Language

ENहिગુ
Scripture Library

Jataka Parijata · Chapter p11

p11.1

jātaḥ strīvaśagaḥ kriyāsu nipuṇaścandranvite bhāskare
tejasvī balasattvavānanṛtavākh pāpī sabhaume ravau /
vidyārūpabalānvito'sdhiramatiḥ samyānvite pūṣaṇi
śraddhākarmaparo nṛpapriyakaro bhānau sajīve dhanī

p11.2

strīmūlārjitabandhumānaniyutaḥ prājñaḥ saśukre'ruṇe
mandaprāyamatiḥ sapatnavaśago mandena yukte ravau /
śūraḥ satkuladharmavittaguṇavānindau dharājanvite
dharmī rāstraparo vicitraguṇavān candre satārsute

p11.3

jātaḥ sādhujanāśrayo'timatimānāyerṇa yukte vidhau
pāpāsmā krayavikrayeśu kuśalaḥ śukre saśītadyutau /
kustrījaḥ pitṛdūpako gatadhanastārāpatau sārkaje
vāgmī cauṣaghaśilpaśāstrakuśalaḥ saumyānvite bhūsute

p11.4

kāmī pūjyaguṇānvito gaṇitavid bhaume sadevāccinte,
dhānorvādarataḥ prapaṅcarasiko dhūrtaḥ sabhaume bhṛgau /
vādī gānavinodavijjaḍamatiḥ saureṇa yukte kuje
vāgmī gānavinodavijjato'dhikadhanī vācaspatau senduje

p11.5

śāstrī gānavinodahāsyarasikaḥ śukre sacandrātmaje
vidyāvittaviśiṣṭadharmaguṇavānarkātmaje senduje /
tejasvī nṛpatipriyo'timatimān śūraḥ saśukre gurau
śilpī mantriṇi sākaje paśupatirmallaḥ site sāsite

p11.6

atha trigrahayogāḥ /
sūryendukṣitinandanairarikulaghvaṃsī dhanī nītimān
jātaścandraravīndujairnṛpasamo vidvān yaśasvī bhavet /
sobhākārmantribhirguṇanidhividvān nṛpālapriyaḥ
śukrārkendubhiranyadāranirataḥ krūroa/ribhīto dhanī

p11.7

mandendvarkasamāgame khalamatirmāyī videśāpriyo
bhāsvadbhūsutabodhanairgatasukhaḥ putrārdhadārānvitaḥ /
jīvārkavanijairatipriyakaro mantrī camūpo'thavā
bhaumārkāsuravandirnayanarug bhogī kulīno'rthavān

p11.8

mandārkāvanijaiḥ svabandhurahito murkho'dhano rogabhāk
indrācāryaravīndunaiḥ paṭumatirvidyāyaśovittavān /
bhānujñāsurapūjitairmṛdutanurvidyāṃśasvī sukhī
saurādityabudhairvibandhuradhano dveṣī durācāravān

p11.9

jīvādityasitaiḥ sadāratanayaḥ prājño'kṣirug vittavān
mandendrācintabhānubhirgatabhayo rājapriyaḥ sātvikaḥ /
jāto bhānusitāsitaiḥ kucarito garvābhimānānvita-
ścandrārendusutaiḥ sadā'śanaparo duṣkarmakṛd dūpakaḥ

p11.10

jīvendukṣitijaiḥ saroṣavacanaḥ kāmāturo rūpavā-
nindukṣmājasitairviśīlatanayaḥ saṅcāraśīlo bhavet /
tāreśārkajabhūsutaiścalamatirduṣṭātmako mātṛhā
jīvendujñasamāgame bahudhanakhyāto'vanīśapriyaḥ

p11.11

vidyāvānapi nīcakarmanirataḥ sevyaḥ sitajñendubhi-
styāgī bhūpatipūjitaśca guṇavānindujñatigmāṃśujaiḥ /
prājñaḥ sādhusutaḥ kalāsu nipuṇaḥ śukrendudevāccintaiḥ
śāstrī vṛddabadhūrato nṛpasamo vācaspatīndvarkajaiḥ

p11.12

vedī rājapurohito'tisubhagaḥ śukrenducaṇḍāṃśujai-
rgāndharvaśrutikāvyanāṭakaparo jīvajñabhūnandanaiḥ /
hīnāṅgaḥ khalavaṃśajaścalabhatiḥ śukrāracandrātmajaḥ
preśyaḥ sāmayalocano'ṭanaparastārājabhaumāsitaiḥ

