જાતકપારિજાતઃ · અધ્યાય p11
જાતઃ સ્ત્રીવશગઃ ક્રિયાસુ નિપુણશ્ચન્દ્રન્વિતે ભાસ્કરે
તેજસ્વી બલસત્ત્વવાનનૃતવાખ્ પાપી સભૌમે રવૌ ।
વિદ્યારૂપબલાન્વિતોઽસ્ધિરમતિઃ સમ્યાન્વિતે પૂષણિ
શ્રદ્ધાકર્મપરો નૃપપ્રિયકરો ભાનૌ સજીવે ધની
સ્ત્રીમૂલાર્જિતબન્ધુમાનનિયુતઃ પ્રાજ્ઞઃ સશુક્રેઽરુણે
મન્દપ્રાયમતિઃ સપત્નવશગો મન્દેન યુક્તે રવૌ ।
શૂરઃ સત્કુલધર્મવિત્તગુણવાનિન્દૌ ધરાજન્વિતે
ધર્મી રાસ્ત્રપરો વિચિત્રગુણવાન્ ચન્દ્રે સતાર્સુતે
જાતઃ સાધુજનાશ્રયોઽતિમતિમાનાયેર્ણ યુક્તે વિધૌ
પાપાસ્મા ક્રયવિક્રયેશુ કુશલઃ શુક્રે સશીતદ્યુતૌ ।
કુસ્ત્રીજઃ પિતૃદૂપકો ગતધનસ્તારાપતૌ સાર્કજે
વાગ્મી ચૌષઘશિલ્પશાસ્ત્રકુશલઃ સૌમ્યાન્વિતે ભૂસુતે
કામી પૂજ્યગુણાન્વિતો ગણિતવિદ્ ભૌમે સદેવાચ્ચિન્તે,
ધાનોર્વાદરતઃ પ્રપઙ્ચરસિકો ધૂર્તઃ સભૌમે ભૃગૌ ।
વાદી ગાનવિનોદવિજ્જડમતિઃ સૌરેણ યુક્તે કુજે
વાગ્મી ગાનવિનોદવિજ્જતોઽધિકધની વાચસ્પતૌ સેન્દુજે
શાસ્ત્રી ગાનવિનોદહાસ્યરસિકઃ શુક્રે સચન્દ્રાત્મજે
વિદ્યાવિત્તવિશિષ્ટધર્મગુણવાનર્કાત્મજે સેન્દુજે ।
તેજસ્વી નૃપતિપ્રિયોઽતિમતિમાન્ શૂરઃ સશુક્રે ગુરૌ
શિલ્પી મન્ત્રિણિ સાકજે પશુપતિર્મલ્લઃ સિતે સાસિતે
અથ ત્રિગ્રહયોગાઃ ।
સૂર્યેન્દુક્ષિતિનન્દનૈરરિકુલઘ્વંસી ધની નીતિમાન્
જાતશ્ચન્દ્રરવીન્દુજૈર્નૃપસમો વિદ્વાન્ યશસ્વી ભવેત્ ।
સોભાકાર્મન્ત્રિભિર્ગુણનિધિવિદ્વાન્ નૃપાલપ્રિયઃ
શુક્રાર્કેન્દુભિરન્યદારનિરતઃ ક્રૂરોઅ।રિભીતો ધની
મન્દેન્દ્વર્કસમાગમે ખલમતિર્માયી વિદેશાપ્રિયો
ભાસ્વદ્ભૂસુતબોધનૈર્ગતસુખઃ પુત્રાર્ધદારાન્વિતઃ ।
જીવાર્કવનિજૈરતિપ્રિયકરો મન્ત્રી ચમૂપોઽથવા
ભૌમાર્કાસુરવન્દિર્નયનરુગ્ ભોગી કુલીનોઽર્થવાન્
મન્દાર્કાવનિજૈઃ સ્વબન્ધુરહિતો મુર્ખોઽધનો રોગભાક્
ઇન્દ્રાચાર્યરવીન્દુનૈઃ પટુમતિર્વિદ્યાયશોવિત્તવાન્ ।
ભાનુજ્ઞાસુરપૂજિતૈર્મૃદુતનુર્વિદ્યાંશસ્વી સુખી
સૌરાદિત્યબુધૈર્વિબન્ધુરધનો દ્વેષી દુરાચારવાન્
જીવાદિત્યસિતૈઃ સદારતનયઃ પ્રાજ્ઞોઽક્ષિરુગ્ વિત્તવાન્
મન્દેન્દ્રાચિન્તભાનુભિર્ગતભયો રાજપ્રિયઃ સાત્વિકઃ ।
જાતો ભાનુસિતાસિતૈઃ કુચરિતો ગર્વાભિમાનાન્વિત-
શ્ચન્દ્રારેન્દુસુતૈઃ સદાઽશનપરો દુષ્કર્મકૃદ્ દૂપકઃ
જીવેન્દુક્ષિતિજૈઃ સરોષવચનઃ કામાતુરો રૂપવા-
નિન્દુક્ષ્માજસિતૈર્વિશીલતનયઃ સઙ્ચારશીલો ભવેત્ ।
તારેશાર્કજભૂસુતૈશ્ચલમતિર્દુષ્ટાત્મકો માતૃહા
જીવેન્દુજ્ઞસમાગમે બહુધનખ્યાતોઽવનીશપ્રિયઃ
વિદ્યાવાનપિ નીચકર્મનિરતઃ સેવ્યઃ સિતજ્ઞેન્દુભિ-
સ્ત્યાગી ભૂપતિપૂજિતશ્ચ ગુણવાનિન્દુજ્ઞતિગ્માંશુજૈઃ ।
પ્રાજ્ઞઃ સાધુસુતઃ કલાસુ નિપુણઃ શુક્રેન્દુદેવાચ્ચિન્તૈઃ
શાસ્ત્રી વૃદ્દબધૂરતો નૃપસમો વાચસ્પતીન્દ્વર્કજૈઃ
વેદી રાજપુરોહિતોઽતિસુભગઃ શુક્રેન્દુચણ્ડાંશુજૈ-
ર્ગાન્ધર્વશ્રુતિકાવ્યનાટકપરો જીવજ્ઞભૂનન્દનૈઃ ।
હીનાઙ્ગઃ ખલવંશજશ્ચલભતિઃ શુક્રારચન્દ્રાત્મજઃ
પ્રેશ્યઃ સામયલોચનોઽટનપરસ્તારાજભૌમાસિતૈઃ
શુક્રારેન્દ્રપુરોહિતૈર્નરપતેરિષ્ટઃ સપુત્રઃ સુખી
જીવારાર્કસુતૈઃ કૃશોઽસુખતનુર્માની દુરાચારવાન્ ।
સૌરારસુરપૂજિતૈઃ કુતનયે નિત્યં પ્રવાસાન્વિતઃ
શુક્રજ્ઞામરમન્ત્રિભિજિતરિપુઃ કી તિપ્રતાપાન્વિતઃ
દેવેજ્યેન્દુજભાનુજૈરતિસુખશ્રિકઃ સ્વદારપ્રિયો
મન્દજ્ઞાસુરવન્દિતૈરનૃતવાગ્ દુષ્ટોઽન્યજાયારતઃ ।
જાતો જીવસિતાસિતૈરમલધીવિખ્યાતસૌખ્યાન્વિત-
ચન્દ્રે પાપયુતે સદાલ્પસુખવાન્ ભાનૌ પિતુસ્તદ્વદેત્
અથ ચતુર્ગ્રહયોગાઃ ।
એકર્ક્ષગૈરિનનમુચાકરભૂસુતજ્ઞૈર્નયી પ્રણઞ્ચકુશલો લિપિકશ્ચ રોગી ।
ચન્દ્રારભાનુગુરુભિધનવાન્યશન્વી ધીનાન્નૃપપ્રિયકરો ગતશોકરોગઃ
આરાર્ક્ચન્દ્રભૃગુજૈઃ સુતદારબન્ધુ વિદ્વાન્ નિતાશનસુખી નિપુણઃ કુપાલુઃ ।
સૂર્યેન્દુભાનુનભૂમિસુતૈરશાન્તનેત્રઓઽટનશ્ચ કુતટાપતિરર્થનીનઃ
તારાસુતેન્દુરવિમન્ત્રિભિરિષ્ટપુત્રહારાર્ધવાન્ ગુણવશેબલવાનુદાયઃ ।
શુક્રેન્દુભાનુશશિજૈવિકલશ્ચ ભગ્ની મન્દેન્દુવિહિનકરૈરધનઃ કૃતઘ્નઃ
તોયાટવિક્ષિતિચરોઽવનિપાલપુજ્યો ભગ્ની દિનેશતુદિનદ્યુતિજીવશુક્રૈઃ ।
જાતો વિશાલનયનો બહુવિત્તપુત્રો વારાઙ્ગનાપનિવિનેન્દુસુરેજ્યનન્દૈઃ
મન્દેન્દુભાનુભૃગુજૈવિબલોઽતિભીરઃ કન્યાજ્નાશ્રયધનાશનત્ત્પરશ્ચ ।
આતારુણજ્ઞગુરુભિઃ સવલો વિપન્ને દરાર્ધવાન્ નયન્રોગયુતોઽનુગઃ સ્યાત્
રવિકુજબુધશુક્રૈરન્યદારાનુરક્તો વિષમનયનચેપશ્ચોરધીર્વીતસત્ત્વઃ ।
દિનકરકુજતારાસૂનુમન્દૈશ્ચમૂપો નરપતિસચિવો વા નીચકૃદ્ ભોગશીલઃ
સૂર્યારાર્યસિઅતિર્મદ્દીપતિસમઃ ખ્યાતોઽતિપૂજ્યો ભની
જીવારાર્કિદિવકરૈર્ગતધનો ભ્રાન્તઃ મૃદુદ્બન્ધુમાન્ ।
ભૂપુત્રાર્કસિતાસિતૈઃ પરિભવપ્રાપ્તો વિકર્માગુણઃ
શુક્રાર્કેન્દુજસૂરિભિર્ધનયશોમુખ્યપ્રધાનો ભવેત્ ॥ ૨૧
જીવાર્કિજ્ઞદિવાકરૈઃ કલહકૃન્ માની દુરાચારવાન્
મદજ્ઞારુણભાર્ગવૈઃ સુવદનઃ સત્યવ્રતાચારવાન્ ।
અર્કાર્કિજ્યસિતૈઃ કલાસુ નિપુણો નીચપ્રભુઃ સાહસી
જીવેન્દુજ્ઞકુજૈર્નૃપપ્રિયકરો મન્ત્રી કવિઃ ક્ષ્માપતિઃ
ચન્દ્રારજ્ઞસિતૈઃ સુદારતનયઃ પ્રાજ્ઞો વિરુપઃ સુખી-
મન્દરેન્દુભ્ધૈદ્વિમાતૃપિતૃકઃ શૂરો બહુસ્ત્રીસુતઃ ।
ચન્દ્રારાર્યસિતૈરધર્મકુશલો નિદ્રાલુરર્થાનુરો
જીવારાર્કિનિશાકરૈઃ સ્થિરમતિઃ શૂરઃ શુખી પણ્ડિતઃ
શુક્રજ્ઞેન્દુસુરાર્જિતૈઃ સ વધિરો વિદ્વાન્યશસ્વી ધની
ચન્દ્રાર્કિજ્ઞસુરાચ્ચિતૈરતિધનો બન્ધુપ્રિયો ધાર્મિકઃ ।
શીતાંશુજ્ઞસિતાસિતૈર્બહુજનદ્વેષી પરસ્ત્રીપતિ-
જીર્વેન્દ્વર્કજભાર્ગવૈર્ગતસુખઃ શ્રદ્ધાદયાવર્જિતઃ
કુજબુજગુરુશુક્રૈરર્થવાન્નિન્દિતઃ સ્યાત્ બુધગુરુશનિભૌમૈઃ સામયો વિત્તહીનઃ ।
ગુરુસિતશનિસૌમ્યૈરેકગેહોપયાતૈરતિશયધનવિદ્યાશીલમેતિ પ્રજાતઃ
અથ પઙ્ચગ્રહયોગાઃ ।
એકર્ક્ષગૈરિનશશિક્ષિતિજજ્ઞજીવૈર્જાતસ્તુ યુદ્ધકુશલઃ પિશુનઃ સમર્થઃ ।
શુક્રારભાનુબુધશીતકરૈર્વિધર્મશ્રદ્ધાલુરન્યજનકાર્યપરો વિબન્ધુઃ
ભનન્દનેન્દુરવિમન્દપુરન્દરેજ્યૈરાશાલુઇષ્ટર્મણીબિરહાભિભૂતઃ ।
ચન્દ્રારભાનુશશિસૂનુદિનેશપુત્રૈરલ્પાયુરર્જનપરો વિકલત્રપુત્રઃ
જીવેન્દુભૌમસિતભાનુભિરાતતાયી ત્યક્તઃ સ્વમાતૃપિતૃનધુજનૈરનેત્રઃ ।
મન્દેન્દુશુક્રરવિભૂમિસુતૈર્વિનામવિત્તપ્રભાવકુશલો મલિનોઽન્યદારઃ
તારેશભાનુગુરુબોધનદાનવેજ્યૈર્મન્ત્રી ધની બલયશોનિજદણ્ડનાથઃ ।
ભાસ્વદ્બુધેન્દુગુરુભાનુસુતૈઃ પરાન્નભોજી સુભીરુરતિપાપરતોગ્રવૃત્તિઃ
સૌમ્યાસિતેન્દુસિતભાનુભિરર્થહીનો દીર્ઘાકૃતિર્ગતસુતો બહુરોગગાત્રઃ ।
જીવેન્દ્રશુક્રરવિભાનુસુતૈઃ સદારો વાગ્મીન્દ્રજાલચતુરો વિભયઃ સશત્રુઃ
શુક્રારભાનુગુરુચન્દ્રસુતૈર્વિશોકઃ સેનાતુરઙ્ગપતિરન્યવધૂવિલોલઃ ।
ભૂસૂનુજીવરવિબિધનભાનુપુત્રૈભિક્ષાશનો મલિનજીર્ણતરામ્બરઃ સ્યાત્
પૂજ્યઃ કલાસુ નિપુણો વધબન્ધનાઢ્યો રોગી સિતાસિતગુરુજ્ઞધરાકુમારૈઃ ।
શ્રેષ્ઠોઽતિદુઃખભયરોગયુતઃ ક્ષુધાર્તઃ શન્યારબોધનવિકર્તનદાનવેજ્યૈઃ
પ્રેષ્યોઽધનો મલિનવેષયુતોઽતિમૂર્ખશ્વોરઃ કુજેન્દુગુરુશુક્રદિનેશપુત્રૈઃ ।
મન્ત્રાક્રિયાસુરતધાતુબલપ્રસિદ્ધિકર્મા ગુરુજ્ઞશનિચન્દ્રવસુન્ધરાજૈઃ
જ્ઞાની સદેવગુરુસન્મતિધર્મશીલઃ શાસ્ત્રી દિનેશગુરુર્શુક્રશનીન્દુપુત્રૈઃ ।
સાધુઃ સુખી બહુધનપ્રબલશ્ચ વિદ્વાનિન્દુજ્ઞદેવગુરુદાનવપૂજિતારૈઃ
પઙ્ચગ્રહિરેકગૃહોપયાતૈસ્ચન્દ્રજ્ઞજીવાસુગ્વન્દ્યમન્દૈઃ ।
સર્વત્ર પૂજ્યો વિકલેક્ષણશ્ચ મહીપતુલુઅઃ સચિવોઽથવા સ્યાત્
અથ ષડ્ગ્રહયોગાઃ ।
સૂર્યેન્દ્વારબુધામરેજ્યભૃગુજૈરેકર્ક્ષગૈસ્તીર્થકૃ-
લાતોઽરણ્યાગિરિપ્રદેશનિલયઃ સ્ત્રીપુત્રવિત્તાન્વિતઃ ।
શુક્રેન્દ્વર્કબુધામરેજ્યદિનકૃત્પુત્રૈઃ શિરોરોગવા-
નુન્માદપ્રકૃતિશ્ચ નિર્જનધરાવાસો વિદેશં ગતઃ
જીવજ્ઞારુણભૂમિજાસિતસિતૈઃ સઙ્ચારશીલઃ સુધી-
રિન્દુજ્ઞારસિતાર્કિદેવગુરુભિસ્તીર્થાટનઃ સ્યાદ્ વ્રતી ।
જીવારેન્દુરવીન્દુજારુણસુતૈશ્ચોરઃ પરસ્ત્રીરતઃ
કુષ્ઠી બાન્ધવદૂષિતો ગતસુતો મૂર્ખો વિદેશં ગતઃ
નીચોઽન્યકર્મનિરતઃ ક્ષયપીનસાર્તો નિન્દ્યો મહીસુતરવીન્દુસિતાસિતજ્ઞૈઃ ।
મન્ત્રી કલત્રધનનન્દનભોદહીનઃ શાન્તઃ સિતાસિતકુજારુણજીવચન્દ્રૈઃ
અથ મેષાદિરાશિસ્થાગ્રહફલમ્
જાતઃ સ્વલ્પધનસ્તુ ગાનરસિકો વિદ્યાધનક્લેશધી-
રજ્ઞઃ સર્વકલારસજ્ઞૈચતુરો હૈરણ્યર્કઃ સાહસી ।
સમ્પૂજ્યઃ કુવણિક્ક્રિયાસુ કુશલઃ પુત્રાદિભાગ્યચ્યુતઃ
શ્રીમાંસ્તોયકૃષિક્રિયાદિભિરિને મેષાદિરાશિસ્થિતે
સ્વર્ક્ષે ભૂપકૃષિક્રિયાટન્ધનઃ શુક્રર્ક્ષગે કામધીઃ
સૌમ્યર્ક્ષે પરિદીનવાક્કર્ટકભે રાજપ્રિયો વિત્તવાન્ ।
સિંહે ભૂમિસુતે તુ નિર્ભયધનો જૈવે જિતારિઃ સુખી
કુમ્ભે દુર્જનસેવિતો મૃગગતે ભૂપોઽથવા તસમઃ
કૌજે ચન્દ્રસુતેઽધનઃ સિતગૃહે વિદ્વાન્નૃયુગ્મે સુખી
કર્કિસ્થે નિજવિત્તહા હરિગતે જાતો વધૂનિજિતઃ ।
કન્યાસ્થે સુગુણાકરો ગતભયશ્ચાપે નૃપાલપ્રિયો
મીનસ્થે જિતસેવકઃ શનિગૃહે શિલ્પી પરપ્રેશ્યકઃ
સેનાવિત્તસુતાધિકઃ ગુરુણવાન્ દાતા કુજર્ક્ષે ગુરૌ
તેજસ્ત્રી સિતભે પરિચ્છદ્સુહૃત્તારાઉતર્ક્ષં ગતે ।
પ્રાજ્ઞઃ પુત્રધનશ્ચ કર્કિણિ ઘટે ભોગી યશસ્વી હરૌ
રાજા રાજસમોઽથવા નિજગૃહે નીચોઽટનઃ કેશધીઃ
જારઃ શ્રીમતિમિત્રબન્ધુવિભવો વિદ્યાધનજ્ઞાનવાન્
ભીરુર્મન્દસુતોઽતિનીચવિહિતાચારો નૃપાલમ્પ્રિયઃ ।
દુષ્ટસ્ત્રીગણસેવિતો જનપતિર્ભોગી કમારીરતઃ
શ્રીવિદ્યાગુણશીલવાન્ ભૃગુસુતે મેષાદિરાશિસ્થિતે
મુર્ખો નાતિધનો ગતસ્વસુતધીરમ્બાસુખપ્રચ્યુતોઽ-
નાર્યયઃ સ્વલ્પધનાત્મજો ગુણપુરગ્રામાગ્રણીરુગ્રધીઃ ।
જાતઃ પુત્રકલત્રવિત્તવિભવો રાજપ્રિયો વિત્તવાન્
તેજોરાજગુણાધિકો રવિસૂતે મેષાદિરાશિસ્થિતે
યદુક્તમુડુનાથસ્ય ફલં મેષાદિરાશિષુ ।
તદંશકફલં ચાત્ર પરિચિન્ત્ય વદેદ્ બુધઃ
અથ દૃષ્ટિફલમ્ ।
પાપેક્ષિતે ગગનગામિનિ દુષ્ટરોગી જાતઃ સ્વધર્ધગુણવિચયશોવિહીનઃ ।
પાપાન્વિતે તુ પરવિત્તવધૂવિલોલઃ પારુષ્યવાક્કપટબુદ્ધિયુતોઽલસઃ સ્યાત્
યદિ શુભકરદૃષ્ટે ખેચરે જાતમર્તઃ સુતધનયુતભોગી સુન્દરો રાજપૂજ્યઃ ।
પરિભવરહિતઃ સ્થાત્સૌમ્યખેતોપયાતે જિતરિપુરિહ ધર્માચારવાનિઞ્ગિતજ્ઞઃ
અથ ચન્દ્રસ્ય દૃષ્ટિફલમ્ ।
ચન્દ્રે મેષગતે કુજાદિસ્વચરૈરાલોકિતે ભૂપતિ-
ર્વિદ્વાન્ રાજસમઃ સમસ્તગુણવાન્ ચોરો દરિદ્રો ભવેત્ ।
નિસ્વસ્થેયનૃમાન્યભૂપધનિકપ્રેષ્યો વૃષસ્થે તથા
યુગ્મસ્થે વિકલો નૃપઃ સુમતિમાન્ ધીરઃ ખલો નિર્ધનઃ
કર્કસ્થે શશિનિ ક્ષમાસુતમુસ્વૈરાલોકિતે શૌર્યવા-
નાર્યશ્રેષ્ઠલવિર્મહીપતિર્યોજીવી સનેત્રામયઃ ।
ભુપઃ પણ્ડિતવાગ્ ધની નરપતિઃ પાપી વિભુઃ સિંહગે
કન્યાયાં ધનિકો વિભુઃ પ્રભુસમો વિદ્વાન્ વિશીલઃ સુખી
તૌલિસ્થે હિમગૌ બુધાદિશુભદૈરાલોકિતે સ્યાત્ ક્રમાદ્
ભૂપઃ સ્વર્ણકરો વણિક્કુજરવિચ્છાયાસુનૈર્વઙ્ચકઃ ।
કીટસ્થે શશિનિ દ્વિમાતૃપિતૃકો રાજપ્રિયો નીચકૃ-
દ્રોગી નિર્વનિકો નૃપાલસચિયો દૃષ્ટે બુધાદિગ્રહૈઃ
ચન્દ્રે ધનુઃસ્થે શુભદૃષ્તિયુક્તે વિદ્યાધનજ્ઞાનયશોબલાઢ્યઃ ।
દૃષ્ટે કુજાદિત્યદિનેશપુત્રૈઃ સભાશઠઃ પણ્યવધૂરતઃ સ્યાત્
રાજા મહીપતિર્વિદ્વાન્ ધની નિર્ધનિકો વિભુઃ ।
કુજાદિગ્રહસન્દૃષ્ટે મકરસ્થે નિશાકરે
કુમ્ભસ્થિતે નિશાનાથે શુભદૃષ્ટે યશોધનઃ ।
જાતઃ પરવધૂલોલઃ પાપખેટનિરીક્ષિતે
મીનસ્થે શુભવીક્ષિતે હિમકરે હાસ્યપ્રિયો ભૂપતિ-
ર્વિદ્વાન્ પાપનિરીક્ષિતે પરુષવાક્ પાપાત્મકો જાયતે ।
પાપાંશે ખલવીક્ષિતે શઠમતિર્જાતોઽન્યજાયારતઃ
સૌમ્યામ્શે શુભવીક્ષિતે હિમકરે જાતો યશસ્વી ભવેત્
રાશિદૃષ્ટિફલં યત્તદંશકેપુ ચ યોજયેત્ ।
ભવન્તિ શુભદાઃ સર્વે શુભદૃગ્યોગસંયુતા
અથ લગ્નાદિભાવગતગ્રહફલમ્ ।
માર્તણ્ડો યદિ લગ્નગોઽલ્પતનયો જાતઃ સુખી નિર્ઘૃણઃ
સ્વલ્પાશી વિકલેક્ષણો રણતલશ્લાધી શુશીલો નટઃ ।
જ્ઞાનાચારરતઃ સુલોચનશયઃસ્વાતન્ત્ર્શકસ્તૂચ્ચગે
મીને સ્ત્રીજનસેવિતો હરિગતે રાવ્યાન્ધકો વીર્યવાન્
ક્ષીણે રશિન્યુદયગે વધિરોઽઙ્ગહીનઃ પ્રેષ્યશ્ચ પાપસહિતે તુ ગતાયુરેવ ।
સ્વોચ્ચસ્વર્કે ધનયશોબહુરૂપશાલી પૂર્ણે તનૌ યદિ ચિરાયુરુપૈતિ વિદ્વાન્
ક્રૂરઃ સાહસિકોઽટનોઽતિચપલો રોગી કુજે લગ્નગે
વિદ્યાવિત્તતપઃસ્વધર્મનિરતો લગ્નસ્થિતે બોધને ।
જીવે લગ્નગતે ચિરાયુરમલજ્ઞાની ધની રૂપવાન્
કામી કાન્તવપુઃ સદારતનયો વિદ્વાન્ વિલગ્ને ભૃગૌ
દુર્નાસિકો વૃદ્ધકલત્રરોગી મન્દે વિલગ્નોપગતેઽઙ્ગહીનઃ ।
મહીપતુલ્યઃ સુગુણાભિરામો(આભો)જાતઃ સ્વતુઙ્ગોપગતે ચિરાયુઃ
ક્રૂરો દયાધર્મવિહીનશીલો રાહૌ વિલગ્નોપગતે તુ રોગી ।
કેતૌ વિલગ્ને સરુજોઽતિલુબ્ધઃ સૌમ્યેક્ષિતે રાજસમાનભોગી
રવિક્ષેત્રોદયે રાહૂ રાજભોગાય સમ્પદિ ।
સ્થિરાર્થપુત્રાન્ કુરુતે મન્દક્ષેત્રોદયે શિખી
અથ દ્વિતીયસ્થગ્રહફલમ્ ।
ત્યાગી ધાતુદ્રવ્યવાનિષ્ટશત્રુવાર્ગ્મી વિત્તસ્થાનગે ચિત્રભાનૌ ।
કામી કાન્તશ્ચારુવાગિઙ્ગિતજ્ઞો વિદ્યાશીલો વિત્તવાન્ વિત્તગેન્દૌ
ધતોર્વાદકૃષિક્રિયાટનપરઃ કોપી કુજે વિત્તગે
બુદ્ધ્યોપર્જિતવિત્તશીલગુણવાન્ સાધુઃ કુટુમ્બે બુધે ।
વાગ્મી ભિજનસૌમ્ખ્યવિત્તવિપુલસ્ત્વાગી ધનસ્થે ગુરૌ
વિદ્યાકામકલાવિલાસધનવાન્વિત્તસ્થિતે ભાર્ગવે
અસત્યવાદી ચપલોઽટનોઅધનઃ શનૌ કુતુમ્બોપગતે તુ વઙ્ચકઃ ।
વિરોધવાન્વિત્તગતે વિધુન્તુદે જનાપરાધી શિખિનિ દ્વિતીયગે
અથ તૃતીયસ્થગ્રહફલમ્ ।
શૂરો દુર્જનસેવિતોઽતિધનવાન્ ત્યાગી તૃતિયે રવૌ
ચન્દ્રે સોદરરાશિગેઽલ્પધનિકો બન્ધુપ્રિયઃ સાત્ત્વિકઃ ।
સ્વ્યાતોઽપારપરાક્રમઃ શઠમતિર્દુશ્ચિક્યયાતે કુજે
ભાયાકર્મપરોઽટનોઽતિચપલો દીનોઽનુજસ્થે બુધે
ભ્રાતૃસ્થાનગતે ગુરૌ ગતધનઃ સ્ત્રીનિર્જિતઃ પાપકૃત
શુક્રે સોદરગે સરોષવચનઃ પાપી વધૂનિજિતઃ ।
અલ્પાશી ધનશીલવંશગુણવાન્ ભ્રાતૃસ્થિતે ભાનુજે
રાહૌ વિક્રમગેઽતિવીર્યધનિકઃ કેનૌ ગુણી વિત્તવાન્
સોદરારાતિગઃ શુક્રઃ શોકરોગભયપ્રદઃ ।
તત્રૈવ શુભકારી સ્યાત્ પુરતો યદિ ભાસ્કરાત્
અથ ચતુર્થસ્થગ્રહફલમ્ ।
હૃદ્રોગી ધનધાન્યબુદ્ધ્ગિરહિતઃ ક્રૂરઃ સુખસ્થે રવૌ
વિદ્યાશીલસુખાન્વિતઃ પરવધૂલોલશ્ચતુર્થે વિધૌ ।
ભૌમે બન્ધુગતે તુ બન્ધુરહિતઃ સ્ત્રીનિર્જિતઃ શૌર્યવાન્
બન્ધુસ્થે શશિજે વિબન્ધુરમલજ્ઞાની ધની પણ્ડિતઃ
વાગ્મી ધની સુખયશોબલરૂપશાલી જાતઃ શઠપ્રકૃતિરિન્દ્રગુરૌ સુખસ્થે ।
સ્ત્રીનિર્જિતઃ સુખયશોધનબુદ્ધિવિદ્યાવાચાલકો ભૃગુસુતે યદિ બન્ધુયાતે
આચારહીતઃ કપટી ચ માટૃક્લેશાન્વિતો ભાનુસુતે સુખસ્થે ।
રાહૌ કલત્રાદિજનાવરોધી કેતૌ સુખસ્થે ચ પરાપવાદી
અથ પઙ્ચમસ્થગ્રહફલમ્ ।
રાજપ્રિયશ્ચલબુદ્ધિયુક્તઃ પ્રવાસશીલઃ સુતગે દિનેશે ।
મન્ત્રક્રિયાસક્તમના દયાલુર્ધની મનસ્વી તનયે મનીન્દૌ
ક્રૂરોઽટનશ્ચપલસાહસિકો વિધર્મા ભોગી ધની ચ યદિ પઙ્ચમગે ધરાજે ।
મન્વાભિચારકુશલઃ સુતદારવિત્તવિદ્યાયશોબલયુતઃ સુતગે સતિ જ્ઞે
મન્ત્રી ગુણી વિભવાસાર સમન્વિતઃ સ્યાદલ્પાત્મજઃ સુરગુરૌ સુત રાશિયાતે ।
સત્પુત્રમિત્રધનવાનતિરૂપશાલી સેનાતુરઞ્ગપતિરાય્મજગે ચ શુક્રે
મત્તશ્ચિરાયુરસુખી ચપલશ્ચ ધર્મિ જાતો જિતારિનિચયઃ સુતગેઽર્કપુત્રે ।
ભીરુર્દ્દયાલુરધનઃ સુતગે ફણીશે કેતૌ શઠઃ સલિલભીરુરતીવ રોગી
અથ ષષ્ઠસ્થગ્રહફલમ્ ।
કામી શૂરો રાજપૂજ્યોઽભિમાની ખ્યાતઃ શ્રીમાન્ શત્રુર્યાતે દિનેશે ।
અલ્પાયુઃ સ્યાત્ ક્ષીણચન્દ્રેઽરિસંસ્થે પૂર્ણે જાતોઽતીવ ભોગી ચિરાયુઃ
સ્વામી રિપુક્ષયકરઃ પ્રબલોદરાગ્નિઃ શ્રીમાન્ યશોબલયુતોઽવનિજે રિપુસ્થે ।
વિદ્યાવિનોદકલહપ્રિયકૃશાલો બન્ધૂપકારરહિતઃ શશિજેઽરિયાતે
કામી જિતારિરબલોઽરિગતેઽમરેજ્યે શોકાપવાદસહિતો ભૃગુજે રિપુસ્થે ।
બહ્વશનો વિષમશીલસપવભીતઃ કામી ધની રવિસુતે સતિ શત્રુયાતે
રાહૌ રિપુસ્થાનગતે જીતારિશ્ચિરાયુરત્યન્તસુખી કુલીનઃ ।
બન્ધુપ્રિયોદારગુણપ્રસિદ્ધવિદ્યાયશસ્વી રિપુગે ચ કેતૌ
અથ સપ્તમસ્થગ્રહફલમ્ ।
સ્ત્રીદ્વેષી મદનસ્થિતે દિનકરેઽતીવ પ્રકોપો ખલ-
શ્ચન્દ્રે કામગતે દયાલુરટનઃ સ્ત્રીવશ્યકો ભોગવાન્ ।
સ્ત્રીમૂલપ્રવિલાપકો રણરુચિઃ કામસ્થિતે ભૂમિજે
વ્યઙ્ગઃ શિલ્પકલાવિનોદચતુરસ્તારાસુતેઽસ્તં ગતે
ધીરશ્ચારુકલત્રવાન્ પિતૃગુરુદ્વેષી મદસ્થે ગુરૌ
દેશ્યાસ્ત્રીજનવલ્લભશ્ચ સુભગો વ્યઙ્ગઃ સિતે કાર્મગે ।
ભારાધ્વશ્રમતસપ્તધીરધનિકો મન્દે મદસ્થાનગો
ગર્વી જારશિસ્વામિનિઃ કણિપતૌ કામસ્થિતે રોગવાન્
અનઙ્ગભાવોપગતે તુ કેતૌ કુદારકો વા વિકલત્રભોગઃ ।
નિદ્રી વિશીલઃ પરિદીનવાક્યઃ સદાઽટનો મૂર્ખજનાગ્નગણ્યઃ
અથ આષ્યમસ્થગ્રહફલમ્
મનોઽભિરામઃ કલહપ્રવીણઃ પરાભવસ્થે ચ રવૌ ન તૃપ્તઃ ।
રણોત્સુકસ્ત્યાગવિનોદવિદ્યાશીલઃ શશાઙ્કે સતિ રન્ધ્રયાતે
વિનીતવેષો ધનવાન્ ગનેષો મહીસુતે રન્ધ્રગતે તુ જાતઃ ।
વિનીતબાહુલ્યગુણપ્રસિદ્ધો ધની સુધારશ્મિસુતેઽષ્ટ્મસ્થે
મેધાવી નીચકર્મા યદિ દિવિજગુરૌ રન્ધ્રયાતે ચિરાયુ-
ર્દિર્ઘયુઃ સર્વસૌખ્યાતુલબલધનિકો ભાર્ગવે ચાષ્ટમસ્થે ।
શૂરો રોષાગ્ન્ગણ્યો વિગતબલધનો ભાનુજે રન્ધ્રયાતે
રહૌ ક્લેશાપવાદી પરિભવગૃહગે દીર્ઘસૂત્રશ્ચ રોગી
કેતૌ યદા રન્ધ્રગૃહોપયાતે જાતઃ પરદ્રવ્યવધૂરતેચ્છુઃ ।
રોગી દુરાચારરતોઽતિલુબ્ધઃ સૌમ્યેક્ષિતેઽતીવ ધની ચિરાયુઃ
અથ નવમસ્થગ્રહફલમ્ ।
આદિત્યે નવમસ્થિતે પિતૃગુરુદ્વેષી વિધર્મશ્રિત-
શ્ચન્દ્રે પૈત્રિકદેવકાર્યનિરતસ્ત્યાગી ગુરુસ્થે યદા ।
ભૂસૂનૌ યદિ પિત્ર્યનિષ્ટસહિતઃ ખ્યાતઃ શુભસ્થાનગે
સૌમ્યે ધર્મગતે તુ ધર્મધનિકઃ શાસ્ત્રી શુભાચારવાન્
જ્ઞાની ધર્મપરો નૃપાલસચિવો જીવે તપઃસ્થાનગે
વિદ્યાવિત્તકલત્રપુત્રવિભવઃ શુક્રે શુભસ્થે સતિ ।
મન્દે ભાગ્યગૃહસ્થિતે રણતલક્યાતો વિદારો ધની
ભાગ્યસ્થે ભુજગે તુ ધર્મજનકદ્વેષી યશોવિત્તવાન્
કેતૌ ગુરુસ્થાનગતે તુ કોપી વાગ્મી વિધર્મી પરનિન્દકઃ સ્યાત્ ।
શૂરઃ પિતૃદ્વેષકરોઽતિદમ્ભાચારો નિરુત્સાહરતોઽભિમાની
અથ દશમસ્થગ્રહફલમ્ ।
માનસ્થિતે દિનકરે પિતૃવિત્તશીલ-વિદ્યાશોબલયુતોઽવનિપાલતુલ્યઃ ।
ચન્દ્રે યદા દશભગો ધનધાન્યવસ્ત્ર-ભૂષાવધૂજવિલાસકલાવિલોલઃ
મેષૂરણસ્થેઽવનિજે તુ જાતાઃ પ્રતાપવિત્તપ્રબલપ્રસિદ્ધાઃ ।
વ્યાપારગે ચન્દ્રસુતે સમસ્ત-વિદ્યાયશોવિત્તવિનોદશીલઃ
સિદ્ધારમ્ભઃ સાધુવૃત્તઃ સ્વધર્મી વિદ્વાનાદ્યો માનગે ચામરેજ્યે ।
શુક્રે કર્મસ્થાનગે કર્ષકાઙ્ચ સ્ત્રીભૂલાદ્વા લબ્ધવિત્તો વિભુઃ સ્યાત્
મન્દે યદા દશમગે યદિ દણ્ડકર્તા માની ધની નિજકુલપ્રભવશ્ચ શૂરઃ ।
ચોરક્રિયાનિપુણબુદ્ધિરતો વિશીલો માનં ગતે ફણિપતૌ તુ રણોત્સુકઃ સ્યાત્
સુધીર્બલી શિલ્પવિદાત્મબોધી જનાનુરાગી ચ વિરોધવૃત્તિઃ ।
કફાત્મકઃ શૂરજનાગ્નગણ્યઃ સદાઽટનઃ કર્મગતે ચ કેતૌ
અથ લાભસ્થગ્રહફલમ્ ।
ભાનૌ લભગતે તુ વિત્તવિપુલસ્ત્રીપુત્રદાસાન્વિતઃ
સન્તુષ્તશ્ચ વિષાદશીલધનિકો લાભસ્થિતે શીતગૌ ।
આર્થસ્થે ધરણીસુતે ચતુરવાક્કામી ધની શૌર્યવાન્
સૌમ્યે લાભગૃહં ગતે નિપુણધીવિદ્યાયશસ્વી ધની
આયસ્થેઽમરમન્ત્રિણિ પ્રબલધીવિખ્યાતનામા ધની
લાભસ્થે ભૃગુજે સુખી પરવધૂલોલાટનો વિત્તવાન્ ।
ભોગી ભૂપતિલબ્ધવિત્તવિપુલઃ પ્રાપ્તિ ગતે ભાનુજે
રાહૌ શ્રોત્રવિનાશકો રણતલશ્લાધી ધની પણ્ડિતઃ
ઉપાન્ત્યયાતે શિખિનિ પ્રતાપી પરપ્રિયશ્ચાન્યજનાભિવન્દ્યઃ ।
સન્તુષ્ટચિત્તઃ પ્રભુરલ્પભોગી શુભક્રિયાચારરતઃ પ્રજાતઃ
અથ વ્યયસ્થગ્રહફલમ્ ।
વ્યયસ્થિતે પૂષણિ પુત્રશાલો વ્યઙ્ગઃ સુધીરઃ પતિતોઽટનઃ સ્યાત્ ।
ચન્દ્રેઽન્વ્યયાતે તુ વિદેશવાસી ભૌમે વિરોધી ધનદારહીનઃ
બન્ધુદ્વેષકરો ધની વિગતધીસ્તારાસુતે રિષ્ફગે
ચાર્વાકી ચપલોઽટનઃ ખલમતિર્જીવે યદાઽન્ત્યં ગતે ।
શુક્રે બન્ધુવિનાશકોઽન્ત્યગૃહગે જારોપચારોઽધની
મન્દે રિષ્ફગૃહં ગતે વિકલધીર્મૂર્ખો ધની વઙ્ચકઃ
વિધુમ્તુદે રિષ્ફગતે વિશીલઃ સમ્પત્તિશાલી વિકલશ્ચ સાધુઃ ।
પુરાણવિત્તસ્થિતિનાશકઃ સ્યાચ્ચલો વિશીલઃ શિખિનિ વ્યયસ્થે
ઉચ્ચસ્થે દિનનાયકે યદિ ધની સેનાપતિઃ શીતગૌ
મિષ્ટાન્નાન્બરભૂષણઃ કુતનયો ભૂનન્દને શૌર્યવાન્ ।
સૌમ્યે વંશવિવર્દ્ધનો જનપતિર્ધીમાઙ્જિતારિઃ સિખી
જીવે વંશકરઃ સુશીલચતુરો વિદ્વાન્નૃપાલપ્રિયઃ
શુક્રે સ્વોચ્ચગતે વિલાસવ્નિતાસઙ્ગિતનૃત્યપ્રિયો
મન્દે ગ્રામપુરાટવીક્ષિતિપતિર્જાતઃ કુમારીરતઃ ।
રાહૌ ચોરજનાધિપઃ કુલવરઃ શૂરઃ કુકર્મી ધની
કેતૌ ચોરરતસ્તુ હીનધરણીપાલપ્રિયો જાયતે
એકઃ સ્વતુઙ્ગગઃ સ્વેટો મિત્રગ્રહનિરીક્ષિતઃ ।
જનયત્યવનીશં તં પૂજ્યં શસ્યં સુહૃદ્યુતમ્
તુઙ્ગસ્થૈકવિયચ્ચરે બલયુતે જાતઃ સ ધન્યો ધની
સામ્ન્ત્ઃ સ્વચરદ્વયે ત્રિષુ થદા જાતોઽવનીશો ભવેત્ ।
ઉચ્ચસ્થેષુ ચતુર્ગ્નદ્દેષુ બલવાન્ કેન્દ્રેષુ ભૂપાલરાત્
પઙ્ચવ્યોમચરેષુ તુઙ્ગભવનપ્રાપ્તેષુ લોકેશ્વરઃ
અથ મૂલત્રિકોણગતફલમ્ ।
માર્તણ્ડે યદિ મૂલત્રિકોણગૃહગે જાતો ધની વન્દિત-
શ્ચન્દ્રે વિત્તસુખાન્વિતશ્ચ રુધિરે કોપી દયાવર્જિતઃ ।
તારાજે ધનિકો જપી સુરગુરૌ ભોગી નૃપાલપ્રિયઃ
શુક્રે ગ્રામપુરાધિપસ્તણિજે શૂરસ્તુ રાહૌ ધની
અથ સ્વક્ષેત્રસ્થફલમ્ ।
સ્વર્ક્ષે ભાસ્વતિ ચારુમન્દિરદુરાચારોઽગ્નકામી વિધૌ
તેજોરૂપધની કુજે કૃષિબલખ્યાતો બુધે પણ્ડિતઃ ।
જીવે કાવ્યકલાગમશ્રતપરઃ શુક્રો મનસ્વી ધની
મન્દે ચણ્ડપરાક્રમો ગતસુખી રાહૌ યશોવિત્તવાન્
સ્વજાતિકલ્પાધિકપૂજ્યવિત્તો ધનાધિકઃ ક્ષ્માપતિતુલ્યભૂપઃ ।
એકાદિભિઃ સ્વર્ક્ષગતૈર્ગ્રહેન્દ્રૈર્જાલક્રમેણૈવ ભવેન્મનુષ્યઃ
અથ મિત્રક્ષેત્રસ્થફલમ્ ।
મિત્રક્ષેત્રગતે રવૌ દૃઢસુહૃદાતા યશસ્વી ભેવે-
ત્તારેશે બહુમાનસૌખ્યધનિકો જાતો ધરાનન્દતે ।
વિત્તાગારસુહૃત્પ્રિયઃ શશિશુતે ચાતુર્યહાસ્યાગ્રણી-
જીવે શિષ્ટરતઃ સિતે સુતસુખી મન્દે પરાન્નો ધની
સ્વ્યાતઃ સુખી સુહૃત્પ્રીતશ્વાતુર્યગુણવાન્ સુધીઃ ।
ભોગી પરાન્નભોક્તા ચ મિત્રરાશિફલં ક્રમાત્
પરદ્રવ્યોપભોક્તા સ્યાદેકો મિત્રક્ષગો ગ્રહઃ ।
દ્વૌ સુહૃદ્વિત્તભોગી સ્યાત્ ત્રયઃ સ્વાર્જિતવિત્તભુક્
સુહૃચ્ચતુષ્તયે દાતા ગણપઃ પઙ્ચખેચરાઃ ।
ચમૂપઃ પઙ્ગ્રહાઃ સપ્ત ગ્રહાઃ સ્યાદ્ધરણિપતિઃ
ત્રિભિરુચ્ચઙ્ગતૈર્ભૂપસ્ત્રિભિર્મન્ત્રી સ્વરાશિગૈઃ ।
ત્રિભિરસ્તં ગતૈર્દાસઃ ત્રિભિનર્ચિં ગતૈર્જડઃ
અથ શત્રુક્ષેત્રસ્થફલમ્ ।
શત્રુક્ષેત્રગતે રવૌ પિતૃસુખત્યાગી ચ સેવાપરઃ
શીતાંશૌ યદિ માતૃદુઃખનિરતો હૃદ્રોગશાલી ભવેત્ ।
ભૂસૂનૌ વિકલોઽકૃતજ્ઞમલિનઃ સૌમ્યે સુખી પાપધી-
ર્જૈવે ભવ્યરતઃ સિતે તુ ભૃતકો મન્દેઽધ્વશોકાકુલઃ
મિશ્રદા રિપુગાઃ પઙ્ચ ષડ્ ગ્રહા હીનસૌખ્યદાઃ ।
સર્વદુઃકરાઃ સપ્ત મૂઢાઃ કુર્વન્ત્યશોભનમ્
અથ નીચસ્થફલમ્ ।
નીચસ્થે દિનનાયકે તુ પતિતોઽબન્ધુઃ પ્રવાસે રતઃ
શીતાંશૌ સરુજોઽલ્પપુણ્યધનવાન્ ભૌમે કૃતઘ્નો ધની ।
ક્ષુદ્રો બન્ધુવિરોધકૃચ્છ્શિસુતે જીવેઽપવાદી ખલઃ
શુક્રે દુઃખરતઃ શનૌ ગતધનસ્ત્રીકો વિપ્રન્નઃ ખલઃ
સ્વેષૂચ્ચભાવેષુ ફલં સમગ્નં ત્રિકોણવત્સ્યાત્ફલમંશકેષુ ।
સ્વરાશિતુલ્યં સુહૃદંશકેષુ નીચારિમૂઢેષ્વરિરાશિતુલ્યમ્
સ્વોચ્ચત્રિકોણસ્વસુહૃચ્છત્રુનીચગૃહાર્કગૈઃ ।
ફલં સમ્પૂર્ણપાદોનદલપાદાલ્પનિષ્ફલમ્
કેન્દ્રત્રિકોણગાઃ સર્વે શુભદા બલિનઃ શુભાઃ ।
ત્રિષદાયગતાઃ પાપા બલિનો યદિ શોભનાઃ
ષડ્પઙ્ચકત્રિચતુરક્ષિવિયઙ્ચરેન્દ્રસમ્પર્કજદ્યચરભાવભવાનિ યાનિ ।
તુઙ્ગાદિકગ્રહફલાનિ ચ કીર્તિતાનિ પ્રદ્યોતનપ્રસુખલબ્ધવરપ્રસાદાત્
ઇતિ જાતકપારિજાતે દ્વ્યાદિગ્રહયોગાસયેઽષ્ટમેઽધ્યાયે વિમલા હિન્દી ટિકા સમાપ્તા
મૂળ પાઠ: jātakapārijātaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0