Garuda Purana · Chapter 1.154

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe 'rocakanidānā nāma tripañcāśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 154
dhanvantariruvāca /
hṛdrogādinidānaṃ te vakṣye 'haṃ suśrutādhunā /
kṛmihṛdrogaliṅgaiśca smṛtāḥ pañca tu hṛdgatāḥ

vātena śūnyātātyarthaṃ bhujyate rorudīti ca /
bhidyate śuṣyate stabdhaṃ hṛdayaṃ śūnyatā bhramaḥ

akasmāddīnatā śoko bhayaṃ śabde 'saiṣṇutā /
vepathurvepanānmohaḥ śvāsarodho 'lpanidratā

pittāttṛṣṇā śramo dāho svedo 'mlakaphajaḥ kramaḥ /
chardanaṃ hyamlapittasya dhūmakalpitako jvaraḥ

śleṣmaṇā hṛdayaṃ stabdhaṃ bhārikaṃ sāśmagarbhavat /
kāsāsthisādaniṣṭhīvanidrālasyārucijvarāḥ

hṛdroge hi tribhirdeṣaiḥ kṛmibhiḥ śyāvanetratā /
tamaḥ praveśo hṛllāsaḥ śothaḥ kaṇḍūḥ kaphastrutiḥ

hṛdayaṃ satataṃ cātra krakaceneva dīryate /
cikitsadāmayaṃ (raṃ) ghoraṃ tacchīghraṃ śīghramāriṇam

vātātpittātkaphāttṛṣṇā sannipātādbalakṣayaḥ /
ṣaṣṭhī syādupasargācca vātapitte ca kāraṇam

sarveṣu tatprakopo hi samyagdhātupraśoṣaṇāt /
sarvadehabhrāmotkampatāpahṛddāhamohakṛt

jihvāmūlagalaklomatālutoyavahāḥ śirāḥ /
saṃśoṣya tṛṣṇā jāyante tāsāṃ sāmānyalakṣaṇam

mukhaśoṣo jalātṛptirannadveṣaḥ svarakṣayaḥ /
kaṇṭhoṣṭhatālukārkaśyājjihvāniṣkramaṇe klamaḥ

pralāpaścittavibhraṃśo hyudgarāḍhyastathāmayaḥ /
mārutātkṣāmatādainyaṃ śaṅkhabhe (to) daḥ śiraubhramaḥ

gandhājñānāsyavairasyaśrutinidrābalakṣayāḥ /
śītāmlaphenavṛddhiśca pittānmūrchāsyatiktatā

raktekṣaṇatvaṃ satataṃ śoṣo dāho 'tidhūmakaḥ /
kapho rasādvikupitastoyavāhiṣu mārutaḥ

srotastu sakaphaṃ tena paṅkavacchoṣyate tataḥ /
śūkairivācitaḥ kaṇṭho nidrā madhuravakratā

ādhmānaṃ śiraso jāḍyaṃ staimityacchardyarocakam /
ālasyamavipākañca yaḥ sa syātsarvalakṣaṇaḥ

āmodbhavācca raktasya saṃrodhādvātapittatā /
uṣṇākrāntasya sahasā śītāmbho bhajatastṛṣā

uṣṇādūrdhvaṃ gataḥ koṣṭhaṃ kuryādvai pittajaivasā /
yā ca pānātipānotthā tīkṣṇāgre snehapākajā

snigdhakaṭvamlalavaṇabhojanena kaphodbhavā /
tṛṣṇārasakṣayoktena lakṣaṇena kṣayātmikā

śoṣamohajvarādyanyadīrgharogopasargataḥ /
yā tṛṣṇā jāyate tīvrā sopasargātmikā smṛtā