જાતકપારિજાતઃ · અધ્યાય p14
માન્દ્યબ્દાદિફલાનિ વાચ્મિ ગુલિકે લગ્નસ્થિતે મન્દધી
રોગી પાપયુતે તુ વઙ્ચનપરઃ કામી દુરાચારવાન્ ।
વિત્તસ્થે વિષયાતુરોઽટ્નપરઃ ક્રોધી દુરાલાપવાન્
પાપવ્યોમચરાન્વિતે ગતધનો વિદ્યાર્વિહીનોઽથવા
વિરહગર્વભદાદિગુણૈર્યુતઃ પ્રચુરકોપધનાર્જનસમ્ભ્રમઃ ।
વિગતશોકભયશ્ચ વિસોદરઃ સહજૈધામનિ મન્દસુતે યદા
હિબુક્રભવનસંસ્થે મન્દજે વીતવિદ્યાધનગૃહસુખબન્ધુક્ષેત્રયાતોઽટનઃ સ્યાત્ ।
તનયૈભવનયાતે મન્દસૂનૌ વિશીલશ્ચલમતિરધબુદ્ધિઃ સ્વલ્પપુત્રોઽલ્પજીવી
બહુરિપુગણહન્તા ભૂપવિદ્યાવિનોદી યદિ રિપુર્ગૃહયાતે મન્દપુત્રે તુ શૂરઃ ।
કલહકૃદિનપૈત્રે કામયાતે કુદારઃ સકલજનવિરોધી મન્દબુદ્ધિઃ કૃતઘ્નઃ
વિકલનયનવક્રઃ સ્વલ્પદેહોઽષ્ટમસ્થે ગુરુજનપિતૃહન્તા નીચકૃત્યો ગુરુસ્થે ।
અશુભશનસમેતઃ કર્મગે મન્દસૂનૌ નિજકુલહિતકર્માચારહીનો વિમાનઃ
અતિસુખધનતેજોરૂપવાન્ લાભયાતે દિનકરસુતપુત્રે ચાગ્નજં હન્તિ જાતઃ ।
વિષયરહિતવેષો દીનવાક્યઃ પ્રવીણો નિખિલધનહરઃ સ્યાન્મદજેરિઃફયાતે
માન્દિત્રિકોણોપગતે વિલગ્ને રદ્દ્વાદશાંશે યદિ વા નવાંશે ।
માન્દ્યાન્વિતા માન્દિયુતર્ક્ષનાથાહ્ સર્વે સદાઽનિષ્ટકરા ભવન્તિ
અથ ગ્રહયુક્તમાન્દિફલમ્ ।
સંયુક્તે યદિ ભાસ્કરેણ ગુલિકે જાતઃ પિટૃદ્વેષકો
માતૃક્લેશકરસ્તુ શીતરુચિના ભૌમેન વીતાનુજઃ ।
સોન્માદઃ શશિજેન દેવગુરુણા પાસ્વણ્ડકો દૂષકઃ
શિક્રેણ પ્રમદાકૃતામયહતો નીચાઙ્ગનાવલ્લભઃ
જાતઃ સૌખ્યરતસ્તુ મન્દતનયે મન્દેન યુક્તે યદા
સર્પેણૈવ વિધ(ઘ)પ્રદસ્તુ શિખિના વહ્નિપ્રદો જાયતે ।
ભિક્ષુઃ સ્યાદ્વિષનાડિયુક્તગૃહગે ભૂપાલકોઽપિ ધ્રુવં
જાતસ્યોપખગાન્વિતા ગગનગાઃ કુર્વન્ત્યનિષ્ટં ફલમ્
અથ સંવત્સરફલમ્ ।
પ્રભવશરદિ જાતઃ સાહસી સત્યવાદી સકલગુણસમેતઃ કાલવિધર્મશાલી ।
વિભવશરદિ કામી નિર્મલો નિત્યતુષ્ટઃ પ્રબલધનસમેતો બન્ધુવિદ્યાયશસ્વી
શુક્લાબ્દે પરદારકો ગતબલસ્ત્યાગી મનસ્વી ભવે-
ન્મન્ત્રી કાર્યપરોઽતિભાષણપટુર્જાતઃ પ્રમોદાભિધે ।
ધર્મી દાનપરાયણઃ સુતધનઃ શાન્તઃ પ્રજોત્મત્તિજો
નિતિજ્ઞો નિપુણઃ કૃપાલુરનિશં ચાઙ્ગિરસાબ્દે ધની
જાતઃ શ્રીમુખત્રત્સરે પરવધૂલોલઃ શુચિર્વિત્તવાન્
યોગી રાજકરો મહાધનબલખ્યાતો ભવાબ્દે ભવઃ ।
લુબ્ધશ્ચઙ્ચલધીઃ કૃશામયતનુઃ ક્રોધી યુવબ્દે ભિષક્
જાતો ધાતુભવોઽન્યદારનિરતઃ કાર્યાર્થવાદી શઠઃ
શ્રીમાનીશ્ચરવત્સરે બલમતિજાર્તો ગુણગ્રાહકઃ
સત્કર્મા બહુધન્યવત્સરભવો ભોગી વણિગવૃત્તિમાન્ ।
ક્રૂરઃ પાપરતઃ પ્રભાથિશરદિ ક્રોધી વિબન્ધુઃ સુખી
જાતો વિકમવત્સરે યદિ ધની સેનાપતિઃ શૌર્યવાન્
વૃષરદિ દરિદ્રોવીતલજ્જો વિકર્મા દિનકરસમતેજોરૂપવાન્ વિત્રભાનૌ ।
યદિ નિજકુલવિદ્યાચારધર્મઃ સુભાનૌ બહુધનબલશાલી તારણબ્દે ધિવેકી
જાતઃ પાર્થિવવત્સરે નરપતિઃ શ્રીમાનતુલ્યઃ શ્સુખી
કામી ભીરુરશીલવિત્તગુણવાન્ પાપી વ્યયાબ્દે યદિ ।
વાગ્મી સર્વજિદબ્દકેઽતિબલવાન્ શાસ્ત્રી ગુણી તત્ત્વવિત્
સમ્પન્ન્પ્ યદિ સર્વધરિજનિતઃ શિલ્પી નૃપાલપ્રિયઃ
શોકી દુષ્ટપરોઽતિપાપનિરતઃ ક્રૂરો વિરોધ્યબ્દકે
માયાવી મદનાતુરો વિકૃતિજો મન્ત્રક્રિયાતન્ત્રધીઃ ।
નિર્મોહી વિગુણોઽતિદીનવચનઃ પાપી સ્વરાબ્દે ખલઃ
સ્રવાનન્દકરો નૃપપ્રિયનરો મન્ત્રાર્થવિન્નન્દને
વિજયશરદિ ધર્મો સત્યસમ્પન્નશાલી
યદિ જયશરદિસ્યાદ્રાજતુલ્યો નૃપો વા ।
મદનરતિવિલો૯લો મન્મથાબ્દે જિતારિ-
ર્ગુણધનરહિતઃ સ્યાદ્દુર્ભસ્વાબ્દે વિશીલઃ
દુષ્ટાસ્મા યદિ હેમલમ્બિજનિતઃ કૃષ્યાદિકર્મોત્સુકઃ
શ્રીમાન્વિપ્રજનાશ્રિતઃ ફલપરિત્યાગી વિલમ્બ્યબ્દકે ।
રોગી ભીરુરવિત્તવાન ચલમતિર્નીચો વિકાર્યબ્દકે
શાર્વર્યામતિવિત્તભોગસુમનાઃ સત્યવ્રતાચારવાન્
શાન્તોદારકૃપાકરઃ પ્લવભવેઃ શૂરઃ સ્વધર્માશ્રિતો
જાતઃ સ્ત્રીજનવઙ્ચિતઃ શુભકૃતિ પ્રાજ્ઞઃ શુભાઙ્ગઃ સુધીઃ ।
જ્ઞાની શોભકૃતિ ક્ષિતીશગુણવાન્ વિદ્યાવિનોદપ્રિયો
દુર્ભોગી પરદારકઃ શઠભતિઃ ક્રોધ્યબ્દજઃ ક્રોધયુક્
માની હાસ્યરસપ્રિયો ગુણધનશ્લાધી ચ વિશ્વાવસૌ
દુષ્ટાચારપરઃ પરાભવશરજ્જાતઃ કુલઘ્વંસકઃ ।
કામી બન્ધુરતઃ પ્લવઙ્ગજનિતો બાલપ્રિયો મન્દધી-
દેર્વારાધનતત્પરોઽતિસુભગઃ શૌર્યાન્વિતઃ કીલકે
શાન્તઃ સર્વજનપ્રિયોઽતિધનિકઃ સૌમ્યાન્દજો ધૈર્યવાન્
નાનાશાસ્ત્રવિશારદો વિકલધીઃ સાધારણાબ્દે નરઃ ।
આશાલુશ્ચ વિરોધકૃદ્ભવનરઃ ક્રોધી દરિદ્રોઽટનો
દુશીલઃ પરિધાવિવત્સરભવઃ પારુષ્યવાગ્વિત્તવાન્
જાતો બન્ધુવિરાગકૃત્ પરવધૂલોલઃ પ્રમાદીજનિ-
મોર્દાત્મા નિખિલાગમશ્રુતિપરશ્ચાનન્દજસ્તત્ત્વવિત્ ।
પાપી રાક્ષસવત્સરે યદિ વૃથાલાપોઽપકારી સતાં
દાતા દાનગુણાન્વિતોઽનલભવઃ શાન્તઃ સદાચારવાન્
યોગી પિઙ્ગલવત્સરે જિતમના જાતસ્તપસ્વી ભવેત્
કાલજ્ઞો યદિ કાલયુક્તશરદિ શ્રીભ્પ્ગસત્કર્મવાન્ ।
સિધાર્થો ગુરુદેવભક્તિનિરતઃ સિદ્ધાથિજાતઃ સુધી-
ર્જરો રૌદ્રેસમુદ્રવઃ કુટિલધીર્માની દુરાચારવાન્
કામી દુર્ગતિવત્સરે જડમતિઃ શોકાભિતપ્તઃ ખલઃ
સ્થૂલોરૂદરબાહુમસ્તકતનુઃ સ્થાદ્દુદુભૌ વિત્તવાન્ ।
પ્રાજ્ઞઃ સત્યરતઃ સુખી ચ રુધિરોદ્રાર્યબ્દજો વિત્તવાન્
શાન્તો બન્ધુજનપ્રિયોઽતિસુભગો રક્તાક્ષિજઃ શીલવાન્
જાતો જારઃ ક્રોધનાબ્દે કુમાર્ગી બન્ધુદ્વેષી ચોરનિષ્ઠારતઃ સ્યાત્ ।
શિષ્ટાચારઃ સુપ્રસન્નઃ સુરૂપો માની વીતારાતિરિગઃ ક્ષયાબ્દે
અથાયનફલમ્ ।
ઉત્તરાયનસમુદ્ભવઃ પુમાન્ નયોગનિરતશ્ચ નિષ્ઠિકઃ ।
દક્ષિણયનભવઃ પ્રગલ્ભવઃ ભેદબુદ્ધિરભિમાનતત્પરઃ
અથર્તુફલમ્ ।
દીર્ઘાનિકો વસન્તસમયે જાતઃ સુગન્ધપ્રિયો
ગ્રિષ્મતૈ ધનતોયસેવ્યચતુરો ભોગી કૃશાઙ્ગઃ સુધી ।
ક્ષારશીરકટુપ્રિયઃ ઉવચનો વર્ષર્તુજઃ સ્વચ્છધીઃ
પુણ્યાત્મા સુભ્ખઃ સુખી યદિ શરત્કાલોદ્ભવઃ કામુકઃ
યોગી કૃશાઙ્ગઃ કૃષક્ષ્ચ ભોગી હેમન્તકાલપ્રભવઃ સમર્થઃ ।
સ્નાનક્રિયાદાનરતઃ સ્વધર્મી માની યશસ્વી શિશિરર્તુજઃ સ્યાત્
અથ માસફલમ્
ચૈત્રે સ્ર્વકલાગમશ્રુતિપરો નિત્યોત્સવઃ શ્રીરતો
વૈશાખે યદિ સર્વશાસ્ત્રકુશલઃ સ્વાતન્ત્રિકો ભૂપતિઃ ।
જ્યેષ્ઠે માસિ ચિરાયુરર્થતનયી મન્ત્રક્રિયાકોવિદ-
શ્રાષાઢેઽતિધની કૃપાલુરનિશં ભોગી પરદ્વેષકઃ
જાતઃ શ્રાવણમાસિ દેવધરણીદેવાર્ચને તત્પરો
નાનાદેશરતશ્ચ ભાદ્રપદજસ્તન્ત્રી મનોરાજ્યવાન્ ।
માસો ચાશ્ચયુજિ સ્વક્રીયજનવિદ્વેષી દરિદ્રશ્ચલઃ
પુષ્ટાઙ્ગઃ કૃષકો વિશાલનયનો વિત્તાધિકઃ કાર્તિકે
સુરગુરુપિતૃભક્તો માર્ગશીર્ષો ચ ધર્મી ધનગુણબલશાલી તુઙ્ગનાસસ્તુ પુષ્યે ।
ખલમતિરતિધર્માચારવાન્ માધમાસિ પ્રતિદિનમુપકર્તા ફાલ્ગુને ગાનલોલઃ
અથ પક્ષફલમ્ ।
વ(બ)ક્ષપક્ષે યદિ પુત્રપૌત્રધનાધિકો ધર્મરત્ઃ કૃપાલુઃ ।
સ્વકાર્યવાદી નિજભાતૃભક્તઃ સ્વબન્ધુવૈરી યદિ કૃષ્ણપક્ષે
અથ કાલફલમ્ ।
જાતઃ પ્રત્યુષસિ સ્વધર્મનિરતઃ સત્કર્મજીવી સુખી
મધ્યાહ્વે યદિ રાજતુલ્યગુણવાન્ જાતોઽપરાહે ધની ।
સાયઙ્કાલભવઃ સુગન્ધવનિતાલોલઃ ખલાત્માઽટનો
રાત્રૌ તત્ફલમેવ સૌખ્યબહુલઃ સૂર્યોદયે જાયતે
અથ તિથિફલમ્
મહોદ્યોગી જાતઃ પ્રતિપદિ તિથૌ પુણ્યચરિતો-
દ્વિતીયાયાં તેજઃપશુબલયશોવિત્તવિપુલઃ ।
તૃતીયાયાં પુણ્યપ્રબલભયશીલશ્ચ પટુવાક્
ચતુર્થામાશાલુસ્ત્વટનવતુરો મન્ત્રનિપુણઃ
પશ્ચમ્યામખિલાગમશ્રુતિરતઃ કામી કૃશાઞ્ગશ્ચલઃ
ષષ્ઠ્યામલ્પબલો મહીપતિસમઃ પ્રાજ્ઞોઽતિકોપાન્વિતઃ ।
સપ્તમ્યાં કઠિનોરુવાગ્ જનપતિઃ શ્લેષ્મપ્રધાનો બલી
ચાષ્ટમ્યામતિકામુકઃ સુતવધૂલોલઃ કફાત્મા ભવેત્
ખ્યાતો દિવ્યતનુઃ કુદારતનયઃ કામી નવમ્યાં તિથૌ
ધર્મત્મા પટુવાક્કલત્રત્નયઃ શ્રીમાન્ દશમ્યાં ધની ।
દેવબ્રાહ્મણપૂજકો હરિતિથૌ દાસાન્વિતો વિત્તવાન્
દ્વાદશ્યામતિપુણ્યકર્મનિરતસ્ત્યાગી ધની પણ્ડિતઃ
ત્રયોદશ્યાં લુબ્ધપ્રકૃતિરતિકામી ચ ધન્વાન્
ચતુર્દશ્યાં કોપી પરધનવધૂકો ગતમનાઃ ।
અમાયામાશાલુઃ પિતૃસુરસમારાધનપરો
ધની રાકાચન્દ્રે યદિ કુલયશસ્વી ચ સુમનાઃ
અથ વારફલમ્ ।
માની પિઙ્ગલકેશલોચચનતનુશ્ચાદિત્યવારે વિભુઃ
કામી કાન્તવપુર્દયાલુરનિશં શીતાંશુવારોદ્ભવઃ ।
ક્રૂરઃ સાહસવાદકાર્યનિરતો ભૂસૂનુવારે સદા
દેવબ્રાહ્મણપૂજક્ઃ સુવ્રચનઃ સૌમ્ય્સ્ય વારોદયે
યજ્વા ભૂપતિવલ્લ્ભશ્ચ ગુણવાન્ સ્યાતો ગુરોર્વસરે
ધાન્યક્ષેત્રધનાશ્રિતઃ સિતદિને સર્વપ્રિયઃ કામધીઃ ।
મન્દપ્રાયમતિઃ પરાન્નધનભુગ્ વાદપ્રવાદાન્વિતો
દ્વેષી બન્ધુજનાવરોધકુશલો મન્દસ્ય વારોદ્ભવઃ
અથ નક્ષત્રનામાનિ ।
તુરઙ્ગદસ્ત્રાશ્વિયુગશ્વિનીહયા યમઃ કૃતાન્તો ભરની ચ યામ્યભમ્ ।
હુતાશનઓઽગ્નિર્બહુલા ચ કૃત્તિકા વિધિર્વિરિઙ્ચઃ શકટં ચ રોહિણી
સૌમ્યશ્ચાન્દ્રાગ્ર્હાયણ્યુડુપમૃગશિરસ્તારકા રૌદ્રમાર્દ્રા
ચાદિત્યં તત્પુર્નવસ્વિતિ સુરજનની તિષ્યપુષ્યામરેજ્યાઃ ।
આશ્લેપાહિર્ભુજઙ્ગઃ પિતૃજનકમઘાઃ ફલ્ગુની ભાગ્યભં સ્ય-
ર્દયમ્ણશ્ચોત્તરાખ્યં ભગમિતિ કથિનં ભાનુહસ્તારુણાર્કાઃ
ત્વષ્ટા ચ ચિત્રાસુરવર્દ્ધકી તુ સ્વાતી મરુદ્વાતસમીરણાખ્યાઃ ।
વાયુઃ સમીરઃ પરતો વિશાખા દ્વિદૈવતેન્દ્રાગ્નિકશૂર્પભાનિ
અનૂરાધા મૈત્રં ત્વથ કુલિશતારાઃ શતમસ્વઃ
સુરસ્વામી જેષ્ઠા પરમસુરમૂલક્રતુભુજઃ ।
પયઃપૂર્વાષઢા સલિલજલતોયાનિ ચ સમુ-
ત્તરાષાઢા વિશ્વં પરમભિજિદાહુર્મુનિગણાઃ
શ્રોણાવિષ્ણુહરિશ્રુતિશ્રવણભાન્યાહઃ શ્રવિષ્ઠા વસુ
પ્રાચેતાઃ શતતારકા વરુણભં ચાજૈકપાદોઽજપાન્ ।
પૂર્વપ્રોષ્ઠપદર્ક્ષકં પરમહિર્બુઘ્ન્યોત્તરા પ્રોષ્ઠપાન્
પૂષારેવતિપૌષ્ણમાનિ મુનિભિઃ સક્કીર્તિતાનિ ક્રમાત્
અથ ગણ્ડાન્તતારાઃ
મૂલાવાસવયોર્મઘાભુજગયોઃ પૌષ્ણાશ્વયોઃ સન્ધિજં
ગણ્ડાન્તં પ્રહરપ્રમાણમધિકાનિષ્ટપ્રદં પ્રાણિનમ્ ।
જ્યેષ્ઠાદાનવતારસન્ધિઘટિકા ચાભુક્તસંજ્ઞા ભવેત્
તન્નાહીપ્રભવાઙ્ગનાસુતપશુપ્રેષ્યાઃ કુલઘ્વંસકાઃ
અથ જ્યેષ્ઠાફલાનિ
વિભક્તા દશભિર્જ્યેષ્ઠાનક્ષત્રાખિલનાડિકાઃ ।
આદ્યંશે જનનીમાતા દ્વિતીયે જનનીપિતા
તૃતીયે જનનીભ્રાતા યદિ માતા ચતુર્થકે ।
પઙ્ચમે જાતતનયઃ ષષ્થે ગોત્રવિનાશકઃ
સપ્તમે ચોભયકુલં ત્વષ્ટમે વંશનાશનમ્ ।
નવમે સ્વશુરં હન્તિ સર્વ હન્તિ દશાંશકે
ભૌમવાસરયોગેન જ્યેષ્ઠાજા જ્યેષ્ઠસોદરમ્ ।
ભાનુવાસરયોગેન મૂલજા સ્વશુરં હરેત્
જ્યેષ્ઠાદ્યપાદેઽગ્રજમાશુ હન્યાદ્ દ્વિતીયપાદે યદિ તત્કનિષ્ઠમ્ ।
તૃતીયપાદે પિતરં નિહન્તિ સ્વયં ચતુર્થે મૃતિમેતિ જાતઃ
અથ મૂલફલાનિ ।
મૂલાદ્યપાદે પિતરં નિહન્યાદ્ દ્વિતીયકે માતરમાશુ હન્તિ ।
તૃતીયજો વિત્તવિનાશકઃ સ્યાચ્ચતુર્થપાદે સમુપૈતિ સૌખ્યમ્
મૂલર્ક્ષનિખિલા નાડ્યસ્તિથિસઙ્ખ્યાવિભાજિતાઃ ।
આદ્યે પિતા પિતૃભ્રાતા તૃતીયે ભગિનીપતિઃ
પિતામહશ્ચતુર્થે તુ માતા નશ્યતિ પઙ્ચમે ।
ષષ્ઠે તુ માતૃભગિની સપ્તમે માતુલસ્તથા
અષ્ઠમાંશે પિઋવ્યસ્ત્રી નિખિલં તુ નવાંશકે ।
દશમે પશુસન્ધતો ભૃત્યસ્ત્વેકાદશાંશકે
દ્વાદશે તુ સ્વયં જાતસ્તજ્જ્યેષ્ટસ્તુ ત્રયોદશે ।
ચતુર્દશે તદ્ભગિની ત્વન્તે માતામહસ્તથા
આશ્લેષાદ્યે ન ગણ્ડં સ્યાદ્ધનગણ્ડં દ્વિતીયકે ।
તૃતીયે માતૃગણ્ડમ્ તુ પિતૃગણ્ડં ચતુર્થકે
મૂલામધાશ્રિચરણે પ્રથમે પિતુશ્ચ પૌષ્ણેન્દ્રયોશ્ચ ફણિનસ્તુ ચતુર્થપાદે ।
માતુઃ પિતુઃ સ્વવપુષોઽપિ કરોતિ નાશં જાતો યથા નિશિ દિનેઽપ્યથ સન્ધ્યયોશ્ચ
દિવા જાતસ્તુ પિતરં રાત્રિજો જનની તથા ।
આત્માનં સન્ધ્યયોર્હન્તિ નાસ્તિ ગણ્ડે વિપર્યયઃ
ઋક્ષસ્યાન્તે ભવેદ્રાત્રાવાદૌ યદિ દિને તથા ।
સન્ધ્યાસુ ઋક્ષસન્ધૌ તુ તદેતદ્ ગણ્ડલક્ષણમ્
પૂર્વાષાડે ધનુર્લગ્ને જાતઃ પિતૃવિનાશકઃ ।
પુષ્યે કર્કટકે લગ્નેપિતૃમૃત્યુકરો ભવેત્
પૂર્વાષાઢે તુ પુષ્યે ચ પિતરં માતરં સુતમ્ ।
માતુલં ચ શિશુર્હન્યાત્પ્રથમાંશકતઃ ક્રમાત્
ઉત્તરાફાલ્ગુનીતારાપ્રથમે ચરણે યદિ ।
તિષ્યનક્ષત્રમધ્યસ્થપાદયોરુભયોર્યદિ
પાદે તૃતીયે ચિત્રાયાઃ પૂર્વાર્દ્ધે યમભસ્ય ચ ।
તૃતીયાંશેઽર્કતારાયશ્ચતુર્થાશેઽન્ત્યભસ્ય ચ ।
જાતસ્તુ પિતરં હન્તિ જાતા ચેન્માતરન્તથા
અથ ગણ્ડકાલઃ ।
ષોડશાબ્દાસ્તુરઙ્ગાદ્યે મઘાદ્યે ચાષ્ટવત્સરાઃ
એકાબ્દઃ શક્રતારાયાં ચત્વારસ્ત્વાષ્દ્રમૂલયોઃ ।
સાર્પે વર્ધદ્વયં ચૈવ રેવત્યામેકવત્સરઃ
દ્વૌ માસૌ ચોત્તરાદોષઃ પુષ્યર્ક્ષે તુ ત્રિમાસકમ્ ।
નવમે માસિ પિતરં પૂર્વાષાઢોદ્ભવં હરેત્
હસ્તર્ક્ષે યદિ જાતસ્તુ પિતરં દ્વાદશાબ્દકે ।
અભુક્તમૂલજઃ પુત્રઃ પિતરં હન્તિ તત્ક્ષણાત્
અભુક્તમૂલજનિતો યદિ જીવતિ માનવઃ ।
નિજવંશકરઃ શ્રીમાન્ બહુસેનાધિપોઽથવા
અથ તિથિદોષઃ ।
કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશ્યાં ષડણ્શે પ્રથમે શુભમ્ ।
દ્વિતીયે પિતરં હન્તિ તૃતીયે માતરં તથા
ચતુર્થે માતુલં હન્તિ પઙ્ચમે ભ્રાતૃનાશનમ્ ।
ષષ્ઠે યદિ શિશું હન્તિ ગણ્ડદોષ ઇતીરિતઃ
અમાયાં તુ પ્રજાતાનાં ગજાનાં વાજિનાં તથા ।
ગવાં ચ મહિષાદીનાં મનુષ્યાનાં વિશેષતઃ
સિનીવાલીપ્રજાતાનાં ત્યાગ એવ હિ સર્વદા ।
વિશેષાઞ્ચ કુહૂત્થાનાં શાન્તિં કુર્યાદ્વિધાનતઃ ।
નારી વિનાઽવશેષાણાં પરિત્યાગો વિધીયતે
અથ યોગદોષઃ ।
પિતૃજન્મર્ક્ષકર્મર્ક્ષજાતઃ પિતૃવિનાશકઃ
જન્મર્ક્ષશકતક્કગ્નજાતઃ સદ્યો મૃતિપ્રદઃ ।
મુસલે મુદ્ગરે યોગે જાતઃ શોભનનાશકૃત્
વિષ્ટયાં દરિદ્રમાચષ્ટે ગુલિકેઽઙ્ગવિહીનવાન્ ।
રિક્તાય પિણ્ઢતાં યાનિ પહુઃ સ્યાદ્યમકણ્ટકે
ગ્રહપીડિતનક્ષત્રે જાતો રોગનિપીદિતઃ ।
ગ્રહમુક્તે કાન્ક્ષિતર્ક્ષે દત્તપુત્રો ભવેત્સુતઃ
વ્યતીપાતેઽઙ્ગહીનઃ સ્યાત્ પરિધે મૃત્યુમાપ્નુયાત્ ।
ધૈધૃતૌ પિતરં હન્તિ વિષ્કમ્ભે ચાર્થહાનિકૃત્ ।
શૂલે તુ શૂલરોગી સ્યાદ્ ગણ્ડે ગણ્ડમવાપ્નુયાત્
અથ દન્તોદ્રમફલમ્ ।
સદન્તજાતઃ કુલનાશકરી દ્વિતીયમાસાદિચતુષ્ટયાન્તે ।
દન્તોદ્ભવો મૃત્યુકરઃ પિતુઃ સ્યાત્ ષષ્ઠે શિશોસ્તત્પરતઃ શુભં સ્યાત્
અથ જન્મતારાદયઃ ।
જન્મર્ક્ષમાદ્યં દશમન્તુ કર્મ સાંજ્ઞતિકં ષોડશભં વદન્તિ ।
અષ્ટાદશ સ્યાત્ સમુદાયસંજ્ઞમાધાનમેકોનિતવિંશતિઃ સ્યાત્
ત્રયોવિંશતિનક્ષત્રં વૈનાશિકમિનિ ન્મૃતમ્ ।
જાતિદેશાભિકાત્વ્યાઃ પઙ્ચવિશાદિનારકાઃ
જ્ન્મતારાદયો યન્ય વિદ્ધઃ પાપવિયઞ્ચરૈઃ ।
સદ્યો મૃત્યુકરાસ્તસ્ય શુભૈઃ શુભફલપ્રદાઃ
અથ ગણ્ડદોષાપવાદઃ ।
વૈશાખે શ્રાવણે માધે ફાલ્ગુન્યાં વ્યોમસમ્ભવમ્ ।
આષાઢપુજ્યસૌમ્યેષુ જ્યોષ્ઠે માસિ ચ માનુષમ્
અશ્વયુક્ચૈત્રકાર્તિક્યાં ભાદ્રે ચ વિલસમ્ભવમ્ ।
મર્ત્યે મૃત્યુર્ગણ્ડદોષઃ પાતાલે નાસ્તિ પુષ્કરે
જાતમાત્રે કુમારસ્ય સુખમાલોકયેત્પિતા ।
પિતૃઈણાત્સ વિભુચ્યેત પુત્રસ્ય મુખદર્શનાત્
અથ નક્ષત્રફલમ્ ।
અશ્વિન્યામતિબુદ્ધિવિત્તવિનયપ્રજ્ઞાયશસ્વી સુખી
યામ્યર્ક્ષે વિકલોઽન્યદારનિરતઃ ક્રૂરઃ કૃતઘ્નો ધની ।
તજસ્વી બહુલોદ્ભવઃ પ્રભુસમોઽમુર્ખશ્ચ વિદ્યાધની
રોહિણ્યાં પર્રન્ધ્ર્વિત્કૃશતનુર્વોધી પરસ્ત્રીરતઃ
ચાન્દ્રે સૌમ્યમનોઽટનઃ કુટિલદ્રક્ કામાતુરો રોગવાન્
આર્દ્રાયામધનશ્ચલોઽધિકબલઃ ક્ષુદ્રક્રિયાશીલવાન્
મૂઢાત્મા ચ પુનર્વ્સૌ ધનબલખ્યાતઃ કવિઃ કામુક-
સ્તિષ્ષ્યે વિપ્રસુરપ્રિયઃ સધનધી રાજપ્રિયો બન્ધુમાન્
સાર્પે મૂઢમતિઃ કૃતઘ્નવચનઃ કોપી દુરાચારવાન્
ગર્વી પુણ્યરતઃ કલત્રવશગો માની મઘાયાં ધની ।
ફલ્ગુન્યાં ચપલઃ કુકર્મચરિતસ્ત્યાગી દ્રિઢઃ કામુકો
ભોગી ચોત્તરફલ્ગુનીભજનિતો માની કૃતજ્ઞઃ સુધીઃ
હસ્તર્ક્ષે યદિ કામર્ધમનિરતઃ પ્રાજ્ઞોપરર્તા ધની
ચિત્રાયામતિગુપ્તશીલનિરતો માની પરસ્ત્રીરતઃ ।
સ્વાત્યાં દેવમહીસુરપ્રિયકરો ભોગી ધની મન્દધી-
ર્ગર્વી દારવશો જિતારિરધિકક્રોધી વિશાખોદ્ભવઃ
મૈત્રે સુપ્રિયવાગ્ ધની સુખરતઃ પૂજ્યો યશસ્વી વિભુ-
ર્જ્યેષ્ઠાયામતિકોપવાન્ પરવધૂસક્તો વિભુધાર્મિકઃ ।
મૂલર્ક્ષે પટુવાગ્વિધૂતકુશલો ધૂર્તઃ કૃતઘ્નો ધની
પૂર્વાપાઢભવો વિકારચરિતો માની સુખી શાન્તધીઃ
માન્યઃ શાન્તગુણઃ સુખી ચ ધનવાન્ વિશ્વર્ક્ષજઃ પણ્ડિતઃ
શ્રોણાયાં દ્વિજદેવભક્તિનિરતો રાજા ધની ધર્મવાન્ ।
આશાલુર્વસુમાન્ વસૂડુજનિતઃ પીનોરુકણ્ઠઃ સુખી
કાલજ્ઞઃ શાતતારકોદ્ભવનરઃ શાન્તોઽલ્પભુક્ સાહસી
પૂર્વપ્રોષ્ઠપદિ પ્રગલ્ભવચનો ધૂર્તો ભયાર્તો મૃદુ-
શ્ચાહિર્બુઘ્ન્યજમાનવો મૃદુગુણસ્ત્યાગી ધની પણ્ડિતઃ ।
રેવત્યામુરુલાઙ્છનોપગતનુઃ કામાતુરઃ સુન્દરો
મન્ત્રી પુત્રકલત્રમિત્રસહિતો જાતઃ સ્થિરઃ શ્રીરતઃ
અથ રાશિફલમ્ ।
મેષસ્થે યદિ શીતગૌ ચ લઘુભુક્ કામી મહોત્થાઘ્નજો
દાતા કાન્તયશોધનોરુચરણઃ કન્યાપ્રજો ગોગતે ।
દિર્ઘયુઃ સુરતોપચારકુશલો હાસ્યપ્રિયો યુગ્મકે
કામાસક્તમનોઽટનઃ સુવચનશ્ચન્દ્રે કુલીરસ્થિતે
સિંહસ્થે પૃથુલોચનઃ સુવદનો ગમ્ભીરદૃષ્ટિઃ સુખી
કન્યાસ્થે વિષયાતુરો લલિતવાગ્વિદ્યાધિકો ભોગવાન્ ।
તૌલિસ્થેઽમ્રવિપ્રભક્તિનિરતો બન્ધુપ્રિયો વિત્તવાન્
કીટસ્થે શશિનિ પ્રમત્તહ્વદયો રોગી ચ લુબ્ધોઽટનઃ
સૌમ્યાઙ્ગો રુચિરેક્ષણઃ કુલવરઃ શિલ્પી ધનુઃસ્થે વિધૌ
ગીતજ્ઞઃ પૃથુમસ્તકો મૃગગતે શાસ્ત્રી પરસ્ત્રીરતઃ ।
કુમ્ભસ્થે ગતશીલવાન્ બુધજનદ્વેષી ચ વિદ્યાધિકો
મીનસ્થે મૃગલાઙ્છને વરતનુર્વિદ્વાન્ બહુસ્ત્રીપતિઃ
અથ રાશ્યંશકફલમ્ ।
સેનાનીર્ઘનવાન્ પિશઙ્ગનયનશ્ચોરશ્ચ મેષાંશકે
પીનસ્કન્ધમુખાંસકોઽસિતવપુર્જાતો વૃપાંશે વિધૌ ।
ચાર્વઙ્ગઃ પ્રભુસેવકો લિપિકરો યુગ્માંશકે પણ્ડિતઃ
શ્યામાઙ્ગઃ પિતૃપુત્રસૌખ્યરહિતશ્ચન્દ્રે કુલીરાંશકે
પીનાઙ્ગોન્નત્નાસિકો ધનબલખ્યાતશ્ચ સિંહાંશકે
કન્યાંશે મૃદુભાષણઃ કૃશતનુધ્ય તક્રિયાકોવિદઃ ।
કામી ભૂપતિસેવકઃ સુનયનશ્ચન્દ્રે તુલાંશે સ્થિતે
કીતાંશે વિકલોઽધનઃ કૃશતનુઃ સેવાઽટનો રોગવાન્
ચાપાંશે કૃશદીર્ઘબાહુદ્દુતનુગસ્ત્યાગી તપસ્વી ધની
લુબ્ધઃ કૃષ્ણતનુઃ સદારતનયશ્ચન્દ્રે મૃગાંશે યદિ ।
મિધ્યાવાદરતઃ સ્વદારવવશગઃ કુમ્ભાંશગે શીતગૌ
મીનાંશે મૃદુવાગ્દીનવચનસ્તીર્થાટનઃ પુત્રવાન્
અથ યોગફલમ્ ।
વિષ્કમ્ભે જિતશત્રુરથપશુમાન્ પ્રીતૌ પરસ્ત્રીવશ-
જ્વાર્યુષ્મન્પ્રભવશ્રિરાયુરગદઃ સૌભાગ્યજાતઃ સુખી ।
ભોગી શોભનયોગજો વધરુચિર્જાતોઽતિગણ્ડે ધની
ધર્માચારરતઃ સુકર્મજનિતો ધૃત્યાં પરસ્ત્રીધનઃ
શૂલે કોપવશાનુગઃ કલહકૃદ્ગણ્ડે દુરાચારવાન્
વૃદ્ધૌ પણ્ડિતવાગ્ ધ્રુવેઽસિધનવાન્ વ્યાધાતજો ઘાતકઃ ।
જ્ઞાની ઇર્ષણયોગજઃ પૃઈથુયશા વિજ્ઞે ધની કામુકઃ
સિદ્ધૌ સર્વજનાશ્રિતઃ પ્રભુસમો ભાયી વ્યતીપાતજઃ
દુષ્કામી ચ વરીયજસ્તુ પરિધે વિદ્વેષકો વિત્તવાન્
શાસ્ત્રજ્ઞઃ શિવયોગજશ્ચ ધનવાન્ શાન્તોઽવનીશપ્રિયઃ ।
સિદ્ધે ધર્મપરાયણઃ ક્રતુપરઃ સાધ્યે શુભાચારવાન્
ચાર્વઙ્ગઃ શુભયોગજશ્ચ ધનવાન્ કામાતુરઃ શ્લેષ્ંઅકઃ
શુક્લે ધર્મરતઃ પટૂત્વવચનઃ કોપી ચલઃ પણ્ડિતો
માની બ્રહ્મભવોઽતિગુપ્તધનિકસ્ત્યાગી વિવેકપ્રભુઃ ।
ઐન્દ્રે સર્વજનોપકારચરિતઃ સર્વજ્ઞધીવિત્તવાન્
માયાવી પરદૂષકશ્ચ બલવાન્ ત્યાગી ધની વૈકૃતૌ
અથ કરણફલમ્ ।
ભવકરણભવઃ ત્યાદ્વાલકૃત્યઃ પ્રતાપી-વિનયચરિતવેષો બાલવે રાજપૂજ્યઃ ।
ગજતુરગસમેતઃ કૌલવે ચારુકર્મા-મૃદુપટુવચનઃ સ્યાત્તૈતિલે પુણ્યશીલઃ
ગરજકરણજાતો વીતશત્રુઃ પ્રતાપી-વણિજિ નિપુણવક્તા જારકાન્તાવિલોલઃ ।
નિખિલજનવિરોધી પાપકર્માઽપવાદી-પરિજનપરિપૂજ્યો વિષ્ટિજાતઃ સ્વતન્ત્રઃ
કાલજ્ઞઃ શકુનીભવઃ સ્થિરસુખી જાતસ્ત્વનિષ્ટાકરઃ
સર્વજ્ઞશ્ચ ચતુષ્પદે તુ લલિતપ્રજ્ઞાયશોવિત્તવાન્ ।
તેજસ્વી વસુમાનતીવ બલવાન્ વાચાલકો નાગકે
કિંસ્તુધ્રેપરકાર્યકૃચ્ચપલધીર્હાસ્યપ્રિયો જાયતે
અથ લગ્નફલમ્ ।
બન્ધુદ્વેષકરોઽટનઃ કૃશતનુઃ ક્રોધી વિવાદ્પ્રિયો
માની દુર્બલજાનુરસ્થિરધનઃ શૂરશ્ચ મેષોદયે ।
ગોમાન્ દેવગુરુદ્વિજાર્ચ્ચનરતઃ સ્વલ્પાત્મજઃ શાન્તધી-
વિદ્યાવાદરતોઽટનશ્ચ સુભગો ગોલગ્નજઃ કામુકઃ
ભોગી બન્ધુરતો દયાલુરધિકઃ શ્રીમાન્ ગુણિ તત્ત્વવિદ્
યોગાત્મા સુજનપ્રિયોઽતિસુભગો રોગી ચ યુગ્મોદયે ।
મિષ્ટાન્નામ્બરભૂષણો લલિતવાક્કાપટ્યધીર્ધર્મવાન્
જાતઃ સ્થૂલકલેવરોઽન્યભવનપ્રીતઃ કુલીરોદયે
જાતઃ સિંહવિલગ્નકેઽલ્પતનયઃ સન્તુષ્ટધીહિંસકઃ
યૂરો રાજવયીકરો જિતરિપુઃ કામી વિદેયં ગતઃ ।
કન્શાલગ્નભવઃ ક્રિશાસુનિપુણઃ શ્રીમાન્ સુધીઃ પણ્ડિતઃ
મેધાવી વનિતાવિલાસરસિકો બન્ધુપ્રિયઃ સાત્ત્વિકઃ
લલિતવદનનેત્રો રાજપૂજ્યશ્ચ વિદ્વાન્-મદનરતિવિલોલઃ સ્ત્રીધનક્ષેત્રશાલી ।
વિરલદશનમુખ્યઃ શાન્તબુદ્ધિર્વિષાદી-ચલમતિરતિભીરુર્જાયતે તૌલિલગ્ને
મૂર્ખઃ ક્રૂરવિલોચનોઽતિચપલો માની ચિરાયુર્ધની
વિદ્વાન્ વૃશ્ચિકલગ્નજશ્ચ સુજનદ્વેષી વિવાદપ્રિયઃ ।
પ્રાજ્ઞસ્ચાપવિલગ્નજઃ કુલવરઃ શ્રીમાન્ યશોવિત્તવા-
ન્ના કુમ્ભીરસમુદ્ભવશ્ચ રમણીલોલઃ શઠો દીનવાક્
અન્તઃશઠઃ પરવધૂરતિકેલિલોલઃ-કાર્પણ્યશીલધનવાન્ ઘટલ ગ્રજાતઃ
મીનોદયેઽલ્પરતિરિષ્ટજનાનુકૂલ૦સ્તેજોબલપ્રચુરધાન્યધનશ્ચ વિદ્વાન્
અથ હોરાફલમ્ ।
ઓજે રાશૌ ભાનુહોરાપ્રજાતઃ-ક્રૂરઃ કામી વિત્તવાન્ રાજપૂજ્યઃ
વાગ્મી દાતા ચારુદેહો દયાલુ-ર્જારસ્ત્રીકશ્ચન્દ્રહોરા યદિ સ્યાત્
માર્તણ્ડહોરાજનિતઃ સભર્ક્ષે-મન્ત્રી કૃતજ્ઞચપલોઽતિભીરુઃ ।
ચન્દ્રસ્ય હોરાપ્રભવઃ પ્રગલ્ભ-વાક્યોઽલસઃ પુણ્યવધૂરતઃ સ્યાત્
અથ દ્રેષ્કાણફલમ્ ।
કણ્ઠીરવાજઘટકીટમૃગાનનાદ્યા મીનાલિસિંહવણિગન્ત્યગતા દૃકાણાઃ ।
ક્રૂરા ભવન્તિ કટકસ્ય સરીસૃપસ્ય-મધ્યસ્થિતશ્ચ બહુશઃ પ્રવદન્તિ સન્તઃ
કુલીરમીનાદિગતૌ દૃકાણૌ-મીનાઙ્ગનામન્દિરમધ્યગૌ ચ ।
મોયુગ્મયોરન્ત્યગતત્રિભાગૌ-ભવન્તિ ષટ્ તોયચરા દૃકાણાઃ
મેષાસ્વિગોકુમ્ભગદ્વિતીય-સ્તુલાધરસ્ત્રીયુગપૂર્વભાગઃ ।
ચાપાઙ્ગનાતોયધરાન્ત્યાતા-દૃકાણ્સંજ્ઞાઃ પ્રભવન્તિ સૌમ્યાઃ
મૃગાજકર્ક્યન્ત્યગતા દૃકાણા-વૃષસ્ય ચાપસ્ય ચ પૂર્વયાતૌ ।
નૃયુગ્મતૌલીહરિમધ્યગાસ્તે।વિમિશ્રસંજ્ઞા ઇતિ સંવદન્તિ
ક્રૂરદ્રેષ્કાણજાતઃ સ્વલમતિરટનઃ પાપકર્માઽપવાદી
દાતા ભોગી દયાલુઃ કૃષિસલિલધનસ્તોયભાગે વિશીલઃ ।
સૌમ્યદ્રેષ્કણજો યઃ સુખધનતનયશ્ચારુરૂપો દયાલુ-
જાર્તો મિશ્રે કુશીલઃ પરયુવતિરતઃ ક્રુરદૃષ્ટિશ્ચલાત્મા
અથ બવાંશફલમ્ ।
માર્તણ્ડાંશે ખલાત્મા બલસુતધનવાન્ પિઙ્ગાક્ષશ્ચ કામી
ચન્દ્રાંશે ભોગશાલી પરયુવતિરતઃ પણ્ડિતો ગોધનાઢ્યઃ ।
ભૌમાંશે ક્રૂરકર્મા ચલમતિરટનઃ પિત્તરોગી ચ લુબ્ધ-
સ્ત્યાગી રોગી બુધાંશે લલિતતનુરતિખ્યાતવિદ્યાયશસ્વી
જીવાંશે યદિ હેમકેશતનુગઃ શ્રેષ્ઠઃ સુધી રૂપવાન્
મન્ત્રી પણ્ડિતવાક્ પ્રસન્નવદનો રાજાધિરાજપ્રિયઃ ।
શુક્રાંશે પરકામિનીજનરતસ્ત્યાગી સુખી પણ્ડિતો
મન્દાંશે યદિ પાપબુદ્ધિરધનઃ સ્થૂલદિજો રોગવાન્
અથ દ્વાદશાંશફલમ્ ।
જાતી મેષદ્વાદશાંશે ખલાત્મા-ચોરઃ પાપાચારધર્માનુરક્તઃ ।
સ્ત્રીવિત્તાઢ્યો રોગવાનુક્ષભામ્શે-યુગ્માંશે તુ દ્યૂતકૃત્યઃ સુશીલઃ
દુષ્ટાચારઃ ક્ર્કટાંશે તપસ્વી-સિંહે ભાગે રાજકૃત્યઃ સુશૂરઃ ।
દ્યૂતાચારઃ સ્ત્રીરતઃ કન્યકાંશે-વ્યાપારી સ્યાત્ તૌલિભાંશે ધનાઢ્યઃ
કીતાંશકે ધનરુચિર્વિટચારનાથ-શ્રાપાંશકે પિતૃમહીસુરદેવભક્તઃ ।
સસ્યાધિપો મૃગમુખાંશભવઃ સભૃત્યઃ-કુમ્ભે ખલસ્ત્વનિમિષે ધનિકશ્ચ વિદ્વાન્
અથ ત્રિંશાંશફલમ્ ।
ત્રિંશાંશે ધરણિસુતસ્ય ચપલઃ કાઠિન્યવાક્ ક્રૂરધી-
ર્મન્દસ્યાટનતત્પરો મલિનધીર્જીવાંશકે વિત્તવાન્ ।
સૌમ્યાંશે ગુરુદેવભાક્તિનિરતઃ સાધુપ્રિયો બન્ધુમાન્
કામી કાન્તવપુઃ સુલ્હી ચ ભૃગુજત્રિંશાંશકે જાયતે
અથ વેલાફલમ્ ।
વાગ્મી શિષ્ટાચારધર્મસ્તપસ્વી નિત્યોત્સાહી નિર્મલો દાનશીલઃ ।
તેજોવિદ્યારૂપવાન્ સત્યવાદી વીતારાતિઃ સત્ત્વવેલાપ્રજાતઃ
રજોવેલાજાતઃ સુખધનયશોરૂપબલવાન્
જિતારાતિઃ કામાતુરમતિરબન્ધુપ્રિયમનાઃ ।
તમોવેલાજાતઃ પરધનવધૂકો ગતસુખઃ
શઠસ્વામી બન્ધુદ્વિજગુરુવિરોધી ચપલધીઃ
તમઃ સત્ત્વરજોવેલાસ્તમઃ સત્ત્વં રજસ્તમઃ ।
ભવન્ત્યર્કદિનાદીનામર્ધયામૈરનુક્રમાત્
અથ કાલહોરાફલમ્ ।
મન્ત્રિમઙ્ગલમાર્તણ્ડશુલ્ક્રજ્ઞેન્દુશનૈશ્ચરાઃ ।
આરભ્ય વારતો હોરા રાત્રૌ પઙ્ચમવારતઃ
ક્લેશાયાસઃ સમ્પદઃ શોકરોગં વિદ્યાવિત્તં સર્વસમ્પત્ પ્રભુત્વમ્ ।
જાયાસૌખ્યં વિત્તનાશં દિનેશાજ્જાતસ્યૈતત્કાલહોરાફલં સ્યાત્
માર્તણ્ડસૂનુતનયાશ્રયભાવજાનિ સંવત્સરાયનમુખપ્રભવાખિલાનિ ।
હોરાદિવર્ગજનિતાનિ ફલાનિ યાનિ સઙ્કીર્તિતાનિ ર્વિમુખ્યવરપ્રસાદાત્
ઇતિ નવમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: jātakapārijātaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0