Garuda Purana · Chapter 3.5

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe kṛṣṇa garuḍasaṃvāde tṛtīyāṃśe brahmakāṇḍe guṇavaiṣamyabhedabrahmadehasvarūpaguṇasāmyanirūpaṇaṃ nāma caturtho 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 5
etādṛśe mahattattve lakṣmyā saha hariḥ svayam /
praviveśa mahābhāga kṣobhayāmāsa vai hariḥ

ahantattvamabhūttasmājjñānadravyakriyātmakam /
ahaṅkārasamutpattāvekāṃśastamasi smṛtaḥ

taddaśāṃśādhikarajastaddaśāṃśādhikaṃ prabho /
sattvamityucyate sadbhirhyetadātmā tvahaṃ smṛtam

ahantattvābhimānī tu ādau śeṣo babhūvaha /
sahasrābdācca paścāttau jātau khagaharau dvija

ahantattve khaga hyeṣu praviṣṭo hariravyayaḥ /
kṣobhayāmāsa bhagavāllaṅkṣmyā saha hariḥ svayam

vaikārikastāmasaśca taijasaścetyahaṃ tridhā /
tridhā babhūva rudropi yatasteṣāṃ niyāmakaḥ

vaikārikasthito rudro vaikārika iti smṛtaḥ /
tāmase tu sthito rudrastāmaso hyabhidhīyate

taijase tu sthito rudro loke vai taijasaḥ smṛtaḥ /
taijase tu hyahantattve lakṣmyā saha hariḥ svayam

viśitvā kṣobhayāmāsa tadāsau daśadhā tvabhūt /
śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca

vākpāṇipādaṃ pāyuśca upastheti daśa smṛtāḥ /
vaikārike hyahantattve praviśya kṣobhayaddhariḥ

mahattattvādimā adāvindriyāṇāṃ ca devatāḥ /
ekādaśavidhā āsankrameṇa tu khageśvara

manobhimāni nī hyādau vāruṇī tvabhavattadā /
anantaraṃ ca sauparṇī gaurojāpi tathaiva ca

śeṣādanantarāstāsāṃ daśavarṣādanaṃram /
utpattiriti vijñeyaṃ krameṇa tu khageśvara

manobhimānināvanyāvindrakāmau prajajñatuḥ /
tārkṣya hyanantarau jñeyau muktau saṃsāra eva ca

tatastvagātmā hyabhavatsohaṃ kārika īritaḥ /
tataḥ pāṇyātmakāścaiva jajñire pakṣisattama

śacī ratiścāniruddhastathā svāyaṃbhuvo manuḥ /
bṛhaspatistathā dakṣa ete pāṇyātmakāḥ smṛtāḥ

dakṣasyānantaraṃ jajñe pravāho nāma cāṇḍaja /
sa evoktaścātiṃvāho yāpayatyātmacoditaḥ

hastādanantaraṃ jñeyo na tu śacyādivatsmṛtaḥ /
tatobhavanmahābhāga cakṣuridriyamātmanaḥ

svāyaṃbhuvamanorbhāryā śatarūpā yamastathā /
candrasūryau tu cattvāraścakṣurindriyamāninaḥ

candraḥ śrotrābhimānīti tathā jñeyaḥ khageśvara /
jihvendriyātmā varuṇaḥ sūryasyānantarobhavat

vāgindriyābhimāninyo hyabhavanvaruṇādanu /
dakṣapatnī prasūtiśca bhṛguragnistarthava ca

tatra vaite mahātmāno vāgindriyaniyāmakāḥ /
ye kravyādādayaścoktāstenantattvaniyāmakāḥ

sāmyatvācca tathaivoktirna tu tattvābhimānitaḥ /
upasthamānino vīndra babhūvustadanantaram

viśvāmitro vasiṣṭotrirmarīciḥ pulahaḥ kratuḥ /
pulastyoṅgirasaścaiva tathā vaivasvato manuḥ

manvādayonantasaṃkhyā upasthātmāna īritāḥ /
pāyośca mānino vīndra jajñire tadanantaram

sūryeṣu dvādaśasveko mitrastārā guroḥ priyā /
koṇādhipo nirṛtiśca pravahapriyā

cattvāra ete pakṣīndra vāyutattvābhimāninaḥ /
ghrāṇābhimāninaḥ sarve jajñire dvijasattama

viṣvavaseno vāyuputrau hyaśvinau gaṇapastathā /
vittapaḥ sapta vasava ukto hyāgnistathāṣṭamaḥ

satyānāṃ śṛṇu nāmāni droṇaḥ prāṇo dhruvastathā /
arke doṣastathā vaskaḥ saptamastu vibhāvasuḥ

daśarudrāstathā jñeyā mūlarudro bhavaḥ smṛtaḥ /
daśa rudrasya nāmāni śṛṇuṣva dvijasattama

raivanteyastathā bhīmo vāmadevo vṛṣākapiḥ /
ajaikapādahirvudhnyo bahurūpo mahāniti

daśa rudrā iti proktāḥ ṣaḍādityāñchṛṇu dvija /
urukramastathā śakro vivasvānvaruṇastathā

parjanyotibāhureta uktāḥ pūrvaṃ dvijottama /
parjanyavyatiriktāstu pañcaivoktā na saṃśayaḥ

gaṅgāsamastu parjanya iti coktaḥ khageśvara /
savitā hyaryamā dhātā pūṣā tvaṣṭā tathā bhagaḥ

catvāriṃśattathā sapta mahataḥ parikīrtitāḥ /
dvāvuktāviti vijñeyo pravahotivahastathā

tathā daśavidhā jñeyā viśvedevāḥ khageśvara /
śṛṇu nāmāni teṣāṃ tu purūravārdravasaṃjñakau

dhūrilocanasaṃjñau dvau kratudakṣetisaṃjñakau /
dvau satyavasusaṃjñau ca kāmakālakasaṃjñakau

evaṃ daśavidhā jñeyā viśvedevāḥ prakīrtitāḥ /
tathā ṛbhugaṇaścoktastathā ca pitarastrayaḥ

dyāvā pṛthivyau vijñeyau ete ca ṣaḍaśītayaḥ /
devāḥ prajajñire sarve nāsikadriyamāninaḥ

ākāśasyābhimānī tu gaṇapaḥ sudāhṛtaḥ /
ubhayatrābhi mānīti jñeyaṃ tattvārthavedibhiḥ

viṣvaksenaṃ vinā sarve jayādyā viṣṇupārṣadāḥ /
abhavansamahīnāśca viṣvaksenādanantaram

etepi nāsikāyāśca avāntaraniyāmakāḥ /
ataste tattvamānibhyo hyavarāste prakīrtitāḥ

sparśatattvābhimānī tu apānaścetyudāhṛtaḥ /
rūpābhimānī saṃjajñe vyāno nāma mahānprabho

rasātmaka udānaśca samāno gandhanāmakaḥ /
apāṃ nāthāśca catvāro marutaḥ parikīrtitāḥ

jayādyanantarānvakṣye samutpannānkhageśvara /
pradhānāgre prathamajaḥ pāvakaḥ samudāhṛtaḥ

bhṛgormaharṣeḥ putraśca cyavanaḥ samudāhṛtaḥ /
bṛhaspateśca putrastu utathyaḥ parikīrtitaḥ

raivataścākṣuṣaścaiva tathā svārociṣaḥ smṛtaḥ /
uttamo brahmasāvarṇī rudrasāvarṇireva ca

devasāvarṇisāvarṇirindrasāvarṇirevaca /
tathaiva dakṣasāvarṇirdharmabhāvarṇireva ca

ekādaśavidhā hyevaṃ manavaḥ parikīrtitāḥ /
pitṝṇāṃ saptakaṃ caivetyādyāḥ saṃjajñire khaga

tadanantaramutpannāstebhyo nīcāḥ śṛṇu dvija /
varuṇasya patnī gaṅgā parjanyākhyo vibhāvasuḥ

yamabhāryā śyāmalā tu hyaniruddhapriyā virāṭ /
brahmāṇḍamāninī saiva hyuṣānāmnā suśabditā

rohiṇī candrabhāryoktā sūryabhāryā tu saṃjñakā /
etā gaṅgādiṣaṭūsaṃkhyā jajñire vinatāsuta

gaṅgādyanantaraṃ jajñe svāhā vai mantradevatā /
svāhānāmāgnibhāryoktā gaṅgādibhyodhamā śrutā

svāhānantarajo jñeyo jñānātmā budhanāmakaḥ /
budhastu candraputro yaḥ svāhāyā adhamaḥ smṛtaḥ

uṣā nāma tathā jajñe budhasyānantaraṃ khaga /
uṣānāmā bhimānī tu hyaśvibhāryā prakīrtitā

budhādhamā sā vijñeyā nātra kāryā vicāraṇā /
tataḥ śanaiścaro jajñe pṛthivyātmeti viśrutaḥ

uṣādhamastu vijñeyastato jajñetha puṣkaraḥ /
karmābhimānī vijñeyaḥ śanaiścara itīritaḥ

tattvābhimānino devānevaṃ sṛṣṭvā hariḥ svayam /
praviveśa sa deveśastattveṣu ramayā sahā