Garuda Purana · Chapter 2.22
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakādṛpretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde svapnādhyāyo nāmaikaviṃśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 22
garuḍa uvāca /
sambhavanti kathaṃ pretāḥ kena teṣāṃ gatirbhavet /
kīdṛkteṣāṃ bhavedrūpaṃ bhojanaṃ kiṃ bhavetprabho
suprītāste kathaṃ pretāḥ kva tiṣṭhanti sureśvara /
prasannaḥ kṛpayā deva praśramenaṃ vadasva me
śrībhagavānuvāca /
pāpakarmaratā ye vai pūrvakarmavaśānugāḥ /
jāyante te mṛtāḥ pretāstāñchṛṇuṣva vadāmyaham
vāpīkūpataḍāgāṃśca ārāmaṃ suramandiram /
prapāṃ sadma suvṛkṣāṃśca tathā bhojanaśālikāḥ
pitṛpaitāmahaṃ dharmaṃ kikrīṇāti sa pāpabhāk /
mṛtaḥ pretatvamāpnoti yāvadābhūtasaṃplavam
gocaraṃ grāmasīmāṃ taḍāgārāmagahvaram /
karṣayanti ca ye lobhātpretāste vai bhavanti hi
caṇḍālādudakātsarpādbrāhmaṇādbaidyutāgnitaḥ /
daṃṣṭribhyaśca paśubhyaśca maraṇaṃ pāpakarmiṇām
udbandhanamṛtā ye ca viṣaśastrahatāśca ye /
ātmopaghātino ye ca viṣūcyādihatāstathā
mahārogairmṛtā ye ca pāparogaiśca dasyubhiḥ /
asaṃskṛtapramītā ye vihitācāravarjitāḥ
vṛṣotsargādiluptāścaluptamāsikapiṇḍakāḥ /
yasyānayati śūdrogniṃ tṛṇakāṣṭhahavīṃṣi saḥ
patanātparvatānāṃ ca bhittipātena ye mṛtāḥ /
rajasvalādidoṣaiśca na ca bhūmau matāśca ye
antarikṣe mṛtā ye ca viṣṇusmaraṇavarjitāḥ /
sūtakaiḥ śvādisaṃparkaiḥ pretabhāvā iha kṣitau
evamādibhiranyaiśca kumṛtyuvaśagāśca ye /
te sarve pretayonisthā vicaranti marusthale
mātaraṃ bhaginīṃ bhāryāṃ snuṣāṃ duhitaraṃ tathā /
adṛṣṭadoṣāṃ tyajati sa preto jāyatedhruvam
bhrātṛdhrugbrahmahā goghnaḥ surāpo gurutalpagaḥ /
hemakṣaumaharastārkṣya sa vai pretatvamāpnuyāt
nyāsāpahartā mitradhruk paradāraratastathā /
viśvāsaghātī krūrastu sa preto jāyate dhruvam
kulamārgāṃśca santyajya paradharmaratastathā /
vidyāvṛttavihīnaśca sa preto jāyatedhruvam
atraivodāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
yudhiṣṭhirasya saṃvādaṃ bhīṣmeṇa saha suvrata /
tadahaṃ kathayiṣyāmi yacchrutvā saukhyamāpnuyāt
yudhiṣṭhira uvāca /
kena karmavipākena pretatvamupajāyate /
kena vā mucyate kasmāttanme brūhi pitāmaha /
yacchrutvā na punarmohamevaṃ yāsyā mi suvrata
bhīṣma uvāca /
yenaiva jāyate preto yenaiva sa vimucyate /
prāpnoti narakaṃ ghoraṃ dustaraṃ daivatairapi
satataṃ śravaṇādyasya puṇyaśravaṇakīrtanāt /
mānavā vipramucyante āpannāḥ pretayoniṣu
śrūyate hi purā vatsa brāhmaṇaḥ śaṃsitavrataḥ /
nāmnā santaptakaḥ khyāta stapor'the vanamāśritaḥ
svādhyāyayukto homena yo (yā) gayukto dayānvitaḥ /
yajansa sakalānyajñānyuktyā kālaṃ ca vikṣipan
brahāmacaryasamāyukto yuktastapasi mārdave /
paralokabhayopetaḥ satyaśaucaiśca nirmalaḥ
yukto 'hi guruvākyena yuktaścātithipūjane /
ātmayoge sadodyuktaḥ sarvadvandvavivarjitaḥ
yogābhyāse sadā yuktaḥ saṃsāravijigīṣayā /
evaṃvṛttaḥ sadācāro mokṣakāṅkṣī jitendriyaḥ
bahūnyabdāni vijane vane tasya gatāni vai /
tasya buddhistato jātā tīrthānugamanaṃ prati
puṇyaistīrthajalaireva śoṣayiṣye kalevaram /
sa tīrthetvaritaṃ snātvā tapasvī bhāskarodaye /
kṛtajāpyanamaskāro hyadhvānaṃ pratyapadyata
ekasmindivase vipro mārgabhraṣṭo mahātapāḥ /
dadarśādhvani gacchansa pañca pretān sudāruṇān
araṇye nirjane deśe saṃkaṭe vṛkṣavarjite /
pañcaitānvikṛtākārāndṛṣṭvā vai ghoradarśanān /
īṣatsantrastahṛdayo 'tiṣṭhadunmīlya locane
avalambya tato dhairyaṃ bhayamutsṛjya dūrataḥ /
papraccha madhurābhāṣī ke yūyaṃ vikṛtānanāḥ
kiñcāśubhaṃ kṛtaṃ karma yena prāptāḥ stha vaikṛtam /
kathaṃ vā caikataḥ karma prasthitāḥ kutra niścitam
pretarāja uvāca /
svaiḥ svaistu karmabhiḥ prāptaṃ pretatvaṃ hi dvijottama /
paradroharatāḥ sarve pāpamṛtyuvaśaṃ gatāḥ
kṣutpipāsārditā nityaṃ pretatvaṃ samupāgatāḥ /
hatavākyā hataśrīkā hata saṃjñā vicetasaḥ
na jānīmo diśaṃ tāta vidiśaṃ cātiduḥ khitāḥ /
kva nu gacchāmahe mūḍhāḥ piśācāḥ karmajā vayam
na mātā na pitāsmākaṃ pretatvaṃ karmabhiḥ svakaiḥ /
prāptāḥ sma sahasā jātaduḥ khodvegasamākulam
darśanena ca te brahmanmuditāpyāyitā vayam /
muhūrtantiṣṭha vakṣyāmi vṛttāntaṃ sarvamāditaḥ
ahaṃ paryuṣito nāma eṣa sūcīmukhastathā /
śīghrago rogha (ha) kaścaiva pañcamo lekhakaḥ smatṛtaḥ
evaṃ nāmnā ca sarve vai saṃprāptāḥ pretatāṃ vayam /
brāhmaṇa uvāca /
pretānāṃ karmajātānāṃ kathaṃ vai nāmasambhavaḥ /
kiñcitkāraṇamudiśya yena brūyāḥ svanāmakān
pretarāja uvāca /
mayā svādu sadā bhuktaṃ dattaṃ paryuṣitaṃ dvija
śīghraṃ gacchati vipreṇa yācitaḥ kṣudhitena vai /
etatkāraṇamuddiśya nāma paryuṣitaṃ mama
śīghraṃ gacchati vipreṇa yācitaḥ kṣudhitena vai /
etatkāraṇamuddiśya śīghrago 'yaṃ dvijottama
sūcitā bahavo 'nena viprā annādhikāṅkṣayā /
etatkāraṇamuddiśya eṣa sūcimukhaḥ smṛtaḥ
ekākī miṣṭamaśrāti poṣyavargamṛte sadā /
brāhmaṇānāmabhāvena rodha (ha) kastena cocyate
purāyaṃ maunamāsthāya yācito vilikhedbhuvam /
tena karmavipākena lekhako nāma cocyate
pretatvaṃ karmabhāvena prāptaṃ nāmāni ca dvija /
meṣānano lekhako 'yaṃ rodha (ha) kaḥ parvatānanaḥ
śīghragaḥ puśuvaktraśca sūcakaḥ sūcivaktravān /
duḥkhitā nitarāṃ svaminpaśya rūpaviparyayam
kṛtvā māyāmayaṃ rūpaṃ vicarāmo mahītale /
sarve ca vikṛtākārā lamboṣṭhā vikṛtānanāḥ
bṛhaccharīriṇo raudrā jātāḥ svenaiva karmaṇā /
etatte sarvamākhyātaṃ pretatve kāraṇaṃ mayā
jñānino 'pi vayaṃ sarve jātāḥ sma tava darśanāt /
yatra te śravaṇe śraddhā tatpṛccha kathayāmi te
brāhmaṇa uvāca /
ye jīvā bhuvi jīvanti sarve 'pyāhāramūlakāḥ /
yuṣmākamapicāhāraṃ śrotumicchāmi tattvataḥ
pretā ūcuḥ /
yadi te śravaṇe śraddhā āhārāṇāṃ dvijottama /
asmākaṃ tu mahībhāga śṛṇutvaṃ susamāhitaḥ
brāhmaṇa uvāca /
kathayantu mahāpretā āhāraṃ ca pṛthakpṛthak /
ityuktāṃ brāhmaṇenemamūcuḥ pretāḥ pṛthakapṛthak
pretā ūcuḥ /
śṛṇu cāhāramasmākaṃ sarvasattbavigarhitam /
yacchrutvā garhase brahman bhūyobhūyaśca garhitam
śleṣmamūtrapurīṣotthaṃ śarīrāṇāṃ malaiḥ saha /
ucchiṣṭaiścaiva cānyaiśca pretānāṃ bhojanaṃ bhavet
gṛhāṇi cāpyaśaucāni prakīrṇopaskarāṇi ca /
malināni prasūtāni pretā bhuñjanti tatra vai
nāsti satyaṃ gṛhe yatra na śaucaṃ na ca saṃyamaḥ /
patitairdasyubhiḥ saṅgaḥ pretā bhuñjanti tatra vai
balimantravihīnāni homahīnāni yāni ca /
svādhyāya vratahīnāni pretā bhuñjanti tatra vai
na lajjā na ca maryādā yadātra strījito gṛhī /
guravo yatra pūjyā na pretā bhuñjanti tatra vai
yatra lobhastathā krodho nidrā śoko bhayaṃ madaḥ /
ālasyaṃ kalaho nityaṃ pretā bhuñjanti tatra vai
bhartṛhīnā ca yā nārī paravīryaṃ niṣevate /
bījaṃ mūtrasamāyurkta pretā bhuñjanti tattu vai
lajjā me jāyate tāta vadato bhojanaṃ svakam /
yatstrīrajo yonigataṃ pretā bhuñjanti tattu vai
nirviṇṇāḥ pretabhāvena pṛcchāmi tvāṃ dṛḍhavrata /
yathā na bhavitā pretastanme vada tapodhana /
nityaṃ mṛtyurvaraṃ jantoḥ pretatvaṃ mā bhavetkvacit
brāhmaṇa uvāca /
upavāsaparo nityaṃ kṛcchracāndrāyaṇe rataḥ /
vrataiśca vividhaiḥ pūto na preto jāyate naraḥ
ekādaśyāṃ vrataṃ kurvañjāgareṇa samanvitam /
aparaiḥ sukṛtaiḥ pūto na preto na preto jāyate naraḥ
iṣṭvā vai vāśvamedhādīndadyāddānāni yo naraḥ /
ārāmodyānavāpyādeḥ prapāyāścaiva kārakaḥ
kumārīṃ brāhmaṇānāṃ tu vivāhayati śaktitaḥ /
vidyādo 'bhayadaścaiva na preto jāyate naraḥ
śūdrānnena tu bhuktena jaṭharasthena yo mṛtaḥ /
durmṛtyunā mṛto yaśca sa preto jāyate naraḥ
ayājyayājakaścaiva yājyānāṃ ca vivarjakaḥ /
kārubhiśca rato nityaṃ sa preto jāyate naraḥ
kṛtvā madyapasamparkaṃ madyapastrīniṣevaṇam /
ajñānādbhakṣayanmāṃsaṃ sa preto jāyate naraḥ
devadravyaṃ ca brahmasvaṃ gurudravyaṃ tathaiva ca /
kanyāṃ dadāti śulkena sa preto jāyate naraḥ
mātaraṃ bhaginīṃ bhāryāṃ snuṣāṃ duhitaraṃ tathāḥ /
adṛṣṭadoṣāstyajati sa preto jādṛ
nyāsāpahartā mitradhrukparadārarataḥ sadā /
viśvāsaghātī kūṭaśca sa predṛ
bhrātṛdhrugbrahmahā goghnaḥ surāpo gurutalpagaḥ /
kulamārgaṃ parityajya hyanṛtoktau sadā rataḥ /
hartā hemnaśca bhūmeśca sa predṛ
bhīṣma uvāca /
evaṃ bruvati vai vipre ākāśe dundubhisvanaḥ /
apatatpuṣpavarṣaṃ ca devarmuktaṃ dvijopari
pañca devavimānāni pretānāmāgatāni vai /
svargaṃ gatā vimānaiste divyaiḥ saṃpṛcchya taṃ munim
jñānaṃ viprasya sambhāṣātpuṇyasaṃkīrtanena ca /
pretāḥ pāpavinirmuktāḥ paraṃ padamavāpnuyuḥ
sūta uvāca /
idamākhyānakaṃ śrutvā kampito 'śvatthapatravat /
mānuṣāṇāṃ hitārthāya garuḍaḥ pṛṣṭavānpunaḥ
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0