṣāṃ parasparam avekṣyaitad abhūt / kiṃ nu khalv idaṃ mārṣāḥ /
asmatprabhāvapratighātayogyā vidyātapaḥsiddhimayā viśeṣāḥ /
na santi caiṣām atha cādya sarve vyarthābhidhānatvam upāgatāḥ smaḥ
atha te yakṣā brāhmaṇavarṇam ātmānam abhinirmāya samanucaranto dadṛśuḥ pratyaraṇyacaram anyatamaṃ gopālakaṃ saśādvale chāyādrumamūle sopānatkaṃ saṃniṣaṇṇaṃ sapallavair vanatarukusumair viracitāṃ mālām udvahantaṃ dakṣiṇato vinyastadaṇḍaparaśum ekākinaṃ rajjuvartanavyāpṛtaṃ prakṣveḍitavilāsena gāyantam āsīnaṃ samupetya cainam ūcuḥ / bho gavāṃ saṃrakṣaṇādhikṛta / evaṃ vivikte nirjanasaṃpāte 'sminn araṇye vicarann ekākī kathaṃ na bibheṣīti // sa tān ullokyābravīt / kuto vā bhetavyam iti // yakṣā ūcuḥ / kiṃ tvayā na śrutapūrvā rakṣasāṃ piśācānāṃ vā nisargaraudrā prakṛtiḥ /
sahāyamadhye 'pi hi vartamāno vidyātapaḥsvastyayanair upetaḥ /
yebhyaḥ kathaṃ cit parimokṣam eti śauryād avajñātabhayo 'pi lokaḥ
tebhyo nṛmedaḥpiśitāśanebhyaḥ kathaṃ bhayaṃ te 'sti na rākṣasebhyaḥ /
viviktagambhīrabhayānakeṣu sahāyahīnasya vanāntareṣu
ity ukte sa gopālakaḥ prahasyainān uvāca /
janaḥ svastyayanenāyaṃ mahatā paripālyate /
devendrair apy aśakyo 'yaṃ kiṃ punaḥ piśitāśanaiḥ
tena geha ivāraṇye rātrāv api yathā divā /
janānta iva caiko 'pi nirbhayo vicarāmy aham
athainaṃ te yakṣāḥ kautūhalaprābalyāt sādaram upavatsayanta ivocuḥ / tat kathaya kathaya tāvad bhadra kīdṛśo 'yaṃ yuṣmākaṃ svastyayanaviśeṣa iti // sa tān prahasann uvāca / śrūyatāṃ yādṛśo 'smākam atyadbhutaḥ svastyayanaviśeṣaḥ /
kanakagiriśilāviśālavakṣāḥ śaradamalendumanojñavaktraśobhaḥ /
kanakaparighapīnalambabāhur vṛṣabhanibhekṣaṇavikramo narendraḥ
īdṛśo 'smākaṃ svastyayanaviśeṣa ity uktvā sāmarṣavismayas tān yakṣān avekṣamāṇaḥ punar uvāca / āścaryaṃ batedam /
evaṃ prakāśo nṛpatiprabhāvaḥ kathaṃ nu vaḥ śrotrapathaṃ na yātaḥ /
atyadbhutatvād athavā śruto 'pi bhavatsu vipratyayato na rūḍhaḥ
śaṅke guṇānveṣaṇaviklavo vā deśe jano 'sāv akutūhalo vā /
vivarjito bhāgyaparikṣayād vā kīrtyā narendrasya yato 'bhyupaitha
tad asti vo bhāgyaśeṣaṃ yat tādṛśād deśakāntārād ihāgatāḥ stha // yakṣā ūcuḥ / bhadra kiṃkṛto 'yam asya rājñaḥ prabhāvo yad asyāmānuṣā na prasahante viṣayanivāsinaṃ janaṃ hiṃsitum iti / gopālaka uvāca / svamāhātmyādhigataḥ prabhāvo 'yam asmākaṃ mahārājasya / paśyata brāhmaṇāḥ /
maitrī tasya balaṃ dhvajāgraśabalaṃ tv ācāramātraṃ balaṃ nāsau vetti ruṣaṃ na cāha paruṣaṃ samyak ca gāṃ rakṣati /
dharmas tasya nayo na nītinikṛtiḥ pūjārtham arthaḥ satām ity āścaryamayo 'pi durjanadhanaṃ garvaṃ ca nālambate
evamādiguṇaśatasamudito 'yam asmākaṃ svāmī / tenāsya na prasahante viṣayanivāsinaṃ janam upadravāḥ / api ca kiyad ahaṃ vaḥ śakṣyāmi vaktum / nṛpatiguṇaśravaṇakutūhalais tu bhavadbhir nagaram eva yuktaṃ praveṣṭuṃ syāt / tatra hi bhavantaḥ svadharmānurāgād vyavasthitāryamaryādaṃ nityakṣemasubhikṣatvāt pramuditasamṛddham anuddhatodāttaveṣam abhyāgatātithijanaviśeṣavatsalaṃ nṛpatiguṇākṣiptahṛdayaṃ tatkīrtyāśrayāḥ stutīr maṅgalam iva svastyayanam iva ca praharṣād abhyasyantaṃ janaṃ dṛṣṭvā rājño guṇavistaram anumāsyante / satyāṃ ca guṇabahumānodbhāvanāyāṃ taddidṛkṣāyām avaśyaṃ tadguṇapratyakṣiṇo bhaviṣyatheti // atha te yakṣāḥ svaprabhāvapratīghātāt tasmin rājani sā marṣahṛdayā bhāvaprayuktayāpi yuktayā tayā tathyayā guṇakathayā naiva mārdavam upajagmuḥ /
prāyeṇa khalu mandānām amarṣajvalitaṃ manaḥ /
yasmin vastuni tatkīrtyā tad viśeṣeṇa dahyate
pradānapriyatāṃ tu samabhivīkṣya rājñas te yakṣās tadapakāracikīrṣavaḥ samabhigamya rājānaṃ saṃdarśanakāle bhojanam ayācanta // atha sa rājā pramuditamanās tadadhikṛtān puruṣān samādideśa / kṣipram abhirucitaṃ bhojanaṃ brāhmaṇebhyo dīyatām iti // atha te yakṣāḥ samupahṛtaṃ rājārham api bhojanaṃ haritatṛṇam iva vyāghrā naiva pratyagṛhṇan naivaṃvidhaṃ bhojanaṃ vayam aśnīma iti / tac chrutvā sa rājā samabhigamyainān abravīt / atha kīdṛśaṃ bhojanaṃ yuṣmākam upaśete / yāvat tādṛśam anviṣyatām iti // yakṣā ūcuḥ /
atyaktoṣmāṇi māṃsāni narāṇāṃ rudhirāṇi ca /
ity annapānaṃ padmākṣa yakṣānām akṣatavrata
ity uktvā daṃṣṭrākarālavadanāni dīptapiṅgalakekararaudranayanāni cipiṭavirūpaghoṇāni jvaladanalakapilakeśaśmaśrūṇi sajalajaladharāndhakārākārāṇi vikṛtabhīṣaṇāni svāny eva vapūṃṣi pratyapadyanta / samavekṣya cainān sa rājā piśācāḥ khalv ime na mānuṣās tenāsmadīyam annapānaṃ nābhilaṣantīti niścayam upajagāma //
atha tasya narendrasya prakṛtyā karuṇātmanaḥ /
bhūyasī karuṇā teṣu samabhūc chuddhacetasaḥ
karuṇaikatānahṛdayaś ca tān yakṣān anuśocan niyatam īdṛśam arthaṃ cintayām āsa /
dayāvatas tāvad idam annapānaṃ sudurlabham /
pratyahaṃ ca tad anveṣyaṃ kiṃ nu duḥkham ataḥ param
nirdayasyāpy aśaktasya vighātaikarasaḥ śramaḥ /
śaktasyāpy ahitābhyāsāt kiṃ svit kaṣṭataraṃ tataḥ
evaṃvidhāhāraparāyaṇānāṃ kāruṇyaśūnyāśivamānasānām /
pretyeha caiṣāṃ dahatāṃ svam arthaṃ duḥkhāni yāsyanti kadā nu nāśam
