Jataka Parijata · Chapter p14
māndyabdādiphalāni vācmi gulike lagnasthite mandadhī
rogī pāpayute tu vaṅcanaparaḥ kāmī durācāravān /
vittasthe viṣayāturo'ṭnaparaḥ krodhī durālāpavān
pāpavyomacarānvite gatadhano vidyārvihīno'thavā
virahagarvabhadādiguṇairyutaḥ pracurakopadhanārjanasambhramaḥ /
vigataśokabhayaśca visodaraḥ sahajaidhāmani mandasute yadā
hibukrabhavanasaṃsthe mandaje vītavidyādhanagṛhasukhabandhukṣetrayāto'ṭanaḥ syāt /
tanayaibhavanayāte mandasūnau viśīlaścalamatiradhabuddhiḥ svalpaputro'lpajīvī
bahuripugaṇahantā bhūpavidyāvinodī yadi ripurgṛhayāte mandaputre tu śūraḥ /
kalahakṛdinapaitre kāmayāte kudāraḥ sakalajanavirodhī mandabuddhiḥ kṛtaghnaḥ
vikalanayanavakraḥ svalpadeho'ṣṭamasthe gurujanapitṛhantā nīcakṛtyo gurusthe /
aśubhaśanasametaḥ karmage mandasūnau nijakulahitakarmācārahīno vimānaḥ
atisukhadhanatejorūpavān lābhayāte dinakarasutaputre cāgnajaṃ hanti jātaḥ /
viṣayarahitaveṣo dīnavākyaḥ pravīṇo nikhiladhanaharaḥ syānmadajeriḥphayāte
mānditrikoṇopagate vilagne raddvādaśāṃśe yadi vā navāṃśe /
māndyānvitā māndiyutarkṣanāthāh sarve sadā'niṣṭakarā bhavanti
atha grahayuktamāndiphalam /
saṃyukte yadi bhāskareṇa gulike jātaḥ piṭṛdveṣako
mātṛkleśakarastu śītarucinā bhaumena vītānujaḥ /
sonmādaḥ śaśijena devaguruṇā pāsvaṇḍako dūṣakaḥ
śikreṇa pramadākṛtāmayahato nīcāṅganāvallabhaḥ
jātaḥ saukhyaratastu mandatanaye mandena yukte yadā
sarpeṇaiva vidha(gha)pradastu śikhinā vahniprado jāyate /
bhikṣuḥ syādviṣanāḍiyuktagṛhage bhūpālako'pi dhruvaṃ
jātasyopakhagānvitā gaganagāḥ kurvantyaniṣṭaṃ phalam
atha saṃvatsaraphalam /
prabhavaśaradi jātaḥ sāhasī satyavādī sakalaguṇasametaḥ kālavidharmaśālī /
vibhavaśaradi kāmī nirmalo nityatuṣṭaḥ prabaladhanasameto bandhuvidyāyaśasvī
śuklābde paradārako gatabalastyāgī manasvī bhave-
nmantrī kāryaparo'tibhāṣaṇapaṭurjātaḥ pramodābhidhe /
dharmī dānaparāyaṇaḥ sutadhanaḥ śāntaḥ prajotmattijo
nitijño nipuṇaḥ kṛpāluraniśaṃ cāṅgirasābde dhanī
jātaḥ śrīmukhatratsare paravadhūlolaḥ śucirvittavān
yogī rājakaro mahādhanabalakhyāto bhavābde bhavaḥ /
lubdhaścaṅcaladhīḥ kṛśāmayatanuḥ krodhī yuvabde bhiṣak
jāto dhātubhavo'nyadāranirataḥ kāryārthavādī śaṭhaḥ
śrīmānīścaravatsare balamatijārto guṇagrāhakaḥ
satkarmā bahudhanyavatsarabhavo bhogī vaṇigavṛttimān /
krūraḥ pāparataḥ prabhāthiśaradi krodhī vibandhuḥ sukhī
jāto vikamavatsare yadi dhanī senāpatiḥ śauryavān
vṛṣaradi daridrovītalajjo vikarmā dinakarasamatejorūpavān vitrabhānau /
yadi nijakulavidyācāradharmaḥ subhānau bahudhanabalaśālī tāraṇabde dhivekī
jātaḥ pārthivavatsare narapatiḥ śrīmānatulyaḥ śsukhī
kāmī bhīruraśīlavittaguṇavān pāpī vyayābde yadi /
