Garuda Purana · Chapter 1.110

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bṛhadṛ nītisāre navottaraśatatamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 110
sūta uvāca /
yodhruvāṇi parityajya hyadhuvāṇi niṣevate /
dhruvāṇi tasya naśyanti hyadhruvaṃ naṣṭameva ca

vāgyantrahīnasya narasya vidyā śastraṃ yathā kāpuruṣasya haste /
na tuṣṭimutpādayate śarīre hyandhasya dārā iva darśanīyāḥ

bhojye bhojanaśaktiśca ratiśaktirvarastriyaḥ /
vibhave dānaśaktiśca nālpasya tapasaḥ phalam

agnihotraphalā vedāḥ śīlavṛttiphalaṃ śubham /
ratiputraphalā dārā dattabhuktaphalaṃ dhanam

varayetkulajāṃ prājño virūpāmapi kanyakām /
surūpāṃ sunitambāñca nākulīnāṃ kadācana

arthenāpi hi kiṃ tena yasyānarthe tu saṃgatiḥ /
ko hi nāma śikhājātaṃ pannagasya maṇiṃ haret

havirduṣṭakuladvāhyaṃ bālādapi subhāṣitam /
amedhyātkāñcanaṃ grāhyaṃ strīratnaṃ duṣkulādapi

viṣādapyamṛtaṃ grāhyamamedhyādapi kāñcanam /
nīcādapyuttamāṃ vidyāṃ strīratnaṃ duṣkulādapi

na rājñā saha mitratvaṃ na sarpo nirviṣaḥ kracit /
na kulaṃ nirmalaṃ tatra strījano yatra jāyate

kule niyojayedbhaktaṃ putraṃ vidyāsu yojayet /
vyasane yojayecchatrumiṣṭaṃ dharme niyojyet

sthāneṣveva prayoktāvyā bhṛtyāścābharaṇāni ca /
na hi cūḍāmaṇiḥ pāde śobhate vai kadācana

cūḍāmaṇiḥ samudro 'gnirghaṇṭā cākhaṇḍamambaram /
athavā pṛthivīpālo mūrdhni pāde pramādataḥ

kusumastabakasyeva dve gatī tu manasvinaḥ /
mūrdhni vā sarvalokānāṃ śīrṣataḥ patito vane

kanakabhūṣaṇasaṃgrahaṇocito yadi maṇistrapuṇi pratibadhyate /
na ca virauti na cāpi sa śobhate bhavati yojayiturvacanīyatā

vājivāraṇalauhānāṃ kāṣṭhapāṣāṇavāsasām /
nārīpuruṣatoyānāmantaraṃ mahadantaram

kadarthitasyāpi hi dhairyavṛtterna śakyate sarvaguṇapramāthaḥ /
adhaḥ khalenāpi kṛtasya vahnernādhaḥ śikhā yāti kadācideva

na sadaśvaḥ kaśāghātaṃ siṃho na gajagarjitam /
vīro vā paranirdiṣṭaṃ na sahedbhīmaniḥ svanam

yadi vibhavavihīnaḥ pracyuto vāśu daivānna tu khalajanasevāṃ kāṅkṣayennaiva nīcām /
na tṛṇamadanakārye sukṣudhārto 'tti siṃhaḥ pibati rudhiramuṣṇaṃ prāyaśaḥ kuñcarāṇām

sakṛdduṣṭañca yo mitraṃ punaḥ sandhātumicchati /
sa mṛtyumeva gṛhṇīyādgarbhamaśvatarī yathā

śatrorapatyāni priyaṃvadāni nopekṣitavyāni budhairmanuṣyaiḥ /
tānyeva kāleṣu vipatkarāṇi viṣasya pātrāṇyapi dāruṇāni

upakāragṛhītena śatruṇā śatrumuddharet /
pādalagnaṃ karasthena kaṇṭakenaiva kaṇṭakam

apakāraparānnityaṃ cinta yenna kadācana /
svayameva patiṣyanti kūlajātā iva drumāḥ

anarthā hyartharūṣāśca arthāścānartharūpiṇaḥ /
bhavanti te vināśāya daivāyattasya vai sadā

kāryakālocitāpāpā matiḥ sañjāyate hi vai /
sānukūle tu daive śaṃ puṃsaḥ sarvatra jāyate

dhanaprayogakāryeṣuḥ tathā vidyā gameṣu ca /
āhāre vyavahāre ca tyaktalajjaḥ sadā bhavet

dhaninaḥ śrotriyo rājā nadī vaidyastu pañcamaḥ /
pañca yatra na vidyante na kuryāttatratra saṃsthitim

lokayātrā bhayaṃ lajjā dākṣiṇyaṃ dānaśīlatā /
pañca yatra na vidyante na tatra divasaṃ vaset

kālavicchotriyo rājā nadī sādhuśca pañcamaḥ /
ete yatra na vidyante tatra vāsaṃ na kārayet

naikatra pariniṣṭhāsti jñānasya kila śaunaka /
sarvaḥ sarvaṃ na jānāti sarvajño nāsti kutracit

na sarvavitkaścidihāsti loke nātyantamūrkho bhuvi cāpi kaścit /
jñānena nīcottamamadhyamena yo 'yaṃ vijānāti sa tena vidvān