tat katham idānīm aham eṣām āhārasaṃpādanād ekāham api tāvat parahiṃsāpraṇayavighātaṃ kuryām /
na hi smarāmy arthitayāgatānām āśāviparyāsahataprabhāṇi /
himānilamlāpitapaṅkajānāṃ samānadainyāni mukhāni kartum
bhavatu / dṛṣṭam /
svataḥ śarīrāt sthirapīvarāṇi dāsyāmi māṃsāni saśoṇitāni /
ato 'nyathā ko hi mama kramaḥ syād ity āgateṣv arthiṣu yuktarūpaḥ
svayaṃmṛtānāṃ hi nirūṣmakāṇi bhavanti māṃsāni viśoṇitāni /
priyāṇi caiṣāṃ na hi tāni samyag bubhukṣayā pīḍitavigrahāṇām
jīvato 'pi ca kuto 'ham anyasmān māṃsam ādāsye mām abhigamya caite tathaiva kṣuttarṣaparikṣāmanayanavadanā niṣphalāśāpraṇayatvād adhikataravighātāturamanasaḥ kathaṃ nāma pratiyāsyanti / tad idam atra prāptakālam /
duṣṭavraṇasyeva sadāturasya kaḍevarasyāsya rujākarasya /
karomi kāryātiśayopayogād atyartharamyaṃ pratikārakhedam
iti viniścitya sa rājā praharṣodgamāt sphītīkṛtanayanavadanaśobhaḥ svaśarīram upadarśayaṃs tān yakṣān uvāca /
amūni māṃsāni saśoṇitāni dhṛtāni lokasya hitārtham eva /
yady ātitheyatvam upeyur adya mahodayaḥ so 'bhyudayo mama syāt
atha te yakṣā jānanto 'pi rājñas tasyādhyāśayam atyadbhutatvād aśraddadhānā rājānam ūcuḥ /
arthinātmagate duḥkhe yācñādainyena darśite /
jñātum arhati dātaiva prāptakālam ataḥ param
atha sa rājā 'numatam idam eṣām iti pramuditamanāḥ sirāmokṣaṇārthaṃ vaidyā ājñāpyantām iti samādideśa // atha tasya rājño 'mātyāḥ svamāṃsaśoṇitapradānavyavasāyam avetya sasaṃbhramāmarṣavyākulahṛdayā vyaktam īdṛśaṃ kaṃ cid arthaṃ snehavaśād ūcuḥ / nārhati devaḥ pradānaharṣātirabhasād anuraktānāṃ prajānāṃ hitāhitakramam anavekṣitum / na caitad aviditaṃ devasya yathā
yad yat prajānām ahitodayāya tat tat priyaṃ mānada rākṣasānām /
paroparodhārjitavṛttituṣṭir evaṃsvabhāvānagha jātir eṣām
sukheṣv asaktaś ca bibharṣi deva rājyaśriyaṃ lokahitārtham eva /
svamāṃsadānavyavasāyam asmāt svaniścayonmārgam imaṃ vimuñca
asaṃśayaṃ na prasahanta ete tvadvīryaguptaṃ naravīra lokam /
anarthapāṇḍityahatās tathā hi nayena vāñchanty anayaṃ prajānām
medovasādyais tridaśā makheṣu prītiṃ hutāśābhihutair vrajanti /
satkārapūtaṃ bhavadīyam annaṃ saṃpannam eṣāṃ kila naiva rucyam
kāmaṃ nāsmadvidhajanādheyabuddhayo devapādāḥ svakāryānurāgas tv ayam asmān evam upacārapathād bhraṃśayati / pañcānām amīṣām arthe sakalaṃ jagad anāthīkartavyam iti ko 'yaṃ dharmamārgo devasya / api ca / kiṃkṛteyam asmāsv evaṃ niṣpraṇayatā kena vāsmākaṃ svāmyarthe viniyojyamānāni vinigūḍhapūrvāṇi māṃsaśoṇitāni yad aparikṣīṇeṣv evāmīṣu svāni devo dātum icchatīti // atha sa rājā tān amātyān uvāca /
saṃvidyamānaṃ nāstīti brūyād asmadvidhaḥ katham /
na dadāmīty asabhyaṃ vā vispaṣṭam api yācitaḥ
dharmavyavasthāsu puraḥsaraḥ san svayaṃ vrajeyaṃ yadi kāpathena /
asmadgatācārapathānugānāṃ bhaved avasthā mama kā prajānām
yataḥ prajā eva samīkṣamāṇaḥ sāraṃ śarīrād aham uddhariṣye /
kaś ca prabhāvo jagadarthasādhur mātsaryahāryālpahṛdo mama syāt
yad api cāsmatpremabahumānāvarjitaṃ praṇayaviśrambhagarbham abhidhīyate bhavadbhiḥ kiṃkṛteyam asmāsv evaṃ niṣpraṇayatā yad aparikṣīṇeṣv eva no māṃsaśoṇiteṣu svāni devo dātum icchatīty atra vo 'nuneṣyāmi / na khalu me yuṣmāsu pratihataviṣayaḥ praṇayamārgo viśrambhavirahāt pariśaṅkāgahanaduravagāho vā / kiṃ tu
dhane tanutvaṃ kramaśo gate vā bhāgyānuvṛttyā kṣayam āgate vā /
vijṛmbhamāṇapraṇayaḥ suhṛtsu śobheta na sphītadhanaḥ kṛśeṣu
vivardhiteṣv arthijanārtham eva saṃvidyamāneṣu ca me bṛhatsu /
gātreṣu māṃsopacayonnateṣu yuṣmāsv api syāt praṇayo virūpaḥ
asaṃstutānām api ca kṣameya pīḍāṃ kathaṃ kaiva kathā bhavatsu /
svāny eva māṃsāni yato 'smi ditsur māṃ caiva yācanta ime na yuṣmān
tad alam asmadatisnehād dharmavighnaniḥsādhvasatayā / anucitaḥ khalv ayam atrabhavatām asmadartheṣu samudācāraḥ / mīmāṃsitavyam api ca tāvad etat syāt /
svārtham annādi ditsantaṃ kathaṃ syāt pratiṣedhayan /
sādhuvṛttir asādhur vā prāg evaivaṃvidhaṃ vidhim
tad alam anenātra vo nirbandhena / nyāyopaparīkṣayā kriyatām asmatsācivyasadṛśam unmārgāvaraṇaṃ manasaḥ / anumodanānuguṇavacasaḥ khalv atrabhavantaḥ śobheran naivam adhīranayanāḥ / kutaḥ /
naikopayogasya dhanasya tāvan na pratyahaṃ yācanakā bhavanti /
evaṃvidhas tv arthijano 'dhigantuṃ na daivatārādhanayāpi śakyaḥ
evaṃvidhe cārthijane 'bhyupete dehe vināśiny asukhāspade ca /
vimarśamārgo 'py anudāttatā syān mātsaryadainyaṃ tu parā tamisrā
tan na māṃ vārayitum arhanty atrabhavanta ity anunīya sa rājā svāṃ parṣadam āhūya vaidyān pañca sirāḥ svaśarīre mokṣayitvā tān yakṣān uvāca /
dharmakarmaṇi sācivyaṃ prītiṃ ca paramāṃ mama /
bhavantaḥ kartum arhanti dehasyāsya pratigrahāt
te tathety uktvāñjalipuṭair eva rājño raktacandanarasābhitāmraṃ rudhiraṃ pātum upacakramire /
sa pīyamānakṣatajaḥ kṣitīśaḥ kṣapācarair hemavapuś cakāśe /
saṃdhyānuraktair jalabhāranamraiḥ payodharair merur ivopagūḍhaḥ
prītiprakarṣād dhṛtisaṃpadā ca vapurguṇād eva ca tasya rājñaḥ /
mamlau na gātraṃ na mumūrcha cetaḥ saṃcikṣiye na kṣatajaṃ kṣarad vā
vinītatarṣaklamās tu te yakṣāḥ paryāptam aneneti rājānam ūcuḥ //
anekaduḥkhāyatane śarīre sadā kṛtaghne 'pi narādhipasya /
gate 'rthisaṃmānanasādhanatvaṃ harṣānukūlaṃ grahaṇaṃ babhūva
atha sa rājā praharṣaprabodhād adhikataranayanavadanaprasādo nīlotpaladalanīlavimalapattraṃ ratnaprabhodbhāsuraruciratsaruṃ niśitaṃ nistriṃśam ādāya svamāṃsāni cchittvā cchittvā tebhyaḥ prāyacchat /
hriyamāṇāvakāśaṃ tu dānaprītyā punaḥ punaḥ /
na prasehe manas tasya cchedaduḥkhaṃ vigāhitum
ākṛṣyamāṇaṃ śitaśastrapātaiḥ prītyā punar dūram apāsyamānam /
khedālasatvād iva tasya duḥkhaṃ manaḥsamutsarpaṇamandam āsīt
sa prītimān eva niśācarāṃs tān saṃtarpayan svaiḥ piśitais tathāsa /
krūrāṇi teṣām api mānasāni yenāsur āviṣkṛtamārdavāni
dharmapriyatvāt karuṇāvaśād vā tyajan parārthe priyam ātmadeham /
dveṣāgnidagdhāny api mānasāni prasādasāvarṇyanavāni kuryāt
atha te yakṣās taṃ rājānaṃ svamāṃsotkartanaparaṃ tathaivāskhalitavadanaprasādam avikampyamānaṃ māṃsacchedavedanābhir abhivīkṣya paraṃ prasādaṃ vismayaṃ copajagmuḥ /
āścaryam adbhutam aho bata kiṃ svid etat satyaṃ na veti samudīrṇavicāraharṣāḥ /
rājany amarṣam upamṛdya manaḥprasādaṃ tatsaṃstutipraṇatibhiḥ prathayāṃ babhūvuḥ
alam alaṃ deva / viramyatāṃ svaśarīrapīḍāprasaṅgāt / saṃtarpitāḥ smas tavānayātyadbhutayā yācanakajanamanoharayā pratipattyeti sasaṃbhramāḥ sapraṇāmaṃ vinivārya rājānaṃ prasādāśrupariṣiktavadanāḥ sabahumānam udīkṣamāṇāḥ punar ūcuḥ /
sthāne bhaktivaśena gacchati janas tvatkīrtivācālatāṃ sthāne śrīḥ paribhūya paṅkajavanaṃ tvatsaṃśrayaślāghinī /
vyaktaṃ śakrasanāthatām api gatā tvadvīryaguptām imāṃ dyauḥ paśyaty uditaspṛhā vasumatīṃ no ced aho vañcyate
kiṃ bahunā / evaṃvidhajanābhyupapannaḥ sabhāgyaḥ khalu manuṣyalokaḥ / yuṣmadāyāsābhyanumodanāt tu vayam atra dagdhāḥ / bhavadvidhajanāpāśrayāc chakya itthaṃgatair apy ātmā samuddhartum iti svaduṣkṛtapratīkārāśayā pṛcchāmaḥ /
anādṛtya sukhaprāptām anuraktāṃ nṛpaśriyam /
kiṃ tad atyadbhutaṃ sthānaṃ pathānena yad icchasi
sarvakṣitipatitvaṃ nu dhaneśatvam athendratām /
brahmabhūyaṃ vimokṣaṃ vā tapasānena kāṅkṣasi
asya hi vyavasāyasya na dūrataram īpsitam /
śrotavyaṃ cet tad asmābhir vaktum arhati no bhavān
rājovāca / śrūyatāṃ yadartho 'yaṃ mamābhyudyamaḥ /
prayatnalabhyā yad ayatnanāśinī na tṛptisaukhyāya kutaḥ praśāntaye /
bhavāśrayā saṃpad ato na kāmaye surendralakṣmīm api kiṃ batetarām
na cātmaduḥkhakṣayamātrakeṇa me prayāti saṃtoṣapathena mānasam /
amūn anāthān abhivīkṣya dehinaḥ prasaktatīvravyasanaśramāturān
anena puṇyena tu sarvadarśitām avāpya nirjitya ca doṣavidviṣaḥ /
jarārujāmṛtyumahormisaṃkulāt samuddhareyaṃ bhavasāgarāj jagat
atha te yakṣāḥ prasādasaṃhṛṣitatanūruhāḥ praṇamya rājānam ūcuḥ / upapannarūpam evaṃvidhasya vyavasāyātiśayasyedaṃ karma / tan na dūre bhavadvidhānām abhiprāyasaṃpad iti niścitamanaso vijñāpayām āsuḥ /
kāmaṃ lokahitāyaiva tava sarvo 'yam udyamaḥ /
svahitātyādaras tv eṣa smartum arhasi nas tadā
ajñānāc ca yad asmābhir evam āyāsito bhavān /
svam apy artham apaśyadbhir mṛṣyatām eva tac ca naḥ
ājñām api ca tāvan nas tvam anugrahapaddhatim /
sacivānām iva sveṣāṃ viśrabdhaṃ dātum arhasi
atha sa rājā prasādamṛdūkṛtahṛdayān matvainān uvāca / upakāraḥ khalv ayaṃ nāyāso mamety alam atrākṣamāśaṅkayā / api ca /
evaṃvidhe dharmapathe sahāyān kiṃ vismariṣyāmy adhigamya bodhim /
yuṣmākam eva prathamaṃ kariṣye vimokṣadharmāmṛtasaṃvibhāgam
asmatpriyaṃ cābhisamīkṣamāṇair hiṃsā bhavadbhir viṣavad vivarjyā /
lobhaḥ paradravyaparigraheṣu vāg garhitā madyamayaś ca pāpmā
atha te yakṣās tathety asmai pratiśrutya praṇamya pradakṣiṇīkṛtya cainaṃ tatraivāntardadhire / svamāṃsaśoṇitapradānaniścayasamakālam eva tu tasya mahāsattvasya
vikampamānā bahudhā vasuṃdharā vighūrṇayām āsa suvarṇaparvatam /
prasasvanur dundubhayaś ca tadgatā drumāś ca puṣpaṃ sasṛjur vikampanāt
tad abhravad vyomani māruteritaṃ patatriseneva vitānavat kva cit /
visṛtya mālā grathiteva kutra cit samaṃ samantān nṛpater vyakīryata
nivārayiṣyann iva medinīpatiṃ samuddhatāvegatayā mahārṇavaḥ /
jalaiḥ prakṛtyabhyadhikakramasvanaiḥ prayāṇasaujaskavapur vyarocata
kim etad ity āgatasaṃbhramas tataḥ surādhipas tasya vicintya kāraṇam /
nṛpātyayāśaṅkitatūrṇam āyayau nṛpālayaṃ śokabhayākulākulam
tathāgatasyāpi tu tasya bhūpater mukhaprasādāt saviśeṣavismayaḥ /
upetya tatkarma manojñayā girā prasādasaṃharṣavaśena tuṣṭuve
aho prakarṣo bata sajjanasthiter aho guṇābhyāsavidher udāttatā /
aho parānugrahapeśalā matis tvadarpaṇān nāthavatī bata kṣitiḥ
Original text: Jātakamālā 1-15 · Edition: Hanisch, Albrecht: Aryasuras Jatakamala. Philologische Untersuchungen zu den Legenden 1 bis 15. Teil 1: Einleitung, Textausgabe, Anhänge, Register. Marburg : 2005 (Indica et Tibetica 43/1) · Data entry Albrecht Hanisch Mitsuyo Demoto · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0