Garuda Purana · Chapter 3.18
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe tṛtīyāṃśe brahmakāṇḍe bhāratyā viśiṣṭadeha saṃprāptyai kāraṇanirūpaṇaṃ nāma saptadaśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 18
śrīkṛṣṇa uvāca /
athānantarajānvakṣye śṛṇu pakṣīndrasattama /
śṛṇu tānsāvadhānena śrutvā tānavadhāraya
puruṣākhyaviriñcānujātaḥ śeṣo mahābalaḥ /
hare ramāyāśca yasya svasminnidrāṃ prakurvataḥ
śayanārthamabhūdeṣa tena kṛtyaṃ harerna tu /
sarvadā haridāsohaṃ sarvadā haripūjakaḥ
hare sadā namāmi tvāṃ bahu janmani janmani /
evaṃ buddhā tu garuḍo hyabhūcca śayanaṃ hareḥ
sūtranāmnastathā vāyoḥ sadāyaṃ vinatāsuta /
kālanāmā ca garuḍo vāhanārthaṃ harerabhūt
tato mahattattvatanorviriñcāttu khageśvara /
ahaṃ kārātmako rudraḥ samabhūtsovituṃ harim
traya ete mahābhāga parasparasamāḥ smṛtāḥ /
gāyatrībhāratībhyāṃ te trayaḥ śataguṇā varāḥ
śeṣaḥ sa eva vijñeyo bhakto nārāyaṇasya ca /
viṣṇorvāyoranantasya tribhiraṃśairyutaḥ sadā
sumitrāṃśo daśarathājjāto yo lakṣmaṇaḥ khaga /
sopi śeṣastu vijñeyo vāyvanantāṃśasaṃyutaḥ
rāmasya sevāṃ kartuṃ sā sītā bhūmyāṃ khagādhipa /
balabhadrastu rohiṇyāṃ vasudevādabhūtkhaga
soyamepa tu vijñeyastvaṃśadvayasamanvitaḥ /
āviṣṭaḥ śuklakṛṣṇe hariṇā rohiṇīsutaḥ
traya ete māhābhāgāvatārāḥ phaṇinaḥ smṛtāḥ /
na vīndrāsyāvatārosti bhūmyāṃ cājñā tathā hareḥ
rudrāvatārānvakṣyehaṃ tāñchṛṇu tvaṃ samāhitaḥ /
yohaṅkārātmako rudraḥ sa evābhūtkhageśvara
sadāśiva iti tvākhyāmavāpa sa vināśakaḥ /
tamobhimānī sa jñeyastvaśivatvātsadāśivaḥ
kapālamālāmaśivāṃ sadā dhārayate yataḥ /
ataḥ sadāśaivo jñeyo na ca bhāgavataḥ śivaḥ
gajājinaṃ cāpavitraṃ yato dhārayate haraḥ /
lokānamaṅgalānsarvānharate ca sadā haraḥ
haryājñayā sadā lokānvipayāsaktacetasaḥ /
vimukhānkurute yasmādviṣṇostasmātsadāśivaḥ
kadācidasurāveśādviruddhaṃ kurute haraḥ /
ataḥ sadāśivo jñeyo na ca bhāgavataḥ śivaḥ
soyaṃ śmaśānavasatiṃ kartumaicchadyato haraḥ /
ataḥ sadāśivo jñeyo na ca bhāgavataḥ śivaḥ
daśavarṣaṃ tapaḥ kartuṃ viveśa lavaṇāṃbhasi /
ato rudrastapaḥ saṃjñāmavāpa ca khagottama
vyāsaputraḥ śukaḥ prokto vāyorāveśasaṃyutaḥ /
rudrāvatāro vijñeyo jñānārthamabhavadbhuvi
atripatnyanusūyāyāṃ jajñe rudro mahātapāḥ /
durvāsāstu sa vijñeyo mānabhaṅgāya bhūbhṛtām
droṇājjāto drauṇisaṃjño rudra eva prakīrtitaḥ /
prārabdhaṃ bhoktukāmosau parapakṣaprakāśakaḥ
īśānakoṇe saṃsthito yastu rudro hyavāpa vai vāmadeveti saṃjñām /
svavāmabhāge saṃsthitaṃ caiva vāyustaṃ yogyabhaktaṃ sevate sarvadaiva
ato rudro vāmadeveti saṃjñā mavāpa śiṣṭatvamathottamatvam /
kālātmakatvaṃ ca balātmakatvamavāpa rudro na tu suṃdaratvataḥ
sadā rudro tripurasthāṃśca daityānviṣṇuduho hantu kāmo mahātmā /
aghorarūpaṃ dhṛpavānrudra eva tatastvaghoreti sa āpa saṃjñām
sevāṃ kartuṃ tvicchato daityasaṃghānkiñcitkālaṃ tapasā kliśyamānān /
varāndātuṃ sadya evābhijātaḥ sadyojātetyeva saṃjñāmavāpa
uroḥ putrastu aurvaśca rudra eva prakīrtitaḥ /
ityakṛṣṭavācitvādrusturodanavācakaḥ
urū rudro hyataḥ proktastatputraścaurvasaṃjñakaḥ /
rudramurvaritaṃ kartumaurvobhūdrudra eva saḥ
garuḍa uvāca /
rodanaṃ kurute kasmādurusaṃjño hare haraḥ /
rudamurvaritaṃ kasmātkurute aurvākārakaḥ
etadvistārya mebrūhi pautrāya tava suvrata /
ityuktastena sa hariruvāca karuṇānidhiḥ
śrīkṛṣṇa uvāca /
dṛṣṭvā svabiṃbaṃ suguṇaistu pūrṇaṃ saṃkarṣaṇākhyaṃ natapādapadm /
śrībrahmaśeṣairjiṣṇukāmaistathānyairbhāratyā vai svasti paiścāpi nityam
dṛṣṭvā hariṃ pulakāṅgastu rudraḥ sabhāṣpacakṣū ruddhakaṇṭhaśca hṛṣṭaḥ /
anādyanantabrahmakalpeṣu naiva kṛtaṃ yayā smaraṇaṃ sarvadaiva
pādāravinde sunakhairvibhūṣite dṛṣṭe mayā kena puṇyena deva /
dṛṣṭvādṛṣṭvā pādapadmaṃ murāreḥ punaḥ punā ruddhakaṇṭho babhūva
ruroda rudro bhayakaṃpitāṅgaḥ kathaṃ punardarśanaṃ me prabhoḥ syāt /
mukunda nārāyaṇa viśvamūrte vāgindriyeṇa stavanaṃ me kathaṃ syāt
maddarśanaṃ sarvadā pāpuyuktaṃ tathā madvāk sarvadā pāpayuktā /
maddarśanaṃ sarvadā strīṣu saktamabhūcca te darśanaṃ me hyasaktam
āsaktatā putradārādikānāṃ samyak śaktistavane nāsti viṣṇoḥ /
viṣṇustutau nāvakāśosti vāco dṛṣṭohaṃ tvaṃ kena puṇyena deva
anantakarṇeśa sucandrasaṃjña śrotreṇa nityaṃ na kathā śrutā te /
śrutā mayā bahudhā lokavārtā dṛṣṭo mayā tvaṃ kena puṇyena deva
dṛṣṭvādṛṣṭvā pādapīṭhaṃ hareśca punaḥ punā ruddhaṅkaṭho babhūva /
ruroda rudro bhayakaṃpitāṅgaḥ kathaṃ punaḥ śravaṇaṃ syātkathāyāḥ
tvamīśa vaikuṇṭha suvāyusaṃjñastvadarpitaṃ gandhapuṣpādikaṃ ca /
sadā na liptaṃ ca bhujairviliptaṃ tanmūtraviṣṭhādimakardamāmbubhiḥ
strīṇāṃ kucodaiśca kacodakaiścakakṣodakair gātrajalairmukunda /
anarpitairvastragandhādikaiśca dṛṣṭo mayā kena puṇyena deva
spṛṣṭvāspṛṣṭvā harinirmālyagandhaṃ punaḥ punā ruddhakaṇṭho babhūva /
ruroda rudro bhayakaṃpitāṅgaḥ kathaṃ punaḥ sparśanaṃ syātsadā me
nṛsiṃha nāsāsthita nāsikeśa mannāsayā kvāpi supadmasaurabham /
nāghrātamitthaṃ punarāghrātameva hyanarpitaṃ gandhapuṣpādikaṃ ca
sunāsikaṃ suṣṭhudantaṃ murāre dṛṣṭaṃ mukhaṃ kena puṇyena deva /
ghrātvā ghrātvā viṣṇunirmālyagandhaṃ punaḥ punā ruddhakaṇṭho babhūva
ruroda rudro bhayakaṃpitāṅgo jighrāmi nirmālyamidaṃ kathaṃ te /
jihvāsthito jihva saṃjño murāre jihvendriyeṇāpi tathārpitaṃ ca
naivedyaśeṣaṃ tulasīvimiśritaṃ viśeṣataḥ pādajalena siktam /
yo snāti nityaṃ purato murāreḥ prāpnoti yajñāyutakoṭipuṇyam
etādṛśaṃ tava naivedyaśeṣaṃ na bhuktaṃ vai sarvadādityarūpam /
anarpitaṃ tava devasya viṣṇorbhuktaṃ mayā bahuvāraṃ mukunda
pādāravinde nārpitaṃ bhakṣyabhojyaṃ dṛṣṭo mayā kena puṇyena deva /
bhuktvābhuktvā harinairavedyajātaṃ sukhaṃ tvadīyaṃ ramayā lālitaṃ ca
dyubhvāśrayaṃ tava mūrdhānamāhuḥ kirīṭayuktaṃ kuṭilaiḥ kuntalaiśca /
anekajanmārjitapuṇyasaṃcayairdṛṣṭaṃ mayā sajjanasaṃgamācca
anekajanmārjitapāpasaṃcayairadarśanaṃ yāsyati devadeva /
evaṃ subhaktyā ca ruroda rudro dṛṣṭvā hariṃ survaguṇaiḥ saṃpūrṇam
pādāravindaṃ tava viśvamūrte yogīśvarairhṛdaye saṃgṛhītam /
dṛṣṭaṃ mayā dayayā vāsudeva drakṣye kathaṃ punaritthaṃ ruroda
dṛṣṭaṃ mayā tvarivale bhavināśiśaṅkhacakrādikaistrijagatāpi ca deva pūrṇam /
etādṛśaṃ tvadudaraṃ ca kathaṃ rameśa drakṣye punaḥ punarahaṃ tviti saṃruroda
ānandapūrṇa nakhapūrṇa sukeśapūrṇa lomādipūrṇa guṇapūrṇa sughoṇapūrṇa /
vakṣaḥ sthalaṃ tava vibhostu viśālabhūtaṃ sadbhūṣaṇaṃ vimalakaustubhaśobhi lakṣmyā
sukomalaṃ śrītulasyāstathaiva supuṣpitaṃ canda naiścarcitaṃ ca /
etādṛśaṃ tava vakṣaḥ sthalaṃ ca dṛṣṭaṃ mayā tava kāruṇyadṛṣṭyā
punaḥ punardarśanaṃ me kathaṃ syādevaṃ rudraḥ sa ca bhaktyā ruroda /
atastūrurnāma saṃprāpya rudrastatputrobhūddaurvasaṃjñaḥ sa eva
yasmādrudaṃ corvaritaṃ vai cakāra tasmātsa rudrastvaurvasaṃjño babhūva /
aurvastu lokānmokṣayogyāṃśca dṛṣṭvā hyatyantaṃ vai viṣayeṣveva niṣṭhān
stūddaiva caurvo viṣṇupādāravidaṃ smṛtvāsmṛtvā ruddhakaṇṭho babhūva /
te pāpiṣṭhāḥ pāparūpānbhajanto dinedine durviṣayānkadindriyaiḥ
kadā caitānheyabuddhyā vimuñce na jānehaṃ ceti samyag ruroda /
ete hi mūrkhā viṣayānarthalabdhyai kurvanti yatnaṃ paramādareṇa
kadindriyārthaṃ hi dhanādikaṃ ca tyajanti ca sarve viṣayeṣu niṣṭhāḥ /
tvanmāyayā mohitānnaṣṭabuddhīnkadā caitānmuñcase viśvamūrte
smṛtvāsmṛtvā vāsudevasya māyāṃ ruroda caurvo bhayakaṃpitāṅgaḥ /
atīva kaṣṭena ca lokavṛttyā śritā dainyaṃ svīyakāryaṃ vihāya
atīva dainyena dhanādikaṃ ca saṃpādya sarve 'pi supāpaśīlāḥ /
kaṣṭārjitaṃ dravyadhanādikaṃ ca tyajanti sarve paśavo vyarthameva
satpātrabhūte viṣṇubuddhyā kadāpi tyajanti naite māyayā vai murāreḥ /
eṣāmāyurvyarthamāhurmahāntaḥ kathaṃ naṣṭā iti samyagruroda
eṣāmāyurvyarthamevaṃ gataṃ ca eṣāṃ dṛṣṭvā yauvanaṃ tu dhruvaṃ ca /
skandhasthamṛtyurhasate kṛṣṇa viṣṇo taṃ vai na jānanti vimūḍhacetasaḥ
gṛhaṃ madīyaṃ śatavarṣaṃ ca jīvetputrā madīyā śavatavarṣaṃ tathaiva /
ahaṃ ca jīve śatavarṣaṃ sukhena madīyabhāryāpi sulakṣaṇā'ste
gāvaśca me saṃti sadugdhapūrṇā mitrāṇi me saṃti mudā hi yuktāḥ /
dāsye sutaṃ vāraṇārthaṃ tu vadhvai putrīṃ vivāhārthamahaṃ dadāmi
dāsye cāhaṃ satsu putrīṃ dhanaṃ vā dāsye cāhaṃ dhanikeṣveva nityam /
adṛṣṭaśūnyān bhagavānvāsudevo dṛṣṭvādṛṣṭvā hasate sarvadaiva
nāhaṃ kariṣye śravaṇaṃ kathāyā madbhāgyanā śaśca bhaviṣyatīti /
nāhaṃ hariṃ pūjayiṣye sadaiva putrādināśaśca bhaviṣyatīti
kālekāle diṣṭanāmā haristu phalaprado vāsudevo 'khilasya /
etādṛśānmūrkhajanāṃśca dṛṣṭvā ruroda caurvo vāsudevaikaniṣṭhaḥ
atastvaurvo rudrarūpī khagendra jānīhi nityaṃ kṛṣṇasuśikṣitārthaḥ /
yadā satī dakṣaputrī khagendra dakṣādhvare svaśarīraṃ visṛjya
jajñe punarmenakāyāṃ himādrestadā rudrastvaurvasaṃjñā mavāpa /
ūrdhvaretā bhavetyuktvā ūrdhvaretā babhūva ha
pāṇigrāhaṃ rudradevo mahātmā yadā himādreḥ kanyakāyāścakāra /
tasyāṃ paraṃ laṃpaṭaḥ saṃbabhūva ato rudraḥ parasaṃjñāmavāpa
sadāśivādyā daśa rudrabhrātaraḥ saumitreyo hauhiṇeyastrayaśca /
samā ete mokṣakāle sṛtau ca śatairguṇairnyūnabhūtāśca tābhyām
garuḍa uvāca /
ānandanirṇayaṃ brūhi kṛṣṇa pūrṇadayānighe /
nirṇetuṃ jñānināṃ yadvajjñāpanārthaṃ tathā mama
brūhi śiṣyāya dayayā uddhartuṃ māṃ ca sarvadā /
pūrṇakāmasya te kṛṣṇa kā spṛhā vidyate prabho
evamukto hṛṣīkeśaḥ pakṣīśena mahātmanā /
uvāca kṛpayā kṛṣṇaḥ prasannaḥ kamalekṣaṇaḥ
śrīkṛṣṇa uvāca /
gāyatryāśca śatānanda ekānandastu vedhasaḥ etādṛśaḥ śatānando brahmaṇaḥ parikīrtitaḥ
śeṣādeśca śatānandaḥ sarasvatyāḥ khagottama /
ekānandastu vijñeyo bhāratyā vinatāsuta
evaṃ tu nirṇayo jñeya ānandasya sadā khaga /
evamuktaṃ mayā sarvaṃ kimanyacchrotumicchasi
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0