vāgmī sarvajidabdake'tibalavān śāstrī guṇī tattvavit
sampannp yadi sarvadharijanitaḥ śilpī nṛpālapriyaḥ
śokī duṣṭaparo'tipāpanirataḥ krūro virodhyabdake
māyāvī madanāturo vikṛtijo mantrakriyātantradhīḥ /
nirmohī viguṇo'tidīnavacanaḥ pāpī svarābde khalaḥ
sravānandakaro nṛpapriyanaro mantrārthavinnandane
vijayaśaradi dharmo satyasampannaśālī
yadi jayaśaradisyādrājatulyo nṛpo vā /
madanarativilo९lo manmathābde jitāri-
rguṇadhanarahitaḥ syāddurbhasvābde viśīlaḥ
duṣṭāsmā yadi hemalambijanitaḥ kṛṣyādikarmotsukaḥ
śrīmānviprajanāśritaḥ phalaparityāgī vilambyabdake /
rogī bhīruravittavāna calamatirnīco vikāryabdake
śārvaryāmativittabhogasumanāḥ satyavratācāravān
śāntodārakṛpākaraḥ plavabhaveḥ śūraḥ svadharmāśrito
jātaḥ strījanavaṅcitaḥ śubhakṛti prājñaḥ śubhāṅgaḥ sudhīḥ /
jñānī śobhakṛti kṣitīśaguṇavān vidyāvinodapriyo
durbhogī paradārakaḥ śaṭhabhatiḥ krodhyabdajaḥ krodhayuk
mānī hāsyarasapriyo guṇadhanaślādhī ca viśvāvasau
duṣṭācāraparaḥ parābhavaśarajjātaḥ kulaghvaṃsakaḥ /
kāmī bandhurataḥ plavaṅgajanito bālapriyo mandadhī-
dervārādhanatatparo'tisubhagaḥ śauryānvitaḥ kīlake
śāntaḥ sarvajanapriyo'tidhanikaḥ saumyāndajo dhairyavān
nānāśāstraviśārado vikaladhīḥ sādhāraṇābde naraḥ /
āśāluśca virodhakṛdbhavanaraḥ krodhī daridro'ṭano
duśīlaḥ paridhāvivatsarabhavaḥ pāruṣyavāgvittavān
jāto bandhuvirāgakṛt paravadhūlolaḥ pramādījani-
mordātmā nikhilāgamaśrutiparaścānandajastattvavit /
pāpī rākṣasavatsare yadi vṛthālāpo'pakārī satāṃ
dātā dānaguṇānvito'nalabhavaḥ śāntaḥ sadācāravān
yogī piṅgalavatsare jitamanā jātastapasvī bhavet
kālajño yadi kālayuktaśaradi śrībhpgasatkarmavān /
sidhārtho gurudevabhaktinirataḥ siddhāthijātaḥ sudhī-
rjaro raudresamudravaḥ kuṭiladhīrmānī durācāravān
kāmī durgativatsare jaḍamatiḥ śokābhitaptaḥ khalaḥ
sthūlorūdarabāhumastakatanuḥ sthāddudubhau vittavān /
prājñaḥ satyarataḥ sukhī ca rudhirodrāryabdajo vittavān
śānto bandhujanapriyo'tisubhago raktākṣijaḥ śīlavān
jāto jāraḥ krodhanābde kumārgī bandhudveṣī coraniṣṭhārataḥ syāt /
śiṣṭācāraḥ suprasannaḥ surūpo mānī vītārātirigaḥ kṣayābde
athāyanaphalam /
uttarāyanasamudbhavaḥ pumān nayoganirataśca niṣṭhikaḥ /
dakṣiṇayanabhavaḥ pragalbhavaḥ bhedabuddhirabhimānatatparaḥ
athartuphalam /
dīrghāniko vasantasamaye jātaḥ sugandhapriyo
griṣmatai dhanatoyasevyacaturo bhogī kṛśāṅgaḥ sudhī /
kṣāraśīrakaṭupriyaḥ uvacano varṣartujaḥ svacchadhīḥ
puṇyātmā subhkhaḥ sukhī yadi śaratkālodbhavaḥ kāmukaḥ
yogī kṛśāṅgaḥ kṛṣakṣca bhogī hemantakālaprabhavaḥ samarthaḥ /
snānakriyādānarataḥ svadharmī mānī yaśasvī śiśirartujaḥ syāt
atha māsaphalam
caitre srvakalāgamaśrutiparo nityotsavaḥ śrīrato
vaiśākhe yadi sarvaśāstrakuśalaḥ svātantriko bhūpatiḥ /
jyeṣṭhe māsi cirāyurarthatanayī mantrakriyākovida-
śrāṣāḍhe'tidhanī kṛpāluraniśaṃ bhogī paradveṣakaḥ
jātaḥ śrāvaṇamāsi devadharaṇīdevārcane tatparo
nānādeśarataśca bhādrapadajastantrī manorājyavān /
māso cāścayuji svakrīyajanavidveṣī daridraścalaḥ
puṣṭāṅgaḥ kṛṣako viśālanayano vittādhikaḥ kārtike
suragurupitṛbhakto mārgaśīrṣo ca dharmī dhanaguṇabalaśālī tuṅganāsastu puṣye /
khalamatiratidharmācāravān mādhamāsi pratidinamupakartā phālgune gānalolaḥ
atha pakṣaphalam /
va(ba)kṣapakṣe yadi putrapautradhanādhiko dharmaratḥ kṛpāluḥ /
svakāryavādī nijabhātṛbhaktaḥ svabandhuvairī yadi kṛṣṇapakṣe
atha kālaphalam /
jātaḥ pratyuṣasi svadharmanirataḥ satkarmajīvī sukhī
madhyāhve yadi rājatulyaguṇavān jāto'parāhe dhanī /
sāyaṅkālabhavaḥ sugandhavanitālolaḥ khalātmā'ṭano
rātrau tatphalameva saukhyabahulaḥ sūryodaye jāyate
atha tithiphalam
mahodyogī jātaḥ pratipadi tithau puṇyacarito-
dvitīyāyāṃ tejaḥpaśubalayaśovittavipulaḥ /
tṛtīyāyāṃ puṇyaprabalabhayaśīlaśca paṭuvāk
caturthāmāśālustvaṭanavaturo mantranipuṇaḥ
paścamyāmakhilāgamaśrutirataḥ kāmī kṛśāñgaścalaḥ
ṣaṣṭhyāmalpabalo mahīpatisamaḥ prājño'tikopānvitaḥ /
saptamyāṃ kaṭhinoruvāg janapatiḥ śleṣmapradhāno balī
cāṣṭamyāmatikāmukaḥ sutavadhūlolaḥ kaphātmā bhavet
khyāto divyatanuḥ kudāratanayaḥ kāmī navamyāṃ tithau
dharmatmā paṭuvākkalatratnayaḥ śrīmān daśamyāṃ dhanī /
devabrāhmaṇapūjako haritithau dāsānvito vittavān
dvādaśyāmatipuṇyakarmaniratastyāgī dhanī paṇḍitaḥ
trayodaśyāṃ lubdhaprakṛtiratikāmī ca dhanvān
caturdaśyāṃ kopī paradhanavadhūko gatamanāḥ /
amāyāmāśāluḥ pitṛsurasamārādhanaparo
dhanī rākācandre yadi kulayaśasvī ca sumanāḥ
atha vāraphalam /
mānī piṅgalakeśalocacanatanuścādityavāre vibhuḥ
kāmī kāntavapurdayāluraniśaṃ śītāṃśuvārodbhavaḥ /
krūraḥ sāhasavādakāryanirato bhūsūnuvāre sadā
devabrāhmaṇapūjakḥ suvracanaḥ saumysya vārodaye
yajvā bhūpativallbhaśca guṇavān syāto gurorvasare
dhānyakṣetradhanāśritaḥ sitadine sarvapriyaḥ kāmadhīḥ /
mandaprāyamatiḥ parānnadhanabhug vādapravādānvito
dveṣī bandhujanāvarodhakuśalo mandasya vārodbhavaḥ
atha nakṣatranāmāni /
turaṅgadastrāśviyugaśvinīhayā yamaḥ kṛtānto bharanī ca yāmyabham /
hutāśanao'gnirbahulā ca kṛttikā vidhirviriṅcaḥ śakaṭaṃ ca rohiṇī
saumyaścāndrāgrhāyaṇyuḍupamṛgaśirastārakā raudramārdrā
cādityaṃ tatpurnavasviti surajananī tiṣyapuṣyāmarejyāḥ /
āślepāhirbhujaṅgaḥ pitṛjanakamaghāḥ phalgunī bhāgyabhaṃ sya-
rdayamṇaścottarākhyaṃ bhagamiti kathinaṃ bhānuhastāruṇārkāḥ
tvaṣṭā ca citrāsuravarddhakī tu svātī marudvātasamīraṇākhyāḥ /
vāyuḥ samīraḥ parato viśākhā dvidaivatendrāgnikaśūrpabhāni
anūrādhā maitraṃ tvatha kuliśatārāḥ śatamasvaḥ
surasvāmī jeṣṭhā paramasuramūlakratubhujaḥ /
payaḥpūrvāṣaḍhā salilajalatoyāni ca samu-
ttarāṣāḍhā viśvaṃ paramabhijidāhurmunigaṇāḥ
śroṇāviṣṇuhariśrutiśravaṇabhānyāhaḥ śraviṣṭhā vasu
prācetāḥ śatatārakā varuṇabhaṃ cājaikapādo'japān /
pūrvaproṣṭhapadarkṣakaṃ paramahirbughnyottarā proṣṭhapān
pūṣārevatipauṣṇamāni munibhiḥ sakkīrtitāni kramāt
atha gaṇḍāntatārāḥ
mūlāvāsavayormaghābhujagayoḥ pauṣṇāśvayoḥ sandhijaṃ
gaṇḍāntaṃ praharapramāṇamadhikāniṣṭapradaṃ prāṇinam /
jyeṣṭhādānavatārasandhighaṭikā cābhuktasaṃjñā bhavet
tannāhīprabhavāṅganāsutapaśupreṣyāḥ kulaghvaṃsakāḥ
atha jyeṣṭhāphalāni
vibhaktā daśabhirjyeṣṭhānakṣatrākhilanāḍikāḥ /
ādyaṃśe jananīmātā dvitīye jananīpitā
tṛtīye jananībhrātā yadi mātā caturthake /
paṅcame jātatanayaḥ ṣaṣthe gotravināśakaḥ
saptame cobhayakulaṃ tvaṣṭame vaṃśanāśanam /
navame svaśuraṃ hanti sarva hanti daśāṃśake
bhaumavāsarayogena jyeṣṭhājā jyeṣṭhasodaram /
bhānuvāsarayogena mūlajā svaśuraṃ haret
jyeṣṭhādyapāde'grajamāśu hanyād dvitīyapāde yadi tatkaniṣṭham /
tṛtīyapāde pitaraṃ nihanti svayaṃ caturthe mṛtimeti jātaḥ
atha mūlaphalāni /
mūlādyapāde pitaraṃ nihanyād dvitīyake mātaramāśu hanti /
tṛtīyajo vittavināśakaḥ syāccaturthapāde samupaiti saukhyam
mūlarkṣanikhilā nāḍyastithisaṅkhyāvibhājitāḥ /
ādye pitā pitṛbhrātā tṛtīye bhaginīpatiḥ
pitāmahaścaturthe tu mātā naśyati paṅcame /
ṣaṣṭhe tu mātṛbhaginī saptame mātulastathā
aṣṭhamāṃśe piṛvyastrī nikhilaṃ tu navāṃśake /
daśame paśusandhato bhṛtyastvekādaśāṃśake
dvādaśe tu svayaṃ jātastajjyeṣṭastu trayodaśe /
caturdaśe tadbhaginī tvante mātāmahastathā
āśleṣādye na gaṇḍaṃ syāddhanagaṇḍaṃ dvitīyake /
tṛtīye mātṛgaṇḍam tu pitṛgaṇḍaṃ caturthake
mūlāmadhāśricaraṇe prathame pituśca pauṣṇendrayośca phaṇinastu caturthapāde /
mātuḥ pituḥ svavapuṣo'pi karoti nāśaṃ jāto yathā niśi dine'pyatha sandhyayośca
divā jātastu pitaraṃ rātrijo jananī tathā /
ātmānaṃ sandhyayorhanti nāsti gaṇḍe viparyayaḥ
ṛkṣasyānte bhavedrātrāvādau yadi dine tathā /
sandhyāsu ṛkṣasandhau tu tadetad gaṇḍalakṣaṇam
pūrvāṣāḍe dhanurlagne jātaḥ pitṛvināśakaḥ /
puṣye karkaṭake lagnepitṛmṛtyukaro bhavet
pūrvāṣāḍhe tu puṣye ca pitaraṃ mātaraṃ sutam /
mātulaṃ ca śiśurhanyātprathamāṃśakataḥ kramāt
uttarāphālgunītārāprathame caraṇe yadi /
tiṣyanakṣatramadhyasthapādayorubhayoryadi
pāde tṛtīye citrāyāḥ pūrvārddhe yamabhasya ca /
tṛtīyāṃśe'rkatārāyaścaturthāśe'ntyabhasya ca /
jātastu pitaraṃ hanti jātā cenmātarantathā
atha gaṇḍakālaḥ /
ṣoḍaśābdāsturaṅgādye maghādye cāṣṭavatsarāḥ
ekābdaḥ śakratārāyāṃ catvārastvāṣdramūlayoḥ /
sārpe vardhadvayaṃ caiva revatyāmekavatsaraḥ
dvau māsau cottarādoṣaḥ puṣyarkṣe tu trimāsakam /
navame māsi pitaraṃ pūrvāṣāḍhodbhavaṃ haret
hastarkṣe yadi jātastu pitaraṃ dvādaśābdake /
abhuktamūlajaḥ putraḥ pitaraṃ hanti tatkṣaṇāt
abhuktamūlajanito yadi jīvati mānavaḥ /
nijavaṃśakaraḥ śrīmān bahusenādhipo'thavā
atha tithidoṣaḥ /
kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ ṣaḍaṇśe prathame śubham /
dvitīye pitaraṃ hanti tṛtīye mātaraṃ tathā
caturthe mātulaṃ hanti paṅcame bhrātṛnāśanam /
ṣaṣṭhe yadi śiśuṃ hanti gaṇḍadoṣa itīritaḥ
amāyāṃ tu prajātānāṃ gajānāṃ vājināṃ tathā /
gavāṃ ca mahiṣādīnāṃ manuṣyānāṃ viśeṣataḥ
sinīvālīprajātānāṃ tyāga eva hi sarvadā /
viśeṣāñca kuhūtthānāṃ śāntiṃ kuryādvidhānataḥ /
nārī vinā'vaśeṣāṇāṃ parityāgo vidhīyate
atha yogadoṣaḥ /
pitṛjanmarkṣakarmarkṣajātaḥ pitṛvināśakaḥ
janmarkṣaśakatakkagnajātaḥ sadyo mṛtipradaḥ /
musale mudgare yoge jātaḥ śobhananāśakṛt
viṣṭayāṃ daridramācaṣṭe gulike'ṅgavihīnavān /
riktāya piṇḍhatāṃ yāni pahuḥ syādyamakaṇṭake
grahapīḍitanakṣatre jāto roganipīditaḥ /
grahamukte kānkṣitarkṣe dattaputro bhavetsutaḥ
vyatīpāte'ṅgahīnaḥ syāt paridhe mṛtyumāpnuyāt /
dhaidhṛtau pitaraṃ hanti viṣkambhe cārthahānikṛt /
śūle tu śūlarogī syād gaṇḍe gaṇḍamavāpnuyāt
atha dantodramaphalam /
sadantajātaḥ kulanāśakarī dvitīyamāsādicatuṣṭayānte /
dantodbhavo mṛtyukaraḥ pituḥ syāt ṣaṣṭhe śiśostatparataḥ śubhaṃ syāt
atha janmatārādayaḥ /
janmarkṣamādyaṃ daśamantu karma sāṃjñatikaṃ ṣoḍaśabhaṃ vadanti /
aṣṭādaśa syāt samudāyasaṃjñamādhānamekonitaviṃśatiḥ syāt
trayoviṃśatinakṣatraṃ vaināśikamini nmṛtam /
jātideśābhikātvyāḥ paṅcaviśādinārakāḥ
jnmatārādayo yanya viddhaḥ pāpaviyañcaraiḥ /
sadyo mṛtyukarāstasya śubhaiḥ śubhaphalapradāḥ
atha gaṇḍadoṣāpavādaḥ /
vaiśākhe śrāvaṇe mādhe phālgunyāṃ vyomasambhavam /
āṣāḍhapujyasaumyeṣu jyoṣṭhe māsi ca mānuṣam
aśvayukcaitrakārtikyāṃ bhādre ca vilasambhavam /
martye mṛtyurgaṇḍadoṣaḥ pātāle nāsti puṣkare
jātamātre kumārasya sukhamālokayetpitā /
pitṛīṇātsa vibhucyeta putrasya mukhadarśanāt
atha nakṣatraphalam /
aśvinyāmatibuddhivittavinayaprajñāyaśasvī sukhī
yāmyarkṣe vikalo'nyadāranirataḥ krūraḥ kṛtaghno dhanī /
tajasvī bahulodbhavaḥ prabhusamo'murkhaśca vidyādhanī
rohiṇyāṃ parrandhrvitkṛśatanurvodhī parastrīrataḥ
cāndre saumyamano'ṭanaḥ kuṭiladrak kāmāturo rogavān
ārdrāyāmadhanaścalo'dhikabalaḥ kṣudrakriyāśīlavān
mūḍhātmā ca punarvsau dhanabalakhyātaḥ kaviḥ kāmuka-
stiṣṣye viprasurapriyaḥ sadhanadhī rājapriyo bandhumān
sārpe mūḍhamatiḥ kṛtaghnavacanaḥ kopī durācāravān
garvī puṇyarataḥ kalatravaśago mānī maghāyāṃ dhanī /
phalgunyāṃ capalaḥ kukarmacaritastyāgī driḍhaḥ kāmuko
bhogī cottaraphalgunībhajanito mānī kṛtajñaḥ sudhīḥ
hastarkṣe yadi kāmardhamanirataḥ prājñoparartā dhanī
citrāyāmatiguptaśīlanirato mānī parastrīrataḥ /
svātyāṃ devamahīsurapriyakaro bhogī dhanī mandadhī-
rgarvī dāravaśo jitāriradhikakrodhī viśākhodbhavaḥ
maitre supriyavāg dhanī sukharataḥ pūjyo yaśasvī vibhu-
rjyeṣṭhāyāmatikopavān paravadhūsakto vibhudhārmikaḥ /
mūlarkṣe paṭuvāgvidhūtakuśalo dhūrtaḥ kṛtaghno dhanī
pūrvāpāḍhabhavo vikāracarito mānī sukhī śāntadhīḥ
mānyaḥ śāntaguṇaḥ sukhī ca dhanavān viśvarkṣajaḥ paṇḍitaḥ
śroṇāyāṃ dvijadevabhaktinirato rājā dhanī dharmavān /
āśālurvasumān vasūḍujanitaḥ pīnorukaṇṭhaḥ sukhī
kālajñaḥ śātatārakodbhavanaraḥ śānto'lpabhuk sāhasī
pūrvaproṣṭhapadi pragalbhavacano dhūrto bhayārto mṛdu-
ścāhirbughnyajamānavo mṛduguṇastyāgī dhanī paṇḍitaḥ /
revatyāmurulāṅchanopagatanuḥ kāmāturaḥ sundaro
mantrī putrakalatramitrasahito jātaḥ sthiraḥ śrīrataḥ
atha rāśiphalam /
meṣasthe yadi śītagau ca laghubhuk kāmī mahotthāghnajo
dātā kāntayaśodhanorucaraṇaḥ kanyāprajo gogate /
dirghayuḥ suratopacārakuśalo hāsyapriyo yugmake
kāmāsaktamano'ṭanaḥ suvacanaścandre kulīrasthite
siṃhasthe pṛthulocanaḥ suvadano gambhīradṛṣṭiḥ sukhī
kanyāsthe viṣayāturo lalitavāgvidyādhiko bhogavān /
taulisthe'mraviprabhaktinirato bandhupriyo vittavān
kīṭasthe śaśini pramattahvadayo rogī ca lubdho'ṭanaḥ
saumyāṅgo rucirekṣaṇaḥ kulavaraḥ śilpī dhanuḥsthe vidhau
gītajñaḥ pṛthumastako mṛgagate śāstrī parastrīrataḥ /
kumbhasthe gataśīlavān budhajanadveṣī ca vidyādhiko
mīnasthe mṛgalāṅchane varatanurvidvān bahustrīpatiḥ
atha rāśyaṃśakaphalam /
senānīrghanavān piśaṅganayanaścoraśca meṣāṃśake
pīnaskandhamukhāṃsako'sitavapurjāto vṛpāṃśe vidhau /
cārvaṅgaḥ prabhusevako lipikaro yugmāṃśake paṇḍitaḥ
śyāmāṅgaḥ pitṛputrasaukhyarahitaścandre kulīrāṃśake
pīnāṅgonnatnāsiko dhanabalakhyātaśca siṃhāṃśake
kanyāṃśe mṛdubhāṣaṇaḥ kṛśatanudhya takriyākovidaḥ /
kāmī bhūpatisevakaḥ sunayanaścandre tulāṃśe sthite
kītāṃśe vikalo'dhanaḥ kṛśatanuḥ sevā'ṭano rogavān
cāpāṃśe kṛśadīrghabāhuddutanugastyāgī tapasvī dhanī
lubdhaḥ kṛṣṇatanuḥ sadāratanayaścandre mṛgāṃśe yadi /
midhyāvādarataḥ svadāravavaśagaḥ kumbhāṃśage śītagau
mīnāṃśe mṛduvāgdīnavacanastīrthāṭanaḥ putravān
atha yogaphalam /
viṣkambhe jitaśatrurathapaśumān prītau parastrīvaśa-
jvāryuṣmanprabhavaśrirāyuragadaḥ saubhāgyajātaḥ sukhī /
bhogī śobhanayogajo vadharucirjāto'tigaṇḍe dhanī
dharmācārarataḥ sukarmajanito dhṛtyāṃ parastrīdhanaḥ
śūle kopavaśānugaḥ kalahakṛdgaṇḍe durācāravān
vṛddhau paṇḍitavāg dhruve'sidhanavān vyādhātajo ghātakaḥ /
jñānī irṣaṇayogajaḥ pṛīthuyaśā vijñe dhanī kāmukaḥ
siddhau sarvajanāśritaḥ prabhusamo bhāyī vyatīpātajaḥ
duṣkāmī ca varīyajastu paridhe vidveṣako vittavān
śāstrajñaḥ śivayogajaśca dhanavān śānto'vanīśapriyaḥ /
siddhe dharmaparāyaṇaḥ kratuparaḥ sādhye śubhācāravān
cārvaṅgaḥ śubhayogajaśca dhanavān kāmāturaḥ śleṣṃakaḥ
śukle dharmarataḥ paṭūtvavacanaḥ kopī calaḥ paṇḍito
mānī brahmabhavo'tiguptadhanikastyāgī vivekaprabhuḥ /
aindre sarvajanopakāracaritaḥ sarvajñadhīvittavān
māyāvī paradūṣakaśca balavān tyāgī dhanī vaikṛtau
atha karaṇaphalam /
bhavakaraṇabhavaḥ tyādvālakṛtyaḥ pratāpī-vinayacaritaveṣo bālave rājapūjyaḥ /
gajaturagasametaḥ kaulave cārukarmā-mṛdupaṭuvacanaḥ syāttaitile puṇyaśīlaḥ
garajakaraṇajāto vītaśatruḥ pratāpī-vaṇiji nipuṇavaktā jārakāntāvilolaḥ /
nikhilajanavirodhī pāpakarmā'pavādī-parijanaparipūjyo viṣṭijātaḥ svatantraḥ
kālajñaḥ śakunībhavaḥ sthirasukhī jātastvaniṣṭākaraḥ
sarvajñaśca catuṣpade tu lalitaprajñāyaśovittavān /
tejasvī vasumānatīva balavān vācālako nāgake
kiṃstudhreparakāryakṛccapaladhīrhāsyapriyo jāyate
atha lagnaphalam /
bandhudveṣakaro'ṭanaḥ kṛśatanuḥ krodhī vivādpriyo
mānī durbalajānurasthiradhanaḥ śūraśca meṣodaye /
gomān devagurudvijārccanarataḥ svalpātmajaḥ śāntadhī-
vidyāvādarato'ṭanaśca subhago golagnajaḥ kāmukaḥ
bhogī bandhurato dayāluradhikaḥ śrīmān guṇi tattvavid
yogātmā sujanapriyo'tisubhago rogī ca yugmodaye /
miṣṭānnāmbarabhūṣaṇo lalitavākkāpaṭyadhīrdharmavān
jātaḥ sthūlakalevaro'nyabhavanaprītaḥ kulīrodaye
jātaḥ siṃhavilagnake'lpatanayaḥ santuṣṭadhīhiṃsakaḥ
yūro rājavayīkaro jitaripuḥ kāmī videyaṃ gataḥ /
kanśālagnabhavaḥ kriśāsunipuṇaḥ śrīmān sudhīḥ paṇḍitaḥ
medhāvī vanitāvilāsarasiko bandhupriyaḥ sāttvikaḥ
lalitavadananetro rājapūjyaśca vidvān-madanarativilolaḥ strīdhanakṣetraśālī /
viraladaśanamukhyaḥ śāntabuddhirviṣādī-calamatiratibhīrurjāyate taulilagne
mūrkhaḥ krūravilocano'ticapalo mānī cirāyurdhanī
vidvān vṛścikalagnajaśca sujanadveṣī vivādapriyaḥ /
prājñascāpavilagnajaḥ kulavaraḥ śrīmān yaśovittavā-
nnā kumbhīrasamudbhavaśca ramaṇīlolaḥ śaṭho dīnavāk
antaḥśaṭhaḥ paravadhūratikelilolaḥ-kārpaṇyaśīladhanavān ghaṭala grajātaḥ
mīnodaye'lparatiriṣṭajanānukūla०stejobalapracuradhānyadhanaśca vidvān
atha horāphalam /
oje rāśau bhānuhorāprajātaḥ-krūraḥ kāmī vittavān rājapūjyaḥ
vāgmī dātā cārudeho dayālu-rjārastrīkaścandrahorā yadi syāt
mārtaṇḍahorājanitaḥ sabharkṣe-mantrī kṛtajñacapalo'tibhīruḥ /
candrasya horāprabhavaḥ pragalbha-vākyo'lasaḥ puṇyavadhūrataḥ syāt
atha dreṣkāṇaphalam /
kaṇṭhīravājaghaṭakīṭamṛgānanādyā mīnālisiṃhavaṇigantyagatā dṛkāṇāḥ /
krūrā bhavanti kaṭakasya sarīsṛpasya-madhyasthitaśca bahuśaḥ pravadanti santaḥ
