Garuda Purana · Chapter 2.12
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakāṇḍe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāhe ūrdhvādhogatijñāpakotkramaṇadvāranirūpaṇaṃ nāmaikādaśo 'dhyyāḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 12
śrīkṛṣṇa uvāca /
evaṃ te kathitastārkṣya jīvitasya vinarṇayaḥ /
mānuṣāṇāṃ hitārthāya pretatvavinivṛttaye
caturaśītilakṣāṇi caturbhedāśca jantavaḥ /
aṇḍajāḥ svedajāścaiva udbhijjāśca jārāyujāḥ
ekaviṃśatilakṣāṇi aṇḍajāḥ parikīrtitāḥ /
svedajāśca tathā proktā udbhijjāśca krameṇa tu
jarāyujāstathā proktā manuṣyādyāstathā pare /
sarveṣāmeva jantūnāṃ mānuṣatvaṃ hi durlabham
pañcendriyanidhānatvaṃ mahāpuṇyairavāpyate /
brāhmaṇāḥ kṣattriyā vaiśyāḥ śūdrāstatparajātayaḥ
rajakaścarmakāraśca naṭo buruḍa eva ca /
kaivartamedabhillāśca saptaite hyantyajāḥ smṛtāḥ
mlecchatumbavibhedena jātibhedāstvanekaśaḥ /
jantūnāmeva sarveṣāṃ jātibhedāḥ sahasraśaḥ
jantūnāmeva sarveṣāṃ bhedāścaiva sahasraśaḥ /
āhāro maithunaṃ nidrā bhayaṃ krodhastathaiva ca
sarveṣā meva jantūnāṃ viveko durlabhaḥ paraḥ /
ekapādādirūpeṇa dehabhedāstvanekaśaḥ
kṛṣṇasāro mṛgo yatra dharmadaśaḥ sa ucyate /
brahmādyā devatāḥ sarvāstatra tiṣṭhanti sarvaśaḥ
bhūtānāṃ prāṇinaḥ śreṣṭhāḥ prāṇināṃ matijīvinaḥ /
matimatsu narāḥ śreṣṭhā nareṣu brāhmaṇāḥ smṛtāḥ
mānuṣyaṃ yaḥ samāsādya svargamekṣaikasādhakam /
tayorna sādhayedekaṃ tenātmā vañcito dhruvam
icchati śatī sahasraṃ sahasrī lakṣamīhate kartum /
lakṣādhipatī rājyaṃ rājāpi sakalāṃ dharāṃ labdhum
cakradharo 'pi suratvaṃ surabhāve sakalasurapatirbhavitum /
surapatirūrdhvagatitvaṃ tathāpi nanivartate tṛṣṇā
tṛṣṇayā cābhibhūtastu narakaṃ pratipadyate /
tṛṣṇāmuktāstu ye kecitsvargavāsaṃ labhanti te
ātmādhīnaḥ pumāṃlloke sukhī bhavati niścitam /
śabdaḥ sparśaśca rūpaṃ ca raso gandhaśca tadguṇāḥ
tathā ca viṣayādhīno duḥ khī bhavati niścitam
kuraṅgamatāṅgapataṅgabhṛṅgamīnā hatāḥ pañcabhireva pañca /
ekaḥ pramādī sa kathaṃ na hanyate yaḥ sevate pañcabhireva pañca
pitṛmātṛmayo bālye yauvane dayitāmayaḥ /
putrapautramayaścānte mūḍho nātmamayaḥ kvacit
lohadārumayaiḥ pāśaiḥ pumānbaddho vimucyate /
putradāramayaiḥ pāśairnaiva baddho vimucyate
ekaḥ karoti pāpāni phalaṃ bhuṅkte mahājanaḥ /
bhoktāro viprayujyante kartā doṣeṇa lipyate
ko 'pi mṛtyuṃ na jayati bālo vṛddho yuvāpi vā /
sukhaduḥ khādiko vāpi punarāyāti yāti ca
sarveṣāṃ paśyatāmeva mṛtaḥ sarvaṃ parityajet /
ekaḥ prajāyate jantureka eva pralīyate
eko 'pi bhuṅkte sukṛtameka eva ca duṣkṛtam /
mṛtaṃ śarīramutsṛjya kāṣṭhaloṣṭasamaṅkṣitau
bāndhavā vimukhā yānti dharmastamanugacchati /
gṛheṣvarthā nivartante śmaśānānmitrabāndhavāḥ
śarīraṃ vahnirādatte sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ vrajet /
śarīraṃ vahninā dagdhaṃ puṇyaṃ pāpaṃ saha sthitam
śubhaṃ vā yadi vā pāpaṃ bhuṅkte sarvatra mānavaḥ /
yadanastamite sūrye na dattaṃ dhanamarthinām
na jāne tasya tadvittaṃ prātaḥ kasya bhaviṣyati /
rāraṭīti dhanaṃ tasya ko me bhartā bhaviṣyati
na dattaṃ dvijamukhyebhyaḥ paropakṛtaye tathā /
pūrvajanmakṛtātpuṇyādyallabdhaṃ bahu cālpakam
tadīdṛśaṃ parijñāya dharmārthe dīyate dhanam /
dhanena dhāryate dharmaḥ śraddhāpūtena cetasā
śraddhāvirahito dharmo nehāmutra ca tatphalam /
dharmācca jāyate hyartho dharmātkāmo 'pi jāyate
dharma evāpavargāya tasmāddharmaṃ samācaret /
śraddhayā sādhyate dharmo bahubhirnārtharāśibhiḥ
akiñcanā hi munayaḥ śraddhāvanto divaṃ gatāḥ /
aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapastaptaṃ kṛtaṃ ca yat /
asadityucyate pakṣinpretya ceha na tatphalam
Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0