Language

ENहिગુ
Scripture Library

Garuda Purana · Chapter 2.32

2.32.1

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde dānapha lānyadehapraveśādinirūpaṇaṃ nāmai katriṃśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 32
tārkṣya uvāca /
kathamutpadyate janturbhūtagrāme caturvidhe /
tvacā raktaṃ tathā māṃsaṃ medo majjāsthi jīvitam

2.32.2

pādau pāṇī tathā guhyaṃ jihvā-keśa-nakhāḥ śiraḥ /
sandhimārgāśca bahuśo rekhā naikavidhāstathā

2.32.3

kāmaḥ krodho bhayaṃ lajjā mano harṣaḥ sukhāsukham /
citritaṃ chidritañcāpi nānājālena veṣṭitam

2.32.4

indrajālamidaṃ manye saṃsāre 'sārasāgare /
kartā ko 'tra hṛṣīkeśa saṃsāre duḥ khasaṃkule

2.32.5

śrīviṣṇuruvāca /
kathayāmi paraṃ gopyaṃ kośasyāsya vinirṇayam /
yasya vijñānamātreṇa sarvajñatvaṃ prajyate

2.32.6

sādhu pṛṣṭaṃ tvayā loke sadayaṃ jīvakāraṇam /
vainateya śṛṇuṣva tvamekāgrakṛtamānasaḥ

2.32.7

ṛtukāle ca nārīṇāṃ varjyaṃ dinacatuṣṭayam /
yatastasmin brahmahatyāṃ purā vṛtrasamutthitām

2.32.8

brahmā śakrāt samuttārya caturthāṃśena dattavān /
tāvannālokyate vaktraṃ pāpaṃ yāvadvapuḥ sthitam

2.32.9

prathame 'hani cāṇḍālī dvitīye brahmaghātinī /
tṛtīye rajakī jñeyā caturthe 'hani śudhyati

2.32.10

saptāhāt pitṛdevānāṃ bhavedyogyā kṛtārcane /
saptāhamadhye yo garbhastatsaṃmbhūtirmalimlucā

2.32.11

niṣakasamaye pitroryādṛk cittavikalpanā /
tādṛggarbhasamutpattirjāyate nātra saṃśayaḥ

2.32.12

yugmāsu puttrā jāyante striyo 'yugmāsu rātriṣu /
pūrvasaptamamutsṛjya tasmādyugmāsu saṃviśet

2.32.13

ṣoḍaśarturniśāḥ strīṇāṃ sāmānyāt samudāhṛtaḥ /
yā caturdaśamī rātrirgarbhastiṣṭhati tatra cet

2.32.14

guṇabhāgyanidhiḥ putrastatra jāyeta dhārmikaḥ /
sā niśā tatra sāmānyairna labhyeta khagādhipa

2.32.15

prāyaśaḥ sambhavatyatra garbhastvaṣṭāhamadhyataḥ /
pañcame 'hani nārīṇāṃ kāryaṃ mādhuryabhojanam

2.32.16

kaṭukṣārañca tīkṣṇañca tyājyamuṣṇañca dūrataḥ /
tatkṣetramoṣadhīpātraṃ bījañcāpyamṛtāyitam

2.32.17

tasminnuptvā naraḥ svāmī samyak phalamavāpnuyāt /
tasyāścaivātapo varjya śītalaṃ kevalaṃ caret

2.32.18

tāmbūlapuṣpaśrīkhaṇḍaiḥ saṃyuktaḥ śucivastrabhṛt /
dharmamādāya manasi sutalpaṃ saṃviśet pumān

2.32.19

niṣekasamaye yādṛṅnaracittavikalpanā /
tādṛksvabhāvasambhūtirjanturviśati kukṣigaḥ

2.32.20

śukrasoṇitasaṃyoge piṇḍotpattiḥ prajāyate /
vardhate jaṭhare jantustārāpatirivāmbare

2.32.21

caitanyaṃ bījarūpaṃ hi śukre nityaṃ vyavasthitam /
kāmaścittañca śukrañca yadā hyekatvamāpnuyuḥ

2.32.22

tadā drāvamavāpnoti yoṣāgarbhāśaye naraḥ /
raktādhikye bhavennārī śukrādhikye bhavet pumān

2.32.23

śukrasoṇitayo sāmye garbhāḥ ṣaṇḍatvamāpnuyuḥ /
ahorātreṇa kalilaṃ budvadaṃ pañcabhidinaiḥ

2.32.24

caturdaśe bhavenmāṃsaṃ miśradhātusamanvitam /
ghanaṃ māṃsañca viṃśāhe garbhastho vardhate kramāt

2.32.25

pañcaviṃśatime cāhni balaṃ puṣṭiśca jāyate /
tathā māse tu sampūrṇe pañcatattvaṃ nidhārayet

2.32.26

māsadvaye tu sañjāte tvacā medaśca jāyate /
majjāsthīni tribhirmāsaiḥ keśāṅgulyaścaturthake

2.32.27

karṇau ca nāsike vakṣo jāyeran māsi pañcame /
kaṇṭharandhrodaraṃ ṣaṣṭhe guhyādirmāsi saptame

2.32.28

aṅgapratyaṅgasampūrṇo garbho māsairathāṣṭabhiḥ /
aṣṭame calate jīvo dhātrīgarbhe punaḥ punaḥ /
navamemāsi samprāpte garbhasthaujau dṛḍhaṃ bhavet

2.32.29

cikitsā jāyate tasya garbhavāsaparikṣaye /
nārī vātha naro vātha napuṃstvaṃ vābhijāyate

2.32.30

śaktitrayaṃ viśālākṣaṃ ṣāṭkauśikasamāyutam /
pañcendriyasamopetaṃ daśanāḍīvibhūṣitam

2.32.31

daśaprāṇaguṇopetaṃ yo jānāti sa yogavit /
majjāsthiśukramāṃsāni roma raktaṃ balaṃ tathā

2.32.32

ṣāṭkauśikamidaṃ piṇḍaṃ syājjantoḥ pāñcabhautikam /
navame daśame māsi jāyate pāñcabhautikaḥ

2.32.33

sūtivātaiḥ samākṛṣṭaḥ pīḍayā vihvalīkṛtaḥ /
puṣṭo nāḍyāḥ suṣumṇāyā yoṣidgarbhasthitastvaran

2.32.34

kṣitirvāri havirbhoktā pavanākāśameva ca /
ebhirbhūtaiḥ pīḍitastu nibaddhaḥ snāyubandhanaiḥ

2.32.35

mūlabhūtā ime proktāḥ sapta nāḍyantare sthitāḥ /
tvacāsthināḍyo romāṇi māṃsañcaivātra pañcamam

2.32.36

ete pañca guṇāḥ proktā mayā bhūmeḥ khageśvara /
yathā pañca guṇāścāpastathā tacchṛṇu kāśyapa

2.32.37

lālā mūtraṃ tathā śukraṃ majjāra raktañca pañcamam /
āpaḥ pañcaguṇāḥ proktā jñātavyāste prayatnataḥ

2.32.38

kṣudhā tṛṣā tathā nidrā ālasyaṃ kāntireva ca /
tejaḥ pañcaguṇaṃ proktaṃ tārkṣya sarvatrayogibhiḥ

2.32.39

rāgadveṣau tathā lajjā bhayaṃ mohastathaiva ca /
ityetat kathitaṃ tārkṣya vāyujaṃ guṇapañcakam

2.32.40

ākuñcanaṃ dhāvanañca laṅghanañca prasāraṇam /
nirodhaḥ pañcamaḥ prokto vāyoḥ pañca guṇāḥ smṛtāḥ

2.32.41

ghoṣaścintā ca gāmbhīryaṃ śravaṇaṃ satyasaṃkramaḥ /
ākāśasya guṇāḥ pañca jñāta vyāstārkṣya yatnataḥ

2.32.42

śrotraṃ tvak cakṣuṣī jihvā nāsā buddhīndriyāṇi ca /
pāṇī pādau gudaṃ prāk ca guhyaṃ karmendriyāṇi ca

2.32.43

iḍāca piṅgalā caiva suṣumṇā ca tṛtīyakā /
gāndhārī gajajihvā ca pūṣā caiva yasā tathā

2.32.44

alamvuśā kuhūścaiva śaṅkhinī daśamī smṛtā /
piṇḍa madhye sthitā hyetāḥ pradhānā daśa nāḍayaḥ

2.32.45

prāṇāpānau samānaśca udāno vyāna eva ca /
nāgaḥ kūrmaśca kṛkaro devadatto dhanañjayaḥ

2.32.46

ityete vāyavaḥ proktā daśa deheṣu susthitāḥ /
kevalaṃ bhuktamannañca puṣṭidaṃ sarvadehinām

2.32.47

nayate prāṇado vāyuḥ śarīre sarvasandhiṣu /
āhāro bhuktamātrastu vāyunā kriyate dvidhā

2.32.48

sa praviśya guhe samyak pṛthagannaṃ pṛthagjalam /
ūrdhvamagnerjalaṃ kṛtvā tadannañca jalopari

2.32.49

agneścādhaḥ svayaṃ prāṇastamagniñca dhamecchanaiḥ /
vāyunā dhamyamāno 'gniḥ pṛthakkiṭṭaṃ pṛthagrasam

2.32.50

malairdvādaśabhiḥ kiṭṭaṃ bhinnaṃ dehāt pṛthagbhavet /
karṇākṣināsikā jihvā dantanābhivapurgudam

2.32.51

nakhā malāśrayā hyete viṇmūtrañcetyanantakam /
śukraśoṇitasaṃyogādetat ṣāṭkauśikaṃ smṛtam

2.32.52

romṇāṃ koṭyastathā tisro 'pyardhakoṭi samanvitāḥ /
dvātriṃśaddaśanāḥ proktāḥ sāmānyādvinatāsuta

2.32.53

sapta lakṣāṇi keśāḥ syurnakhāḥ proktāstu viṃśatiḥ /
māṃsaṃ palasahasraikaṃ sāmānyāddehasaṃsthitam

2.32.54

raktaṃ palaśataṃ tārkṣyaṃ buddhameva purātanaiḥ /
palāni daśa medaśca tvacā caiva tu tatsamā

2.32.55

paladvādaśakaṃ majjā mahāraktaṃ palatrayam /
śukraṃ dvikuḍavaṃ jñeyaṃ śoṇitaṃ kuḍavaṃ smṛtam

2.32.56

śleṣmāṇaśca ṣaḍūrdhvañca viṇmūtraṃ tatpramāṇataḥ /
asthnāṃ hi hyadhikaṃ proktaṃ ṣaṣṭyuttaraśatatrayāt

2.32.57

evaṃ piṇḍaḥ samākhyāto vaibhavaṃ sampracakṣmahe /
sukhaṃ duḥ khaṃ bhayaṃ kṣemaṃ karmaṇaiva hi prāpyate

2.32.58

adhomukhaṃ cordhvapādaṃ garbhādvāyuḥ prakarṣati /
tale tu karayornyasya vardhate jānupārśvayoḥ

2.32.59

aṅguṣṭhau copari nyastau jānvāretha karāṅgulī /
jānupṛṣṭhe tathā netre jānumadhye ca nāsikā

2.32.60

evaṃ vṛddhiṃ kramādyāti jantuḥ strīgarbhasaṃsthitaḥ /
kāṭhinyamasthīnyāyānti bhuktapītena jīvati

2.32.61

nāḍī vāpyāyanī nāma nābhyāṃ tatra nibadhyate /
strīṇāṃ tathāntrasuṣire sa nibaddhaḥ prajāyate

2.32.62

krāmanti bhuktapītāni strīṇāṃ garbhodare tathā /
tairāpyāyitadeho 'sau janturvṛddhimupaiti ca

2.32.63

smṛtyastatra prayāntyasya bahvyaḥ saṃsārabhūtayaḥ /
tato nirvedamāyāti pīḍyamāna itastataḥ

2.32.64

punarnaivaṃ kariṣyāmi bhuktamātra ihodarāt /
tathātathā yatiṣyāmi garbhaṃ nāpnomyahaṃ yathā

2.32.65

iti sañcintayañjīvo smṛtvā janmaśatāni vai /
yāni pūrvānubhūtāni devabhūtātmajāni vai

2.32.66

tataḥ kālakramājjantuḥ parivartyatvadhomukhaḥ /
navame daśame vāpi māsi saṃjāyate tataḥ

2.32.67

niṣkramyamāṇo vātena prājāpatyena pīḍyate /
niṣkramate ca vilapaṃstadā duḥkhanipīḍitaḥ

2.32.68

niṣkrāmaṃścodarānmūrchāmasahyāṃ pratipadyate /
prāpnoti cetanāṃ cāsau vāyusparśasukhānvitaḥ

2.32.69

tatastaṃ vaiṣṇavī māyā samāskandati mohinī /
tayā vimohitātmāsau jñānabhraṃśamavāpnute

2.32.70

bhraṣṭajñānaṃ bālabhāve tato jantuḥ prapadyate /
tataḥ kaumārakāvasthāṃ yauvanaṃ vṛddhatāmapi

2.32.71

punaśca tadvanmaraṇaṃ janma prāpnoti mānavaḥ /
tataḥ saṃsāracakre 'smin bhrāmyate ghaṭayantravat

2.32.72

kadācitsvargamāpnoti kadācinnirayaṃ naraḥ /
svargaṃ ca nirayaṃ caiva svakarmaphalamaśnute

2.32.73

kadācidbhuktakarmā ca bhuvaṃ svalpena gacchati /
svarloke narake caiva bhuktaprāye dvijottamāḥ

2.32.74

narakeṣu mahadduḥkhametadyatsvargavāsinaḥ /
dṛśyate nātra modante pātyamānāstu nārakaiḥ

2.32.75

svarge 'pi duḥ khamatulaṃ yadārohaṇakālataḥ /
prabhṛtyahaṃ patiṣyāmītyetanmanasi vartate

2.32.76

nāra kāṃścaiva samprekṣya mahadduḥ khamavāpyate /
evaṃ gatimahaṃ gantetyaharniśamanirvṛtaḥ

2.32.77

garbhavāse mahadduḥ khaṃ jāyamānasya yonijam /
jātasya bālabhāve 'pi vṛddhatve duḥkhameva ca

2.32.78

kāmerṣyākrodhasambandhādyauvane 'pi ca duḥ saham /
duḥsvapnaṃ yā vṛddhatā ca maraṇe duḥ khamutkaṭam

2.32.79

kṛṣyamāṇaśca yāmyaiḥ sa narake 'pi ca yātyadhaḥ /
punaśca garbhājjanma syānmaraṇaṃ duṣkaraṃ tathā

2.32.80

evaṃ saṃsāracakre 'smijjantavo ghaṭayantravat /
bhrāmyante prāktanairbadhairbaddhā vidhyanti cāsakṛt

2.32.81

nāsti pakṣinsukhaṃ kiñcitkṣetre duḥ khaśatākule /
vinatāsuta mokṣāya yatitavyaṃ tato naraiḥ

2.32.82

etatte sarvamākhyātaṃ yathā garbhasya saṃsthitiḥ /
kathayāmi kramapraśraṃ pṛṣṭaṃ vā vartate spṛhā

2.32.83

garuḍa uvāca /
madhye kṛtamahāpraśradvayasyāptaṃ mayottaram /
praśrasyāpi tṛtīyasya uttaraṃ ca vidhīyatām

2.32.84

śrīkṛṣṇa uvāca /
mriyamāṇasya kiṃ kṛtyamiti tvaṃ pṛṣṭavānasi /
śṛṇu tatrottaraṃ tūktaṃ kathayāmi samāsataḥ

2.32.85

āsannamaraṇaṃ jñātvā puruṣaṃ snāpayettataḥ /
gomūtragomayasumṛttīrthodakakuśodakaiḥ

2.32.86

vāsasī paridhāryātha dhaute tu śuci nī śubhe /
darbhāṇyādau samāstīrya dakṣiṇāgrānvikīrya ca

2.32.87

tilān gomayaliptāyāṃ bhūmau tatra niveśayet

2.32.88

prāgudakśirasaṃ vāpi mukhe svarṇaṃ viniḥ kṣepet /
śālagrāmaśilā tatra tulasī ca khageśvara

2.32.89

vidheyā sannidhau sarpirdīpaṃ prajvālayetpunaḥ /
namo bhagavate vāsudevāyeti japastathā

2.32.90

ādau tu praṇavaṃ kṛtvā pūjādāne tataḥ smṛte /
samabhyarcya hṛṣīkeśaṃ puṣpadhūpādibhistataḥ

2.32.91

praṇipātaiḥ stavaiḥ puṇyairdhyā nayogena pūjayet /
dattvā dānaṃ ca viprebhyo dīnānāthebhya eva ca

2.32.92

puttre mitre kalatre ca kṣetradhānyadhanādiṣu /
nivartayenmamatvaṃ ca viṣṇoḥ pādau hṛdi smaran

2.32.93

uccaiḥ puruṣasūktaṃ ca yadi śreṣṭhāpadastadā /
puttrādyāḥ prapaṭheyuste mriyamāṇe nije jane

2.32.94

etatte sarvamākhyātaṃ kṛtyaṃ mṛtyāvupasthite /
phalamapyasya kṛtsnasya samāsātte vadāmyaham

2.32.95

snānena śucitāprāptirapāvitryahṛtistataḥ /
tato viṣṇoḥ smṛtistasya jñānātsarvaphalapradā

2.32.96

darbhatūlī nayetsvargamāturaṃ tu na saṃśayaḥ /
tilairdarbhaiśca niḥ kṣiptaiḥ snānaṃ kratumayaṃ bhavet

2.32.97

brahmā viṣṇuśca rudraśca śrīrhutāśastathaiva ca /
maṇḍale copatiṣṭhanti tasmātkurvīta maṇḍalam

2.32.98

prāgudagvā kṛteneha śirasā lokamuttamam /
vrajate yadi pāpasyālpatvaṃ puṃso bhavetkhaga

2.32.99

pañcaratne mukhe mukte jive jñānaṃ prarohati /
tulasī brāhmaṇā gāvo viṣṇurekādaśī khaga

2.32.100

pañca pravahaṇānyeva bhavābdhau majjatāṃ nṛṇām /
viṣṇurekādaśī gītā tulasī vipradhenavaḥ

2.32.101

asāre durgasaṃsāre ṣaṭpadī bhaktidāyinī /
namo bhagavate vāsudevāyeti japannaraḥ

2.32.102

oṅkārapūrvaṃ sāyujyaṃ prāpnuyānnātra saṃśayaḥ /
pūjayāpi ca mallokaprāptirārāddivaṃ vrajet

2.32.103

bandhābhāve mamatvetu jñānaṃ puruṣasūktataḥ /
yasyayasyādhikatvaṃ tu sādhaneṣveṣu kāśyapa

2.32.104

tattatphalasyāpyādhikyaṃ bhavatītyavadhāraya /
dātavyāni yathāśaktyā prīto 'sau sarvadā bhavet

2.32.105

etatte sarvamākhyātaṃ snānādiṣu phalaṃ mayā /
brahmāṇḍe ye guṇāḥ santi śarīre te vyavasthitāḥ

2.32.106

pātālabhūdharā lokāstathānye dvīpasāgarāḥ /
ādityādigrahāḥ sarve piṇḍamadhye vyavasthitāḥ

2.32.107

pādādhastu talaṃ jñeyaṃ pādordhvaṃ vitalaṃ tathā /
jānubhyāṃ sutalaṃ viddhi sakthideśe mahātalam

2.32.108

tathā talātalañcorau guhyadeśe rasātalam /
pātālaṃ kaṭisaṃsthantu pādādau lakṣayedbudhaḥ

2.32.109

bhūrlokaṃ nābhimadhye tu bhuvarlokaṃ tadūrdhvataḥ /
svargalokaṃ hṛdaye vidyāt kaṇṭhadeśe mahastathā

2.32.110

janalokaṃ vaktradeśe tapolokaṃ lalāṭake /
satyalokaṃ mahārandhre bhuvanāni caturdaśa

2.32.111

trikoṇe saṃsthito meruradhaḥ koṇe ca mandaraḥ /
dakṣiṇe ceva kailāso vāmabhāge himācalaḥ

2.32.112

niṣadhaścordhvabhāge ca dakṣiṇe gandhamādanaḥ /
malayo (ramaṇo) vāmarekhāyāṃ saptaite kulaparvatāḥ

2.32.113

asthisthāne sthito jambūḥ śāko majjāsu saṃsthitaḥ /
kuśadvīpaḥ sthito māṃse krauñcadvīpaḥ śirāsthitaḥ

2.32.114

tvacāyāṃ śālmalidvāpo plakṣaḥ romṇāṃ ca sañcaye /
nakhasthaḥ puṣkaradvīpaḥ sāgarāstadanantaram

2.32.115

kṣārodaśca tathā mūtre kṣāre kṣīrodasāgaraḥ /
surodadhiśca śleṣmasthaḥ majjāyāṃ ghṛtasāgaraḥ

2.32.116

rasodadhiṃ rase vidyācchoṇite dadhisagaram /
svādulaṃ lambikāsthāne garbhodaṃ śukrasaṃsthitam

2.32.117

nādacakre sthitaḥ sūryo binducakre ca candramāḥ /
locanasthaḥ kujo jñeyo hṛdaye ca budhaḥ smṛtaḥ

2.32.118

viṣṇusthāne guruṃ vidyācchrukre śukro vyavasthitaḥ /
nābhisthāne sthito mando mukhe rāhuḥ sthitaḥ sadā

2.32.119

pāyu (da) sthāne sthitaḥ ketuḥ śarīre grahamaṇḍalam /
vibhaktañca samākhyātamāpādatalamastakam

2.32.120

utpannā ye hi saṃsāre mriyante te na saṃśayaḥ /
bubhukṣā ca tṛṣā raudrā dāhodbhūtā ca mūrchanā

2.32.121

yatra pīḍāstvimā raudrāstā vai vṛścikadaṃśajāḥ /
vināśaḥ pūrṇakāle ca jāyate sarvadehinām

2.32.122

agre agre hi dhāvanti yamalokagatasyavai /
taptavālukamadhyena prajvaladvahnimadhyataḥ

2.32.123

keśagrāhaiḥ samākrāntā nīyante yamakiṅkaraiḥ /
pāpiṣṭhāstvadhamāstārkṣya dayādharmavivirjitāḥ

2.32.124

yamaloke vasantyete kuṭyāṃ janma na vidyate /
evaṃ sañjāyate tārkṣya martye jantuḥ svakarmabhiḥ

2.32.125

utpannā ye hi saṃsāre mriyante te na saṃśayaḥ /
āyuḥ karma ca vittañca vidyā nidhanameva ca

2.32.126

pañcaitāni hi sṛjyante garbhasthasyaiva dehinaḥ /
karmaṇā jāyate jantuḥ karmaṇaiva pralīyate

2.32.127

sukhaṃ duḥ khaṃ bhayaṃ kṣemaṃ karmaṇaivābhipadyate /
adhomukhaṃ cordhvapādaṃ garbhādvāyuḥ prakarṣati

2.32.128

janmato vaiṣṇavī māyā saṃmohayati satvaram /
svakarmakṛtasambandho janturjanma prapadyate

2.32.129

sukṛtāduttamo bhogabhogyavān sukule bhavet /
yathāyathā duṣkṛtaṃ tat kule hīne prajāyate

2.32.130

daridro vyādhito mūrkhaḥ pāpakṛdduḥ khabhājanam /
ataḥ paraṃ kimarthaṃ te kathayāmi khageśvara

Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc