Language

ENहिગુ
Scripture Library

Garuda Purana · Chapter 2.4

2.4.1

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe dharmakāṇḍe dvitīyāṃśe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde narakatatpraveśanirgamanādivarṇanaṃ nāma tṛtīyo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 4
śrīkṛṣṇa uvāca /
jñānato 'jñānato vāpiyannaraiḥ kaluṣaṃ kṛtam /
tasya pāpasya śuddhyarthaṃ vidheyā niṣkṛtirnaraiḥ

2.4.2

bhasmādisnānadaśakamādau kuryādvicakṣaṇaḥ /
yathāśakti ṣaḍabdādipratyāmnāyāccaredapi

2.4.3

tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā tadardhārdhamathāpi vā /
yathāśaktyā tataḥ kuryāddaśa dānāni vai śṛṇu

2.4.4

gobhūtilahiraṇyājyavāsodhanyaguḍāstathā /
rajataṃ lavaṇaṃ caiva dānāni daśa vai viduḥ

2.4.5

prāyaścitte tvāgatā ye tebhyo dadyānnaro daśa /
tato yamadvārapathe pūyaśoṇitasaṃkule

2.4.6

nadīṃ vaitaraṇīṃ tartuṃ dadyādvaitaraṇīṃ ca gām /
kṛṣṇastanī sakṛṣṇāṅgī sā vai vaitaraṇī smṛtā

2.4.7

tilā lohaṃ hiraṇyaṃ ca karpāsaṃ lavaṇaṃ tathā /
saptadhānyaṃ kṣitirgāva ekaikaṃ pāvanaṃ smṛtam

2.4.8

etānyaṣṭau mahādānānyuttamāya dvijātaye /
ātureṇa tu deyāni padarūpāṇi me śṛṇu

2.4.9

chatro pānahavastrāṇi mudrikā ca kamaṇḍaluḥ /
āsanaṃ bhājanaṃ padaṃ cāṣṭavidhaṃ smṛtam

2.4.10

tilāpātraṃ sarpiḥ pātraṃ śayyā sopaskarā tathā /
etatsarvaṃ pradātavyaṃ yadiṣṭaṃ cātmano 'pi tat

2.4.11

aśvo rathaśca mahīṣī vyañjanaṃ vastrameva ca /
brāhmaṇebhyaḥ pradātavyaṃ brahmapūrvamapi svayam

2.4.12

dānā nyanyānyapi khaga tarpayetsvīyaśaktitaḥ /
prāyāścittaṃ kṛtaṃ yena daśa dānānyapi kṣitau

2.4.13

dānaṃ gorvaitaraṇyāśca dānānyaṣṭau tathāpi vā /
tilapātraṃ sarpiḥ pātraṃ śayyādānaṃ tathaiva ca

2.4.14

padadānaṃ ca vidhivannāsau nirayagarbhagaḥ /
svātantryeṇāpi lavaṇadānamicchanti sūrayaḥ

2.4.15

viṣṇudehasamutpanno yato 'yaṃ lavaṇo rasaḥ /
āturasya yadā prāṇā na yānti vasudhātale

2.4.16

lavaṇaṃ ca tadā deyaṃ dvārasyodvāṭanaṃ divaḥ /
yānikāni ca dānāni svayaṃ dattāni mānavaiḥ

2.4.17

tānitāni ca sarvāṇi upatiṣṭhanti cāgrataḥ /
prāyaścittaṃ kṛtaṃ yena sāṅgaṃ khaga sa vai pumān

2.4.18

pāpāni bhasmasātkṛtvā svargaloke mahīyate /
amṛtaṃ tu gavāṃ kṣīraṃ yataḥ patagasattam

2.4.19

tasmāddadāti yo dhenumamṛtatvaṃ sa gacchati /
dānānyaṣṭau tu dattvā vai gandharvanilaye vaset

2.4.20

ālayastatra raudre hi dahyate yena mānavaḥ /
chatradānena succhāyā jāyate pathi tuṣṭidā

2.4.21

asipatravanaṃ dhāramatikrāmati vai sukham /
aśvārūḍhaśca vrajati dadate yadyupānahau

2.4.22

bhojanāsanadānena sukhaṃ mārge bhunakti vai /
pradeśe nirjale dātā sukhī syādvai kamaṇḍaloḥ

2.4.23

yamadūtā mahāraudrāḥ karālāḥ kṛṣṇapiṅgalāḥ /
na pīḍayanti dākṣiṇyādvastrābharaṇadānataḥ

2.4.24

tilapātraṃ tu viprāya dattaṃ patraratha dhruvam /
nāśayettrividhaṃ ṣāpaṃ vāṅmanaḥ kāyasambhavam

2.4.25

ghṛtapātrapradāne rudraloke vasennaraḥ /
sarvopaskarasaṃyuktāṃ śayyāṃ dattvā dvijātaye

2.4.26

nānāpsarobhirākīrṇaṃ vimānamadhirohati /
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi krīḍitvā śakramandire

2.4.27

indralokātparibhraṣṭa iha loke nṛpo bhavet /
sarvopaskaraṇopetaṃ yuvānaṃ doṣavarjitam

2.4.28

yo 'śvaṃ dadāti viprāya svargaloke ca tiṣṭhati /
yāvanti romāṇi haye bhavanti hi khageśvara

2.4.29

tāvato rājitāṃllokānāpnuvanti hi puṣkalān /
caturbhisturagairyuktaṃ sarvopakaraṇairyutam

2.4.30

rathaṃ dvijātaye dattvā rājasūyaphalaṃ labht

2.4.31

dugdhādhikāṃ ca mahiṣīṃ navameghavarṇāṃ santuṣṭatarṇakavalīṃ jaghanābhirāmām /
dattvā suvarṇatilakāṃ dvijapuṅgavāya lokodayaṃ sa jayatīti kimatra citram

2.4.32

tālavṛntasya dānena vāyunā vījyate pathi /
kāntiyuk subhagaḥ śrīmān bhavatyambaradānataḥ

2.4.33

rasānnopaskarayutaṃ gṛhaṃ viprāya yor'payet /
na hīyate tasya vaṃśaḥ svargaṃ prāpnotyanuttamam

2.4.34

bhavatyatra khagaśreṣṭha phalagaukhalāghavam /
śraddhāśraddhāvibhedena dānagauravalāghavāt

2.4.35

tato yenāmbudānāni kṛtānyatra rasāstathā /
tadā khaga tathāhlādamāpadi pratipadyate

2.4.36

annāni yena dattāni śraddhāpūtena cetasā /
so 'pi tṛptimavāpnoti vināpyannena vai tadā

2.4.37

āsanne maraṇe kuryātsaṃnyāsaṃ cedvidhānataḥ /
āvarteta punarnāsau brahmabhūyāya kalpate

2.4.38

āsannamaraṇo matyaścettīrthaṃ pratinayite /
tīrthaprāptau bhavenmuktirmriyate yadi mārgagaḥ /
padepade kratusamaṃ bhavettasya na saṃśayaḥ

2.4.39

gṛhṇīyāccedanaśanaṃ vrataṃ vidhivadāgate /
mṛtyau na so 'pi saṃsāre bhūyaḥ paryaṭati dvija

2.4.40

kiṃ dānamiti turyasya praśnasyottaramīritam /
dāhamṛtyorantare kimitipraśnottaraṃ śṛṇu

2.4.41

gataprāṇaṃ tato jñātvā snātvā putrādirāśu tam /
śavaṃ jalena śuddhena kṣālayedavicārayan

2.4.42

paridhāpyāhate vastre candanaiḥ prokṣayettanum /
tato mṛtasya sthāne vai ekoddiṣṭaṃ samācaret

2.4.43

prayogapūrvaṃ dāhasya yogyatādiryathā bhavet /
āṃsanaṃ prākṣaṇa ca syānna syādetaccatuṣṭayam

2.4.44

āvāhanārcana caiva pāntrālambhāvagāhane /
bhaveddānānnasaṅkalpaḥ piṇḍadānaṃ sadā bhavet

2.4.45

padārthapañcakaṃ na syādrekhā pratyavanejanam /
dadyādakṣayyamudakaṃ na syādetattrayaṃ punaḥ

2.4.46

svadhāvācanamāśīśca tilakaṃ ca khagottama /
ghaṭaṃ dadyātsamāṣānnaṃ dadyāllohasya dakṣiṇām

2.4.47

piṇḍasya cālanaṃ proktaṃ naiva proktamidaṃ trikam /
pracchādanavisargau ca svastivācanakaṃ tathā

2.4.48

eṣu ṣaṭsu vidhiḥ proktaḥ śrāddheṣu malineṣu te /
ṣaḍeva maraṇasthāne dvāri cātvarike tathā

2.4.49

viśrāme kāṣṭhacayane tathā sañcayane khaga /
mṛtisthāne śavo nāma bhūmistuṣyati devatā

2.4.50

pāntho dvāri bhavettena prītā syādvāstudevatā /
catvare khecarastena tuṣyedbhṛtādidevatā

2.4.51

viśrāme bhūtasaṃjño 'yaṃ tuṣṭastena diśo daśa /
citāyāṃ sādhaka iti sañcitau preta ucyate

2.4.52

tiladarbhaghṛtedhāṃsi gṛhītvā tu sutādayaḥ /
gāthāṃ yamasya sūktaṃ vāpyadhīyānā vrajanti hi

2.4.53

aharaharnīyamāno gāmaśvaṃ puruṣaṃ vṛṣam /
vaivasvato na tṛpyeta surayā tviva durmatiḥ

2.4.54

imāṃ gāthamapeteti sūktaṃ vā pathi saṃpaṭhet /
dakṣiṇasyāṃ diśyaraṇyaṃ vrajeyuḥ sarvabāndhavāḥ

2.4.55

pathi śrāddhadvayaṃ kuryātpūrvoktavidhinā khaga /
tataḥ śanairbhūtale vai dakṣiṇāśirasaṃ śavam

2.4.56

sthāpayitvā citābhūmau pūrvoktaṃ śrāddhamācaret /
tṛṇakāṣṭhatilājyādi svayaṃ ninyuḥ sutādayaḥ

2.4.57

śūdrānītaiḥ kṛtaṃ karma sarvaṃ bhavati niṣphalam /
prācīnāvītinā bhāvyaṃ dakṣiṇābhimukena ca

2.4.58

vedī tatra prakartavyā yathāśāstramathāṇḍaja /
pratevastraṃ dvidhā kṛtvārdhena taṃ chādayettataḥ

2.4.59

ardhaṃ śmaśānavāsārthaṃ bhūmāveva viniḥ kṣipet /
tataḥ pūrvoktavidhinā piṇḍaṃ pretakare nyaset

2.4.60

ājyenābhyañjanaṃ kāryaṃ sarvāṅgeṣu śavasya ca /
dāhamṛtyorantarāle vidhiḥ piṇḍasya taṃ śṛṇu

2.4.61

pūrvoktaiḥ pañcabhiḥ piṇḍaiḥ śavasyāhutiyogyatā /
anyathā copaghātācca rākṣasādyā bhavanti hi

2.4.62

saṃmṛjya copalipyātha ullikhyoddhṛtya vedikām /
abhyukṣyopasamādhāya vahniṃ tatra vidhānataḥ

2.4.63

puṣpākṣataiśca saṃpūjya devaṃ kravyādasaṃjñakam /
śrautena tu vidhānena hyāhitāgniṃ dahedvudhaḥ

2.4.64

caṇḍālāgniṃ citāgniṃ ca patitāgniṃ parityajet /
tvaṃ bhūtakṛjjagadyonistvaṃ lokaparipālakaḥ

2.4.65

upasaṃhara tasmāttvamenaṃ svargaṃ nayāmṛtam /
iti kravyādamabhyarcya śarīrāhutimācaret

2.4.66

ardhadagdhe tathā dehe dadyādājyāhutiṃ tataḥ /
asmāttvamadhijāto 'si tvadayaṃ jāyatāṃ punaḥ

2.4.67

asau svargāya lokāya svāhetyuktvā tu nāmataḥ /
evamājyāhutiṃ dattvā tilamiśrāṃ samantrakam

2.4.68

roditavyaṃ tato gāḍhamevaṃ tasya sukhaṃ bhavet /
dāhasyānantaraṃ tatra kṛtvā sañcayanikriyām

2.4.69

pretapiṇḍaṃ pradadyācca dāhārtiśamanaṃ khaga /
tataḥ pradakṣiṇaṃ kṛktvā citāprasthānavīkṣakāḥ

2.4.70

kaniṣṭhapūrvāḥ snānārthaṃ gaccheyuḥ sūktajāpakāḥ /
tato jālasamīpe tu gatvā prakṣālya cāṃśukam

2.4.71

paridhāya punastacca brṛyustaṃ puruṣaṃ prati /
udakaṃ tu kariṣyāmaḥ sacailaṃ puruṣāstataḥ

2.4.72

kurudhvamityeva vadecchatavarṣāvare mṛte /
putrādyā vṛddhapūrvāste ekavastrāḥ śikhāṃ vinā

2.4.73

prācīnāvītinaḥ sarve viśeyurmaunino jalam /
apanaḥ śośucadaghamanena pitṛdiṅmukhāḥ

2.4.74

jalāvaghaṭṭanaṃ cava na kuryuḥ snānakārakāḥ /
tatastaṭe samāgatya śikhāṃ baddhvā ṛjūn kuśān

2.4.75

dakṣiṇāgrahastayostu kṛtvātha satilaṃ jalam /
ādāyāñjalinā yāmyāṃ duḥ khī paitṛkatīrthataḥ

2.4.76

ekavāraṃ trivāraṃ vā daśavāramathāpi vā /
bhūmāvaśmani vā sarve kṣipeyurvāgyatāḥ khaga

2.4.77

tṛpyantu tṛpyatāṃ vāpi tarpayāmyupatiṣṭhatām /
pretaitadamukagotretyukteṣvevaṃ samuccaret

2.4.78

jalāñjalau kṛte paścādvidheyaṃ dantadhāvanam /
tyajanti gotriṇaḥ sarve dināni nava kāśyapa

2.4.79

tata uttīryodakādvai vastrāṇi paridhāya ca /
snānavastraṃ sakṛtpīḍya viśeyuḥ śucibhūtale

2.4.80

aśrupātaṃ na kurvīta dattvā dāhajalāñjalim /
śleṣmāśru bāndhavairmuktaṃ preto bhuṅkte yato 'vaśaḥ

2.4.81

ato na roditavyaṃ hi kriyāḥ kāryāḥ svaśaktitaḥ /
tatasteṣūpaviṣṭeṣu purāṇajñaḥ sukṛtsvakaḥ

2.4.82

śokāpanodaṃ kurvīta saṃsārānityatāṃ bruvan /
mānuṣye kadalīstanbhe asāre sāramārgaṇam

2.4.83

karoti yaḥ sa saṃmūḍho jalabudvadrasannibhe /
pañcadhā saṃbhṛtaḥ kāyo yadi pañcatvamāgataḥ

2.4.84

karmabhiḥ svaśarīrotthaistatra kā paridevanā /
gantrī vasumatī nāśamudadhirdaivatāni ca

2.4.85

phenaprakhyaḥ kathaṃ nāśaṃ martyaloko na yāsyati /
evaṃ saṃśrāvayettatra mṛduśādvalasaṃsthitān

2.4.86

te 'yi saṃśrutya gaccheyurgṛhaṃ bālapuraḥ sarāḥ /
vidaśya rnibapatrāṇi niyatā dvāri veśmanaḥ

2.4.87

ācamya vahnisalilaṃ gomayaṃ gaurasarṣapān /
dūrvāpravālaṃ vṛṣabhamanyadapyatha maṅgalam

2.4.88

praviśeyuḥ samālabhya kṛtvāśmani padaṃ śanaiḥ /
śrautena tu vidhānena āhitāgniṃ dehadvadhaḥ

2.4.89

ūnadvivarṣaṃ nikhanenna kuryādudakaṃ tataḥ /
yoṣitpativratā yā syādbhartāraṃ yānugacchati

2.4.90

prayoga pūrvaṃ bhartāraṃ namaskṛtyāruheccitim /
citibhraṣṭā tu yā mohātsā prājāpatyamācaret

2.4.91

tisraḥ koṭyordhakoṭī ya yāni lomāni mānuṣe /
tāvatkālaṃ vasetsvarge bhartāraṃ yānugacchati

2.4.92

vyālagrāhī yathā vyālaṃ bilāduddharate balāt /
tadvaduddhṛtya sā nārī tenaiva saha modate

2.4.93

tatra sā bhartṛparamā stūyamānāpsarogaṇaiḥ /
krīḍate patinā sārdhaṃ yāvadindrāścaturdaśa

2.4.94

brahmaghno vā kṛghno vā mittrighno vā bhavetpatiḥ /
punātyavidhavā nārī tamādāya mṛtā tu yā

2.4.95

mṛte bhartari yā nārī samāroheddhutāśanam /
sārandhatīsamācārā svargaloke mahīyate

2.4.96

yāvaccāgnau mṛte patyau strī nātmānaṃ pradāhayet /
tāvanna mucyate sā hi strīśarīrātkathañcana

2.4.97

mātṛkaṃ paitṛkaṃ caiva yatra caiva pradīyate /
kulatrayaṃ punātyeṣā bhartāraṃ yānugacchati

2.4.98

ārtārte mudite hṛṣṭā proṣite malinā kṛśā /
mṛte mriyeta yā patyau sā strī jñeyā pativratā

2.4.99

pṛthak citāṃ samāruhya na priyā gantumarhati /
kṣattriyādyāḥ savarṇāśca āroheyurapīha tāḥ

2.4.100

cāṇḍālīmavadhiṃ kṛtvā brāhmaṇītaḥ samo vidhiḥ /
agarbhiṇīnāṃ sarvāsāmabālatākme(kā)nāmapi

2.4.101

dahanasya vidhiḥ proktaḥ sāmānyena mayā khaga /
viśeṣamapi tasyāsya kañcitkiṃ śrotumicchati

2.4.102

garuḍa uvāca /
proṣite tu mṛte svāminyasthnināśamupeyuṣi /
kathaṃ dāhaḥ prakartavyastanme vada jagatpate

2.4.103

śrīkṛṣṇa uvāca /
asthīni cenna labhyante proṣitasya narasya ca /
teṣāñca hi gatisthānaṃ vidhānaṃ kathayāmyaham

2.4.104

śṛṇu tārkṣya paraṃ gopyaṃ patyurdurmaraṇeṣu yat /
laṅghanairye mṛtā jīvāṃ daṃṣṭribhiścābhighātitāḥ

2.4.105

kaṇṭhagrahe vilagnānāṃ kṣīṇānāṃ tuṇḍaghātinām /
viṣāgnivṛṣaviprebhyo viṣūcyā cātmaghātakāḥ

2.4.106

patanodbandhanajalairmṛtānāṃ śṛṇu saṃsthitim /
sarpavyāghraiḥ śṛṅgibhiśca upasargopalodakaiḥ

2.4.107

brāhmaṇaiḥ śvāpadaiścaiva patanairvṛkṣavaidyutaiḥ /
nakhairlohairgireḥ pātairbhittipātairbhṛgostathā

2.4.108

kaṭvāyāmantarikṣe ca cauracāṇḍālatastathā /
udakyāśunakīśūdrarajakādivibhūṣitāḥ

2.4.109

ūrdhvocachiṣṭādharocchiṣṭobhayocchiṣṭāstu ye mṛtāḥ /
śastraghātairmṛtā ye cāsyaśvaspṛṣṭāstathaiva ca

2.4.110

tattu durmaraṇaṃ jñeyaṃ yacca jātaṃ vidhaiṃ vinā /
tena pāpena narakān bhuktvā pretatvabhāginaḥ

2.4.111

na teṣāṃ kārayeddāhaṃ sūtakaṃ nodakakriyām /
na vidhānaṃ mṛtādyañca na kuryā daurdhvadaihikam

2.4.112

na piṇḍadānaṃ kartavyaṃ pramādāccetkaroti hi /
nopatiṣṭhati tatsarvamantarikṣe vinaśyati

2.4.113

atastasya sutaiḥ pauttraiḥ sapiṇḍaiḥ śubhamicchubhiḥ /
nārāyaṇabaliḥ kāryo lokagarhābhiyā khaga

2.4.114

tathā teṣāṃ bhavecchaucaṃ nānyathetyabravīdyamaḥ /
kṛte nārāyaṇabalāvaurdhvadehikayogyatā

2.4.115

tasya suddhikaraṃ karma tadbhavenna tadanyathā /
nārāyaṇabaliṃ samyak tīrthe sarvaṃ prakpayet

2.4.116

kṛṣṇāgre kārayedbiprairyena pūto bhavennaraḥ /
pūrvantu tarpaṇaṃ kāryaṃ vipraiḥ paurāṇavaidikaiḥ

2.4.117

sarvauṣadhyakṣatairmiśrairviṣṇumuddiśya tarpayet /
kāryaṃ puruṣasūktena mantrairvā vaiṣṇavairapi

2.4.118

dakṣiṇābhimukho bhūtvā pretaṃ viṣṇumiti smaran /
anādinidhano devaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ

2.4.119

akṣayaḥ puṇḍarīkākṣaḥ pretamokṣaprado bhava /
tarpaṇasyāvasāne syādvītarāgo vimatsaraḥ

2.4.120

jitendriyamanā bhūtvā śuciṣmāndharmatatparaḥ /
bhaktyā tatra prakurvīta śrāddhānyekādaśaiva tu

2.4.121

sarvakarmavidhāne ekaikāgre samāhitaḥ /
toyavrīhiyavāndadyādgodhūmāṃśca priyaṅgavaḥ

2.4.122

haviṣyānnaṃ śubhaṃ mudrāṃ chatroṣṇīṣe ca dāpayet /
dāpayetsarvasaṃsyāni kṣīraṃ kṣaudrasamānvitam

2.4.123

vastropānahasaṃyuktaṃ dadyādaṣṭavidhaṃ padam /
dpayetsarvapāpebhyo na kuryātpaṅktivañcanam

2.4.124

bhūmau sthiteṣu piṇḍeṣu gandhapuṣpākṣatānvitam /
dātavyaṃ sarvaṃviprebhyo vedaśāstravidhānataḥ

2.4.125

śaṅkhe khaḍge 'tha vā tāmre tarpaṇañca pṛthakpṛthak /
dhyānadhāraṇasaṃyukto jānubhyāmavanīṃ gataḥ

2.4.126

ṛcā vai dāpayedarghamarghoddiṣṭaṃ pṛthakpṛthak /
brahmā viṣṇuśca rudraśca yamaḥ pretaśca pañcamaḥ

2.4.127

pṛthakkumbhe tataḥ sthāpyāḥ pañcaratnasamanvitāḥ /
vastrayajñopavītāni pṛthaṅmudgāḥ padāni ca

2.4.128

pañca śrāddhāni kurvīta devatānāṃ yathāvidhi /
jaladhārāṃ tataḥ kuryātpiṇḍepiṇḍe pṛthakpṛthak

2.4.129

śaṅkhe vā tāmrapātre vā alābhe mṛnmaye pi vā /
tilodakaṃ samādāya sarvoṣadhimasanvitam

2.4.130

tāmrapātraṃ tilaiḥ pūrṇaṃ sahiraṇyaṃ sadakṣiṇam /
dadyādbrāhmaṇamukhyāya padadānaṃ tathaica

2.4.131

yamoddeśetilāṃllauhaṃ tato dadyācca dakṣiṇām /
evaṃ viṣṇubaliṃ dattvā yathāśaktyā vidhānataḥ

2.4.132

samuddharati tatkṣipraṃ nātra kāryā vicāraṇa nāgadaṃśānmṛto yastu viśeṣastantu me śṛṇu

2.4.133

suvarṇabhāraniṣpannaṃ nāgaṃ kṛtvā tathaiva gām /
viprāya dattvā vidhivatpiturānṛṇyamāpnuyāt

2.4.134

evaṃ sarpabaliṃ dattvā sarpadoṣādvimucyate /
paścātputtalakaṃ kāryaṃ sarvoṣadhisamanvitam

2.4.135

palāśasya ca vṛntānāṃ vibhāgaṃ śṛṇu kāśyapa /
kṛṣṇājinaṃ samāstīrya kuśaiśca puruṣākṛtim

2.4.136

śatatrayeṇa ṣaṣṭyā ca vṛntaiḥ prokto 'sthisañcayaḥ /
vinyasya tāni vṛntāni aṅgeṣveṣu pṛthak pṛthak

2.4.137

catvāriṃśacchirobhāge grīvāyāṃ daśa vinyaset /
viṃśatyuraḥ sthale dadyādviṃśatiñjaṭhare tathā

2.4.138

bāhudvaye śataṃ dadyātkaṭideśe ca viṃśatim /
ūrudvaye śatañcāpi triṃśajjaṅghādvaye nyaset

2.4.139

dadyāccatuṣṭayaṃ śiśne ṣaḍ dadyādvṛṣāṇadvaye /
daśa pādāṅgulībhāge evamasthīni vinyaset

2.4.140

nārikelaṃ śiraḥ sthāneṃ tumbaṃ dadyācca tāluke /
pañcaratnaṃ mukhe dadyājjihvāyāṃ kadalīphalam

2.4.141

antreṣu nālikaṃ tadyādvālukāṅghrāṇe eva ca /
vasāyāṃ mṛttikāṃ dadyāddharitālamanaḥ śilāḥ

2.4.142

pāradaṃ retasaḥ sthāne purīṣe pittalaṃ tathā /
manaḥ śilā tathā gātre tilapakvantu sandhiṣu

2.4.143

yavapiṣṭaṃ yathā māṃse madhu śoṇitameva ca /
keśeṣu ca jaṭājūṭaṃ tvacāyāñca mṛgatvacam

2.4.144

karṇayostālapatrañca stanayoścaiva guñjikāḥ /
nāsāyāṃ śatapatrañca kamalaṃ nābhimaṇḍale

2.4.145

vṛntākaṃ vṛṣaṇadvandve liṅge syādgṛñjanaṃ śubham /
ghṛtaṃ nābhyāṃ pradeyaṃ syātkau pīne ca trapusmṛtam

2.4.146

mauktikaṃ stanayormūrdhni kuṅkumeva vilepanam /
karpūrāgurudhūpaiśca śubhairmālyaiḥ sugandhibhiḥ

2.4.147

paridhānaṃ paṭṭasūtraṃhṛdaye caiva vinyaset /
ṛddhivṛddhī bhujau dvau ca cakṣurbhyāñca kapardakam

2.4.148

danteṣu dāḍimībījānyaṅgulīṣu ca campakam /
sindūraṃ netrakoṇe ca tāmbūlādyupahārakam

2.4.149

sarvauṣadiyutaṃ pretaṃ kṛtvā pūjāṃ yathoditām /
sāgnike cāpi vidhinā yajñapātraṃ nyasyetkramāt

2.4.150

striyaḥ punantu ma śira imaṃ me varuṇena ca /
pretasya pāvanaṃ kṛtvā śālagrāmaśilodakaiḥ

2.4.151

viṣṇumuddiśya dātavyā suśīlā gauḥ payasvinī /
tilā lauhaṃ hiraṇyañca karpāsaṃ lavaṇaṃ tathā

2.4.152

saptadhānyaṃ kṣitirgāva ekaikaṃ pāvanaṃ smṛtam /
tilapātraṃ tato dadyātpadadānaṃ tathaiva ca

2.4.153

kartavyaṃ vaiṣṇavaṃ śrāddhaṃ pretamuktyarthamātmanaḥ /
pretamokṣaṃ tataḥ kuryāddhṛdi viṣṇuṃ prakalpyaca

2.4.154

evaṃ puttalakaṃ kṛtvā dāhayedvidhipūrvakam /
tacchruddhaye tu saṃskartā putrādirniṣkṛtiṃ caret

2.4.155

trīnkṛcchrānṣaḍdvādaśa ca tathā pañcadaśāpi ca /
prāyaścittanimittānusāreṇa vipravatsmṛtaḥ

2.4.156

aśaktau gohiraṇyādi pratyāmnāyaṃ caredapi /
ātmano 'nadhikāritve śuddhimevaṃ caredvundhaḥ

2.4.157

aśuddhena tu yaddattamuddiśyāśuddhimeva ca /
nopatiṣṭhati tatsarvamantarikṣe vinaśyati

2.4.158

śuddhiṃ sampādya kartavyaṃ dahanādyaurdhvadehikam /
akṛtvā niṣkṛtiṃ yastu kurute dahanādikam

2.4.159

matipūrvamamatyā ca kramāttaniṣkṛtiṃ śṛṇu /
kṛtvāgnimudakaṃ snānaṃ sparśanaṃ vahanaṃ kathām

2.4.160

rajjucchedāśrupātañca taptakṛcchreṇa śudhyati /
eṣāmanyatamaṃ pretaṃ yo vahettu dehata vā

2.4.161

kaṭodakakriyāṃ kṛtvā kṛcchra sāntapanaṃ caret /
nimitte laghuni svalpaṃ mahanmahati kalpayet

2.4.162

garuḍa uvāca /
kṛcchrasya taptakṛcchrasya tathā sāntapanasya ca /
lakṣaṇaṃ brūhi me svāmiṃstrayāṇāmapi suvrata

2.4.163

śrīkṛṣṇa uvāca /
tryahaṃ prātastryahaṃ sāyaṃ tryahamadyādayācitam /
upavāsastryahañcaiva eṣa kṛcchra udāhṛtaḥ

2.4.164

taptakṣīraghṛtāmbūnāmekaikaṃ pratyahaṃ pibet /
ekarātropavāsaśca taptakṛcchra udāhṛtaḥ

2.4.165

gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakam /
jagdhvā pare 'hnyupavasetkṛcchraṃ sāntapanañcaran

2.4.166

mayā te 'yaṃ samākhyāto durmṛtasya vidhiḥ khaga /
tadā mṛtaṃ vijānīyāddīpanirvāṇamāgataḥ

2.4.167

agnidāhaṃ tataḥ kuryātsūtakañca dinatrayam /
daśāhaṃ gartapiṇāḍañca kartavyaṃ pretapūrvakam

2.4.168

evaṃ vidhiṃ tataḥ kuryāttataḥ pretaśca muktibhāk /
mṛtabhrāntyā pratikṛteḥ kṛte dāhe sa vai yadi

2.4.169

āyāti tena kartavyaṃ majjanaṃ ghṛkuṇḍake /
jātakarmādisaṃskārāḥ kartavyāḥ punareva tu

2.4.170

ūḍhāmeva svakāṃ bhāryāmudvahedvidhivatpumān /
varṣe pañcadaśe pakṣin dvādaśe vā gate sati

2.4.171

ajñātasya proṣitasya kṛtvā pratikṛtiṃ dahet /
rajasvalāsūtikayorviśeṣaṃ maraṇe śṛṇu

2.4.172

sūtikāyāṃ mṛtāyāntu evaṃ kurvanti yājñikāḥ /
kumbhe salilamādāya pañcagavyaṃ tathaiva ca

2.4.173

puṇyābhirabhimantryāpo vācā śuddhiṃ labhettataḥ /
śatasūrpodakenādau snāpayitvā yathāvidhi

2.4.174

tenaiva snāpayitvā tu dāhaṃ kuryātsvageśvara /
pañcabhiḥ snāpayitvā tu gavyaiḥ pretāṃ rajasvalām

2.4.175

vastrāntarākṛtiṃ kṛtvā dāhayedvidhipūrvakam /
mṛtasya pañcake dāhavidhiṃ vacmi śṛṇuṣva me

2.4.176

ādau kṛtvā dhaniṣṭhārdhametannakṣatrapañcakam /
revatyantaṃ sadā dūṣyamaśubhaṃ sarvadā bhavet

2.4.177

dāhastatra na kartavyo viṣādaḥ sarvajantuṣu /
na jalaṃ dīyate teṣu aśubhaṃ sarvadā bhavet

2.4.178

pañcakānantaraṃ sarvaṃ kāryaṃ kartavyamanyathā /
puttrāṇāṃ gotriṇāṃ tasya santāpo 'pyupajāyate

2.4.179

gṛhe hānirbhavatyeva ṛkṣeṣveṣu mṛtasya ca /
atha vā ṛkṣamadye ca dāhastu vidhipūrvakaḥ

2.4.180

kriyate mānuṣāṇāntu sa vā āhutipūrvakaḥ /
viprairvidhirataḥ kāryo mantraistu vidhipūrvakam

2.4.181

śavasthānasamīpe tu kṣeptavyāḥ puttalāstataḥ /
darbhakḷptāstu catvāra ṛkṣamantrābhimantritāḥ

2.4.182

tato dāhaḥ prakartavyastaiśca puttalakaiḥ saha /
sūtakānte tadā puttraiḥ kāryaṃ śāntikapauṣṭikam

2.4.183

pañcakeṣu mṛto yo 'sau na satiṃ labhate naraḥ /
tilān gāñca suvarṇañca tamuddiśya ghṛtaṃ dadet

2.4.184

viprāṇāṃ dāpayeddānaṃ sarvavighnavināśanam /
bhojanopānahaucchattraṃ hemamudrā ca vāsasī

2.4.185

dakṣiṇā dīyate vipre pātakasya pramocanaḥ /
mayāte 'yaṃ samākhyāto vidhiḥ pañcaharaḥ sthitaḥ /
saṃyaminyāṃ yathāyānaṃ yathāvarṣaṃ mṛtakriyā

Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc