Language

ENहिગુ
Scripture Library

Garuda Purana · Chapter 3.22

3.22.1

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe tṛtīyāṃśe brahmakāṇḍe bhagavataḥ kālindyā vivāhe hetunirūpaṇaṃ nāmaikaviṃśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 22
śrīkṛṣṇa uvāca /
yā lakṣmaṇā pūrvasarge khagendra putrī hyabhūdvahnivedasya vettuḥ /
sulakṣaṇaiḥ saṃyutatvādyataḥ sā sulakṣmaṇeti prathitā khagendra

3.22.2

yathā lakṣmīrlakṣaṇaiḥ sā supūrṇā yathā harirlakṣaṇairvai supūrṇaḥ /
yathā vāyurlakṣaṇaiḥ pūrṇa eva yathā gāyatrī lakṣaṇaiḥ sā supūrṇā

3.22.3

yathā rudrādyā lakṣaṇairvai prapūrṇā rudrādillakṣmaṇā caiva pūrṇā /
guṇenaivaṃ dharmataḥ kiñcideva tathānusaṃdhānādvriyate nāma cāpi

3.22.4

tasmā dāhurlakṣmaṇetyeva sarve tallakṣaṇaṃ śṛṇu cādau khagendra /
nārāyaṇe pūrṇaguṇe rameśe dvātriṃśatsaṃkhyāni sulakṣaṇāni

3.22.5

saṃtyeva pakṣīndra vadāmyanu kramānmattaḥ śrutvā mokṣamāpnoti nityam /
yaḥ saptapādaḥ ṣaṇṇavatyaṅguloṅgaścaturhastaḥ puruṣastīkṣṇadantaḥ

3.22.6

ya etatsarvaṃ militaṃ caikameva harerviṣṇorlakṣaṇaṃ cāhurāryāḥ /
mukhaṃ strigdhaṃ vartulaṃ puṣṭirūpaṃ dvitīyaṃ tallakṣaṇaṃ cāhurāryāḥ

3.22.7

hanuryasyānunnataṃ cāsti vīndra tallakṣaṇaṃ prāhurāryāstṛtīyam /
yaddantā vai tīkṣṇasūkṣmāśca saṃti tallakṣaṇaṃ cāhurāryāścaturtham

3.22.8

yasyādhare raktimā tvasti vīndra tallakṣaṇaṃ pañcamaṃ cāhurāryāḥ /
yasya hastā atiraktāḥ khagendra tallakṣaṇaṃ prāhurāryāśca paṣṭham

3.22.9

yasminnakhāḥ saṃti raktāḥ suśobhāstallakṣaṇaṃ saptamaṃ cāhurāryāḥ /
yasminkapole raktimā tvasti vīndra tallakṣaṇaṃ hyaṣṭamaṃ prāhurāryā

3.22.10

yasminkare śaṅkhacakrādirekhā vartante tannavamaṃ prāhurāryāḥ /
yasyo daraṃ tanturūpaṃ supuṣṭaṃ valitrayairaṅkitaṃ suṃdaraṃ ca

3.22.11

tallakṣaṇaṃ daśamaṃ prāhurāryā ekādaśaṃ nimnanābhiṃ tadāhuḥ /
ūrudvayaṃ yasya ca māṃsalaṃ vai tallakṣaṇaṃ dvādaśaṃ prāhurāryāḥ

3.22.12

kaṭirhi dīrghā pṛthulāsti yasya trayodaśaṃ lakṣma tadāhurāryāḥ /
yasyāsti muṣko supariṣṭhito vai caturdaśaṃ lakṣma tadāhurāryāḥ

3.22.13

samunnataṃ śiśramatho hi lakṣma yasyāsti tat pañcadaśaṃ vadanti /
sutāmrakaṃ pādatalaṃ khagendra tallakṣaṇaṃ ṣoḍaśaṃ prāhurāryāḥ

3.22.14

nimnau ca gulphau saptadaśaṃ tadāhurgrī vārūpaṃ prāhuraṣṭādaśaṃ ca /
ekonaviṃśaṃ tvakṣipadmaṃ suraktaṃ prāhurbāhuṃ jānu viṃśaṃ tathaiva

3.22.15

vistīrṇoraścaikaviṃśaṃ tadāhuḥ siṃhāskandhaṃ dvyuttaraṃ viṃśamāhuḥ /
trayoviṃśaṃ sūkṣmamāsyaṃ tadāhuścaturviśaṃ suprasanne ca dṛṣṭī

3.22.16

hrasvaṃ liṅgaṃ mārdavaṃ cāpi vīndra tallakṣaṇaṃ pañcaviṃśaṃ vadanti /
samau ca pādau kaṭijānu corū ṣaḍviṃśamāhuśca same ca jaṅghe

3.22.17

samānahastau samakarṇau militvā dvātriṃśatkaṃ lakṣaṇaṃ prāhurāryāḥ /
dvātriṃśatkaṃ lakṣaṇaṃ vai mukunde dvātriṃśatkaṃ lakṣaṇaṃ vai ramāyām

3.22.18

dvātriṃśatkaṃ lakṣaṇaṃ brahmaṇopi tadbhāratyāḥ pravadantyeva satyam /
tathā ca śaṅkā samameva cakriṇetyevaṃ sadāmā kuru nirṇayaṃ bruve

3.22.19

ekasya vai lakṣaṇasyāpi viṣṇorlakṣmīrantaṃ naiva samyak prapede /
atonantairlakṣaṇaiḥ saṃyutaṃ ca hariṃ cāhurlakṣaṇajñāḥ sadaiva

3.22.20

jānāti lakṣmīrlakṣaṇaṃ vāyurūpe svāpekṣayā hyatiriktaṃ khagendra /
svalakṣaṇāpekṣayā bhāratī tu śatairguṇairadhikā vedhasopi

3.22.21

khagendra tasmāllakṣaṇe sāmyacittaṃ viśvādīnāṃ sarvadā mā kuruṣva /
aṣṭāviṃśatiṃ prāhū rudrādikānāṃ bhrūnetrayorlakṣaṇenaiva hīnāḥ

3.22.22

alakṣaṇaṃ manyate yaddhi tasya durlakṣaṇaṃ naiva taccintanīyam /
aṣṭāviṃśatiṃ lakṣaṇaṃ vai harasya na bhāratīvaccintanīyaṃ khagendra

3.22.23

ato haraḥ krodharūpī sadaiva tayorabhāvātsatyamuktaṃ tathaitat /
ato dvayaṃ nāsti rudre khagendra śiśrodare kiñcidādhikyamasti

3.22.24

saptādhikairviśatilakṣaṇaistu samāyutāḥ svastriyo lakṣmaṇādyāḥ /
ṣaḍvaviṃśatyā lakṣaṇaiścāpi yuktā vāruṇyādyā pañcaviṃśaiśca candraḥ

3.22.25

arthaścaturviṃśatibhiścaiva yukto nāsāvāyordvyadhikā viṃśatiśca lakṣaṇaiścaikaviṃśatyā śacī yuktā na saṃśayaḥ

3.22.26

pravāhā viṃśakairyuktā yama ekonaviṃśakaiḥ /
pāśyaṣṭādaśabhiryukto daśasaptayuto 'nalaḥ

3.22.27

vaivasvataḥ ṣoḍaśabhimitraḥ pañcadaśairyutaḥ /
catrurviṃśaistu dhanapaḥ pāvakastu trayodaśaiḥ

3.22.28

gaṅgā dvādaśabhiryuktā budha ekādaśairyutaḥ /
śanistu daśasaṃkhyākaiḥ puṣkaro navabhiryutaḥ

3.22.29

atha ṣoḍaśasāhasraṃ bhāryāratu mama vallabhāḥ /
aṣṭabhiścaiva saṃyuktāḥ saptabhiḥ pitarastathā

3.22.30

ṣaḍbhiśca devagandharvāḥ pañcabhistadanantarāḥ /
caturbhaiḥ kṣitipāḥ proktāstribhiranye ca saṃyutāḥ

3.22.31

udare kiñcidādhikye hrasve pāde ca karṇayoḥ /
śikhādhikyaṃ vinā vipra bhāryāyāṃ ca śivasya ca

3.22.32

lakṣmaṇāyāṃ pañca doṣāḥ śirogulphādikaṃ vinā /
nābhyādhikye sahaivāṣṭau doṣāḥ saṃtyativāhike

3.22.33

jaṅghādhikye sahaivāṣṭau doṣāḥ śacyāḥ sadā smṛtāḥ /
evameva hi doṣāścāpyūhanīyāḥ khageśvara

3.22.34

durlakṣaṇaiḥ sadā vīndra saṃśrutaistattvavidbhavet /
mahodaro laṃbanābhirīṣāmātrogradaṃṣṭrakaḥ

3.22.35

andhakūpagabhīrākṣo laṃbakarṇauṣṭhanāsikaḥ /
laṃbagulpho vakrapādaḥ kunakhī śyāvadantakaḥ

3.22.36

dīrghajaṅgho dīrghaśiśrastvekāṇḍaścaikanāsikaḥ /
raktaśmaśrū raktaromā vakrāsyaḥ saṃprakīrtitaḥ

3.22.37

dagdhaparva tasaṃkāśo raktapṛṣṭhaḥ kaliḥ smṛtaḥ /
alomāṃso 'lomaśirā raktagaṇḍakapolakaḥ

3.22.38

lalāṭe pāṇḍutā nityaṃ vāmaskandhe kare khaga /
krūradṛṣṭirdṛṣṭipādastathā vai ghargharasvaraḥ

3.22.39

atyāśī cātipānaśca stanau śuṣkaphalopamau /
ūrau navāñjikāromaḥ tathā pṛṣṭhe ca mastake

3.22.40

lalāṭe trīṇi dīrghe tu same dvau saṃprakīrtitau /
sarpākārastu yo matsyastasya śiśre prakīrtitaḥ

3.22.41

pādatrāṇopamo matsyo rasanāgre prakīrtitaḥ /
śiśrākāraśca yo matsyo gude tasya praśasyate

3.22.42

vṛścikākāramatsyastu padostasya praśasyate /
śvākāraścāpi matsyo vai mukhe tasya prakīrtitaḥ

3.22.43

haste tu bahurekhāḥ syurloma nāsāpuṭe smṛtam /
atidīrghaṃ tu cāṅguṣṭhaṃ kaniṣṭhaṃ cātidīrghakam

3.22.44

durlakṣaṇaṃ tve vamādi kalāvasti hyanekaśaḥ /
sulakṣaṇānyanekāni mayi saṃti khageśvara

3.22.45

dvātriṃśallakṣaṇaṃ viṣṇorbrahmādyāpekṣayaiva tat /
sahābhiprāya garbheṇa brahmaṇoktaṃ tava prabho

3.22.46

brahmoktasya mayoktasya virodho nāsti sattama /
mayoktasyaiva sa vyāsaḥ kaṃbugrīvaḥ pradarśyate

3.22.47

raktādharaṃ rakta tālu caikīkṛtya mayoditam /
ato virodho nāstyeva tathā jñānātpratīyate

3.22.48

saptādhikairviṃśatilakṣaṇaistu samāyutā yāḥ striyo lakṣmaṇādyāḥ

3.22.49

bhage netre ca haste ca stane kukṣau tathaiva ca /
bhāratyapekṣayā pañcabhirnyūnā tvasti lakṣaṇaiḥ

3.22.50

na rudravanna cānyāni lakṣaṇāni khageśvara /
ṣaḍviṃśatyā lakṣaṇaiścāpi yuktā vāruṇyāḥ ṣaḍlakṣaṇaiścaiva hīnā

3.22.51

karṇe kukṣau nāsikākeśapāśe gulphe bhage kiñcidādhikyamasti /
indro yuktaḥ pañcaviṃśatyā khagendra sadā hīno lakṣaṇaiḥ saptasaṃkhyaiḥ

3.22.52

haste pāde udare karṇayośca śiśre gulphe tvadharoṣṭhedhikaṃ ca /
caturviṃśatyā lakṣaṇaiścāpi yukto nāstikyavāyustadvadevāṣṭabhiśca

3.22.53

nābhyāṃ gulphe hanurarṅghyośca skandhe dvije netre tvadharoṣṭhedhikaṃ ca /
trayoviṃśatyā lakṣaṇaiścāpi yuktā śacī tathā navadoṣaiśca yuktā

3.22.54

bhage keśe hyadharoṣṭhe ca karṇe jaṅghe gaṇḍe vakṣasi gulphayośca /
tathottaroṣṭhe kiñcidādhikyamasti evaṃ vijānīhi khagendrasattama

3.22.55

dvāviṃśatyā lakṣaṇaiḥ saṃyutastu daśabhirdeṣaiḥ pravaho nāma vāyuḥ /
tathāṅguṣṭhe kiñcidādhikyamasti viṃśatyekādaśabhirdeṣatorkaḥ

3.22.56

tadviṃśatyā lakṣaṇaiḥ saṃyutastu tadā doṣerdvādaśabhiśca yuktaḥ /
ekonaviṃśatyā lakṣaṇaiścāpi yuktastrayodaśabhistadabhāvairyutogniḥ

3.22.57

aṣṭādaśabhirlakṣaṇaiḥ saṃyutastu vaivasvatastadabhāvaiścaturdaśabhiḥ /
mitrastu saptadaśabhirlakṣaṇaiḥ saṃyutaḥ khaga

3.22.58

sadoṣaiḥ pañcadaśabhiḥ saṃyukto nātra saṃśayaḥ /
taiśca ṣoḍaśabhiryukto dhanapo nātra saṃśayaḥ

3.22.59

tadabhāvaiḥ ṣoḍaśabhiḥ saṃyuktaḥ saṃprakīrtitaḥ /
taiḥ pañcadaśabhiścaiva yuktogrejyaṣṭhaputrakaḥ

3.22.60

taiḥ saptadaśabhirdeṣaiḥ saṃyukto nātra saṃśayaḥ /
taiścaturdaśabhiścaiva gaṅgā saṃparikīrtitā

3.22.61

tathāṣṭādaśabhirdeṣaiḥ saṃyutā nātra saṃśayaḥ /
taistrayodaśabhiścaiva saṃyuto budha eva tu

3.22.62

doṣairekonaviṃśatyā saṃyuto nātra saṃśayaḥ /
śanirviṃśatidoṣeṇa yuto dvādaśalakṣaṇaiḥ

3.22.63

lakṣaṇaiścaikādaśabhiḥ puṣkaraḥ parikīrtitaḥ /
ekaviṃśatisaṃkhyākairasadbhāvaiḥ prakīrtitaḥ

3.22.64

daśabhirlakṣaṇairyuktāḥ pitaro ye cirāḥ khaga /
trayoviṃśatidoṣaiśca saṃyutā nātra saṃśayaḥ

3.22.65

aṣṭabhirlakṣaṇairyuktā devagandharvasattamāḥ /
doṣaiścaturviṃśatibhiḥ saṃyuktāḥ parikīrtitāḥ

3.22.66

saptalakṣaṇasaṃyuktā gandharvā mānuṣātamakāḥ /
yaistu pañcaviṃśatibhirdeṣaiḥ saṃyuktāḥ prakīrtitāḥ

3.22.67

ṣadguṇaiḥ kṣitipā yuktā ṣaḍviṃśatyā ca doṣataḥ /
tadanye pañcabhiryuktāścaturbhiḥ kecideva ca

3.22.68

tribhiḥ keccittato hīnā na saṃti khagasattama /
yasminnare kṣitipe vā khagendra ādhikyaṃ yaddṛśyate lakṣaṇasya

3.22.69

na te narā naiva te vai kṣitīśāḥ sarve naiva hyuttamāḥ sarvadaiva /
ye devā ye ca daityāśca sarvepyevaṃ khagādhipa

3.22.70

lakṣaṇālakṣaṇaiścaiva krameṇoktā na saṃśayaḥ /
lakṣaṇaiḥ saptaviṃśatyālakṣaṇaiḥ saṃyutāḥ khaga

3.22.71

ataḥ salakṣaṇā jñeyā dvātriṃśallakṣaṇairna hi /
piturgṛhe vardhamānā sadāpi svakuṭuṃbaṃ śreṣṭhayituṃ khagendra

3.22.72

uvāca sā pitaraṃ dīyamānamannādikaṃ tramitrādikeṣu /
sadāpi ye tvanusaṃdhānena yuktā antargate tatratatra sthite ca

3.22.73

ajñātatve cānnapānādikaṃ ca dattaṃ saṃto vyarthamevaṃ vadanti /
hariṃ vakṣye tatratatra sthitaṃ caṃ taṃ vai śṛṇu tvādareṇādya nityam

3.22.74

bālo harirbālarūpeṇa kṛṣṇaḥ kṣīrādikaṃ navanītaṃ ghṛtaṃ ca /
gṛhṇāti nityaṃ bhūṣaṇaṃ vastrajātamevaṃ dadyātsarvadā viṣṇutuṣṭyai

3.22.75

mitrairhariḥ keśavākhyo mukundo bhuṅkte dattaṃ tvannaprānādikaṃ ca /
pūrvaṃ dadyātsarvadā vai gṛhastho dhanyo bhavedanyathā vyarthameva

3.22.76

gṛhṇāti nityaṃ mādhavākhyo hariścetyevaṃ jñātvā deyamannādikaṃ ca /
evaṃ jñātvā dīyamānena nityaṃ prīṇāti viṣṇurnānyathā vyarthameva

3.22.77

gṛhe nityaṃ vāsudevo haristu prīṇāti nityaṃ tatra tiṣṭhansuparṇa /
evaṃ jñātvā svagṛhaṃ sarvadaiva alaṅkuryāddhāturūpaiḥ sadaiva

3.22.78

govindākhyastiṣṭhati vaṣṇavānāṃ putrairyutastiṣṭhati vāsudevaḥ /
mitre mukundaḥ śālake cānirūddho nārāyaṇo dvijavarye sadāsti

3.22.79

goṣṭhe ca nityaṃ viṣṇurūpī haristu aśve sadā tiṣṭhati vāmanākhyaḥ /
saṃkarṣaṇaḥ śūdravarṇe sadāsti vaiśye pradyumnastiṣṭhati sarvadaiva

3.22.80

janārdanaḥ kṣattrajātau sadāsti dāśeṣu nityaṃ mahidāso haristu /
mahyāṃ nityaṃ tiṣṭhati sarvadaiva hyupendrākhyo harirekaḥ suparṇa

3.22.81

gaje sadā tiṣṭhati cakrapāṇiḥ sadāntare tiṣṭhati viśvarūpaḥ /
nityaṃ śuni tiṣṭhati bhūtabhāvanaḥ pipīlakāyāmapi sarvadaiva

3.22.82

trivikramo harirūpyantarikṣe sarvajātāvanantarūpī hariśca /
harerna varṇosti na gotramasti na jātirīśe sarvarūpe vicitre

3.22.83

evaṃ jñātvā sarvadā lakṣmaṇā tu hariṃ sadā prīṇayāmāsa devī /
saparyayā vai kriyamāṇayā hariḥ patirmamasya diti cintayānā

3.22.84

tatyāja dehaṃ viṣṇupatitvakāmā madreṣu vai vīndra putrī prajātā /
svayaṃvare lakṣmaṇāyā ahaṃ ca bhittvā lakṣyaṃ bhūpatīndrāvayitvā

3.22.85

pāṇigrahaṃ lakṣmaṇāyāśca kṛtvā gatvā purīṃ ramayāmāsa devī /
tathaivāhaṃ jāṃbavatyā vivāhaṃ matpatnītve kāraṇaṃ tvāṃ bravīmi

Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc