Garuda Purana · Chapter 3.14

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde uttarakhaṇḍe tṛtīyāṃśe brahmakāṇḍe devotpattinirūpaṇaṃ nāma trayodaśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 14
śrīgaruḍa uvāca /
avatārānhare brūhi tathā lakṣmyā divaukasām /
guṇānāmantara brūhi śiṣyasya mama savrata

śrīkṛṣṇa uvāca /
yo mūlarūpī bhagavānananto brahmādibhiḥ purṇaguṇaḥ svatantraḥ /
purātanaḥ pūrṇatanurmadātmā na tādṛśāḥ saṃti kadāpi vīdra

pādaśca pūrṇaḥ pādatalaṃ ca pūrṇaṃ nakhāśca pūrṇāḥ kaṭikaṇṭhau ca pūrṇau /
ūrū ca pūrṇe udaraṃ ca pūrṇaṃ labdhvāpi pūrṇāñjagṛhe tathāpyuraḥ

skandhaḥ supūrṇāḥ sakalāśca bāhavaḥ pūrṇāḥ keśāḥ śmaśrudantāśca pūrṇāḥ /
lomāni pūrṇāni tathaiva romakūpāśca pūrṇāstu tathaiva śiśraḥ

aṇḍaśca pūrṇo hyaṇḍaromāṇi kakṣāścakṣuśca śrotre sarva ete ca pūrṇāḥ /
kiṃ varṇaye mūlarūpaṃ hareśca yāvadvalaṃ pūrṇaṃ samagradehe

tāvadbralaṃ hyekaromādikeṣu saṃtitvime hi yataḥ sa eva pūrṇaḥ /
sa eva tu sarvasya kartā sa eva harthā sa tu sārāṃśabhoktā

asārāṃśaṃ naiva bhoktā haristu sārānvakṣye śṛṇu pakṣīndra samyak /
drākṣekṣusāraṃ nārikelasya sāraṃ cūtasya sāraṃ panasasyāpi sāram

nāraṅgasāraṃ kramukasyāpi sāraṃ kharjūrasāraṃ kadalīphalasya /
nārāyaṇo bījarūpasya sāraṃ gṛhṇāti nityaṃ bhaktavaryo dayāluḥ

tāmbūlasāraṃ khadirasya sāraṃ puṣpasya sāraṃ candanasyāpi sāram /
godhūmasāraṃ yavānāṃ ca sāraṃ māṣasya sāraṃ hareṇośca sāram

śuddhaṃ tathā vrīhinīvārasāraṃ śyāmākasāraṃ śuddhadhānyasya sāram

niṣiddhānsarvaśākasya sārāṃstathā nipiddhāllāṃvaṇasvāpi sārān /
gṛhṇāti viṣṇuḥ paramādareṇa annasya sāraṃ bhakṣyabhojyasya sāram

sūpasya sāraṃ paramānnasya sāraṃ dugdhasya sāraṃ dadhitakrasya sāram /
ghṛtasya sāraṃ rāmaṭhasyāpi sāraṃ gṛhṇāti viṣṇuḥ sarṣapasyāpi sāram

marīcasāraṃ jīrakasyāpi sāraṃ tathā havirghṛtapakvasya sāram /
taileṣu pakvasya ca bharjitasya guḍasya sāraṃ navanītasya sāram

lavaṅgasāraṃ śarkarāyāśca sāramityādisārān vāsudevastu bhukte /
lakṣmīpatiḥ sarvajagannivā sastasyājñayā vāsudevopi nityam

taccheṣasārānapi cāvanīśo mahātmanoṃśāñchṛṇu śiṣyavarya /
evaṃ vimūḍhā vāsudevasya bhaktāḥ kiṃ vaktavyaṃ viṣṇubhaktā hi loke

kalyāṇāste sārabhoktāra eva naiṣāṃ bhavettena duḥ khābhivṛddhiḥ /
bhuñjanti ye vaiśvadevaṃ vihāya duṣṭāṃstānvai bhukticinttāṃśca viddhi

vakṣye viśeṣaṃ vaiśvadeve khagendra gopyaṃ no vadānyatra vidvān /
sūryādīnāṃ ye ca dāne ca dadyurvinā vāyorantarasthaṃ hariṃ ca

te vai sadā sārabhoktāra eva jñeyāstvato viṣṇureko mahātmā /
sārāṃśabhoktā na tu sarvasya bhoktā bhunakti sarvaṃ tvaviruddhaśaktiḥ

vakṣye ha sārānpunaranyānkhagendra śṛṇuṣva guhyaṃ paramādareṇa /
drākṣādayaḥ sarva eva tvasārāḥ kālādiduṣṭā bhāvaduṣṭāḥ padārthāḥ

atipakvānantaraṃ tu tathā dinacatuṣṭaye /
asārāḥ kaluṣā jñeyāstathā jaṃbūphalaṃ smṛtam

māsasyānantaraṃ vīndra tvasāraṃ panasaṃ smṛtam /
ṣaṇmāsānantaraṃ vīndra kharjūraṃ tiktavatsmṛtam

ārdraṃ pūtaṃ nārikelaṃ sphoṭanānantaraṃ prabho /
ahorātrānantaraṃ tu asāraṃ parikīrtitam

śuṣkabhūtaṃ nārikelaṃ khajūraṃ tu yathā tathā /
pakṣasyānantaraṃ cūtamasāraṃ parikīrtitam

varṣasyānantaraṃ vīndra pūgīphalamudāhṛtam /
ghaṭikānantaraṃ vīndra tāṃbūlaṃ parikīrtitam

yāmasyānantaraṃ cānnaṃ sūpānnaṃ pāyasaṃ tathā /
bhakṣyaṃ ca kvathitaṃ vīndra asāraṃ parikīrtitam

tripakṣānantaraṃ vīndra tailapakvaṃ tathā smṛtam /
caturyāmānantaraṃ ca tvasāraṃ ghṛtapakvakam

triyāmānantaraṃ śākā niḥ sārāḥ parikīrtitāḥ /
jaṃbīraṃ śṛṅgabere dhātrī karpūraṃ ca cūtakam

vatsarānantaraṃ vīndra niḥ sāraṃ parikīrtitam /
parpaṭaḥ pakṣamātreṇa niḥ sāraḥ parikīrtitaḥ

tulasī sarvadā sārā ekādaśyāmapi dvija /
ārdrā vāpyathavā śuṣkā sārdrā sāravatī smṛtā

ekādaśyāṃ tu tulasī sārā grāhyā manīṣibhiḥ /
tvacā nāseṃdriyeṇāpi na tu jihvendriyeṇa ca

ekādaśyāṃ harerannaṃ niḥ sāraṃ parikīrtitam /
ekādaśyāṃ harestīrthaṃ manuṣyāṇāṃ khageśvara

ekavāre ca sāraṃ syāddvivāre ca tatodhikam /
ekādaśyāṃ mahābhāga tīrthaṃ gandhādimiśritam

asāramiti saṃproktaṃ tathā svādūdamiśritam /
ekādaśyāṃ hareḥ sāraṃ kṣīraṃ sarpirmadhūdakam

niḥ sāraṃ manujendrāṇāmiti vedavidāṃ matam /
āṣāḍhamāse garuḍa śāko niḥ sāra ucyate

māsi bhādrapade vīndra hyasāraṃ dadhi cocyate /
kṣīraṃ tu hyāśvine māse niḥ sāraṃ parikīrtitam

ūrdhvapuṇḍragadāhīnā nāryasāreti gīyate /
haribhaktivihīnā ye hyasurāḥ parikīrtitāḥ

harināmavihīnaṃ tu mukhaṃ niḥ sāramucyate /
harinaivedyahīnastu pāko niḥ sāra ucyate

tridinaiścātasīpuṣpaṃ niḥ sāraṃ parikīrtitam /
praharaṃ mallikā sāraṃ jātī tu praharārdhakam

triyāmaṃ śatapatraṃ syātkaravīramaharniśam /
ghaṭikāvadhi sāraṃ syātpārijātaṃ khageśvara

trivarṣaṃ kesaraṃ phalga sāramityucyate budhaiḥ /
kastūrī daśavarṣaṃ tu karpūraṃ varṣamātrakam

sasāramiti saṃproktaṃ candanaṃ sarvadā smṛtam /
śuddhanniḥ sārabhūtāṃśca vakṣye śṛṇu khageśvara

tuṣā medhyā āranālaṃ puṇyakaṃ bhiḥ saṭā tathā /
upodvrajī alābūśca bṛhatkośātakī tathā

vṛntākaṃ cukraśākaśca bilvamauduṃvaraṃ tathā /
palāñjurlaśunaṃ vṛntaṃ kalañjaṃ ca tathā dvijā

etatsarvatra kāle ca niḥ sāramiti kīrtitam /
ekādaśyāṃ vaiśvadevaṃ śrāddhaṃ tarpaṇameva ca

mantreṇa pretadahanamasāraṃ parikīrtitam /
havirnārāyaṇo devo etāṃśca hyaśubhānra sān

na gṛhṇāti na gṛhṇāti na gṛhṇāti hariḥ svayam /
tathāpi sarvaṃ jānāti jīvānāṃ pāpakarmaṇām

āsvādanaṃ kārayati svayaṃ nāsvādate hariḥ /
asārabhojanaṃ caiva jīvānāṃ karmajaṃ phalam

amukhyabhojino jīvāḥ kuntyādyā mukhyabhojinaḥ /
śubhāni ca pibedviṣṇuraśubhaṃ no pibedvibhuḥ

ko vadettasya ceṣṭāṃ tu pūrṇānando hariḥ svayam /
na tena sadṛśaḥ kopi deśe kāle ca vidyate /
tasyāvatārānvakṣyahaṃ śṛṇu pakṣīndrasattama