Language

ENहिગુ
Scripture Library

Garuda Purana · Chapter 2.15

2.15.1

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakāṇḍe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde godānavṛṣotsargadaśadānabhūridānādinirūpaṇaṃ nāma caturdaśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 15
garuḍa uvāca /
bagavanbrūhi me sarvaṃ yamalokasya nirṇayam /
jantoḥ prayāṇamārabhya māhātmyaṃ vartmavistaram

2.15.2

śrībhagavānuvāca /
śṛṇu tārkṣya pravakṣyāmi yamamārgasya nirṇayam /
prayāṇakāni sarvāṇi nagarāṇi ca ṣoḍaśa

2.15.3

ṣāḍaśītisahasrāṇi yojanānāṃ pramāṇataḥ /
yamalokasya cordhvaṃ vai antarā mānuṣasya ca

2.15.4

kukṛtaṃ duṣkṛtaṃ vāpi bhuktvā loke yathārjitam /
karmayogādyadā kaścidvyādhirutpadyate khaga

2.15.5

nimittamātraṃ sarveṣāṃ kṛtakarmānusārataḥ /
yasya yo vihito mṛtyuḥ sa taṃ dhruvamavāpnuyāt

2.15.6

karmayogādyadā dehī muñcatyatra nijaṃ vapuḥ /
tadā bhūmigataṃ kuryādgomayenopalipya ca

2.15.7

tilāndarbhānvikīryātha mukhe svarṇaṃ viniḥ kṣipet /
tulasīṃsannidhau kṛtvā śālagrāmaśilāṃ tathā

2.15.8

setu (evaṃ) sāmādisūktaistu maraṇaṃ muktidāyakam /
śalākāsvarṇavikṣapaiḥ prataprāṇigṛheṣuca

2.15.9

ekā vaktre tu dātavyā ghrāṇayugme tathā punaḥ /
akṣṇośca karṇayoścaiva dvedve deye yathākramam

2.15.10

atha liṅge tathā caikā tvekāṃ brahmāṇḍakekṣipet /
karayugme ca kaṇṭhe ca tulasīṃ ca pradāpayet

2.15.11

vastrayugmaṃ ca dātavyaṃ kaṅkumaiścākṣatairyajet /
puṣpamālāyutaṃ kuryādanyadvāreṇa sannayet

2.15.12

putrastu bāndhavaiḥ sārdhaṃ viprastu puravāsibhiḥ /
pituḥ pretaṃ svayaṃ putraḥ skandhamāropya bāndhavaiḥ

2.15.13

gatvā śmaśānadeśe tu prāḍmukhaścottarāmukham /
adagdhapūrvā yā bhūmiścitāṃ tatraiva kārayet

2.15.14

śrīkhaṇḍatulasīkāṣṭhasamitpālāśasaṃbhṛtām /
vikalendriyasaṅghāte caitanye jaḍatāṃ gate

2.15.15

pracalanti tataḥ prāṇā yāmyairnikaṭavartibhiḥ /
ekībhūtaṃ jagatpaśyeddaivī dṛṣṭiḥ prajāyate

2.15.16

bībhatsaṃ dāruṇaṃ rūpaṃ praṇaiḥ kaṇṭhaṃ samāśritaiḥ /
phenamudgirate kopi mukhaṃ lālākulaṃ bhavet

2.15.17

durātmānaśca tāḍyante kiṅkaraiḥ pāśabandhanaiḥ /
sukhena kṛtinastatra nīyante nākanāyakaiḥ

2.15.18

duḥ khena pāpino yānti yamamārge ca durgame /
yamaścaturbhujo bhūtvā śaṅkhacakragadādibhṛt

2.15.19

puṇyakarmaratānsamyak śubhānmitravadācaret /
āhūya pāpinaḥ sarvānyamo daṇḍena rajjayet

2.15.20

pralayāmbudanirghoṣastvañjanādrisamaprabhaḥ /
mahiṣastho durārādhyo vidyuttejaḥ samadyutiḥ

2.15.21

yojanatrayavistāradeho raudro 'tibhīṣaṇaḥ /
lohadaṇḍadharo bhīmaḥ pāśapāṇirdurākṛtiḥ

2.15.22

vakranetro 'tibhayado darśanaṃ yāti pāpinām /
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo hāhā kurvan kalevarāt

2.15.23

tadaiva nīyate dūtairyāmyairvokṣansvakaṃ gṛham /
nirviceṣṭaṃ śarīraṃ tu prāṇairmuktaṃ jugupsitam

2.15.24

aspṛśyaṃ jāyate tūrṇaṃ durgandhaṃ sarvaninditam /
tridhāvasthā hi dehasya kṛmiviḍmasmasaṃjñitā

2.15.25

ko garvaḥ kriyate tārkṣya kṣaṇavidhvaṃsibhirnaraiḥ /
dānaṃ vittādṛtā vācaḥ kīrtidharmau tathāyuṣaḥ

2.15.26

paropakaraṇaṃ kāyādasataḥ sāramuddhṛtam /
tasyaivaṃ nīyamānasya dūtāḥ santarjayanti hi

2.15.27

darśayanto bhayaṃ tīvraṃ narakāya punaḥ punaḥ /
śīghraṃ pracala duṣṭātman gato 'sitvaṃ yamālaye

2.15.28

kuṃbhīpākādinarakāṃstvāṃ neṣyāmaśca mā ciram /
evaṃ vācastadā śṛṇvanbandhūnāṃ ruditaṃ tathā

2.15.29

uccairhāheti vilapannīyate yamakiṅkaraiḥ /
sthāne śrāddhaṃ prakurvīta tathā cekādaśe 'hani

2.15.30

mṛsyotkrāntisamayātṣaṭ piṇḍānkramaśo dadet /
mṛtasthāne tathā dvāre catvare tārkṣya kāraṇāt

2.15.31

viśrāme kāṣṭhacayane tathā sañcayane ca ṣaṭ /
śṛṇu tatkāraṇaṃ tārkṣya ṣaṭ piṇḍaparikalpane

2.15.32

mṛtasthāne śavo nāma tena nāmnā pradīyate /
tena dattena tṛpyanti gṛhavāstvadhidevatāḥ

2.15.33

tena bhūmirbhavettuṣṭātadadhiṣṭhātṛdevatā /
dvāre tu piṇḍaṃ deyaṃ ca pānthamityabhidhāya tu

2.15.34

dattena tena prīṇanti dvārasthā gṛhadevatāḥ /
catvare khecaro nāma tamuddiśya pradāpayet

2.15.35

na copaghātaṃ kurvanti bhūtādyā devayonayaḥ /
viśrāme bhūtasaṃjño 'yaṃ tena tatra pradāpayet

2.15.36

piśācā rākṣasā yakṣā ye cānye diśi vāsinaḥ /
tasya hotavyadehasyanaivāyogyatvakārakāḥ

2.15.37

citāpiṇḍhaprabhṛtitaḥ pretatvamupajāyate /
citāyāṃ sādhakaṃ nāma vadantyeke khageśvara

2.15.38

kecittaṃ pretamevāhuryathā kalpavido budhāḥ /
tadādi tatratatrāpi pretanāmnā pradīyate

2.15.39

ityevaṃ pañcabhiḥ piṇḍaiḥ śavasyāhutiyogyatā /
anyathā copaghātāya pūrvoktāste bhavanti hi

2.15.40

utkrāme prathamaṃ piṇḍaṃ tathā cārdhapayepi ca /
citāyāṃ tu tṛtīyaṃ syāttrayaḥ piṇḍāśca kalpitāḥ

2.15.41

vidhātā prathame piṇḍe dvitīye garuḍadhvajaḥ /
tṛtīye yamadūtāśca prayogaḥ parikīrtitaḥ

2.15.42

datte tṛtīye piṇḍe 'smindehadoṣaiḥ pramucyate /
ādhārabhūtajīvaścajvalanairjvālayeccitām

2.15.43

saṃmṛjya copalipyātha ullikhyoddhṛtya vedikām /
abhyukṣyopasamādhāya vahniṃ tatraḥ vidhānataḥ

2.15.44

puṣpākṣataiśca sampūjya devaṃ kravyādasaṃjñakam /
tvaṃ bhūtakṛjjagadyone tvaṃ lokaparipālakaḥ

2.15.45

upasaṃhārakastasmādenaṃ svargaṃ mṛtaṃ naya /
iti kravyādamabhyarcya śarīrāhutimācaret

2.15.46

ardhadagdhe tathā dehe dadyādājyāhutiṃ tataḥ /
lomabhyaḥ svotivākyena kuryāddhomaṃ yathāvidhi

2.15.47

citāmāropya taṃ pretaṃ hunedājyāhutiṃ tataḥ /
yamāya cāntakāyeti mṛtyave brahmaṇe tathā

2.15.48

jātavedomuke deyā ekā pretamukhe tathā /
ūrdhvaṃ tu jvālayedvahniṃ pūrvabhāge citāṃ punaḥ

2.15.49

asmāttvamadhijātosi tvadayaṃ jāyatāṃ punaḥ /
asau svargāya lokāya svāhā jvalati pāvakaḥ

2.15.50

evamājyāhutiṃ dattvā tilamiśrāṃ samantrakām /
tato dāhaḥ prakartavyaḥ putreṇa kila niścitam

2.15.51

roditavyaṃ tato gāḍhamevaṃ tasya sukhaṃ bhavet /
dāhasyānantaraṃ tatra kṛtvā sañcayanakriyām

2.15.52

pretapiṇḍaṃ pradadyācca dāhārtiśamanaṃ khaga /
tāvadbhūtāḥ pratīkṣante taṃ pretaṃ bāndhavārthinam

2.15.53

dāhasyānantaraṃ kāryaṃ putraiḥ snānaṃ sacailakam /
tilodakaṃ tato dadyānnāmagotreṇa tiṣṭhatu

2.15.54

tato janapadaiḥ sarvairdātavyā karatālikā /
viṣṇurviṣṇuriti brūyādguṇaiḥ pretamudīrayet

2.15.55

janāḥ sarve samāstasya gṛhamāgatya sarvaśaḥ /
dvārasya dakṣiṇe bhāge gomayaṃ gaurasarṣapān

2.15.56

nidhāya varuṇaṃ devamantardhāya svaveśmani /
bhakṣayennimbapatrāṇi ghṛtaṃ prāśya gṛhaṃ vrajet

2.15.57

keciddugdhena siñcanti citāsthānaṃ khageśvara /
aśrupātaṃ na kurvīta dadyādasmai jalāñjalīn

2.15.58

śleṣmāśru bāndhavairmuktaṃ preto bhuṅkte yato 'vaśaḥ /
ato na roditavyaṃ hi kriyāḥ kāryāḥ svaśaktitaḥ

2.15.59

dugdhaṃ ca mṛnmaye pātre toyaṃ dadyāddinatrayam /
sūrye cāstaṃ gate tārkṣya valabhyāṃ catvare 'pi vā

2.15.60

baddhaḥ saṃmūḍhahṛdayo dehamicchankṛtānugaḥ /
śmaśānaṃ catvaraṃ gehaṃ vīkṣanyāmyaiḥ sa nīyate

2.15.61

garte piṇḍā daśāhaṃ ca dātavyāśca dinedine /
jalāñjalīḥ pradātavyāḥ pretamuddiśya nityaśaḥ

2.15.62

tāvadvṛddhiśca kartavyā yāvatpiṇḍaṃ daśāhikam /
puttreṇa hi kriyā kāryā bhāryayā tadabhāvataḥ

2.15.63

tadabhāve ca śiṣyeṇa tadabhāve sahodaraḥ /
śmaśāne cānyatīrthe vā jalaṃ piṇḍaṃ ca dāpayet

2.15.64

odanāni ca saktūṃśca śākamūlaphalādinā /
prathame 'hani yaddadyāttaddadyāduttare 'hani

2.15.65

dināni daśa piṇḍāṃśca kurvantyatra sutādayaḥ /
pratyahaṃ te vibhajyante caturbhāgāḥ khageśvara

2.15.66

bhāgadvayaṃ tu dehārthaṃ prītidaṃ bhūtapañcake /
tṛtīyaṃ yamadūtānāṃ caturthaṃ copajīvyati

2.15.67

ahorātraistu navabhiḥ preto niṣpattimāpnuyāt /
jantorniṣpannadehasya daśame valavatkṣudhā

2.15.68

na vidhirnaiva mantraśca na svadhāvāhanāśiṣaḥ /
nāma gotraṃ samuccārya yaddattaṃ taddaśāhikam

2.15.69

dagdhe dehe punardehamevamutpadyate khaga /
prathame 'hani yaḥ piṇḍastena mūrdhā prajāyate

2.15.70

grīvā skandhau dvitīye ca tṛtīye hṛdayaṃ bhavet /
caturthena bhavetpṛṣṭhaṃ pañcame nābhireva ca

2.15.71

ṣaṭ saptame kaṭī guhyamṛrū cāpyaṣṭame tathā /
tālū pādau ca navame daśame 'hni kṣudhā bhavet

2.15.72

dehaṃ prāptaḥ kṣudhāviṣṭo gṛhe dvāre ca tiṣṭhati /
daśame 'hani yaḥ piṇḍastaṃ dadyādāmiṣeṇa tu

2.15.73

yato dehe samutpanne preto 'tīva kṣudhānvitaḥ /
atastvāmiṣabāhyena kṣudhā tasya na naśyati

2.15.74

ekādaśe dvādaśāhe preto bhuṅkte dinadvayam /
yoṣitaḥ puruṣāsyāpi pretaśabdaṃ samuccaret

2.15.75

dīpamannaṃ jalaṃ vastraṃ yatkiñcidvastu dīyate /
pretaśabdena taddeyaṃ mṛsyānandadāyakam

2.15.76

trayodaśe 'hni sa preto nīyate ca mahāpathe /
piṇḍajaṃ dehamāśritya divā naktaṃ bubhukṣitaḥ

2.15.77

śītoṣṇaśaṅkukravyādavahnimārgastu pāpinām /
kṣudhā tṛṣṇātmikā caiva savva saumyaṃ kṛtātmanām

2.15.78

mārge caitāni duḥ khāni asipatravanānvite /
kṣutpipāsārdito nityaṃ yamadṛtaiḥ prapīḍitaḥ

2.15.79

ahanyahani vai preto yojanānāṃ śatadvayam /
catvāriṃśattathā sapta ahorātreṇa gacchati

2.15.80

gṛhīto yamapāśaiśca hāheti rudite tu saḥ /
svagṛhaṃ tu parityajya yāmyaṃ puramanuvrajet

2.15.81

krameṇa yāti sa pretaḥ puraṃ yāmyaṃ śubhāśubham /
atītya tānitānyeva mārge puravarāṇi ca

2.15.82

yāmyaṃ sauripuraṃ nagendrabhavanaṃ gandharvaśailāgamau /
kroñcaṃ krūrapuraṃ vicitrabhavanaṃ bahvāpadaṃ duḥ khadam

2.15.83

nānākrandapuraṃ sutaprabhavanaṃ raudraṃ payovarṣaṇaṃ śītāḍhyaṃ bahudharmabhītabhavanaṃ yāmyaṃ puraṃ cāgrataḥ

2.15.84

trayodaśe 'hni sa preto gṛhīto yamakiṅkaraiḥ /
tasminmārge brajatyeko gṛhīta iva markaṭaḥ

2.15.85

tathava sa vrajanmārge putraputreti ca bruvan /
hāheti krandate nityaṃ kīdṛśaṃ tu mayā kṛtam

2.15.86

mānuṣyaṃ labhyate kasmāditi brūte prasarpati /
mahatā puṇyayogena mānuṣyaṃ janma labhyate

2.15.87

na tatprāpya pradattaṃ hi yācakebhyaḥ svakaṃ dhanam /
parādhīnaṃ tadabhavaditi brūte (rauti) sagadgadaḥ

2.15.88

kiṅkaraiḥ pīḍyate 'tyarthaṃ smarate pūrvadaihikam

2.15.89

sukhasya duḥ khasya na kopi dātā paro dadātīti kubuddhireṣā /
purā kṛtaṃ karma sadaiva bhujyate dehinkvacinnistara yattvayā kṛtam

2.15.90

mayā na dattaṃ na hutaṃ hutāśane tapo na taptaṃ himaśailagahvare /
na sevitaṃ gāṅgamaho mahājalaṃ dehinkvacinnistara yattvayā kṛtam

2.15.91

na nityadānaṃ na gāvāhnikaṃ kṛtaṃ na vedadānaṃ na ca śāstrapustakam /
purā nadṛṣṭaṃ na ca sevito 'dhvā dehinkvacinnistara yattvayā kṛtam

2.15.92

jalāśayo naiva kṛto hi nirjale manuṣyahetoḥ paśupakṣihetave /
gotṛptihetorna kṛtaṃ hi gocaraṃ dehinkvacinnastara yattvayā kṛtam

2.15.93

mayā na bhuktaṃ patisaṅgasaukhyaṃ vahnipraveśo na kṛto mṛte sati /
tasminmṛte tadvratapālanaṃ vā dehinkvacinnistara yattvayā kṛtam

2.15.94

māsopavāsairna viśoṣitaṃ vapuścāndrāyaṇairvā niyamaiśca saṃhataiḥ /
nārīśarīraṃ bahuduḥ khabhājanaṃ labdhaṃ mayā pūrvakṛtairvikarmabhiḥ

2.15.95

uktāni vācyāni mayā narāṇāmataḥ śṛṇuṣvāvahito 'pi pakṣin /
strīṇāṃ śarīraṃ pratilabhya dehī bravīti karmāṇi kṛtāni pūrvam

Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc