Garuda Purana · Chapter 2.27
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍedvitīyāṃśe dharmakāṇḍe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde pretakalpe sapiṇḍananirūpaṇaṃ nāma ṣaḍviṃśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 27
tārkṣya uvāca /
kathaṃ pretā vasantyatra kīdṛgrūpā bhavanti te /
mahāpretāḥ piśācāśca kaiḥkaiḥ karmaphalairvibho /
sarveṣāmanukampārthaṃ brūhi me madhusūdana
pretatvānmucyate yena dānena ca śubhe na ca /
tanme kathaya deveśa mama cedicchasi priyam
śrīkṛṣṇa uvāca /
sādhu pṛṣṭaṃ tvayā tārkṣya mānuṣāṇāṃ hitāya vai /
śṛṇucāvahito bhūtvā yadvacmi pretalakṣaṇam
guhyadguhyataraṃ hyetannākhyeyaṃ yasya kasyacit /
bhaktastvaṃ hi mahābāho tena te kathayāmyaham
purā tretāyuge tāta rājāsīdbabhruvāhanaḥ /
mahodayapure ramye dharmaniṣṭho mahābalaḥ
yajvā dānapatiḥ śrīmānbrahmaṇyaḥ sādhusaṃmataḥ /
śīlācāraguṇopeto dayādākṣiṇyasaṃyutaḥ
prajāḥ pālayate nityaṃ putrāniva mahābalaḥ /
kṣattradharmarato nityaṃ sa daṇḍyāndaṇḍayannṛpaḥ
sa kadācinmahābāhuḥ sasainyomṛgayāṃ gataḥ /
vanaṃ viveśa gahanaṃ nānāvṛkṣasamanvitam
śārdūlaśatasaṃjuṣṭaṃ nānāpakṣinināditam /
vanamadhye tadā rājā mṛgaṃ dūrādapaśyata
tena viddho mṛgo 'tīva bāṇena sudṛḍhena ca /
bāṇamādāya taṃ tasya sa vane 'darśanaṃ yayau
kakṣe tacchoṇitastrāvātsa rājānujagāma tam /
tato mṛgaprasaṅgena vanamanyadviveśa saḥ
kṣutkṣāmakaṇṭho nṛpatiḥ śramasantāpamūrchitaḥ /
jalasthānaṃ samāsādya sāśva evāvagāhata
pītvā tadu dakaṃ śītaṃ padmagandhādhivāsitam /
tata uttīrya salilādvimalādbabhruvāhanaḥ
nyagrodhavṛkṣamāsādya śītacchāyaṃ manoharam /
mahāviṭapinaṃ hṛdyaṃ pakṣisaṅghātanāditam
vanasya tasya sarvasya ketubhūtamivocchritam /
taṃ mahātarumāsādya niṣasāda mahīpatiḥ
atha pretaṃ dadarśāsau kṣuttṛṣṇāvyākulendriyam /
utkacaṃ malinaṃ kubjaṃ (rūkṣaṃ) nirmāṃsaṃ bhīmadarśanam
snāyubaddhāsthicaraṇaṃ dhāvamānamitastataḥ /
anyaiśca bahubhiḥ pretaiḥ samantātparivāritam
taṃ dṛṣṭvā vikṛtaṃ ghoraṃ vismito babhruvāhanaḥ /
preto 'pi dṛṣṭvā tāṃ ghorāmaṭavīmāgataṃ nṛpam
tadā hṛṣṭamanā bhūtvā tasyāntikamupāgataḥ /
abravītsa tadā tārkṣya pretarājo nṛpaṃ vacaḥ
pretabhāvo mayā tyaktaḥ prāpto 'smi paramāṃ gatim /
tvatsaṃyogānmahābāho nāstidhanyataro mama
nṛpatiruvāca /
kṛṣṇavarṇaḥ karālāsyastvaṃ preta iva lakṣyase /
kathayasva mama prītyā yathaivaṃ cāsi tattvataḥ
tathā pṛṣṭaḥ sa vai rājñā provāca sakalaṃ svakam
preta uvāca /
kathayāmi nṛpaśreṣṭha sarvamevāditastava /
pretatve kāraṇaṃ śrutvā dayāṃ kartuṃ mamārhasi
vaidiśaṃ nāma nagaraṃ sarvasampatsamanvitam /
nānājanapadākīrṇaṃ nānāratnasamākulam /
nānāpuṇyasamāyuktaṃ nānāvṛkṣasamākulam
tatrāhaṃ nyavasaṃ bhūyo devārcanarataḥ sadā /
vaiśyo jātyā sudevo 'haṃ nāmnā viditamastu te
havyena tarpitā devāḥ kavyena pitarastathā /
vividhairdānayogaiśca viprāḥ santarpitā mayā
āvāhāśca vivāhāśca mayā vai suniveśitāḥ /
dīnānāthaviśiṣṭebhyo mayā dattamanekadhā
tatsarvaṃ viphalaṃ tāta mama daivādupāgatam /
yathā me niṣphalaṃ jātaṃ sukṛtaṃ tadvadāmi te
na me 'sti santatistāta na suhṛnna ca bāndhavaḥ /
na ca mitraṃ hi me tādṛgyaḥ kuryādaurdhvadaihikam
pretatvaṃ susthiraṃ tena mama jātaṃ nṛpottama /
ekādaśaṃ tripakṣaṃ ca ṣāṇmāsikamathābdikam /
pratimāsyāni cānyāni evaṃ śrāddhāni ṣoḍaśa
yasyaitāni na dīyante pretaśrāddhāni bhūpate /
pretatvaṃ susthiraṃ tasya dattaiḥ śrāddhaśatairapi
evaṃ jñātvā mahārāja pretatvāduddharasva mām /
varṇānāṃ cāpi sarveṣāṃ rājā bandhurihocyate
tanmāṃ tāraya rājendra maṇiratnaṃ dadāmi te /
yathā mama śubhāvāptirbhavennṛpavarottama
tathā kāryaṃ mahābāho kṛpā yadi mayīṣyate /
ātmanaśca kuru kṣipraṃ sarvamevaurdhvedaihikam
nṛpatiruvāca /
kathaṃ pretā bhavantīha kṛtairapyaurdhvadaihikaiḥ /
piśācāśca bhavantīha karmabhiḥ kaiśca tadvada
preta uvāca /
devadravyaṃ ca brahmasvaṃ strībāladhanasañcayam /
ye haranti nṛpaśreṣṭha pretayoniṃ vrajanti te
tāpasīṃ ca sagotrāṃ ca agamyāṃ ye bhajanti hi /
bhavanti te mahāpretā ambujāni haranti ye
pravālavajrahartāro ye ca vastrāpahārakāḥ /
tathā hiraṇyahartāraḥ saṃyuge 'sanmukhāgatāḥ
kṛtaghnā nāstikā raudrāstathā sāhasikā narāḥ /
pañcayajñavinirmuktā mahādānaratāśca ye
svāmidrohakarā mitrabrāhmadrohakarāśca ye /
tīrthapāpakarā rājañjāyante pretayonayaḥ /
evamādyā mahārāja jāyante pretayonayaḥ
rājovāca /
kathaṃ muktā bhavantīha pretatvāttvaṃ ca te 'pi ca /
kathaṃ cāpi mayā kāryamaurdhvadaihikamātmanaḥ /
vidhinā kena tatkāryaṃ sarvametadvadasva me
preta uvāca /
śṛṇu rājendra saṃkṣepādvidhiṃ nārāyaṇātmakam /
sacchāstraśravaṇaṃ viṣṇoḥ pūjā sajjanasaṃgatiḥ
pretayonivināśāya bhavantīti mayā śrutam /
ato vakṣyāmi te viṣṇupūjāṃ pretatvanāśinīm
suvarṇadvayamāhṛtya mūrtiṃ bhūpa prakalpayet /
nārāyaṇasya devasya sarvābharaṇabhūṣitām
pītavastrayugācchannāṃ candanāgurucarcitām /
snāpayedvividhaistoyairadhivāsya yajettataḥ
pūrve tu śrīdharaṃ devaṃ dakṣiṇe madhusūdanam /
paścime vānamaṃ devamuttare ca gadādharam
madhye pitāmahaṃ pūjya tathā devaṃ maheśvaram /
pūjayecca vidhānena gandhapuṣpādibhiḥ pṛthak
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya agnau santarpya devatāḥ /
ghṛtena dadhnā kṣīreṇa viśvāndevāṃstathā nṛpa
tataḥ snāto vinītātmā yajamānaḥ samāhitaḥ /
nārāyaṇāgre vidhivatsvakriyāmaurdhvadaihikīm
ārabheta vinītātmā krodhalobhavivarjitaḥ /
śrāddhāni kuryātsarvāṇi vṛṣasyotsarjanaṃ tathā
trayodaśānāṃ viprāṇāṃ vastracchatrāṇyupānahau /
aṅgulīyakamuktāni bhājanāsanabhojanaiḥ
sānnāśca sodakā deyā ghaṭāḥ pretahitāya vai /
śayyādānamatho dattvā ghaṭaṃ pretasya nirvapet
nārāyaṇeti sannāma saṃpuṭasthaṃ samarcayet /
evaṃ kṛtvātha vidhivacchubhāśubhaphalaṃ labhet
rājovāca /
kathaṃ pretaghaṭaṃ kuryāddadyātkena vidhānataḥ /
brūhi sarvānukampārthaṃ ghaṭaṃ pretavimuktidam
preta uvāca /
sādhu pṛṣṭaṃ mahārāja kathayāmi nibodha te /
pretatvaṃ na bhavedyena dānena sudṛḍhena ca
dānaṃ pretaghaṭaṃ nāma sarvāśubhavināśanam /
durlabhaṃ sarvalokānāṃ durgatikṣayakārakam
santaptahāṭakamayaṃ tu ghaṭaṃ vidhāya brahmośakeśavayutaṃ saha lokapālaiḥ /
kṣīrājyapūrṇavivaraṃ praṇipatya bhaktyā viprāya dehi tava dānaśataiḥ kimanyaiḥ
brahmā madhye tathā viṣṇuḥ śaṅkaraḥ śaṅkaro 'vyayaḥ /
prācyādiṣu ca tatkaṇṭhe lokapālānkrameṇa tu
sampūjya vidhivadrājandhūpaiḥ kusumacandanaiḥ /
tato dugdhājyasahitaṃ ghaṭaṃ deyaṃ hiraṇmayam
sarvadānādhikañcaitanmahāpātakanāśanam /
kartavyaṃ śraddhayā rājanpretatvavinivṛttaye
śrībhāgavānuvāca /
evaṃ saṃjalṣatastasya pretena niyatātmanaḥ /
senājagāmānupadaṃ hastyaśvarathasaṃkulā
tato bale samāyāte dattvā rājñe mahāmaṇim /
namaskṛtya punaḥ prārthya preto 'darśanamīyivān
tasmādvanādviniṣkramya rājāpi svapuraṃ yayau /
svapuraṃ sa samāsādya sarvaṃ tatpretabhāṣitam
cakāra vidhivatpakṣinnaurdhvadehādikaṃ vidhim /
tasya puṇyapradānena preto mukto divaṃ yayau
śrāddhena paradattena gataḥ preto 'pi sadgatim /
kiṃ punaḥ putradattena pitā yātīti cātbhutam
itihāsamimaṃ puṇyaṃ śṛṇoti śrāvayecca yaḥ /
na tau pretatvamāyātaḥ pāpācārayutāvapi
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0