Garuda Purana · Chapter 2.16

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmadṛpretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde yamalokavistāratanmāhātmyatadyānanirūpaṇaṃ nāma pañcadaśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 16
śrībhagavānuvāca /
evaṃ vilapatastasya pretasyaivaṃ khageśvara /
krandamānasya nitarāṃ pīḍitasya ca kiṅkaraiḥ

saptadaśa dinānyeko vāyumārge vikṛṣyate /
aṣṭādaśe tvahorātre pūrvaṃ yāmyapuraṃ vrajet

tasminpuravare ramye pretānāṃ ca gaṇo mahān /
puṣpabhadrā nadī tatranyagrodhaḥ priyadarśanaḥ

pure sa tatra viśrāmaṃ prāpyate yamakiṅkaraiḥ /
jāyāputrādikaṃ saukhyaṃ smarettatra suduḥ khitaḥ

rudate karuṇairvākyai stṛṣārtaḥ śramapīḍitaḥ /
svadhanaṃ svakalatrāṇi gṛhaṃ putrāḥ sukhāni ca

bhṛtyamitrāṇi cānyacca sarvaṃ śocati vai tadā /
kṣudhārtasya pure tasminkiṅkaraistasya cocyate

kiṅkarā ūcuḥ /
kva dhanaṃ kva sutā jāyā kva gṛhaṃ kva tvamīdṛśaḥ /
svakarmopārjitaṃ bhuṅkṣva ciraṃ gaccha mahāpathe

jānāsi śaṃbalavaśaṃ balamadhvagānāṃ no śaṃbalaḥ prayatate paralokapāntha /
gantavyamasti tava niścitameva tena mārgeṇa yatra bhavataḥ krayavikrayau na

yamadūtoditaṃ vākyaṃ pakṣinnaivaṃ tvayā śrutam /
evamuktastataḥ sarvairhanyamānaḥ sa mudgaraiḥ

atra dattaṃ sutaiḥ pātre (traiḥ) snehādvā kṛpayātha vā /
māsikaṃ piṇḍamaśrāti tataḥ sauripuraṃ vrajet

tatra nāmnā tu rājā vai jaṅgamaḥ kālarūpadhṛk /
taṃ dṛṣṭvā bhayabhītastu viśrāme kurute matim

udakaṃ cānnasaṃyuktaṃ bhuṅkte tasminpure gataḥ /
traipakṣike tu yaddattaṃ tatpuraṃ sa vyatikramet

nagendranagare ramye preto yāti divāniśam /
gacchanvanāni raudrāṇi dṛṣṭvā krandati tatra saḥ

bhīṣaṇaiḥ kliśyamānastu rudate ca punaḥ punaḥ /
māsadvayāvasāne tu tatpuraṃ so 'tigacchati

bhuktvā cānnaṃ jalaṃ pītvā yaddattaṃ vāndhavairiha /
kliśyamānastataḥ pāśairnoyate yamakiṅkaraiḥ

tṛtīye māsi samprāpte gandharvanagaraṃ śubham /
tṛtīyaṃ māsikaṃ bhuktvā tatra gacchatyasau puraḥ

śailāgamaṃ caturthe sa māse prāpnoti vai puram /
pāṣāṇāstatra varṣanti pretasyopari saṃsthitāḥ

caturthamāsike śrāddhaṃ bhukte tatra sukhī bhavet

tato yāti puraṃ pretaḥ krūraṃ māse tu pañcame /
iha dattaṃ sutairbhuṅkte preto vai tatpure sthitaḥ /
ṣaṣṭhe māsi tataḥ preto yāti krauñcābidhaṃ puram

tatra dattena piṇḍena śrāddhenāpyāyitaḥ pure /
muhūrtārdhaṃ tu viśramya kampamānaḥ suduḥ khitaḥ

tatpuraṃ sa vyatikramya tarjito yamakiṅkaraiḥ /
prayāti citranagaraṃ vicitro yatra pārthivaḥ

yamasyaivānujaḥ sauriryatra rājyaṃ praśāsti hi /
māsaistu pañcabhiḥ sārdhairūpaṣāṇmāsikaṃ bhavet

ūnaṣāṇmāsikaṃ tatra bhuṅkte yāmyasamāhataḥ /
mārge punaḥ punastasya bubhukṣā pīḍayatyalam

santiṣṭhate mṛte ko 'pi madīyaḥ sutabāndhavaḥ /
saukhyaṃ yo me janayati patataḥ śokasāgare

evaṃ mārge vilapati vāryamāṇaśca kiṅkaraiḥ /
āyānti saṃmukhāstatra kaivartāstu sahasraśaḥ

vayaṃ te tartukāmāya mahāvaitaraṇīṃ nadīm /
śatayojanavistīrṇāṃ pūyaśoṇitasaṃkulām

nānājhaṣasamākīrṇāṃ nānāpakṣigaṇairvṛtām /
vayaṃ tvāṃ tārayiṣyāmaḥ sukheneti vadanti te

antaraṃ dehi bho pāntha bahulā cedrucistava /
tena tatra pradattā gaustayā nāvā prasarpati /
manujānāṃ hitaṃ dānamante vaitaraṇī smṛtā

parāpāpaṃ dahetsarvaṃ viṣṇulokaṃ ca sā nayet /
na dattā cetkhagaśreṣṭha tāṃ sametya samajjati

svasthāvasthe śarīre 'tra vaitaraṇyā vrataṃ caret /
deyā ca viduṣe dhenustāṃ nadīṃ tartumicchatā

avadanmajjamānastu nindatyātmānamātmanā /
pātheyārthaṃ mayā kiñcinna pradattaṃ dvijāyaca

na dattaṃ na hutaṃ japtaṃ na snātaṃ na kṛtaṃ stutam /
yādṛśaṃ karma caritaṃ mūḍha bhuṅkṣveti tādṛśam

tadaiva hṛdi saṃmūḍhastāḍito bhāṣate bhaṭaiḥ /
vaitaraṇyāḥ parataṭe bhuṅkte dattaṃ ghaṭādikam

ūnaṣāṇmāsikaśrāddhaṃ bhuktvā gacchati cāgrataḥ /
tārkṣya tatra viśeṣeṇa bhojayīta dvijāñchubhān

catvāriṃśattathā sapta yojanāni śatadvayam /
prayāti pratyahaṃ tārkṣya ahorātreṇa karśitaḥ

saptame māsi samprāpte puraṃ bahvāpadaṃ vrajet /
tatra bhuktva pradattaṃ yacchrāddhaṃ saptamamāsikam

aṣṭame māsi samprāpte nānākrandapuraṃ vrajet /
nānākrandagaṇāndṛṣṭvā krandamānānsudāruṇam

svayaṃ ca śūnyahṛdayaḥ samākrandati duḥ khitaḥ /
tanmāsikaṃ ca yacchrāddhaṃ bhuktvā tatra sukhī bhavet

vihāya tatpuraṃ preto yāti taptapuraṃ prati /
sutaptanagaraṃ prāpya navame māsi so 'śnute /
dvijabhojyaṃ piṇḍadānaṃ kṛtaṃ śrāddhaṃ sutena yat

māsi vai daśame prāpte raudraṃ sthānaṃ sa gacchati /
daśame māsi yaddattaṃ tadbhuktvā ca prayāti saḥ

daśaikamāsikaṃ bhuktvā payovarṣaṇamṛcchati /
meghāstatra pravarṣanti pretānāṃ duḥ khadāyakāḥ

(tataḥ pracalito poto bahurghamatṛṣārditaḥ) /
dvādaśe māsi yacchrāddhaṃ tatra bhuṅkte suduḥ śitaḥ

kiñcinnyūne tato varṣe sārdhe caikādaśe 'tha vā /
yāti śītapuraṃ tatra śītaṃ yatrātiduḥ khadam

śītārtaḥ kṣudhitaḥ so 'tha vīkṣate hi diśo daśa /
tiṣṭhettu bāndhavaḥ ko 'pi yo me duḥkhaṃ vyapohati

kiṅkarāstaṃ vadantyevaṃ kva te puṇyaṃ hi tādṛśam /
śrutvā teṣāṃ tu tadvākyaṃ hā daiva iti bhāṣate

daivaṃ hi pūrvasukṛtaṃ tanmayā naiva sañcitam /
evaṃ sañcintya bahuśo dhairyamālambate punaḥ

catvāriṃśadyojanāni caturyuktāni vai tataḥ /
dharmarājapuraṃ ramyaṃ gandharvāpsarākulam

caturaśītilakṣaiśca mūrtāmūrtairadhiṣṭhitam /
trayodaśa pratīhārā dharmarājapure sthitāḥ

śubhāśubhaṃ tu yatkarma te vicārya punaḥ punaḥ /
śravaṇā brahmaṇaḥ putrā manuṣyāṇāṃ ca ceṣṭitam /
kathayanti tadā loke pūjitāḥ pūjitāḥ svayam

naraistuṣṭaiśca puṣṭaiśca yatproktaṃ ca kṛtaṃ ca yat /
sarvamāvedayanti sma citragupte yame ca tat

dūrācchravaṇavijñānā dūrāddarśanagocarāḥ /
evañceṣṭāstu te hyaṣṭau svarbhūpātālacāriṇaḥ

teṣāṃ patnyastathai vogrā śravaṇyaḥ pṛthagāhvayāḥ /
evaṃ teṣāṃ śaktirasti yartye martyādhikāriṇaḥ

vratairdānaistavairyaśca pūjayediha mānavaḥ /
jāyante tasya te saumyāḥ sukhamṛtyupradāyinaḥ