kulīramīnādigatau dṛkāṇau-mīnāṅganāmandiramadhyagau ca /
moyugmayorantyagatatribhāgau-bhavanti ṣaṭ toyacarā dṛkāṇāḥ
meṣāsvigokumbhagadvitīya-stulādharastrīyugapūrvabhāgaḥ /
cāpāṅganātoyadharāntyātā-dṛkāṇsaṃjñāḥ prabhavanti saumyāḥ
mṛgājakarkyantyagatā dṛkāṇā-vṛṣasya cāpasya ca pūrvayātau /
nṛyugmataulīharimadhyagāste/vimiśrasaṃjñā iti saṃvadanti
krūradreṣkāṇajātaḥ svalamatiraṭanaḥ pāpakarmā'pavādī
dātā bhogī dayāluḥ kṛṣisaliladhanastoyabhāge viśīlaḥ /
saumyadreṣkaṇajo yaḥ sukhadhanatanayaścārurūpo dayālu-
jārto miśre kuśīlaḥ parayuvatirataḥ kruradṛṣṭiścalātmā
atha bavāṃśaphalam /
mārtaṇḍāṃśe khalātmā balasutadhanavān piṅgākṣaśca kāmī
candrāṃśe bhogaśālī parayuvatirataḥ paṇḍito godhanāḍhyaḥ /
bhaumāṃśe krūrakarmā calamatiraṭanaḥ pittarogī ca lubdha-
styāgī rogī budhāṃśe lalitatanuratikhyātavidyāyaśasvī
jīvāṃśe yadi hemakeśatanugaḥ śreṣṭhaḥ sudhī rūpavān
mantrī paṇḍitavāk prasannavadano rājādhirājapriyaḥ /
śukrāṃśe parakāminījanaratastyāgī sukhī paṇḍito
mandāṃśe yadi pāpabuddhiradhanaḥ sthūladijo rogavān
atha dvādaśāṃśaphalam /
jātī meṣadvādaśāṃśe khalātmā-coraḥ pāpācāradharmānuraktaḥ /
strīvittāḍhyo rogavānukṣabhāmśe-yugmāṃśe tu dyūtakṛtyaḥ suśīlaḥ
duṣṭācāraḥ krkaṭāṃśe tapasvī-siṃhe bhāge rājakṛtyaḥ suśūraḥ /
dyūtācāraḥ strīrataḥ kanyakāṃśe-vyāpārī syāt taulibhāṃśe dhanāḍhyaḥ
kītāṃśake dhanarucirviṭacāranātha-śrāpāṃśake pitṛmahīsuradevabhaktaḥ /
sasyādhipo mṛgamukhāṃśabhavaḥ sabhṛtyaḥ-kumbhe khalastvanimiṣe dhanikaśca vidvān
atha triṃśāṃśaphalam /
triṃśāṃśe dharaṇisutasya capalaḥ kāṭhinyavāk krūradhī-
rmandasyāṭanatatparo malinadhīrjīvāṃśake vittavān /
saumyāṃśe gurudevabhāktinirataḥ sādhupriyo bandhumān
kāmī kāntavapuḥ sulhī ca bhṛgujatriṃśāṃśake jāyate
atha velāphalam /
vāgmī śiṣṭācāradharmastapasvī nityotsāhī nirmalo dānaśīlaḥ /
tejovidyārūpavān satyavādī vītārātiḥ sattvavelāprajātaḥ
rajovelājātaḥ sukhadhanayaśorūpabalavān
jitārātiḥ kāmāturamatirabandhupriyamanāḥ /
tamovelājātaḥ paradhanavadhūko gatasukhaḥ
śaṭhasvāmī bandhudvijaguruvirodhī capaladhīḥ
tamaḥ sattvarajovelāstamaḥ sattvaṃ rajastamaḥ /
bhavantyarkadinādīnāmardhayāmairanukramāt
atha kālahorāphalam /
mantrimaṅgalamārtaṇḍaśulkrajñenduśanaiścarāḥ /
ārabhya vārato horā rātrau paṅcamavārataḥ
kleśāyāsaḥ sampadaḥ śokarogaṃ vidyāvittaṃ sarvasampat prabhutvam /
jāyāsaukhyaṃ vittanāśaṃ dineśājjātasyaitatkālahorāphalaṃ syāt
mārtaṇḍasūnutanayāśrayabhāvajāni saṃvatsarāyanamukhaprabhavākhilāni /
horādivargajanitāni phalāni yāni saṅkīrtitāni rvimukhyavaraprasādāt
iti navamo'dhyāyaḥ
Original text: jātakapārijātaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0