Language

ENहिગુ
Scripture Library

Garuda Purana · Chapter 1.113

1.113.1

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bṛhaspatyukta nītiptāre dvādaśottarakaśatatamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 113
sūta uvāca /
guṇavantaṃ niyuñjīta guṇahīnaṃ vivarjayet /
paṇḍitasya guṇāḥ sarve mūrve doṣāśca kevalāḥ

1.113.2

sadbhirāsīta satataṃ sadbhiḥ kurvīta saṅgatim /
sadbhirvivādaṃ maitrīñca nāsadbhiḥ kiñcidācaret

1.113.3

paṇḍitaiśca virnātaiśca dharmaśaiḥ satyavādibhiḥ /
bandhstho 'pi tiṣṭhecca na tu rājye khalaiḥ saha

1.113.4

sāvaśeṣāṇi kāryāṇi kuvatrarthe yujyate /
tasmātsarvāṇi kāryāṇi sāvaśeṣāṇi kārayet

1.113.5

madhuheva duhetsāraṃ kusumañca na ghātayet /
vatsāpekṣī duhetkṣīraṃ bhūmiṃ gāñcaiva pārthipaḥ

1.113.6

yathākrameṇa puṣpebhyaścinute madhu ṣaṭpadaḥ /
tathā vittamu pādāya rājā kurvīta sañcayam

1.113.7

valmīkaṃ madhujālañca śuklaṇkṣe tu candramāḥ /
rājadravyañca bhaikṣyañca stokaṃstokaṃ pravardhate

1.113.8

arjitasya kṣayaṃ dṛṣṭā saṃpradattasya sañcayam /
avandhyaṃ divasaṃ kuryāddānadhyayanakarmasu

1.113.9

vane 'pi doṣāḥ prabhavanti rāgiṇāṃ gṛhe 'pi pañcendriyanigrahastapaḥ /
akutsite karmaṇi yaḥ pravartate nivṛttarāgasya gṛhaṃ tapovanam

1.113.10

satyena rakṣyate dharmo vidyā yogena rakṣyate /
mṛjayā rakṣyate pātraṃ kulaṃ śalina rakṣyate

1.113.11

varaṃ vindhyāṭavyāṃ nivasanamabhuktasya maraṇaṃ varaṃ sarpākīrṇe śayanamatha kūpe nipatanam /
varaṃ bhrāntāvarte sabhayajalamadhye praviśanaṃ na tu svīye pakṣe hi dhanamaṇu dehīti kathanam

1.113.12

bhāgyakṣayeṣu kṣīyante nopabhogena sampadaḥ /
pūrvārjite hi sukṛte na naśyanti kadācana

1.113.13

viprāṇāṃ bhūṣaṇaṃ vidyā pṛthivyā bhūṣaṇaṃ nṛpaḥ /
nabhaso bhūṣaṇaṃ candraḥ śīlaṃ sarvasya bhūṣaṇam

1.113.14

ete te candratulyāḥ kṣitipatitanayā bhīmasenārjunādyāḥ śurāḥ satyapratijñā dinakaravapuṣaḥ keśavenopagūḍhāḥ /
te vai duṣṭagrahasthāḥ kṛpaṇavaśagatā bhaikṣyacaryāṃ prayātāḥ ko vā kasminsamartho bhavati vidhivaśādbhrāmayetkarmarekhā

1.113.15

brahmā yena kulālavanniyamito brahmāṇḍabhāṇḍodare viṣṇuryena daśāvatāragahane kṣipto mahāsaṅkaṭe /
rudroyena kapālapāṇipuṭake bhikṣāṭanaṃ kāritaḥ sūryo bhrāmyati nityameva gagane taramai namaḥ karṇaṇe

1.113.16

dātā baliryācakako murārirdānaṃ mahī vipramukhasya madhye /
dattvā phalaṃ bandhanameva labdhaṃ namo 'stu te daiva yatheṣṭakāriṇe

1.113.17

mātā yadi bhavellakṣmīḥ pitā sākṣājjanārdanaḥ /
kubuddhau pratipattiścaittasmindaṇḍaḥ patetsadā

1.113.18

yenayena yathā yadvatpurā karma suniścitam /
tattadevāntarā bhuṅkte svayamāhitamātmanā

1.113.19

ātmanā vihitaṃ duḥ khamātmanā vihitaṃ sakham /
garbhaśayyāmupādāya bhuṅkte vai paurvadaihikam

1.113.20

na cāntarikṣe na samudramadhye na parvatānāṃ vivarapraveśe /
na mātṛmūrdhni pradhṛtastathāṅke tyaktuṃ kṣamaḥ karma kṛtaṃ naro hi

1.113.21

dugastrikūṭaḥ parikhā samudro rakṣāṃsi yodhāḥ paramā ca vṛttiḥ /
śāstrañca vai tūśanasā pradiṣṭaṃ sa rāvaṇaḥ kālavaśādvinaṣṭaḥ

1.113.22

yasminvayasi yatkāle yaddivā yacca vā niśi /
yanmuhūrte kṣaṇe vāpi tattathā na tadanyathā

1.113.23

gacchanti cāntarikṣe vā praviśanti mahītale /
dhārayanti diśaḥ sarvā nādattamupalabhyate

1.113.24

purādhītā ca yā vidyā purā dattañca yaddhanam /
purā kṛtāni karmāṇi hyagre dhāvanti dhāvataḥ

1.113.25

karmāṇyatra pradhānāni samyagṛkṣe śubhagrahe /
vasiṣṭhakṛtalagnāpi jānakī duḥ khabhājanam

1.113.26

sthūlajaṅgho yadā rāmaḥ śabdagāmī ca lakṣmaṇaḥ /
ghanakeśī yadā sītā trayaste duḥ khabhājanam

1.113.27

na pituḥ karmaṇā putraḥ pitā vā putrakarmaṇā /
svayaṃ kṛtena gacchanti svayaṃ baddhāḥ svakarmaṇā

1.113.28

karmajanyaśarīreṣu rogāḥ śarīramānasāḥ /
śarā iva patantīha vimuktā dṛḍhadhanvibhiḥ

1.113.29

anyathā śāstragārbhiṇyā dhiyā dhīror'thamīhate /
svāmivatprākkṛtaṃ karma vidadhāti tadanyathā

1.113.30

bālo yuvā ca vṛddhaśca yaḥ karoti śubhāśubham /
tasyāntasyāmavasthāyāṃ bhuṅkte janmanijanmani

1.113.31

anīkṣamāṇo 'pi naro videśastho 'pi mānavaḥ /
svakarmapātavātena nīyate yatra tatphalam

1.113.32

prāptavyamarthaṃ labhate manuṣyo devo 'pi taṃ vārayituṃ na śaktaḥ /
ato na śocāmi na vismayo me lalāṭalekhā na punaḥ prayāti (yadasmadīyaṃ na tu tat pareṣām

1.113.33

sarpaḥ kūpe gajaḥ skandhe bila ākhuśca dhāvati /
naraḥ śīghratarādeva karmaṇaḥ kaḥ palāyate

1.113.34

nālpā bhavati sadvidyā dīyamānāpi vardhate /
kūpasthamiva pānīyaṃ bhavatyeva bahūdakam

1.113.35

yer'thā dharmeṇa te satyā ye 'dharmeṇa gatāḥ śriyaḥ /
dharmārtho ca mahāṃlloke tatsmṛtvā hyarthakāraṇāt

1.113.36

annārtho yāni duḥ khāni karoti kṛpaṇo janaḥ /
tānyeva yadi dharmārtho na bhūyaḥ kleśabhājanam

1.113.37

sarveṣāmeva śaucānāmannaśaucaṃ viśiṣyate /
yo 'nnārthaiḥ śuciḥ śaucānna mṛdā vāriṇā śuciḥ

1.113.38

satyaṃ śaucaṃ manaḥ śaucaṃ śaucamindriyanigrahaḥ /
sarvabhūte dayā śaucaṃ jalaśaucañca pañcamam

1.113.39

yasya satyañca śaucañca tasya svargo na durlabhaḥ /
satyaṃ hi vacanaṃ yasya so 'śvamedhādviśiṣyate

1.113.40

mṛttikānāṃ sahasreṇa codakānāṃ śatena hi /
na śudhyati durācāro bhāvopahatacetanaḥ

1.113.41

yasya hastau ca pādau ca manaścaiva susaṃyatam /
vidyā tapaśca kīrtiśca sa tīrthaphalamaśnute

1.113.42

na prahṛṣyati saṃmānairnāvamānaiḥ prakupyati /
na kruddhaḥ paruṣaṃ brūyādetatsādhostu lakṣaṇam

1.113.43

daridrasya manuṣyasya prājñasya madhurasya ca /
kāle śrutvā hitaṃ vākyaṃ na kaścitparituṣyati

1.113.44

na mantrabalavīryeṇa prajñayā pauruṣeṇa ca /
alabhyaṃ labhyate martyaistatra kā parivedanā

1.113.45

ayācito mayā labdho punarmatpreṣaṇādgataḥ /
yatrāgatastatra gatastatra kā parivedanā

1.113.46

ekavṛkṣe sadā rātrau nānāpakṣisamāgamaḥ /
prabhāte 'nyadiśo yānti kā tatra parivedanā

1.113.47

ekasārthaprayātānā sarveṣāntatra gāminām /
yastvekastvarito yāti kā tatra parivedanā

1.113.48

avyaktādīni bhūtāni vyaktamadhyāni śaunaka /
avyaktanidhanānyenava kā tatra parivedanā

1.113.49

nāprāptakālo mriyate viddhaḥ śaraśatairapi /
kuśāgreṇa tu saṃspṛṣṭaṃ prāptakālo na jīvati

1.113.50

labdhavyānyeva labhate gantavyānyeva gacchati /
prāptavyānyeva prāpnāti duḥ khāni ca sukhāni ca

1.113.51

tattatprāpnoti puruṣaḥ ki pralāpaiḥ kariṣyati /
ācodyamānāni yathā puṣpāṇi ca phalāni ca /
svakālaṃ nātivartante tathā karma purākṛtam

1.113.52

śīlaṃ kulaṃ naiva na caiva vidyā jñānaṃ guṇā naiva na bījaśuddhiḥ /
bhāgyāni pūrvaṃ tapasārjitāni kāle phalantyasya yathaiva vṛkṣāḥ

1.113.53

tatra mṛtyuryatra hantā tatra śrīryatra sampadaḥ /
tatra tatra svayaṃ yāti preryamāṇaḥ svakarmabhiḥ

1.113.54

bhūtapūrvaṃ kṛtaṃ karma kartāramanutiṣṭhati /
yathā dhenusahasreṣu vatso vindanti mātaram

1.113.55

evaṃ pūrvakṛtaṃ karma kartāramanutiṣṭhāti /
sukṛtaṃ bhuṅkṣva cātmīyaṃ mūḍha kiṃ paritapyase

1.113.56

yathā pūrvakṛtaṃ karma śubhaṃ vā yadi vāśubham /
tathā janmāntare tadvai kartā ramanugacchati

1.113.57

nīcaḥ sarṣapamātrāṇi paracchidrāṇi paśyati /
ātmano balivamātrāṇi paśyannapi na paśyati

1.113.58

rāgadveṣādiyuktānāṃ na sukhaṃ kutraciddvija /
vicārya khalu paśyāmi tatsukhaṃ yatra nirvṛtiḥ

1.113.59

yatra sneho bhayaṃ tatra sneho duḥ khasya bhājanam /
snehamūlāni duḥ khāni tasmistyakte mahatsukham

1.113.60

śarīramevāyatanaṃ duḥ khasya ca sukhasya ca /
jīvitañca śarīrañca jātyaiva saha jāyate

1.113.61

sarvaṃ paravaśaṃ duḥ khaṃ sarva mātmavaśaṃ sukham /
etadvidyātsamāsena lakṣaṇaṃ sukhaduḥ khayoḥ

1.113.62

sukhasyānantaraṃ duḥ khaṃ duḥ khasyānantaraṃ sukham /
śukhaṃ duḥ khaṃ manuṣyāṇāṃ cakravatparivartate

1.113.63

yadgataṃ tadatikrāntaṃ yadi syāttacca dūrataḥ /
vartamānena varteta na sa śokena bādhyate

Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc