Language

ENहिગુ
Scripture Library

Garuda Purana · Chapter 2.14

2.14.1

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakāṇḍe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde vṛṣotsargadānadharmaputrādipraśaṃsanaṃ nāma trayodaśo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 14
garuḍa uvāca /
ārtena mriyamāṇena yaddattaṃ tatphalaṃ vada /
svasthāvasthena dattena vidhihīnena vā vibho

2.14.2

śrīkṛṣṇa uvāca /
ekā gauḥ svasthacittasya hyāturasya ca gośatam /
sahasraṃ mriyamāṇasya dattaṃ vittavivarjitam

2.14.3

mṛtasyaiva punarlakṣaṃ vidhipūtaṃ ca tatsamam /
tīrthapātrasamāyogādekā gaurlakṣapuṇyadā

2.14.4

pātre datte khagaśreṣṭha ahanyahani vardhate /
dāturdānamapāpāya jñānināṃ ca pratigrahaḥ

2.14.5

viṣaśītāpaho mantravahniḥ kiṃ doṣabhājanam /
dātavyaṃ pratyahaṃ pātre nimitteṣu viśeṣataḥ

2.14.6

nāpātre viduṣā kiñcidātmanaḥ śreya icchatā /
apātre jātu gaurdattā dātāraṃ narakaṃ nayet

2.14.7

kulaikaviṃśatiyutaṃ grahītāraṃ ca pātayet /
dehāntaraṃ pariprāpya svahastena kṛtaṃ ca yat

2.14.8

dhanaṃ bhūmigataṃ yadvatsvahastena niveśitam /
tadvatphalamavāpnoti hyahaṃ vacmi khageśvara

2.14.9

aputro 'pi viśeṣeṇa kriyāṃ caivāndhvadauhikīm /
prakuryānmokṣakāmaśca nirdhanaśca viśeṣataḥ

2.14.10

svalpenāpi hi vittena svayaṃ hastena yatkṛtam /
akṣayaṃ yāti tatsarvaṃ yathājyaṃ ca hutāśane

2.14.11

ekā caikasya dātavyā śayyā kanyā payasvinī /
sā vikrītā vā dahatyāsaptamaṃ kulam

2.14.12

tasmātsarvaṃ prakurvīta cañcale jīvite sati /
gṛhītadānapātheyaḥ sukhaṃ yāti mahādhvani

2.14.13

anyathā kliśyate jantuḥ pātheyarahitaḥ pathi /
evaṃ jñātvā khagaśreṣṭha vṛṣayajñaṃ samācaret

2.14.14

akṛtvā mriyate yastu aputro naiva muktibhāk /
aputro 'pi hi yaḥ kuryātsukhaṃ yāti mahāpathe

2.14.15

agnihotrādhibhiryajñairdānaiśca vividhairapi /
na tāṃ gatimavāpnoti vṛṣotsargeṇa yā gatiḥ

2.14.16

yajñānāṃ caiva sarveṣāṃ vṛṣayajñastathottamaḥ /
tasmātsarvaprayatnena vṛṣayajñaṃ samācaret

2.14.17

garuḍa uvāca /
kathayasva prasādena kṣayāhaṃ caurdhvadaihikam /
kasminkāle tithau kasyāṃ vidhinā kena tadbhavet

2.14.18

kṛtvā kiṃ phalamāpnoti etanme vada sāmpratam /
tvatprasādena govinda mukte bhavati mānavaḥ

2.14.19

śrīkṛṣṇa uvāca /
kārtikādiṣu māseṣu yāmyāyatagate ravau /
śuklapakṣe tathā pakṣindvādaśyāditithau śubhe

2.14.20

śubhe lagne muhūrte vā śucau deśe samāhitaḥ /
brāhmaṇaṃ tu samāhūya vidhijñaṃ śubhalakṣaṇam

2.14.21

japahomaistathā dānaiḥ kuryāddahesya śodhanam /
puṇye 'bhijitsunakṣatre grahāndevānsamarcayet

2.14.22

homaṃ kuryādyathāśakti mantraiśca vividhairapi /
grahāṇāṃ sthāpanaṃ kuryātpūrvaṃ caiva khageśvara

2.14.23

mātṝṇāṃ pūjanaṃ kāryaṃ vasordhārāṃ ca pātayet /
vahniṃ saṃsthāpya tatraiva pūrṇaṃ homaṃ tu kārayet

2.14.24

śālagrāmaṃ ca saṃsthāpya vaiṣṇavaṃ śrāddhamācaret /
vṛṣaṃ sampūjya tatraiva vastrālaṅkārabhūṣaṇaiḥ

2.14.25

catasro vatsataryaśca pūrvaṃ samadhivāsayet /
pradakṣiṇaṃ tataḥ kuryāddhomānte ca visarjanam

2.14.26

imaṃ mantraṃ samuccārya uttarābhimukhaḥ sthitaḥ /
dharma tvaṃ vṛṣarūpeṇa brahmaṇā nirmitaḥ purā

2.14.27

tavotsargaprabhāvānmāmuddharasvabhavārṇāvāt /
abiṣicya śubhairmantraiḥ pāvanairvidhipūrvakam

2.14.28

tanakrīḍantimantreṇa vṛṣotsargaṃ tu kārayet /
abhiṣiñcettato nīlaṃ rudrakumbho dakena tu

2.14.29

nābhimūle samāsthāya tadambu mūrdhani nyaset /
anna (ātma) śrāddhaṃ tataḥ kuryāddadyāddānaṃ dvijottame

2.14.30

udakecaiva gantavyaṃ jalaṃ tatra pradāpayet /
yadiṣṭaṃ jīvatastvāsīttacca dadyātsvaśaktitaḥ

2.14.31

nyūnaṃ saṃpūrṇatāṃ yāti vṛṣotsarge kṛte sati /
sutṛpto dustare mārge mṛto yāti na saṃśayaḥ

2.14.32

yamalokaṃ na paśyanti sadā dānaratā narāḥ /
yāvanna dīyate jantoḥ śrāddhaṃ caikādaśāhikam

2.14.33

svadattaṃ paradattaṃ vā nehāmutropatiṣṭhati /
trayodaśā tathā sapta pañca trīṇī krameṇa tu

2.14.34

padadānāni kurvīta śraddhābhaktisamanvitaḥ /
tilapātrāṇi kurvīta sapta pañca yathākramam

2.14.35

brāhmaṇān bhojayetpaścādekāṃ gāṃ ca pradāpayet /
vṛṣaṃ hi śannodevīti vedoktavidhinā tataḥ

2.14.36

catasṛbhirvatsatarībhiḥ pariṇayanamācaret /
vāme cakraṃ pradātavyaṃ triśūlaṃ dakṣiṇe tathā

2.14.37

mūlyaṃ dadyād vṛṣasyāpi taṃ vṛṣaṃ ca visarjayet /
ekoddiṣṭavidhānena svāhākāreṇa vuddhimān

2.14.38

kuryādekādaśāhaṃ ca dvādaśāhaṃ ca yatnataḥ /
sapiṇḍīkaraṇādarvākkuryācchrāddhāni ṣoḍaśa

2.14.39

brāhmaṇān bhojayitvā tu padadānāni dāpayet /
kāposopari saṃsthāpya tāmrapātre tathācyutam

2.14.40

vastreṇācchādya tatrasthamarghaṃ dadyācchubhaiḥ phalaiḥ /
nāvamikṣumayīṃ kṛtvā paṭṭasūtreṇa veṣṭayet

2.14.41

kāṃsyapātre ghṛtaṃ sthāpya vaitaraṇyā nimittataḥ /
nāvārohaṇaṃ kuryātpūjayedgaruḍadhvajam

2.14.42

ātmavittānusāreṇa tacca dānamanantakam /
bhavasāgaramagnānāṃ śokatāpārtiduḥ khinām

2.14.43

dharmaplavavihīnānāṃ tārako hi janārdanaḥ /
tilā lohaṃ hiraṇyaṃ ca kārpāsaṃ lavaṇaṃ tathā

2.14.44

saptadhānyaṃ kṣitirgāvo hyekaikaṃ pāvanaṃ smṛtam /
tilapātrāṇi kurvīta śayyādānaṃ ca dāpayet

2.14.45

dīnānāthaviśiṣṭebhyo dadyācchaktyā ca dakṣiṇām /
evaṃ yaḥ kurute tārkṣya putravānapyaputravān

2.14.46

sa siddhiṃ samavāpnoti yathā te brahmacāriṇaḥ /
nityaṃ naimittikaṃ kuryādyāvajjīvati mānavaḥ

2.14.47

yaḥ kaścitkriyate dharmastatphalaṃ cākṣayaṃ bhavet /
tīrthayātrāvratādīnāṃ śrāddhaṃ saṃvatsarasya hi

2.14.48

devatānāṃ gurūṇāṃ ca mātāpitrostathaiva ca /
puṇyaṃ deyaṃ prayatnena pratyahaṃ vardhate khaga

2.14.49

asminyajñeḥ hiyaḥ kaścidbhūridānaṃ prayacchati /
tattasya cākṣayaṃ sarvaṃ vedikāyāṃ yathā kila

2.14.50

yathā pūjyatamā loke yatayo brahmacāriṇaḥ /
tathaiva pratipūjyante loke sarve ca nityaśaḥ

2.14.51

varado 'haṃ sadā tasya caturvaktrastathā haraḥ /
te yānti paramāṃllokāniti satyaṃ vaco mama

2.14.52

utsṛṣṭo vṛṣabho yatra pibatyapo jalāśaye /
śṛṅgeṇālikhate vāpi bhūmiṃ nityaṃ praharṣitaḥ

2.14.53

pitṝṇāmannapānaṃ ca prabhūtamupatiṣṭhati /
paurṇamāsyāmamāyāṃ vā tilapātrāṇi dāpayet

2.14.54

saṃkrāntīnāṃ sahasrāṇi sūryaparvaśatāni ca /
dattvā yatphalamāpnoti tadvai nīlavisarjane

2.14.55

vatsataryaḥ pradātavyā brāhmaṇebhyaḥ padāni ca /
tilapātrāṇi deyāni śivabhaktadvijeṣu ca

2.14.56

umāmaheśvaraṃ caikaṃ paridhāpya pridāpayet /
atasīpuṣpasaṅkāśaṃ pītavāsasamacyutam

2.14.57

ye namasyanti govindaṃ na teṣāṃ vidyate bhayam /
pretatvānmokṣamicchanto ye kariṣyanti satkriyām

2.14.58

yāsyanti te parāṃllokāniti satyaṃ vaco mama /
etatte sarvamākhyātaṃ mayā caivordhvadaihikam

2.14.59

yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ /
śrutvā mahātmyamatulaṃ garuḍo harṣamāgataḥ /
mānuṣāṇāṃ hitārthāya punaḥ prapacchakeśavam

Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc