Īśvarapratyabhijñāvimarśinī · Chapter 4

svātmaiva sarvajantūnāmeka eva maheśvaraḥ /
viśvarūpo'hamidamityakhaṇḍāmarśabṛṃhitaḥ //

tatra svasṛṣṭedaṃbhāge buddhyādi grāhakātmanā /
ahaṃkāraparāmarśapadam nītamanena tat //

sa svarūpāparijñānamayo'nekaḥ pumān mataḥ /
tatra sṛṣṭau kriyānandau bhogo duḥkhasukhātmakaḥ //

svāṅgarūpeṣu bhāveṣu patyurjñānaṃ kriyā ca yā /
māyātṛtīye te eva paśoḥ sattvaṃ rajastamaḥ //

bhedasthitaḥ śāktimataḥ śaktitvaṃ nāpadiśyate /
eṣāṃ guṇānāṃ karaṇakāryatvapariṇāminām //

sattānandaḥ kriyā patyustadabhāvo'pi sā paśoh /
dvayātmā tadrajo duḥkhaṃ śleṣi sattvatamomayam //

ye'pyasāmayikedantāparāmarśabhuvaḥ prabhoḥ /
te vimiśrā vibhinnāśca tathā citrāvabhāsinaḥ //

te tu bhinnāvabhāsārthāḥ prakalpyāḥ pratyagātmanaḥ /
tattadvibhinnasaṃjñābhiḥ smṛtyutprekṣādigocare //

tasyāsādhāraṇī sṛṣṭir īśasṛṣṭyupajīvinī /
saiṣāpyajñatayā satyaiveśaśāktyā tadātmanaḥ //

svaviśrāntyuparodhāyācalayā prāṇarūpayā /
vikalpakriyayā tattadvarṇavaicitryarūpayā //

sādhāraṇo'nyathā caiśaḥ sargaḥ spaṣṭāvabhāsanāt /
vikalpahānaikāgryāt krameṇeśvaratāpadam //

sarvo mamāyaṃ vibhava ityevaṃ parijānataḥ /
viśvātmano vikalpānāṃ prasare'pi maheśatā //

meyaṃ sādhāraṇaṃ muktaḥ svātmābhedena manyate /
maheśvaro yathā baddhaḥ punaratyantabhedavat //

sarvathā tvantarālīnānantatattvaughanirbharaḥ /
śivaḥ cidānandaghanaḥ paramākṣaravigrahaḥ //

evamātmānametasya samyagjñānakriye tathā /
jānanyathepsitānpaśyañjānāti ca karoti ca //

iti prakaṭito mayā sughaṭa eṣa mārgo navo mahāgurubhirucyatesma śivadṛṣṭiśāstre yathā /
tadatra nidadhatpadaṃ bhuvanakartṛtāmātmano vibhāvya śivatāmayīmaniśamāviśansiddhyati //

taistairapyupayācitairupanatastanvyāḥ sthito'pyantike kānto lokasamāna evamaparijñāto na rantuṃ yathā /
lokasyaiṣa tathānavekṣitaguṇaḥ svātmāpi viśveśvaro naivālaṃ nijavaibhavāya tadiyaṃ tatpratyabhijñoditā //

janasyāyatnasiddhyarthamudayākarasūnunā /
īśvarapratyabhijñeyamutpalenopapāditā //