Harivamsa · Chapter 31

praśnabhāro mahāṃs tāta tvayoktaḥ śārṅgadhanvani
yathāśakti tu vakṣyāmi śrūyatāṃ vaiṣṇavaṃ yaśaḥ //

viṣṇoḥ prabhāvaśravaṇe diṣṭyā te matir utthitā
hanta viṣṇoḥ samastās tvaṃ śṛṇu divyāḥ pravṛttayaḥ //

sahasrāsyaṃ sahasrākṣaṃ sahasracaraṇaṃ ca yam
sahasraśirasaṃ devaṃ sahasrakaram avyayam //

sahasrajihvaṃ bhāsvantaṃ sahasramukuṭaṃ prabhum
sahasradaṃ sahasrādiṃ sahasrabhujam avyayam //

savanaṃ havanaṃ caiva havyaṃ hotāram eva ca
pātrāṇi ca pavitrāṇi vediṃ dīkṣāṃ caruṃ sruvam //

sruksomaśūrpam upabhṛt prokṣaṇīṃ dakṣiṇāyanam
adhvaryuṃ sāmagaṃ vipraṃ sadasyaṃ sadanaṃ savam //

yūpaṃ samitsruvaṃ darvīṃ camasolūkhalāni ca
prāgvaṃśaṃ yajñabhūmiṃ ca hotāraṃ cayanaṃ ca yat //

hrasvāny atipramāṇāni sthāvarāṇi carāṇi ca
prāyaścittāni cārghyaṃ ca sthaṇḍilāni kuśāṃs tathā //

mantraṃ yajñavahaṃ vahniṃ bhāgaṃ bhāgavahaṃ ca yat
agrebhujaṃ somabhujaṃ hutārciṣam udāyudham
āhur vedavido viprā yaṃ yajñaṃ śāśvataṃ vibhum //

tasya viṣṇoḥ sureśasya śrīvatsāṅkasya dhīmataḥ
prādurbhāvasahasrāṇi samatītāny anekaśaḥ
sarvayajñamukhaṃ devaṃ sarvayajñapravartinam |
bhūyaś caiva bhaviṣyantīty evam āha pitāmahaḥ //

yat pṛcchasi mahārāja divyāṃ puṇyāṃ kathāṃ śubhām
kimarthaṃ bhagavān viṣṇur vasudevakule 'bhavat //

tat te 'haṃ saṃpravakṣyāmi śṛṇu sarvam aśeṣataḥ
vāsudevasya māhātmyaṃ caritaṃ ca mahādyuteḥ //

hitārthaṃ suramartyānāṃ lokānāṃ prabhavāya ca
bahuśaḥ sarvabhūtātmā prādurbhavati kāryataḥ
prādurbhāvāṃś ca vakṣyāmi puṇyān devaguṇair yutān //

suptvā yugasahasraṃ sa prādurbhavati kāryavān
pūrṇe yugasahasre tu devadevo jagatpatiḥ //

brahmā ca kapilaś caiva parameṣṭhī tathaiva ca
devāḥ saptarṣayaś caiva tryambakaś ca mahāyaśāḥ //

sanatkumāraś ca mahānubhāvo manur mahātmā bhagavān prajākaraḥ
purāṇadevo 'tha purāṇi cakre pradīptavaiśvānaratulyatejāḥ //

yena cārṇavamadhyasthau naṣṭe sthāvarajaṃgame
naṣṭe devāsuranare pranaṣṭoragarākṣase //

yoddhukāmau sudurdharṣau dānavau madhukaiṭabhau
hatau prabhavatā tena tayor dattvāmitaṃ varam //

purā kamalanābhasya svapataḥ sāgarāmbhasi
puṣkare yatra saṃbhūtā devāḥ sarṣigaṇāḥ purā //

eṣa pauṣkarako nāma prādurbhāvaḥ prakīrtitaḥ
purāṇaṃ kathyate yatra vedaśrutisamāhitam //

vārāhas tu śrutisukhaḥ prādurbhāvo mahātmanaḥ
yatra viṣṇuḥ suraśreṣṭho vārāhaṃ rūpam āsthitaḥ //

vedapādo yūpadaṃṣṭraḥ kratudantaś citīmukhaḥ
agnijihvo darbhalomā brahmaśīrṣo mahātapāḥ //

ahorātrekṣaṇo divyo vedāṅgaśrutibhūṣaṇaḥ
ājyanāsaḥ sruvas tuṇḍaḥ sāmaghoṣasvano mahān //

dharmasatyamayaḥ śrīmān kramavikramasatkṛtaḥ
prāyaścittanakho dhīraḥ paśujānur mahāvṛṣaḥ //

udgātrāntro homaliṅgaḥ phalabījamahauṣadhiḥ
vāyvantarātmā mantrasphig vikṛtaḥ somaśoṇitaḥ //

vediskandho havirgandho havyakavyātivegavān
prāgvaṃśakāyo dyutimān nānādīkṣābhir ācitaḥ //

dakṣiṇāhṛdayo yogī mahāsatramayo mahān
upākarmeṣṭharucakaḥ pravargyāvartabhūṣaṇaḥ
nānāchandogatipatho guhyopaniṣadāsanaḥ |
chāyāpatnīsahāyo vai maṇiśṛṅga ivocchritaḥ //

mahīṃ sāgaraparyantāṃ saśailavanakānanām
ekārṇavajale bhraṣṭām ekārṇavagatiḥ prabhuḥ //

daṃṣṭrayā yaḥ samuddhṛtya lokānāṃ hitakāmyayā
sahasraśīrṣo devādiś cakāra jagatīṃ punaḥ //

evaṃ yajñavarāheṇa bhūtvā bhūtahitārthinā
uddhṛtā pṛthivī devī sāgarāmbudharā purā //

vārāha eṣa kathito nārasiṃham ataḥ śṛṇu
yatra bhūtvā mṛgendreṇa hiraṇyakaśipur hataḥ //

purā kṛtayuge rājan surārir baladarpitaḥ
daityānām ādipuruṣaś cakāra tapa uttamam //

daśa varśasahasrāṇi śatāni daśa pañca ca
jalopavāsas tasyāsīt sthānamaunadṛḍhavrataḥ //

tataḥ śamadamābhyāṃ ca brahmacaryeṇa cānagha
brahmā prītamanās tasya tapasā niyamena ca //

taṃ vai svayaṃbhūr bhagavān svayam āgamya bhūpate
vimānenārkavarṇena haṃsayuktena bhāsvatā //

ādityair vasubhiḥ sādhyair marudbhir daivataiḥ saha
rudrair viśvasahāyaiś ca yakṣarākṣasakiṃnaraiḥ //

diśābhir vidiśābhiś ca nadībhiḥ sāgarais tathā
nakṣatraiś ca muhūrtaiś ca khecaraiś ca mahāgrahaiḥ //

devarṣibhis tapovṛddhaiḥ siddhaiḥ saptarṣibhis tathā
rājarṣibhiḥ puṇyatamair gandharvair apsarogaṇaiḥ //

carācaraguruḥ śrīmān vṛtaḥ sarvaiḥ surais tathā
brahmā brahmavidāṃ śreṣṭho daityaṃ vacanam abravīt //

prīto 'smi tava bhaktasya tapasānena suvrata
varaṃ varaya bhadraṃ te yatheṣṭaṃ kāmam āpnuhi //

na devāsuragandharvā na yakṣoragarākṣsāḥ
na mānuṣāḥ piśācā vā hanyur māṃ devasattama //

ṛṣayo vā na māṃ śāpaiḥ kruddhā lokapitāmaha
śapeyus tapasā yuktā varam etaṃ vṛṇomy aham //

na śastreṇa na cāstreṇa giriṇā pādapena vā
na śuṣkeṇa na cārdreṇa syān na cānyena me vadhaḥ //

bhaveyam aham evārkaḥ somo vāyur hutāśanaḥ
salilaṃ cāntarikṣaṃ ca nakṣatrāṇi diśo daśa //

ahaṃ krodhaś ca kāmaś ca varuṇo vāsavo yamaḥ
dhanadaś ca dhanādhyakṣo yakṣaḥ kiṃpuruṣādhipaḥ //

ete divyā varās tāta mayā dattās tavādbhutāḥ
sarvān kāmān imāṃs tāta prāpsyasi tvaṃ na saṃśayaḥ //

evam uktvā tu bhagavāñ jagāmākāśam eva ha
vairājaṃ brahmasadanaṃ brahmarṣigaṇasevitam //

tato devāś ca nāgāś ca gandharvā munayas tathā
varapradānaṃ śrutvaiva pitāmaham upasthitāḥ //

varadānena bhagavan vadhiṣyati sa no 'suraḥ
tat prasīdasva bhagavan vadho 'sya pravicintyatām //

bhagavān sarvabhūtānāṃ svayaṃbhūr ādikṛd vibhuḥ
sraṣṭā ca havyakavyānām avyaktaḥ prakṛtir dhruvaḥ //

tato lokahitaṃ vākyaṃ śrutvā devaḥ prajāpatiḥ
provāca bhagavān vākyaṃ sarvān devagaṇāṃs tadā //

avaśyaṃ tridaśās tena prāptavyaṃ tapasaḥ phalam
tapaso 'nte 'sya bhagavān vadhaṃ viṣṇuḥ kariṣyati //

etac chrutvā surāḥ sarve vākyaṃ paṅkajajanmanaḥ
svāni sthānāni divyāni jagmus te vai mudā yutāḥ //

labdhamātre vare cāpi sarvāḥ so 'bādhata prajāḥ
hiraṇyakaśipur daityo varadānena darpitaḥ //

āśrameṣu mahābhāgān munīn vai saṃśitavratān
satyadharmaratān dāntān purā dharṣitavāṃs tu saḥ //

devāṃs tribhuvanasthāṃś ca parājitya mahāsuraḥ
trailokyaṃ vaśam ānīya svarge vasati dānavaḥ //

yadā varamadonmatto nyavasad dānavo bhuvi
yajñiyān akarod daityān ayajñīyāś ca devatāḥ //

ādityāś ca tataḥ sādhyā viśve 'tha vasavas tathā
maruto 'psarasaś caiva gandharvā brahmaviddvijāḥ |
ṛṣināgāḥ suparṇāś ca ye cānye 'py evamādayaḥ |
śaraṇyaṃ śaraṇaṃ viṣṇum upatasthur mahābalam //

devaṃ brahmamayaṃ yajñaṃ brahmadevaṃ sanātanam
bhūtabhavyabhaviṣyasya prabhuṃ lokanamaskṛtam
nārāyaṇaṃ vibhuḥ devāḥ śaraṇyaṃ śaraṇyaṃ gatāḥ //

trāyasva no 'dya deveśa hiraṇyakaśipor vadhāt
tvaṃ hi na paramo devas tvaṃ hi na paramo guruḥ
tvaṃ hi naḥ paramo dhātā brahmādīnāṃ surottama //

utphullāmbujapatrākṣa śatrupakṣabhayāvaha
kṣayāya ditivaṃśasya śaraṇaṃ tvaṃ bhavasva naḥ //

bhayaṃ tyajadhvam amarā abhayaṃ vo dadāmy aham
tathaiva tridivaṃ devāḥ pratipadyata māciram //

eṣo 'haṃ sagaṇaṃ daityaṃ varadānena darpitam
avadhyam amarendrāṇāṃ dānavendraṃ nihanmi tam //

evam uktvā sa bhagavān visṛjya tridaśeśvarān
hiraṇyakaśipo rājann ājagāma hariḥ sabhām //

narasya kṛtvārdhatanuṃ siṃhasyārdhatanuṃ tathā
nārasiṃhena vapuṣā pāṇiṃ saṃspṛśya pāṇinā //

jīmūtaghanasaṃkāśo jīmūtaghananisvanaḥ
jīmūtaghanadīptaujā jīmūta iva vegavān //

daityaṃ so 'tibalaṃ dṛptaṃ dṛptaśārdūlavikramam
dṛptair daityagaṇair guptaṃ hatavān ekapāṇinā //

nṛsiṃha eṣa kathito bhūyo 'yaṃ vāmano 'paraḥ
yatra vāmanam āśritya rūpaṃ daityavināśanam //

baler balavato yajñe balinā viṣṇunā purā
vikramais tribhir akṣobhyāḥ kṣobhitās te mahāsurāḥ //

vipracittiḥ śibiḥ śaṅkur ayaḥśaṅkus tathaiva ca
ayaḥśirā aśvaśirā hayagrīvaś ca vīryavān
vegavān ketumān ugraḥ sogravyagro mahāsuraḥ //

puṣkaraḥ puṣkalaś caiva sāśvo 'śvapatir eva ca
prahrādo 'śvaśirāḥ kumbhaḥ saṃhrādo gaganapriyaḥ //

anuhrādo hariharau varāhaḥ saṃharo rujaḥ
vepanaś ca mahārathaḥ |
bṛhatkīrtir mahājihvaḥ |
śarabhaḥ śalabhaś caiva kupanaḥ kopanaḥ krathaḥ //

bṛhatkīrtir mahājihvaḥ śaṅkukarṇo mahāsvanaḥ
dīrghajihvo 'rkanayano mṛdupādo mṛdupriyaḥ //

vāyur gaviṣṭho namuciḥ śambaro vikṣaro mahān
candrahantā krodhahantā krodhavardhana eva ca //

kālakaḥ kālakeyaś ca vṛtraḥ krodho virocanaḥ
gariṣṭhaś ca variṣṭhaś ca pralambanarakāv ubhau //

indratāpanavātāpī ketumān baladarpitaḥ
asilomā pulomā ca bāṣkalaḥ pramado madaḥ //

khasṛmaḥ kālavadanaḥ karālaḥ keśir eva ca
ekākṣaś candrahā rāhuḥ saṃhrādaḥ sṛmaraḥ svanaḥ //

śataghnīcakrahastāś ca tathā parighapāṇayaḥ
aśmayantrāyudhopetā bhiṇḍipālāyudhās tathā //

śūlolūkhalahastāś ca paraśvadhadharās tathā
pāśamudgarahastā vai tathā laguḍapāṇayaḥ //

mahāśilāpraharaṇāḥ śūlahastāś ca dānavāḥ
nānāpraharaṇā ghorā nānāveṣā mahājavāḥ //

kūrmakukkuṭavaktrāś ca śaśolūkamukhās tathā
kharoṣṭravadanāś caiva varāhavadanās tathā //

bhīmā makaravaktrāś ca kroṣṭuvaktrāś ca dānavāḥ
ākhudarduravaktrāś ca ghorā vṛkamukhās tathā //

mārjāraśaśavaktrāś ca mahāvaktrās tathāpare
nakrameṣānanāḥ śūrā gojāvimahiṣānanāḥ //

godhāśalyakavaktrāś ca krauñcavaktrās tathāpare
garuḍānanāḥ khaḍgamukhā mayūravadanās tathā //

gajendracarmavasanās tathā kṛṣṇājināmbarāḥ
cīrasaṃvṛtagātrāś ca tathā valkalavāsasaḥ //

uṣṇīṣiṇo mukuṭinas tathā kuṇḍalino 'surāḥ
kirīṭino lambaśikhāḥ kambugrīvāḥ suvarcasaḥ
nānāveṣadharā daityā nānāmālyānulepanāḥ //

svāny āyudhāni saṃgṛhya pradīptānīva tejasā
kramamāṇaṃ hṛṣīkeśam upāvartanta sarvaśaḥ //

pramathya sarvāndaiteyān pādahastatalais tataḥ
rūpaṃ kṛtvā mahābhīṃaṃ jahārāśu sa medinīm //

tasya vikramato bhūmiṃ candrādityau stanāntare
nabhaḥ prakramamāṇasya nābhyāṃ kila samāsthitau //

paramākramamāṇasya jānubhyāṃ tau vyavasthitau
viṣṇor amitavīryasya vadanty evaṃ dvijātayaḥ //

hṛtvā sa medinīṃ kṛtsnāṃ hatvā cāsurapuṃgavān
dadau śakrāya vasudhāṃ viṣṇur balavatāṃ varaḥ //

eṣa te vāmano nāma prādurbhāvo mahātmanaḥ
vedavidbhir dvijair etat kathyate vaiṣṇavaṃ yaśaḥ //

bhūyo bhūtātmano viṣṇoḥ prādurbhāvo mahātmanaḥ
dattātreya iti khyātaḥ kṣamayā parayā yutaḥ //

tena naṣṭeṣu deveṣu prakriyāsu makheṣu ca
cāturvarṇye ca saṃkīrṇe dharme śithilatāṃ gate //

abhivardhati cādharme satye naṣṭe 'nṛte sthite
prajāsu śīryamāṇāsu dharme cākulatāṃ gate //

sayajñāḥ sakriyā vedāḥ pratyānītā hi tena vai
cāturvarṇyam asaṃkīrṇaṃ kṛtaṃ tena mahātmanā //

tena hehayarājasya kārtavīryasya dhīmataḥ
varadena varo datto dattātreyeṇa dhīmatā //

etad bāhudvayaṃ yat te tat te mama kṛte nṛpa
śatāni daśa bāhūnāṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ //

pālayiṣyasi kṛtsnāṃ ca vasudhāṃ vasudheśvara
durnirīkṣyo 'rivṛndānāṃ yuddhasthaś ca bhaviṣyasi //

eṣa te vaiṣṇavaḥ śrīmān prādurbhāvo 'dbhutaḥ śubhaḥ
kathito vai mahārāja yathāśrutam ariṃdama |
bhūyaś ca jāmadagnyo 'yaṃ prādurbhāvo mahātmanaḥ //

yatra bāhusahasreṇa vismitaṃ durjayaṃ raṇe
rāmo 'rjunam anīkasthaṃ jaghāna nṛpatiṃ prabhuḥ //

rathasthaṃ pārthivaṃ rāmaḥ pātayitvārjunaṃ bhuvi
dharṣayitvā yathākāmaṃ krośamānaṃ ca meghavat //

kṛtsnaṃ bāhusahasraṃ ca ciccheda bhṛgunandanaḥ
paraśvadhena dīptena jñātibhiḥ sahitasya vai //

kīrṇā kṣatriyakoṭībhir merumandarabhūṣaṇā
triḥsaptakṛtvaḥ pṛthivī tena niḥkṣatriyā kṛtā //

kṛtvā niḥkṣatriyāṃ caiva bhārgavaḥ sumahātapāḥ
sarvapāpavināśāya vājimedhena ceṣṭavān //

tasmin yajñe mahādāne dakṣiṇāṃ bhṛgunandanaḥ
mārīcāya dadau prītaḥ kaśyapāya vasuṃdharām //

vāruṇāṃs turagāñ śubhrān rathaṃ ca rathināṃ varaḥ
hiraṇyam akṣayaṃ dhenūr gajendrāṃś ca mahāmatiḥ
dadau tasmin mahāyajñe vājimedhe mahāyaśāḥ //

adyāpi ca hitārthāya lokānāṃ bhṛgunandanaḥ
caramāṇas tapo dīptaṃ jāmadagnyaḥ punaḥ punaḥ
tiṣṭhate devavac chrīmān mahendre parvatottame //

eṣa viṣṇoḥ sureśasya śāśvatasyāvyayasya ca
jāmadagnya iti khyātaḥ prādurbhāvo mahātmanaḥ //

caturviṃśe yuge cāpi viśvāmitrapuraḥsaraḥ
jajñe daśarathasyātha putraḥ padmāyatekṣaṇaḥ //

kṛtvātmānaṃ mahābāhuś caturdhā prabhur īśvaraḥ
loke rāma iti khyātas tejasā bhāskaropamaḥ //

prasādanārthaṃ lokasya rakṣasāṃ nigrahāya ca
dharmasya ca vivṛddhyarthaṃ jajñe tatra mahāyaśāḥ
tam apy āhur manuṣyendraṃ sarvabhūtapates tanum //

tasmai dattāni cāstrāṇi viśvāmitreṇa dhīmatā
vadhārthaṃ devaśatrūṇāṃ durdharāṇi surair api //

yajñavighnakarau yena munīnāṃ bhāvitātmanām
mārīcaś ca subāhuś ca balena balināṃ varau
nihatau ca nirāśau ca kṛtau tena mahātmanā //

vartamāne makhe yena janakasya mahātmanaḥ
bhagnaṃ māheśvaraṃ cāpaṃ krīḍatā līlayā purā //

yaḥ samāḥ sarvadharmajñaś caturdaśa vane 'vasat
lakṣmaṇānucaro rāmaḥ sarvabhūtahite rataḥ //

rūpiṇī yasya pārśvasthā sīteti prathitā janaiḥ
pūrvocitatvādyā lakṣmīr bhartāram anugacchati //

caturdaśa vane taptvā tapo varṣāṇi rāghavaḥ
janasthāne vasan kāryaṃ tridaśānāṃ cakāra saḥ //

sītāyāḥ padam anvicchan nijaghāna mahāmanāḥ
virādhaṃ ca kabandhaṃ ca rākṣasau bhīmavikramau
jaghāna puruṣavyāghrau gandharvau śāpavikṣatau //

hutāśanārkāṃśutaḍitprakāśaiḥ prataptajāmbūnadacitrapuṅkhaiḥ
surendravajrāśanitulyasāraiḥ śaraiḥ śarīreṣu viyojitau balāt //

sugrīvasya kṛte yena vānarendro mahābalaḥ
vālī vinihataḥ saṃkhye sugrīvaś cābhiṣecitaḥ //

devāsuragaṇānāṃ hi yakṣarākṣasapakṣiṇām
yatrāvadhyaṃ rākṣasendraṃ rāvaṇaṃ yudhi durjayam //

guptaṃ rākṣasakoṭībhir nīlāñjanacayopamam
trailokyarāvaṇaṃ krūraṃ rākṣasaṃ rākṣaseśvaram //

durjaraṃ durdharaṃ dṛptaṃ śārdūlasamavikramam
durnirīkṣyaṃ suragaṇair varadānena darpitam //

jaghāna sacivaiḥ sārdhaṃ sasainyaṃ rāvaṇaṃ yudhi
mahābhraghanasaṃkāśaṃ mahākāyaṃ mahābalam //

tam āgaskāriṇaṃ krūraṃ paulastyaṃ puruṣarṣabhaḥ
sabhrātṛputrasacivaṃ sasainyaṃ krūraniścayam |
rāvaṇaṃ nijaghānāśu rāmo bhūtapatiḥ purā //

madhoś ca tanayo dṛpto lavaṇo nāma dānavaḥ
hato madhuvane bhīmo varadatto mahāsuraḥ
samare yuddhaśauṇḍena tathānye cāpi rākṣasāḥ //

etāni kṛtvā karmāṇi rāmo dharmabhṛtāṃ varaḥ
daśāśvamedhāñ jārūthyān ājahāra nirargalān //

nāśrūyantāśubhā vāco nākulaṃ māruto vavau
na vittaharaṇaṃ cāsīd rāme rājyaṃ praśāsati //

paryadevan na vidhavā nānarthaś cābhavat tadā
sarvam āsīj jagaddāntaṃ rāme rājyaṃ praśāsati //

na prāṇināṃ bhayaṃ cāsīj jalānalavighātajam
na ca sma vṛddhā bālānāṃ pretakāryāṇi kurvate //

brahma paryaccarat kṣatraṃ viśaḥ kṣatram anuvratāḥ
śūdrāś caiva hi varṇāṃs trīñ śuśrūṣanty anahaṃkṛtāḥ //

nāryo nātyacaran bhartṝn bhāryāṃ nātyacarat patiḥ
sarvam āsīj jagaddāntaṃ nirdasyur abhavan mahī
rāma eko 'bhavad bhartā rāmaḥ pālayitābhavat //

āsan varṣasahasrāṇi tathā putrasahasriṇaḥ
arogāḥ prāṇinaś cāsan rāme rājyaṃ praśāsati //

devatānām ṛṣīṇāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca sarvaśaḥ
pṛthivyāṃ sahavāso 'bhūd rāme rājyaṃ praśāsati //

gāthā apy atra gāyanti ye purāṇavido janāḥ
rāme nibaddhās tattvārthā māhātmyaṃ tasya dhīmataḥ //

śyāmo yuvā lohitākṣo dīptāsyo mitabhāṣitā
ājānabāhuḥ sumukhaḥ siṃhaskandho mahābhujaḥ //

daśa varṣasahasrāṇi daśa varṣaśatāni ca
ayodhyādhipatir bhūtvā rāmo rājyam akārayat //

ṛksāmayajuṣāṃ ghoṣo jyāghoṣaś ca mahātmanaḥ
avyucchinno 'bhavad rāṣṭre dīyatāṃ bhujyatām iti //

sattvavān guṇasaṃpanno dīpyamānaḥ svatejasā
ati sūryaṃ ca candraṃ ca rāmo dāśarathir babhau //

īje kratuśataiḥ puṇyaiḥ samāptavaradākṣiṇaiḥ
hitvāyodhyāṃ divaṃ yāto rāghavo 'saumahābalaḥ //

evam eṣa mahābāhūr ikṣvākukulanandanaḥ
rāvaṇaṃ sagaṇaṃ hatvā divam ācakrame prabhuḥ //

aparaḥ keśavasyāyaṃ prādurbhāvo mahātmanaḥ
vikhyāto māthure kalpe sarvalokahitāya vai //

yatra sālvaṃ ca kaṃsaṃ ca maindaṃ dvividam eva ca
ariṣṭaṃ vṛṣabhaṃ keśiṃ pūtanāṃ daityadārikām //

nāgaṃ kuvalayāpīḍaṃ cāṇūraṃ muṣṭikaṃ tathā
daityān mānuṣadehasthān sūdayām āsa vīryavān //

chinnaṃ bāhusahasraṃ ca bāṇasyādbhutakarmaṇaḥ
narakaś ca hataḥ saṃkhye yavanaś ca mahābalaḥ //

hṛtāni ca mahīpānāṃ sarvaratnāni tejasā
durācārāś ca nihatāḥ pārthivā ye mahītale //

ete lokahitārthāya prādurbhāvā mahātmanaḥ
atītāḥ kathitā rājan kathyante cāpy anāgatāḥ |
kalkī viṣṇuyaśā nāma bhūyaś cotpatsyate prabhuḥ //

ete cānye ca bahavo divyā devaguṇair yutāḥ
prādurbhāvāḥ purāṇeṣu gīyante brahmavādibhiḥ //

yatra devā vimuhyanti prādurbhāvānukīrtane
purāṇaṃ vartate yatra vedaśrutisamāhitam //

etaduddeśamātreṇa prādurbhāvānukīrtanam
kīrtitaṃ kīrtanīyasya sarvalokaguroḥ prabhoḥ //

prīyante pitaras tasya prādurbhāvānukīrtanāt
viṣṇor amitavīryasya yaḥ śṛṇoti kṛtāñjaliḥ //

etās tu yogeśvarayogamāyāḥ śrutvā naro mucyati sarvapāpaiḥ
ṛddhiṃ samṛddhiṃ vipulāṃś ca bhogān prāpnoti śīghraṃ bhagavatprasādāt //