p11.13

śukrārendrapurohitairnarapateriṣṭaḥ saputraḥ sukhī
jīvārārkasutaiḥ kṛśo'sukhatanurmānī durācāravān /
saurārasurapūjitaiḥ kutanaye nityaṃ pravāsānvitaḥ
śukrajñāmaramantribhijitaripuḥ kī tipratāpānvitaḥ

p11.14

devejyendujabhānujairatisukhaśrikaḥ svadārapriyo
mandajñāsuravanditairanṛtavāg duṣṭo'nyajāyārataḥ /
jāto jīvasitāsitairamaladhīvikhyātasaukhyānvita-
candre pāpayute sadālpasukhavān bhānau pitustadvadet

p11.15

atha caturgrahayogāḥ /
ekarkṣagairinanamucākarabhūsutajñairnayī praṇañcakuśalo lipikaśca rogī /
candrārabhānugurubhidhanavānyaśanvī dhīnānnṛpapriyakaro gataśokarogaḥ

p11.16

ārārkcandrabhṛgujaiḥ sutadārabandhu vidvān nitāśanasukhī nipuṇaḥ kupāluḥ /
sūryendubhānunabhūmisutairaśāntanetrao'ṭanaśca kutaṭāpatirarthanīnaḥ

p11.17

tārāsutenduravimantribhiriṣṭaputrahārārdhavān guṇavaśebalavānudāyaḥ /
śukrendubhānuśaśijaivikalaśca bhagnī mandenduvihinakarairadhanaḥ kṛtaghnaḥ

p11.18

toyāṭavikṣiticaro'vanipālapujyo bhagnī dineśatudinadyutijīvaśukraiḥ /
jāto viśālanayano bahuvittaputro vārāṅganāpanivinendusurejyanandaiḥ

p11.19

mandendubhānubhṛgujaivibalo'tibhīraḥ kanyājnāśrayadhanāśanattparaśca /
ātāruṇajñagurubhiḥ savalo vipanne darārdhavān nayanrogayuto'nugaḥ syāt

p11.20

ravikujabudhaśukrairanyadārānurakto viṣamanayanacepaścoradhīrvītasattvaḥ /
dinakarakujatārāsūnumandaiścamūpo narapatisacivo vā nīcakṛd bhogaśīlaḥ

p11.22

sūryārāryasiatirmaddīpatisamaḥ khyāto'tipūjyo bhanī
jīvārārkidivakarairgatadhano bhrāntaḥ mṛdudbandhumān /
bhūputrārkasitāsitaiḥ paribhavaprāpto vikarmāguṇaḥ
śukrārkendujasūribhirdhanayaśomukhyapradhāno bhavet // २१
jīvārkijñadivākaraiḥ kalahakṛn mānī durācāravān
madajñāruṇabhārgavaiḥ suvadanaḥ satyavratācāravān /
arkārkijyasitaiḥ kalāsu nipuṇo nīcaprabhuḥ sāhasī
jīvendujñakujairnṛpapriyakaro mantrī kaviḥ kṣmāpatiḥ

p11.23

candrārajñasitaiḥ sudāratanayaḥ prājño virupaḥ sukhī-
mandarendubhdhaidvimātṛpitṛkaḥ śūro bahustrīsutaḥ /
candrārāryasitairadharmakuśalo nidrālurarthānuro
jīvārārkiniśākaraiḥ sthiramatiḥ śūraḥ śukhī paṇḍitaḥ

p11.24

śukrajñendusurārjitaiḥ sa vadhiro vidvānyaśasvī dhanī
candrārkijñasurāccitairatidhano bandhupriyo dhārmikaḥ /
śītāṃśujñasitāsitairbahujanadveṣī parastrīpati-
jīrvendvarkajabhārgavairgatasukhaḥ śraddhādayāvarjitaḥ

p11.25

kujabujaguruśukrairarthavānninditaḥ syāt budhaguruśanibhaumaiḥ sāmayo vittahīnaḥ /
gurusitaśanisaumyairekagehopayātairatiśayadhanavidyāśīlameti prajātaḥ

p11.26

atha paṅcagrahayogāḥ /
ekarkṣagairinaśaśikṣitijajñajīvairjātastu yuddhakuśalaḥ piśunaḥ samarthaḥ /
śukrārabhānubudhaśītakarairvidharmaśraddhāluranyajanakāryaparo vibandhuḥ

p11.27

bhanandanenduravimandapurandarejyairāśāluiṣṭarmaṇībirahābhibhūtaḥ /
candrārabhānuśaśisūnudineśaputrairalpāyurarjanaparo vikalatraputraḥ

p11.28

jīvendubhaumasitabhānubhirātatāyī tyaktaḥ svamātṛpitṛnadhujanairanetraḥ /
mandenduśukraravibhūmisutairvināmavittaprabhāvakuśalo malino'nyadāraḥ

p11.29

tāreśabhānugurubodhanadānavejyairmantrī dhanī balayaśonijadaṇḍanāthaḥ /
bhāsvadbudhendugurubhānusutaiḥ parānnabhojī subhīruratipāparatogravṛttiḥ

p11.30

saumyāsitendusitabhānubhirarthahīno dīrghākṛtirgatasuto bahurogagātraḥ /
jīvendraśukraravibhānusutaiḥ sadāro vāgmīndrajālacaturo vibhayaḥ saśatruḥ

p11.31

śukrārabhānugurucandrasutairviśokaḥ senāturaṅgapatiranyavadhūvilolaḥ /
bhūsūnujīvaravibidhanabhānuputraibhikṣāśano malinajīrṇatarāmbaraḥ syāt

p11.32

pūjyaḥ kalāsu nipuṇo vadhabandhanāḍhyo rogī sitāsitagurujñadharākumāraiḥ /
śreṣṭho'tiduḥkhabhayarogayutaḥ kṣudhārtaḥ śanyārabodhanavikartanadānavejyaiḥ

p11.33

preṣyo'dhano malinaveṣayuto'timūrkhaśvoraḥ kujenduguruśukradineśaputraiḥ /
mantrākriyāsuratadhātubalaprasiddhikarmā gurujñaśanicandravasundharājaiḥ

p11.34

jñānī sadevagurusanmatidharmaśīlaḥ śāstrī dineśagururśukraśanīnduputraiḥ /
sādhuḥ sukhī bahudhanaprabalaśca vidvānindujñadevagurudānavapūjitāraiḥ

p11.35

paṅcagrahirekagṛhopayātaiscandrajñajīvāsugvandyamandaiḥ /
sarvatra pūjyo vikalekṣaṇaśca mahīpatuluaḥ sacivo'thavā syāt

p11.36

atha ṣaḍgrahayogāḥ /
sūryendvārabudhāmarejyabhṛgujairekarkṣagaistīrthakṛ-
lāto'raṇyāgiripradeśanilayaḥ strīputravittānvitaḥ /
śukrendvarkabudhāmarejyadinakṛtputraiḥ śirorogavā-
nunmādaprakṛtiśca nirjanadharāvāso videśaṃ gataḥ

p11.37

jīvajñāruṇabhūmijāsitasitaiḥ saṅcāraśīlaḥ sudhī-
rindujñārasitārkidevagurubhistīrthāṭanaḥ syād vratī /
jīvārenduravīndujāruṇasutaiścoraḥ parastrīrataḥ
kuṣṭhī bāndhavadūṣito gatasuto mūrkho videśaṃ gataḥ

p11.38

nīco'nyakarmanirataḥ kṣayapīnasārto nindyo mahīsutaravīndusitāsitajñaiḥ /
mantrī kalatradhananandanabhodahīnaḥ śāntaḥ sitāsitakujāruṇajīvacandraiḥ

p11.39

atha meṣādirāśisthāgrahaphalam
jātaḥ svalpadhanastu gānarasiko vidyādhanakleśadhī-
rajñaḥ sarvakalārasajñaicaturo hairaṇyarkaḥ sāhasī /
sampūjyaḥ kuvaṇikkriyāsu kuśalaḥ putrādibhāgyacyutaḥ
śrīmāṃstoyakṛṣikriyādibhirine meṣādirāśisthite

p11.40

svarkṣe bhūpakṛṣikriyāṭandhanaḥ śukrarkṣage kāmadhīḥ
saumyarkṣe paridīnavākkarṭakabhe rājapriyo vittavān /
siṃhe bhūmisute tu nirbhayadhano jaive jitāriḥ sukhī
kumbhe durjanasevito mṛgagate bhūpo'thavā tasamaḥ

p11.41

kauje candrasute'dhanaḥ sitagṛhe vidvānnṛyugme sukhī
karkisthe nijavittahā harigate jāto vadhūnijitaḥ /
kanyāsthe suguṇākaro gatabhayaścāpe nṛpālapriyo
mīnasthe jitasevakaḥ śanigṛhe śilpī parapreśyakaḥ

p11.42

senāvittasutādhikaḥ guruṇavān dātā kujarkṣe gurau
tejastrī sitabhe paricchadsuhṛttārāutarkṣaṃ gate /
prājñaḥ putradhanaśca karkiṇi ghaṭe bhogī yaśasvī harau
rājā rājasamo'thavā nijagṛhe nīco'ṭanaḥ keśadhīḥ

p11.43

jāraḥ śrīmatimitrabandhuvibhavo vidyādhanajñānavān
bhīrurmandasuto'tinīcavihitācāro nṛpālampriyaḥ /
duṣṭastrīgaṇasevito janapatirbhogī kamārīrataḥ
śrīvidyāguṇaśīlavān bhṛgusute meṣādirāśisthite

p11.44

murkho nātidhano gatasvasutadhīrambāsukhapracyuto'-
nāryayaḥ svalpadhanātmajo guṇapuragrāmāgraṇīrugradhīḥ /
jātaḥ putrakalatravittavibhavo rājapriyo vittavān
tejorājaguṇādhiko ravisūte meṣādirāśisthite

p11.45

yaduktamuḍunāthasya phalaṃ meṣādirāśiṣu /
tadaṃśakaphalaṃ cātra paricintya vaded budhaḥ

p11.46

atha dṛṣṭiphalam /
pāpekṣite gaganagāmini duṣṭarogī jātaḥ svadhardhaguṇavicayaśovihīnaḥ /
pāpānvite tu paravittavadhūvilolaḥ pāruṣyavākkapaṭabuddhiyuto'lasaḥ syāt

p11.47

yadi śubhakaradṛṣṭe khecare jātamartaḥ sutadhanayutabhogī sundaro rājapūjyaḥ /
paribhavarahitaḥ sthātsaumyakhetopayāte jitaripuriha dharmācāravāniñgitajñaḥ

p11.48

atha candrasya dṛṣṭiphalam /
candre meṣagate kujādisvacarairālokite bhūpati-
rvidvān rājasamaḥ samastaguṇavān coro daridro bhavet /
nisvastheyanṛmānyabhūpadhanikapreṣyo vṛṣasthe tathā
yugmasthe vikalo nṛpaḥ sumatimān dhīraḥ khalo nirdhanaḥ

p11.49

karkasthe śaśini kṣamāsutamusvairālokite śauryavā-
nāryaśreṣṭhalavirmahīpatiryojīvī sanetrāmayaḥ /
bhupaḥ paṇḍitavāg dhanī narapatiḥ pāpī vibhuḥ siṃhage
kanyāyāṃ dhaniko vibhuḥ prabhusamo vidvān viśīlaḥ sukhī

p11.50

taulisthe himagau budhādiśubhadairālokite syāt kramād
bhūpaḥ svarṇakaro vaṇikkujaravicchāyāsunairvaṅcakaḥ /
kīṭasthe śaśini dvimātṛpitṛko rājapriyo nīcakṛ-
drogī nirvaniko nṛpālasaciyo dṛṣṭe budhādigrahaiḥ

p11.51

candre dhanuḥsthe śubhadṛṣtiyukte vidyādhanajñānayaśobalāḍhyaḥ /
dṛṣṭe kujādityadineśaputraiḥ sabhāśaṭhaḥ paṇyavadhūrataḥ syāt

p11.52

rājā mahīpatirvidvān dhanī nirdhaniko vibhuḥ /
kujādigrahasandṛṣṭe makarasthe niśākare

p11.53

kumbhasthite niśānāthe śubhadṛṣṭe yaśodhanaḥ /
jātaḥ paravadhūlolaḥ pāpakheṭanirīkṣite

p11.54

mīnasthe śubhavīkṣite himakare hāsyapriyo bhūpati-
rvidvān pāpanirīkṣite paruṣavāk pāpātmako jāyate /
pāpāṃśe khalavīkṣite śaṭhamatirjāto'nyajāyārataḥ
saumyāmśe śubhavīkṣite himakare jāto yaśasvī bhavet

p11.55

rāśidṛṣṭiphalaṃ yattadaṃśakepu ca yojayet /
bhavanti śubhadāḥ sarve śubhadṛgyogasaṃyutā

p11.56

atha lagnādibhāvagatagrahaphalam /
mārtaṇḍo yadi lagnago'lpatanayo jātaḥ sukhī nirghṛṇaḥ
svalpāśī vikalekṣaṇo raṇatalaślādhī śuśīlo naṭaḥ /
jñānācārarataḥ sulocanaśayaḥsvātantrśakastūccage
mīne strījanasevito harigate rāvyāndhako vīryavān

p11.57

kṣīṇe raśinyudayage vadhiro'ṅgahīnaḥ preṣyaśca pāpasahite tu gatāyureva /
svoccasvarke dhanayaśobahurūpaśālī pūrṇe tanau yadi cirāyurupaiti vidvān

p11.58

krūraḥ sāhasiko'ṭano'ticapalo rogī kuje lagnage
vidyāvittatapaḥsvadharmanirato lagnasthite bodhane /
jīve lagnagate cirāyuramalajñānī dhanī rūpavān
kāmī kāntavapuḥ sadāratanayo vidvān vilagne bhṛgau

p11.59

durnāsiko vṛddhakalatrarogī mande vilagnopagate'ṅgahīnaḥ /
mahīpatulyaḥ suguṇābhirāmo(ābho)jātaḥ svatuṅgopagate cirāyuḥ

p11.60

krūro dayādharmavihīnaśīlo rāhau vilagnopagate tu rogī /
ketau vilagne sarujo'tilubdhaḥ saumyekṣite rājasamānabhogī

p11.61

ravikṣetrodaye rāhū rājabhogāya sampadi /
sthirārthaputrān kurute mandakṣetrodaye śikhī

p11.62

atha dvitīyasthagrahaphalam /
tyāgī dhātudravyavāniṣṭaśatruvārgmī vittasthānage citrabhānau /
kāmī kāntaścāruvāgiṅgitajño vidyāśīlo vittavān vittagendau

p11.63

dhatorvādakṛṣikriyāṭanaparaḥ kopī kuje vittage
buddhyoparjitavittaśīlaguṇavān sādhuḥ kuṭumbe budhe /
vāgmī bhijanasaumkhyavittavipulastvāgī dhanasthe gurau
vidyākāmakalāvilāsadhanavānvittasthite bhārgave

p11.64

asatyavādī capalo'ṭanoadhanaḥ śanau kutumbopagate tu vaṅcakaḥ /
virodhavānvittagate vidhuntude janāparādhī śikhini dvitīyage

p11.65

atha tṛtīyasthagrahaphalam /
śūro durjanasevito'tidhanavān tyāgī tṛtiye ravau
candre sodararāśige'lpadhaniko bandhupriyaḥ sāttvikaḥ /
svyāto'pāraparākramaḥ śaṭhamatirduścikyayāte kuje
bhāyākarmaparo'ṭano'ticapalo dīno'nujasthe budhe

p11.66

bhrātṛsthānagate gurau gatadhanaḥ strīnirjitaḥ pāpakṛta
śukre sodarage saroṣavacanaḥ pāpī vadhūnijitaḥ /
alpāśī dhanaśīlavaṃśaguṇavān bhrātṛsthite bhānuje
rāhau vikramage'tivīryadhanikaḥ kenau guṇī vittavān

p11.67

sodarārātigaḥ śukraḥ śokarogabhayapradaḥ /
tatraiva śubhakārī syāt purato yadi bhāskarāt

p11.68

atha caturthasthagrahaphalam /
hṛdrogī dhanadhānyabuddhgirahitaḥ krūraḥ sukhasthe ravau
vidyāśīlasukhānvitaḥ paravadhūlolaścaturthe vidhau /
bhaume bandhugate tu bandhurahitaḥ strīnirjitaḥ śauryavān
bandhusthe śaśije vibandhuramalajñānī dhanī paṇḍitaḥ

p11.69

vāgmī dhanī sukhayaśobalarūpaśālī jātaḥ śaṭhaprakṛtirindragurau sukhasthe /
strīnirjitaḥ sukhayaśodhanabuddhividyāvācālako bhṛgusute yadi bandhuyāte

p11.70

ācārahītaḥ kapaṭī ca māṭṛkleśānvito bhānusute sukhasthe /
rāhau kalatrādijanāvarodhī ketau sukhasthe ca parāpavādī

p11.71

atha paṅcamasthagrahaphalam /
rājapriyaścalabuddhiyuktaḥ pravāsaśīlaḥ sutage dineśe /
mantrakriyāsaktamanā dayālurdhanī manasvī tanaye manīndau

p11.72

krūro'ṭanaścapalasāhasiko vidharmā bhogī dhanī ca yadi paṅcamage dharāje /
manvābhicārakuśalaḥ sutadāravittavidyāyaśobalayutaḥ sutage sati jñe

p11.73

mantrī guṇī vibhavāsāra samanvitaḥ syādalpātmajaḥ suragurau suta rāśiyāte /
satputramitradhanavānatirūpaśālī senāturañgapatirāymajage ca śukre

p11.74

mattaścirāyurasukhī capalaśca dharmi jāto jitārinicayaḥ sutage'rkaputre /
bhīrurddayāluradhanaḥ sutage phaṇīśe ketau śaṭhaḥ salilabhīruratīva rogī

p11.75

atha ṣaṣṭhasthagrahaphalam /
kāmī śūro rājapūjyo'bhimānī khyātaḥ śrīmān śatruryāte dineśe /
alpāyuḥ syāt kṣīṇacandre'risaṃsthe pūrṇe jāto'tīva bhogī cirāyuḥ

p11.76

svāmī ripukṣayakaraḥ prabalodarāgniḥ śrīmān yaśobalayuto'vanije ripusthe /
vidyāvinodakalahapriyakṛśālo bandhūpakārarahitaḥ śaśije'riyāte

p11.77

kāmī jitārirabalo'rigate'marejye śokāpavādasahito bhṛguje ripusthe /
bahvaśano viṣamaśīlasapavabhītaḥ kāmī dhanī ravisute sati śatruyāte

p11.78

rāhau ripusthānagate jītāriścirāyuratyantasukhī kulīnaḥ /
bandhupriyodāraguṇaprasiddhavidyāyaśasvī ripuge ca ketau

p11.79

atha saptamasthagrahaphalam /
strīdveṣī madanasthite dinakare'tīva prakopo khala-
ścandre kāmagate dayāluraṭanaḥ strīvaśyako bhogavān /
strīmūlapravilāpako raṇaruciḥ kāmasthite bhūmije
vyaṅgaḥ śilpakalāvinodacaturastārāsute'staṃ gate

p11.80

dhīraścārukalatravān pitṛgurudveṣī madasthe gurau
deśyāstrījanavallabhaśca subhago vyaṅgaḥ site kārmage /
bhārādhvaśramatasaptadhīradhaniko mande madasthānago
garvī jāraśisvāminiḥ kaṇipatau kāmasthite rogavān

p11.81

anaṅgabhāvopagate tu ketau kudārako vā vikalatrabhogaḥ /
nidrī viśīlaḥ paridīnavākyaḥ sadā'ṭano mūrkhajanāgnagaṇyaḥ

p11.82

atha āṣyamasthagrahaphalam
mano'bhirāmaḥ kalahapravīṇaḥ parābhavasthe ca ravau na tṛptaḥ /
raṇotsukastyāgavinodavidyāśīlaḥ śaśāṅke sati randhrayāte

p11.83

vinītaveṣo dhanavān ganeṣo mahīsute randhragate tu jātaḥ /
vinītabāhulyaguṇaprasiddho dhanī sudhāraśmisute'ṣṭmasthe

p11.84

medhāvī nīcakarmā yadi divijagurau randhrayāte cirāyu-
rdirghayuḥ sarvasaukhyātulabaladhaniko bhārgave cāṣṭamasthe /
śūro roṣāgngaṇyo vigatabaladhano bhānuje randhrayāte
rahau kleśāpavādī paribhavagṛhage dīrghasūtraśca rogī

p11.85

ketau yadā randhragṛhopayāte jātaḥ paradravyavadhūratecchuḥ /
rogī durācārarato'tilubdhaḥ saumyekṣite'tīva dhanī cirāyuḥ

p11.86

atha navamasthagrahaphalam /
āditye navamasthite pitṛgurudveṣī vidharmaśrita-
ścandre paitrikadevakāryaniratastyāgī gurusthe yadā /
bhūsūnau yadi pitryaniṣṭasahitaḥ khyātaḥ śubhasthānage
saumye dharmagate tu dharmadhanikaḥ śāstrī śubhācāravān

p11.87

jñānī dharmaparo nṛpālasacivo jīve tapaḥsthānage
vidyāvittakalatraputravibhavaḥ śukre śubhasthe sati /
mande bhāgyagṛhasthite raṇatalakyāto vidāro dhanī
bhāgyasthe bhujage tu dharmajanakadveṣī yaśovittavān

p11.88

ketau gurusthānagate tu kopī vāgmī vidharmī paranindakaḥ syāt /
śūraḥ pitṛdveṣakaro'tidambhācāro nirutsāharato'bhimānī

p11.89

atha daśamasthagrahaphalam /
mānasthite dinakare pitṛvittaśīla-vidyāśobalayuto'vanipālatulyaḥ /
candre yadā daśabhago dhanadhānyavastra-bhūṣāvadhūjavilāsakalāvilolaḥ

p11.90

meṣūraṇasthe'vanije tu jātāḥ pratāpavittaprabalaprasiddhāḥ /
vyāpārage candrasute samasta-vidyāyaśovittavinodaśīlaḥ

p11.91

siddhārambhaḥ sādhuvṛttaḥ svadharmī vidvānādyo mānage cāmarejye /
śukre karmasthānage karṣakāṅca strībhūlādvā labdhavitto vibhuḥ syāt

p11.92

mande yadā daśamage yadi daṇḍakartā mānī dhanī nijakulaprabhavaśca śūraḥ /
corakriyānipuṇabuddhirato viśīlo mānaṃ gate phaṇipatau tu raṇotsukaḥ syāt

p11.93

sudhīrbalī śilpavidātmabodhī janānurāgī ca virodhavṛttiḥ /
kaphātmakaḥ śūrajanāgnagaṇyaḥ sadā'ṭanaḥ karmagate ca ketau

p11.94

atha lābhasthagrahaphalam /
bhānau labhagate tu vittavipulastrīputradāsānvitaḥ
santuṣtaśca viṣādaśīladhaniko lābhasthite śītagau /
ārthasthe dharaṇīsute caturavākkāmī dhanī śauryavān
saumye lābhagṛhaṃ gate nipuṇadhīvidyāyaśasvī dhanī

p11.95

āyasthe'maramantriṇi prabaladhīvikhyātanāmā dhanī
lābhasthe bhṛguje sukhī paravadhūlolāṭano vittavān /
bhogī bhūpatilabdhavittavipulaḥ prāpti gate bhānuje
rāhau śrotravināśako raṇatalaślādhī dhanī paṇḍitaḥ

p11.96

upāntyayāte śikhini pratāpī parapriyaścānyajanābhivandyaḥ /
santuṣṭacittaḥ prabhuralpabhogī śubhakriyācārarataḥ prajātaḥ

p11.97

atha vyayasthagrahaphalam /
vyayasthite pūṣaṇi putraśālo vyaṅgaḥ sudhīraḥ patito'ṭanaḥ syāt /
candre'nvyayāte tu videśavāsī bhaume virodhī dhanadārahīnaḥ

p11.98

bandhudveṣakaro dhanī vigatadhīstārāsute riṣphage
cārvākī capalo'ṭanaḥ khalamatirjīve yadā'ntyaṃ gate /
śukre bandhuvināśako'ntyagṛhage jāropacāro'dhanī
mande riṣphagṛhaṃ gate vikaladhīrmūrkho dhanī vaṅcakaḥ

p11.99

vidhumtude riṣphagate viśīlaḥ sampattiśālī vikalaśca sādhuḥ /
purāṇavittasthitināśakaḥ syāccalo viśīlaḥ śikhini vyayasthe

p11.100

uccasthe dinanāyake yadi dhanī senāpatiḥ śītagau
miṣṭānnānbarabhūṣaṇaḥ kutanayo bhūnandane śauryavān /
saumye vaṃśavivarddhano janapatirdhīmāṅjitāriḥ sikhī
jīve vaṃśakaraḥ suśīlacaturo vidvānnṛpālapriyaḥ

p11.101

śukre svoccagate vilāsavnitāsaṅgitanṛtyapriyo
mande grāmapurāṭavīkṣitipatirjātaḥ kumārīrataḥ /
rāhau corajanādhipaḥ kulavaraḥ śūraḥ kukarmī dhanī
ketau coraratastu hīnadharaṇīpālapriyo jāyate

p11.102

ekaḥ svatuṅgagaḥ sveṭo mitragrahanirīkṣitaḥ /
janayatyavanīśaṃ taṃ pūjyaṃ śasyaṃ suhṛdyutam

p11.103

tuṅgasthaikaviyaccare balayute jātaḥ sa dhanyo dhanī
sāmntḥ svacaradvaye triṣu thadā jāto'vanīśo bhavet /
uccastheṣu caturgnaddeṣu balavān kendreṣu bhūpālarāt
paṅcavyomacareṣu tuṅgabhavanaprāpteṣu lokeśvaraḥ

p11.104

atha mūlatrikoṇagataphalam /
mārtaṇḍe yadi mūlatrikoṇagṛhage jāto dhanī vandita-
ścandre vittasukhānvitaśca rudhire kopī dayāvarjitaḥ /
tārāje dhaniko japī suragurau bhogī nṛpālapriyaḥ
śukre grāmapurādhipastaṇije śūrastu rāhau dhanī

p11.105

atha svakṣetrasthaphalam /
svarkṣe bhāsvati cārumandiradurācāro'gnakāmī vidhau
tejorūpadhanī kuje kṛṣibalakhyāto budhe paṇḍitaḥ /
jīve kāvyakalāgamaśrataparaḥ śukro manasvī dhanī
mande caṇḍaparākramo gatasukhī rāhau yaśovittavān

p11.106

svajātikalpādhikapūjyavitto dhanādhikaḥ kṣmāpatitulyabhūpaḥ /
ekādibhiḥ svarkṣagatairgrahendrairjālakrameṇaiva bhavenmanuṣyaḥ

p11.107

atha mitrakṣetrasthaphalam /
mitrakṣetragate ravau dṛḍhasuhṛdātā yaśasvī bheve-
ttāreśe bahumānasaukhyadhaniko jāto dharānandate /
vittāgārasuhṛtpriyaḥ śaśiśute cāturyahāsyāgraṇī-
jīve śiṣṭarataḥ site sutasukhī mande parānno dhanī

p11.108

svyātaḥ sukhī suhṛtprītaśvāturyaguṇavān sudhīḥ /
bhogī parānnabhoktā ca mitrarāśiphalaṃ kramāt

p11.109

paradravyopabhoktā syādeko mitrakṣago grahaḥ /
dvau suhṛdvittabhogī syāt trayaḥ svārjitavittabhuk

p11.110

suhṛccatuṣtaye dātā gaṇapaḥ paṅcakhecarāḥ /
camūpaḥ paṅgrahāḥ sapta grahāḥ syāddharaṇipatiḥ

p11.111

tribhiruccaṅgatairbhūpastribhirmantrī svarāśigaiḥ /
tribhirastaṃ gatairdāsaḥ tribhinarciṃ gatairjaḍaḥ

p11.112

atha śatrukṣetrasthaphalam /
śatrukṣetragate ravau pitṛsukhatyāgī ca sevāparaḥ
śītāṃśau yadi mātṛduḥkhanirato hṛdrogaśālī bhavet /
bhūsūnau vikalo'kṛtajñamalinaḥ saumye sukhī pāpadhī-
rjaive bhavyarataḥ site tu bhṛtako mande'dhvaśokākulaḥ

p11.113

miśradā ripugāḥ paṅca ṣaḍ grahā hīnasaukhyadāḥ /
sarvaduḥkarāḥ sapta mūḍhāḥ kurvantyaśobhanam

p11.114

atha nīcasthaphalam /
nīcasthe dinanāyake tu patito'bandhuḥ pravāse rataḥ
śītāṃśau sarujo'lpapuṇyadhanavān bhaume kṛtaghno dhanī /
kṣudro bandhuvirodhakṛcchśisute jīve'pavādī khalaḥ
śukre duḥkharataḥ śanau gatadhanastrīko viprannaḥ khalaḥ

p11.115

sveṣūccabhāveṣu phalaṃ samagnaṃ trikoṇavatsyātphalamaṃśakeṣu /
svarāśitulyaṃ suhṛdaṃśakeṣu nīcārimūḍheṣvarirāśitulyam

p11.116

svoccatrikoṇasvasuhṛcchatrunīcagṛhārkagaiḥ /
phalaṃ sampūrṇapādonadalapādālpaniṣphalam

p11.117

kendratrikoṇagāḥ sarve śubhadā balinaḥ śubhāḥ /
triṣadāyagatāḥ pāpā balino yadi śobhanāḥ

p11.118

ṣaḍpaṅcakatricaturakṣiviyaṅcarendrasamparkajadyacarabhāvabhavāni yāni /
tuṅgādikagrahaphalāni ca kīrtitāni pradyotanaprasukhalabdhavaraprasādāt

p11.8

iti jātakapārijāte dvyādigrahayogāsaye'ṣṭame'dhyāye vimalā hindī ṭikā samāptā

Original text: jātakapārijātaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc