Language

ENहिગુ
Scripture Library

Īśvarapratyabhijñākārikā with Vṛtti · Chapter 2.3

2.3.1

idam etādṛgityevaṃ yad vaśād vyavatiṣṭhate
vastu pramāṇaṃ tat so 'pi svābhāso 'bhinavodayaḥ //

2.3.2

so 'ntas tathāvimarśātmā deśakālādyabhedini
ekābhidhānaviṣaye mitir vastuny abādhitā //

2.3.3

yathāruci yathārthitvaṃ yathāvyutpatti bhidyate
ābhāso 'py artha ekasminn anusaṃdhānasādhite //

2.3.4

dīrghavṛttordhvapuruṣa dhūmacāndanatādibhiḥ
yathābhāsā vibhidyante deśakālāvibhedinaḥ //

2.3.5

tathaiva sadghaṭadravya kāñcanojjvalatādayaḥ
ābhāsabhedā bhinnārtha kāriṇas te padaṃ dhvaneḥ //

2.3.6

ābhāsabhedād vastūnāṃ niyatārthakriyā punaḥ
sāmānādhikaraṇyena pratibhāsād abhedinām //

2.3.7

pṛthagdīpaprakāśānāṃ srotasāṃ sāgare yathā
aviruddhāvabhāsānām ekakāryā tathaikyadhīḥ //

2.3.8

tatrāviśiṣṭe vahnyādau kāryakāraṇatoṣṇatā
tattacchabdārthatādyātmā pramāṇād ekato mataḥ //

2.3.9

sā tu deśādikādhyakṣa -ntarabhinne svalakṣaṇe
tātkālikī pravṛttiḥ syād arthino 'py anumānataḥ //

2.3.10

dūrāntikatayārthānāṃ parokṣādhyakṣatātmanā
bāhyāntaratayā doṣair vyañjakasyānyathāpi vā //

2.3.11

bhinnāvabhāsacchāyānām api mukhyāvabhāsataḥ
ekapratyavamarśākhyād ekatvam anivāritam //

2.3.12

arthakriyāpi sahajā nārthānām īśvarecchayā
niyatā sā hi tenāsyā nākriyāto 'nyatā bhavet //

2.3.13

rajataikavimarśe 'pi śuktau na rajatasthitiḥ
upādhideśāsaṃvādād dvicandre 'pi nabho 'nyathā //

2.3.14

guṇaiḥ śabdādibhir bhedo jātyādibhir abhinnatā
bhāvānām ittham ekatra pramātary upapadyate //

2.3.15

viśvavaicitryacitrasya samabhittitalopame
viruddhābhāvasaṃsparśe paramārthasatīśvare //

2.3.16

pramātari purāṇe tu sarvadā bhātavigrahe
kiṃ pramāṇaṃ navābhāsaḥ sarvapramitibhāgini //

2.3.17

apravartitapūrvo 'tra kevalaṃ mūḍhatāvaśāt
śaktiprakāśeneśādi vyavahāraḥ pravartyate //

Original text: Īśvarapratyabhijñākārikā with Vṛtti · Edition: Madhusudan Kaul Shastri, Srinagar 1921. (Kashmir Series of Texts and Studies ; 34); Revised according to the edition by Raffaele Torella, Roma 1994 (Serie Orientale Roma ; 71) · Data entry Somadeva Vasudeva · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc