Jataka Parijata · Chapter p1
tatrādau dvādaśāpdīmadhye āyuṣo'niśvitatā
ādvādaśābdāntayonijanmanāmāyuṣkalā niścayutiṃ na śakyate /
mātrā ca pitrā kṛtapāpakarmaṇā bālaprahairnāśamupaiti bālakaḥ
ādye catūṣke jananīkṛtādhairmadhye tu pitrā'jitapāpasaiḥ /
bālastadantyāsu catuḥ samāsu svakīyadoṣaiḥ samupaiti nāśam
athāriṣṭapūrvakamāyuṣāṃ bhedāḥ /
aṣṭau bālāriṣṭamādau narāṇāṃ yogāriṣṭaṃ prāhurāviṃśatiḥ syāt /
alpaṃ cāndrātriṃśatānmadhyamāyurāsaptatyāḥ pūrṇamāyuḥ śatāntam
atha ariṣṭadā grahasthitiḥ /
vilagnagatastvapi devamantrī vināśariḥphārigate śaśāṅke /
vilokite pāpaviyacareṇa vibhānunā mṛtyumupaiti gra////ḥ
gaṇḍāntatārāsahite mṛgākke pāpekṣite pāpasamanvite vā /
bālo layaṃ yati samṛtyubhāge candre tathā pāpanirīkṣite vā
tātāvikāsodarabhātulāśca mātāmahī mātṛpatā ca bālaḥ /
sūryādikaiḥ paṅcamadharmayātaiḥ krūrarkṣagairāśu hatāḥ krameṇa
rasātalasthau yadi bhānucandrau śaniḥ smarastho maraṇāya mātuḥ /
yadā yadā krūrakhago vilagnādarātigaḥ sodaranāśahetuḥ
atha pitrādīnāmariṣṭayogāḥ /
tātānvikāsodaramātulāśca mātāmahī mātṛpitā ca bālaḥ /
sūryādikaiḥ paṅcamadharmayātaiḥ krūrarkṣagairāśu hatāḥ krameṇa
rasātalasthau yadi bhānucandrau śaniḥ smarastho maraṇāya mātuḥ /
yadā y(v)dā krūrakhago vilagnādarātigaḥ sodaranāśahetuḥ
krūrekṣitau candravilagnarāśī saumyagrahairvīccaṇayogahīnau /
kendracyuto yadyamareśamantrī jātasya bhātā samupaiti nāśam
atha sagarbhāmṛtyuyogau /
sabhānuje śītakare vilagnād divākare riḥphagṛhopayāti /
dharāsute nadhugate tadānīṃ vipadyate tajjananī sagarbhā
vilagnacandrau śubhadṛkvihīnāvaśobhanavyomacarāntarasthau /
vināśameti pramadā sagarbhā vadanti sarve yugapat pṛthagvā
ṣaṣṭhāvasānāṣṭamabhāvageṣu krūreṣu saumyagrahavarjiteṣu /
pāpāntarasthe bhṛguje gurau vā nārī saputrā mriyate tu sadyaḥ
lagnāstayātau yadi pāpakhecarau śubhairayuktau śubhadṛīṣṭivarjitau /
śastreṇa mṛtyu samupaiti garbhiṇī māsādhipo naṣṭakaro yadā vadet
atha jātasya mātṛmaraṇayogāḥ /
candrācaturthopagatairasadbhirvā nasthitaiḥ śobhanadṛṣṭimuktaiḥ /
vyāpāragairvā yadi vāsareśājjātasya mātā nidhanaṃ prayāti
śukrādravau vikramage balādhye mandekṣite mandasamanvite vā /
kṣīṇe śaśāṅle yadi vā sapāpe mātā saputrā mriyate,acireṇa
lagnādine vā'ṣṭamage dharāje pāpekṣite saumyadṛśā vihīne /
tārādhipe vṛddhikalāvihīne mātā kṛtāntasya padaṃ sameti
śukrāt kuje'hani tapaḥ sutarāśiyāt candrātrikoṇagṛhage ravije rajanyām /
pāpekṣite ca śubhayogadṛśā vihīne nāśaṃ sameti jananī vibale śaśāṅke
atha garbhasya māsadhipāḥ(horāyām)
kalalagnanākkurāsthicarmāṅgajcetanatāḥ
sitakujajīvaravicandrārkubudhāḥ parataḥ /
udayakujajīvaravicandrārkimbudhāḥ gaditā
vadanti śubhāśubhaṃ ca māsādhipateḥ sadṛśam
atha garbha sukham /
śaśāṅkalagnopagataiḥ śubhagrahaistrikoṇajāyārthasukhāspadasthitaiḥ /
tṛtīyalābharkṣagataiśca pāpakaiḥ sukhī ca garbho raviṇā nirīkṣitaḥ
atha jātasya pitṛmaraṇayogāḥ /
vyayasthite'rke sasute vilagnādapi kṣayendau madanopayāte /
piturviyogaṃ pravdanti sadyaḥ śubhekṣite tu tribhirabdamānaiḥ
caropage candramasi kṣapāyāṃ budhekṣite dūradiśaṃ prayātaḥ /
care śanau bhānuyute niśāyāṃ videśago vāti pitā vināśam
atha jātasya mṛtyuyogāḥ /
kṣīṇe śaśinyudayage yadi kaṇṭakasthe pāpe'thavā nidhanage mriyate'tha bālaḥ /
randhrarigairaśubhakheṭadṛśā sametaiḥ saumyaiḥ kṛtāntanagaraṃ samupaiti māsāt
ekatra mandāvaninandanārkā randhrasthitā vā ripurāśiyātāḥ /
saumyairayuktā avilokitāste jātasya sadyo maraṇapradāḥ syuḥ
candrāṃśe saoptame bhaume saumyadṛṣṭivivarjite /
saptasaptatitārāyāmupaiti maraṇaṃ śiśuḥ
mandāvanijamārtaṇḍaiḥ putrasyānasamanvitaiḥ /
saptasaptatinakṣatre jātasya maraṇaṃ vadet
dharasute candranavāṃśakasthe lagnāṃśake vā na ca jīvadṛṣṭe /
sudhākare nandanarāśiyāte sameti yāmyaṃ padabhāśu bālaḥ
nīcaṃ gate lagnapatau vilagnānnāśaṃ gate vā ravije tathā'ste /
jāto mṛtaprāyakalevaraḥ sankṛccheṇa vaivasvatalokamiti
apoklimasthānagatā na bhogā vidhūtavīryāṃ yadi bhānumukhyāḥ /
māsadvayaṃ tasya vā jātasya cāyuḥ kathayanti tajjñāḥ
lagnārirandhravyayage śaśāṅke pāpena dṛṣṭe śubhadṛṣṭihīne /
kendreṣu saumyagrahavarjiteṣu prāṇaiviyogaṃ vrajati prajātaḥ
saure madasthe yadi vā vilagne jalodaya'bje yadi kīṭage vā /
saumyeṣu kendropagateṣu sadyo jātasya nāśaṃ yavanopadiṣṭam
bhaumakṣetragate jīve nīcarāśigate'thavā /
sandhyātraye ca saṅjāto māsānmṛtyumupaiti saḥ
randhre dharāsūnudineśasaurā jātastu mṛtyuṃ samupaiti māsāt /
ketustu yasminnudito'tra jāto māsadvayenaiva yamaṃ prayāti
pāpābudayāstagatau krūreṇa yutaśca śaśī /
dṛṣṭaśca śubhairna yadā mṛtyuśca bhavedacirāt
kṣīṇe himagau vyayage pāpairudayāṣṭamagaiḥ /
kendreṣu śubhāśca na cet kṣipraṃ nidhanaṃ pravadet
krūreṇa saṃyutaḥ śaśī smarāntyamṛtyulagnagaḥ /
kaṇṭakādviḥśubhairavīkṣitaśca mṛtyudaḥ
śaśinyarivināśage nidhanamāśu pāpekṣite /
śubhairatha samāṣṭakaṃ dalamataśca miśrekṣite /
asadbhiravalokite balibhiratra m(bha)āsaṃ śubhe
kalatrasahite ca pāpavijite vilagnādhipe
aśubhasahite graste candre kuje nidhanāśrite
jananisutayormṛtyulagne ravau tu saśastrajaḥ /
udayati ravau śītāṃśau vā trikoṇavināśagai-
rnidhanamaśubhairvīryopetaiḥ śubhairayutekṣite
asitaraviśaśāṅkabhūmijairvyayanavamodayanaidhanāśritaiḥ /
bhavati maraṇamāśu dehanāṃ yadi balinā guruṇā na vīkṣitaiḥ
sutamadananavāntyalagnarandhreṣvaśubhayute maraṇāya śītaśmiḥ /
bhṛgusutaśaśiputradevapūjyairyadi balibhirna yuto'valokitāṃ vā
atha varṣamadhye maraṇam /
yoge sthānaṃ balanaścandre svaṃ vā tanugṛhamathavā /
papairdṛṣṭe balavati maraṇaṃ vardhasyāntaḥ kila munigaditam
atha varṣadbhayamāyuḥ /
vakrī śanibhaumagṛhopayātaḥ kendre'thavā śatrugṛhe vināśe /
kujena samprāptabalena dṛṣṭo varṣadvayaṃ jīvayati prajātam
atha varṣatrayamāyuḥ /
bṛhaspatirbhaumagṛhe'ṣṭamasthaḥ sūryendubhaumārkajadṛṣṭamūniḥ /
abdaistribhirbhārgavadṛṣṭihīno lokāntaraṃ prāpayati prajātam
atha caturthavarṣa maraṇam /
ṣaṣṭhāṣṭame karkiṇi janmalagnāt saumye sudhāraśminirīkṣyamāṇo /
abdaiścaturbhiḥ samupaiti nāśaṃ jāto naraḥ sarvabalānvito'pi
atha paṅcame'bde maraṇam /
ravicandrabhaumagurubhiḥ kujagurusaurendubhiḥ sahaikasthaiḥ /
raviśanibhaumaśaśāṅkairmaraṇaṃ khalu paṅcamivarṣaiḥ
atha ṣadvarṣamāyuḥ /
yadā sudhāraśimanavāṃśakasthe nirīkṣite śītakareṇa mande /
lagnādhipe candradṛśā samete jātasya ṣadvarṣamitaṃ tadā'yuḥ
atha saptame'bde maraṇam /
lagne yaddrekkāṇo nigalāhihihaṅgapāśadharasūjñaḥ /
maraṇāya saptavarṣaiḥ krūrayuto na svapatisandṛṣṭaḥ
atha saptāṣṭavarṣe mṛtyuḥ /
lagne raviśanibhaumāḥ śukragṛhe saptame śaśī kṣīṇaḥ /
dṛṣṭo na devaguruṇā saptabhiraṣṭabhirabdakairvā syāt
atha navame'bde mṛtyuḥ /
divakarendubhūputraḥ putrasyānasamanvitāḥ /
jāto yamapuraṃ yāti navamābde na saṃśayaḥ
pāpo vilagnādhipatiḥ śaśāṅkādanyasthataḥ krūranikṣitaścet /
candrāṃśakasthe yadi vā tadīśo jātaḥ śiśuryāti layaṃ navābdaiḥ
atha daśavarśāyuḥ /
mṛgāṃśakasthite mande saumyadṛṣṭisamanvite /
janmaprabhṛtiśatrutvaṃ tasyāyurdaśavatsaram
atha ekādaśe varṣe maraṇam /
raviṇā yuktaḥ śaśijaḥ saumyairdṛṣṭo vināśayati /
ekādaśabhirvarṣairjātaṃ nṛpatulyabhogasampannam
atha dvādaśe'bde maraṇam /
candralagnādhipaḥ sūryaḥ svaputreṇa samanvitaḥ /
lagnādaṣtamarāśistho dvādaśābde sitekṣitaḥ
alyāṃśakasthite mande sūryeṇaiva nirīkṣite /
pitṛdvaṣasamāyukto dvādaśābdaṃ ca jīvati
atha trayodaśe'bde mṛtyuḥ /
lagnāṃśakasthite mande jīvadṛṣṭisamanvite /
trayodaśābde maraṇam jātasya pitṛvairiṇaḥ
atha caturthadaśa'bde mṛtyuḥ /
kanyāṃśakasthite mande saumyadṛṣṭisamanvite /
caturdaśābde maraṇaṃ jātaḥ kopī sameti ca
atha paṅcadaśābdayyuḥ /
simāṃśakasthite mande rāhuṇā ca nirīkṣite /
śastrapīḍā bhavettasya cāyuḥ paṅcadaśābdakam
atha ṣodaśe'bde maraṇam /
karkāśakasthite mande jīvadṛṣṭisamanvite /
sarpapīḍā bhavettasya ṣoḍaśābdānmṛtiṃ vadet
atha saptadaśe'bde mṛtyuḥ /
yamāṃśakasthite mande lagnanāthena vīkṣite /
raṇaśūro mahābhogī mṛtaḥ saptadaśābdake
atha aṣṭādaśe'bde mṛtyuḥ /
parasparakṣetrasamanvitau vā randhreśalagnādhipatī na saumyau /
riḥphāribhe vā guruṇā viyukte tvaṣṭādaśābde nidhanaṃ prayāti
atha sadyo mṛtyuḥ /
jīvāṃśakasthite mande rāhuṇā ca nirīkṣite /
dehādhipe śubhādṛṣṭe jātaḥ sadyo vunaśyati
atha १९ varṣe mṛtyuḥ /
tadīśastuṅgabhāgaścedāyurekonaviṃśatiḥ
atha २० varṣe mṛtyuḥ /
kendreṣu pāpeṣu niśākareṇa saumyagrahairīkṣaṇavarjiteṣu /
ṣaṣṭhāṣṭame vā yadi śītaraśmau jātaḥ sukhī viṃśativatsarāntam
atha २२ varṣe mṛtyuḥ /
jīvena sahitaḥ sūryo lagnasthaḥ kīṭarāśigaḥ /
aṣṭamādhipatau kendre dvāviṃśatyabdake mṛtiḥ
२६/२७ varṣe mṛtyuḥ /
mandodye śatrurāśau saumyairāpoklimopagaiḥ /
ṣaḍviṃśatyabdake vā syāt saptaviṃśativatsare
atha २८ varṣe maraṇam /
randhreśe jīvasandṛṣṭe pāpe pāpanirīkṣite/
randhrasthe janmape mṛtyuraṣṭāviṃśatuvatsare
atha २९ varṣe mṛtyuḥ /
candre mandasahāyastu sūryaścāṣṭamasaṃsthitaḥ /
ekonatriṃśake varṣe jāto yampuraṃ vrajet
atha २९ vā ३० varṣe mṛtyuḥ /
janmarandhrapayormadhye niśānāthe vyaye gurau /
saptaviṃśativarṣe vā triṃśadvayasi vā mṛtiḥ
atha ३२ varṣe maraṇam /
aṣṭamādhipatau kendre lagneśe balavarjite /
triṃśadvarṣamitāyuṣmān dvātriṃśadvatsare mṛtiḥ
kṣīṇe śaśāṅke yadi pāpayukte randhrādhipe kendragate'ṣṭame vā /
pāpānvite hīnabale vilagne dvātriṃśadabde nidhanaṃ prayāti
atha alpāyuryogāḥ /
ṣaṣṭhāṣṭame vyaye pāpe lagneśe durbale sati /
alpāyuranapatyo vā śubhadṛgyogavarjite
krūraṣaṣṭhyaṃśakae vā'pi randhreśe bhānuje'pi vā /
pāpānvite pāpakheṭe cālpamāyurvinirdiśet
vyayārthau pāpasaṃyuktau śubhadṛṣṭivivarjitau /
krūraṣaṣṭhyaṃśasaṃyuktau vā'lpamāyurviniridiśet
iti dvātriṃśadvatsarāntarbhūtabālāriṣṭayogāriṣṭasvalpāyurbhedāḥ samāptāḥ /
athaāriṣṭabhaṅgāḥ /
atyantasattve yadi lagnanāthe saumyānvite tādṛśadṛṣṭiyoge /
kendrasthite pāpadṛśā vihīne sadbhāgyayug jīvati dīrghamāyuḥ
atha candrakṛto'riṣṭabhaṅgaḥ /
candraḥ sanpūrṇagātrastu saumyakṣetrāṃśago'pi vā /
sarvāriṣṭanihantā syād viśeṣācchukravīkṣitaḥ
atha śubhagrahakṛto'riṣṭabhaṅgaḥ /
jīvabhārgavasaumyānāmekaḥ kendragato balī /
pāpakṛdyogahīnaścetsadyo'riṣṭasya bhaṅgakṛd
atha cadrakṛto'riṣṭabhaṅgaḥ /
svoccasthaḥ svagṛhe'thavāpi suhṛdāṃ varge ca saumyasya vā /
sampūrṇaḥ śubhavīkṣitaḥ śaśadharo varge svakīye'pi vā
śatrūṇāmavalokanādirahitaḥ pāpairayuktekṣito/
ariṣṭaṃ hanti udustaraṃ dinamaṇiḥ prāleyarāśiṃ yathā
pakṣe site bhavati janma yadi kṣapāyāṃ kṛṣṇe'thavā'hani śubhāśubhadṛṣṭamūrtiḥ /
taṃ candramā ripuvināśagto'pi nūnamāpatsu rakṣati piteva śiśuṃ prajātam
atha gurukṛto'riṣṭabhaṅgaḥ /
kendropago'tibalavān sphuradaṃśumalī svarlokarājasacivaḥ śamayedavaśyam /
eko bahuni duritāni udutarāṇi bhaktyā prayukta iva śūladhare praṇāmaḥ
atha lagneśakṛto'riṣṭabhaṅgaḥ /
lagneśe balayuktaścet trikoṇe vā catuṣṭaye /
ariṣṭayogajāto'pi bālo jīvati niścayaḥ
atha grahakṛto'riṣṭabhaṅgaḥ /
yasya janmani tuṅgasyāḥ svakṣetrasthānmāśritāḥ /
cirāyuṣaṃ śiśu jātaṃ kurvantyatra na saṃśayaḥ
atha rāhukṛto'riṣṭabhaṅgaḥ /
rāhustriṣaṣṭhalābhe lagnatsaumyairnirīkṣitaḥ sadyaḥ /
nāśyati sarvaduritaṃ mārut iva talasaṅgātam
ajavvṛṣakarkivilagne rakṣati rāhurnirantaraṃ bālam /
vṛthivīpatiḥ prasannaḥ kṛtāparādhaṃ yathā puruṣam
atha pumaścandrakṛto'riṣṭabhaṅgaḥ /
niśākaraḥ śobhanavargayuktaḥ śubhekṣitaḥ pūritadīptijālaḥ /
jānasya niḥśoṣamariṣṭamāśu nihanti yadvad garalaṃ garutmān
atha rāśīśakṛto'riṣṭabhaṅgaḥ /
candrādhiṣṭhatarāśīśe lagnsthe śubhavīkṣite /
bhṛguṇā vīkṣite candre svocce'riṣṭaṃ harettadā
atha lagneśakṛto'riṣṭabhaṅgaḥ /
lagnādhipo'tibalaśubhairadṛṣṭaḥ kendrasthitaḥ śubhakhagairavalokyamānaḥ /
mṛtyuṃvidhūya vidadhāti sa dīrghamāyuḥ sārdhaṃ guṇairbahubhirūrjitarājalakṣmyā
atha madhyamāyuḥpradatā jīvasya /
balahīne vilagneśe jīve kendratrikoṇage /
ṣaṣṭhāmavyaye pāpe madhyamāyurudāhṛtam
dvātriṃśadvatsarādupati saptatiparyantaṃ madhyamāyuryogaḥ /
atha pūrṇayuḥpradā yogāḥ /
catuṣṭaye śubhairyukte lagneśe śubhasaṃyute /
guruṇā dṛṣṭisaṃyoge pūrṇamāyurvinirdiśet
kendrānvite vilagneśe guruśukrasamanvite /
tāmyāṃ nirikṣite vā'pi pūrṇamāyurvinirdiśet
uccānvitairstribhiḥ kheṭairlagnarandhreśasaṃyutaiḥ /
randhre pāpavihīne ca dīrghamāyuvinirdiśet
randhresthitairstribhiḥ kheṭaiḥ svoccamitrasvavargagaiḥ /
lagneśe balasaṃyukte dīrghamāyuvinirdiśet
svoccasthitena kenāpi khecareṇa samanvitaḥ /
śanirvā randhranātho vā dīrghamāyuvinirdiśet
triṣaḍāyagatāḥ pāpāḥ śubhāḥ kendratrikoṇagāḥ /
lagneśe balasaṃyuktaḥ pūrṇamāyurvinirdiśet
ṣaṭsaptarndhrabhāveṣu ubheṣu sahiteṣu ca /
triṣaḍāyeṣu pāpeṣu dīrghamāyurvinirdiśet
riḥphaśatrugatāḥ pāpā lgneśe yadi kendragaḥ /
randhrasthānagatā pāpāḥ karmeśaḥ bahusammatam
randhre śasthagṛhādhīśo yasmin rāśau vyavasthitaḥ /
tadīśo lagnanāthaśca kendrago yadi tāddaśam
dvisvabhāvaṃ gate lagne tadīśe kendrage'pi vā /
svoccamūlatrikoṇe vā ciraṃ jīvati bhāgyavān
dvisvabhāvaṃ gate lagne lagneśāt kendragau yadi /
dvau pāpau yasya janane tasyāyurdīrghamādiśet
carāṃśakasthā ravimandabhaumāḥ sthirāṃśakasthau gurudānavejyau /
śeṣāśca yugmāṃśagatā yadi syustadā samudbhūtanaraḥ śatāyuḥ
atha pūrṇayuṣaḥ pramāṇam /
saptatyupariśatāntaṃ pūrṇamāyuḥ /
atha yogavideṣāt yugāntamāyuḥ /
mandāṃśakasthā ravijīvabhaumā dharmasthitāstannavabhāgasaṃsthāḥ /
balānvitā lagnagato himāṃśuryugāntamāyuḥ śriyamādadhāti
atha munitvaprado grahayogaḥ /
ekāṃśabhāgau gurusūryaputrau dharmasthitau vā yadi karmasaṃsthau /
arkodaye saumyanirīkṣyamāṇau munirbhavedatra bhavaścirāyuḥ
atha amitamāyuḥ /
guruśaśisahite kuliralagne śaśitanaye bhṛguje ca kendrayāte /
bhavaripuhajopagaiśca śeṣairamitamihāyuranukramamādvinā syāt
atha devasādṛśyapradā grahasthitiḥ /
trikoṇe pāpanirmukte kendre saumyavivarjite /
randhre pāpavihīne ca jātastvamarasannibhaḥ
śanyādibhaumaparyantaṃ lagnādau khecarāḥ sthitāḥ /
vaiśeṣikāṃśasaṃyuktā jātastvamarasannibhaḥ
atha śrasaṅkhyāyuḥprāptiḥ /
meṣāntyalagne sagurau bhṛgau vā niśākare gogṛhamadhyamāṃśe /
siṃhāsanāṃśe yadi vā dharāje jātastvasaṅkhyātamupaiti mantraiḥ
atha munisamatvam /
devalokāṃśake mande bhaume pārāvatāṃśake /
siṃhāsane gurau lagne jāto munisamo bhavet
atha yugāntamāyuḥ /
gopurāṃśe gurau kendre śukre pārāvatāṃśake /
trikoṇe karkaṭe lagne yugāntaṃ sa tu jīvati
atha brahmapadaprāptiḥ /
cāpāṃśe karkaṭe lagne tasmin devendrapūjite /
tricaturbhirgrahaiḥ kendre jāto brahmapadaṃ vrajet
lagne sevye bhṛgau kāme kanyāyāmuḍunāyake /
cāpe meṣāṃśake lagne jāto yāti paraṃ padam
atha āyuṣaḥ saptavidhatā /
bālāriṣṭaṃ yogasaṅjātamalpaṃ teṣāṃ bhaṅgānmadhyamaṃ dīrghamāyuḥ /
divyaṃ yogāmyāsamantrakriyādyairāyuḥ sapataitāni saṅkīrtitāni
iti śrīnavagrahakṛpayā vaidyanātharacite jātakapārijāte
bālāriṣṭādhyāyaḥ caturthaḥ
Original text: jātakapārijātaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0