Garuda Purana · Chapter 1.114

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bṛhadṛ nītisāre trayośottaraśatatamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 114
sūta uvāca /
na kaścitkasyacinmitraṃ na kaścitkasyacidripuḥ /
kāraṇādeva jāyante mitrāṇi ripavastathā

śokatrāṇaṃ bhayatrāṇaṃ prītiviśvāsabhājanam /
kena ratnāṃmadaṃ sṛṣṭaṃ mitramityakṣaradvayam

sakṛduccaritaṃ yena harirityakṣaradvayam /
baddhaḥ parikarastena mokṣāya gamanaṃ prati

na mātari na dāreṣu na sodarye na cātmaje /
viśvāsastādṛśaḥ puṃsāṃ yādṛṅmitre svabhāvaje

yadicchecchāśvatīṃ prītiṃ trīndoṣānparivarjayet /
dyutamarthaprayogañca parokṣe dāradarśanam

mātrā svastrā duhitrā vā na viviktāsano vaset /
balavānindriyagrāmo vidvāṃsamapi karṣati

viparītaratiḥ kāmaḥ svāyateṣu na vidyate /
yathopāyo vadho daṇḍastathaiva hyanu vartate

api kalpānilasyaiva turagasya mahodadheḥ /
śakyate prasaro boddhuṃ na hyaraktasye catasaḥ

kṣaṇo nāsti raho nāsti na sti prārthayitā janaḥ /
tena śaunaka nārīṇāṃ satītvamupajāyate

eka vai sevate nityamanyaścetapi rocate /
puruṣāṇāmalābhena nārī caiva pativratā

jananī yāni kurute rahasyaṃ madanāturā /
sutaistāni na cintyāni śīlavipratipattibhiḥ

parādhīnā nidrā paradṛdayakṛtyānusaraṇaṃ sadā helā hāsyaṃ niyatamapi śokena rahitam /
paṇe nyastaḥ kāyo viṭajanakhurairdāritagalo bahūtkaṇṭhavṛtirjagati gaṇikrāyā bahumataḥ

agnirāpaḥ striyo mūrkhāḥ sarpā rājakulāni ca /
nityaṃ paropasevyāni sadyaḥ prāṇaharāṇi ṣaṭ

kiṃ citraṃ yadi veda (śabda) śāstrakuśalo vipro bhavetpaṇḍitaḥ kiṃ citraṃ yadi daṇḍanītikuśalo rājā bhaveddhārmikaḥ /
kiṃ citraṃ yadi rūpayauvanavatī sādhvī bhavetkāminī taccitraṃ yadi nirdhano 'pi puruṣaḥ pāpaṃ na kuryātkracit

nātmacchidraṃ pare dadyādvidyācchidraṃ parasya ca /
gūhetkūrma ivāṅgāni parabhāvañca lakṣayet

pātālatalavā sinya uccaprākārasaṃsthitāḥ /
yadi no cikurodbhedāllabhyante kaiḥ striyo na hi

samadharmā hi marmajñastīkṣṇaḥ svajanakaṇṭakaḥ /
na tathā bādhate śatruḥ kṛtavairo bahiḥ sthitaḥ

sa paṇḍito yo hyanuñjayedvai miṣṭena bālaṃ viniyena śiṣṭam /
arthena nārīṃ tapasā hi devānsarvāṃśca lokāṃśca susaṃgraheṇa

chalena mitraṃ kaluṣeṇa dharmaṃ paropatāpena samṛddhibhāvanam /
sukhena vidyāṃ puruṣeṇa nārīṃ vāñchanti vai ye na ca paṇḍitāste

phalārtho phalinaṃ vṛkṣaṃ yaśchindyāddurmatirnaraḥ /
niṣphalaṃ tasya vai kāryāṃ mahādoṣamavāpnuyāt

sadhano hi tapasvī ca dūrato vai kṛtaśramaḥ /
madyapa strī satītyevaṃ vipra na śraddadhāmyaham

na viśvasedaviśvaste mitrasyāpi na viśvaset /
kadācitkupitaṃ mitraṃ sarvaṃ guhyaṃ prakāśayet

sarvabhūteṣu viśvāsaḥ sarvabhūteṣu sāttvikaḥ /
svabāvamātmanā gūhedetatsādhorhi lakṣaṇam

yasminkasminkṛte kārye kartāramanuvartate /
sarvathā vartamāno 'pi dhairyabuddhintu kārayet

vṛddhāḥ striyo navaṃ madyaṃ śuṣkaṃ māṃsaṃ trimūlakam /
rātrau dadhi divā svapnaṃ vidvānṣaṭ parivarjayet

viṣaṃ goṣṭhī daridrasya vṛddhasya taruṇī viṣam /
viṣaṃ kuśikṣitā vidyā ajīrṇe bhojanaṃ viṣam

priyaṃ gānamakuṇṭhasya nīcasyoccāsanaṃ priyam /
priyaṃ dānaṃ daridrasya bhūnaścataruṇī priyā

atyambupānaṃ kaṭhināśanañca dhātukṣayovegavidhāraṇañca /
divāśayo jāgaraṇañca rātrau ṣaḍbhirnarāṇāṃ nivasanti rogāḥ

bālātapaścāpyatimaithunañca śmaśānadhūmaḥ karatāpanañca /
rajasvalāvatkranirīkṣaṇañca sudīrghamāyurnanu karṣayecca

śuṣkaṃ māṃsaṃ striyo vṛddhā bālārkastaruṇaṃ dadhi /
prabhāte maithunaṃ nidrā sadyaḥ prāṇaharāṇi ṣaṭ

sadyaḥ pakraghṛtaṃ drākṣā bālā strī kṣīrabhojanam /
uṣṇodakaṃ tarucchāyā sadyaḥ prāṇaharāṇi ṣaṭ

kūpādakaṃ vaṭacchāyā nārīṇāñca payodharaḥ /
śītakāle bhaveduṣṇamuṣṇakāle ca śītalam

trayo balakarāḥ sadyo bālābhyaṅgasubhojanam /
trayo balaharāḥ sadyo hyadhvā ve maithunaṃ jvaraḥ

śuṣkaṃ māṃsaṃ payo nityaṃ bhāryāmitraiḥ sahaiva tu /
na bhāktavyaṃ nṛpaiḥ sārdhaṃ viyogaṃ kurute kṣaṇāt

kucelina dantamalopadhāriṇaṃ bahvāśinaṃ niṣṭhuravākyabhāṣiṇam /
sūryodaye hyastamaye 'pi śāyinaṃ vimuñcati śrīrapi cakrapāṇinam

nityaṃ chedastṛṇānaṃ dharaṇivilakhanaṃ pādayoścāpamārṣṭiḥ dantānāmapyaśaucaṃ malinavasanatā rūkṣatā mūrdhajānām /
dve sadhye cāpi nidrā vivasanaśayanaṃ grāsahāsātirekaḥ svāṅge pīṭhe ca vādyaṃ nidhanamupanayetkeśavasyāpi lakṣmīm

śiraḥ sudhautaṃ caraṇau sumārjitau varāṅganāsevanamalpabhojanam /
anagnaśāyitvamaparvamaithunaṃ cirapranaṣṭāṃ śriyamānayanti ṣaṭ

yasya kasya tu puṣpasya pāṇāḍarasya viśeṣataḥ /
śirasā dhāryamāṇasya hyalakṣmīḥ pratihanyate

dīpasya paścimā chāyā chāyā śayyāsanasya ca /
rajakasya tu yattīrthalakṣmīstatra tiṣṭhati

bālātapaḥ pretadhūmaḥ strī vṛddhā taruṇaṃ dadhi /
āyuṣkāmo na seveta tathā saṃmārjanīrajaḥ

gajāśvarathadhānyānāṃ gavāñcaiva rajaḥ śubham /
aśubhaṃ ca vijānīyātkharoṣṭrajāvikeṣu ca

gavāṃ rajo dhānyarajaḥ putrasyāṅgabhavaṃ rajaḥ /
etadrajo mahāśastaṃ mahāpātakanāśanam

ajārajaḥ khararajo yattu saṃmārjanīrajaḥ /
etadrajo mahāpāpaṃ mahākilbiṣakārakam

śūrpavāto nakhāgrāmbu snānavastramṛjodakam /
keśāmbu mārjanīreṇurhanti puṇyaṃ purā kṛtam

viprayorvipravahnyośca dampatyoḥ svāminostathā /
antareṇa na gantavyaṃ hayasya vṛṣabhasya ca

strīṣu rājāgnisarpeṣu svādhyāye śatrusevane /
bhogāsvādeṣu viśvāsaṃ kaḥ prājñaḥ kartumarhati

na viśvasedaviśvastaṃ viśvastaṃ viśvastaṃ nātiviśvaset /
viśvāsādbhayamutpannaṃ mūlādapi nikṛntati

vairiṇā saha sandhāya viśvasto yadi tiṣṭhati /
sa vṛkṣāgre prasupto hi patitaḥ pratibudhyate

nātyantaṃ mṛdunā bhāvyaṃ nātyantaṃ kūrakarmaṇā /
mṛdunaiva mṛduṃ hanti dāruṇenaiva dāruṇam

nātyantaṃ saralairbhāvyaṃ nātyantaṃ mṛdunā tathā /
saralāstatra chidyante kubjāstiṣṭhanti pādapāḥ

namanti phalino vṛkṣā namanti guṇino janāḥ /
śuṣkavṛkṣāśca mūrkhāśca bhidyante na namanti ca

aprārthitāni duḥ khāni yathaivāyānti yānti ca /
mārjāra iva lumpeta tathā prārthayitāra naraḥ

pūrvaṃ paścāccarantyārye sadaiva bahusampadaḥ /
viparītamanārye ca yathecchasi tathā cara

ṣaṭkarṇo bhidyate mantraścatuḥ karṇaścadhāryate /
dvikarṇasya tu mantrasya brahmāpyanta na budhyate

tayā gavā kiṃ kriyate yā na dogdhrī na garbhiṇī /
kor'tha putreṇa jātena yo na vidvānna dhārmikaḥ

ekenāpi suputreṇa vidyāyuktena dhīmatā /
kulaṃ puruṣasiṃhena candreṇa gaganaṃ yathā

ekenāpi suvṛkṣeṇa puṣpitena sugandhinā /
vanaṃ suvāsitaṃ sarvaṃ suputreṇa kulaṃ yathā

eko hi guṇavānputro nirguṇena śatena kim /
candro hanti tamāṃsyeko na ca jyotiḥ sahasrakam

lālayetpañca varṣāṇi daśa varṣāṇi tāḍayet /
prāpte tu ṣoḍaśe varṣe putraṃ mitravadācaret

jāyamāno hareddārān vardhamāno hareddhanam /
mriyamāṇo haretprāṇānnāsti putrasamo ripuḥ

kecinmṛgamukhā vyāghrāḥ kecidvyāghramukhā mṛgāḥ /
tatsvarūpapahijñāne hyaviśvāsaḥ padepade

ekaḥ kṣamāvatāṃ doṣo dvitīyo nopapadyate /
yadenaṃ kṣamayā yuktamaśaktaṃ manyate janaḥ

etadevānumanyeta bhogā hi kṣaṇabhaṅginaḥ /
snigdheṣu ca vidagdhasya matayo vai hyanākulāḥ

jyeṣṭhaḥ pitṛsamo bhrātā mṛte pitari śaunaka /
sarveṣāṃ sa pitā hi syātsarveṣāmanupālakaḥ

kaniṣṭheṣu ca sarveṣu samatvenānuvartate /
samāpabhogajīveṣu yathaivaṃ tanayeṣu ca

bahūnāmalpasārāṇāṃ samavāyo hi dāruṇaḥ /
tṛṇairāveṣṭitā rajjustayā nāgo 'pi badhyate

apahṛtya parasvaṃ hi yastu dānaṃ prayacchati /
sa dātā narakaṃ yāti yasyārthāstasya tatphalam

devadravyavināśena brahmasvaharaṇena ca /
kulānyakulatāṃ yānti brāhmaṇātikrameṇa ca

brahmaghne ca surāpe ca core bhagnavrate tathā /
niṣkṛtirvihitā sadbhiḥ kṛtaghne nāsti niṣkṛtiḥ

nāśranti pitaro devāḥ kṣudrasya vṛṣalīpateḥ /
bhāryājitasya nāśranti yasyāścopapatirgṛhe

akṛjajñamanāryañca dīrdharoṣamanārjavam /
caturo viddhi cāṇḍālāñjātyā jāyeta pañcamaḥ

nopekṣitavyo durbaddhi śatruralpo 'pyavajñayā /
vahniralpo 'pyasaṃhāryaḥ kurute bhasmasājjagat

nave vayasi yaḥ śāntaḥ sa śānta iti me matiḥ /
dhātuṣu kṣīyamāṇeṣu śamaḥ kasya na jāyate

panthāna iva viprendra sarvasādhāraṇāḥ śriyaḥ /
madīyā iti matvā vai na hi harṣayuto bhavet

cittāyattaṃ dhātuvaśyaṃ śarīraṃ citte naṣṭe dhātavo yānti nāśam /
tasmāccittaṃ sarvadā rakṣaṇīyaṃ svasthe citte dhātavaḥ sambhavanti