Language

ENहिગુ
Scripture Library

Garuda Purana · Chapter 1.109

1.109.1

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bṛhaspatiproktanītisāranirūpaṇaṃ nāmāṣṭottaraśatatamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 109
sūta uvāca /
āpadarthe dhanaṃ rakṣeddārānrakṣeddhanairapi /
ātmānaṃ satataṃ rakṣeddārairapi dhanairapi

1.109.2

tyajedakaṃ kulasyārthe grāmasyārthe kulaṃ tyajet /
grāmaṃ janapadasyārthe ātmārthe pṛthivīṃ tyajet

1.109.3

varaṃ hi narake vāso na tu duścarite gṛhe /
narakātkṣīyate pāpa kugṛhānna nivartate

1.109.4

calatyekena pādena tiṣṭhatyekena buddhimān /
na parīkṣya paraṃ sthānaṃ pūrvamāyatanaṃ tyajet

1.109.5

tyajeddeśamasadvṛttaṃ vāsaṃ sopadravaṃ tyajet /
tyajetkṛpaṇarājānaṃ mitraṃ māyāmayaṃ tyajet

1.109.6

arthena kiṃ kṛpaṇahastagatena kena jñānena kiṃ bahuśaṭhāgrahasaṃkulena /
rūpeṇa kiṃ guṇaparākramavarjitena mitreṇa kiṃ vyasanakālaparāṅmukhena

1.109.7

adṛṣṭapūrvā bahavaḥ sahāyāḥ sarve padasthasya bhavanti mitrāḥ /
arthairvihīnasya padacyutasya bhavatyakāle svajano 'pi śatruḥ

1.109.8

āpatsu mitraṃ jānī yādraṇe śūraṃ rahaḥ śucim /
māryā ca vibhave kṣīṇe durbhikṣe ca priyātithim

1.109.9

vṛkṣaṃ kṣīṇaphalaṃ tyajanti vihagāḥ śuṣkaṃ saraḥ sārasānirdravyaṃ puruṣaṃ tyajanti gaṇikā bhraṣṭaṃ nṛpaṃ mantriṇaḥ /
puṣpaṃ paryuṣitaṃ tyajanti madhupāḥ dargdha vanāntaṃ mṛgāḥ sarvaḥ kāryavaśājjano hi ramate kasyāsti ko vallabhaḥ

1.109.10

lubdhamarthapradānena ślādhyamañjalikarmaṇā /
mūrkhaṃ chandānuvṛttyā ca yāthātathyena paṇḍitam

1.109.11

sadbhāvena hi tuṣyanti devāḥ satpuruṣā dvijāḥ /
itareḥ khādyapānena mānadānena paṇḍitāḥ

1.109.12

uttamaṃ praṇipātena śaṭhaṃ bhedena yojayet /
nīcaṃ svalpapradānena samaṃ tulyaparākramaiḥ

1.109.13

yasyayasya hi yo bhāvastasyatasya hitaṃ vadan /
anupraviśya medhāvī kṣipramātmavaśaṃ nayet

1.109.14

nadīnāṃ ca nakhīnāṃ ca śṛṅgiṇāṃ śastrapāṇinām /
viśvāso naiva gantavyaḥ striṣu rājakuleṣu ca

1.109.15

arthanāśaṃ manastāpaṃ gṛhe duścaritāni ca /
vañcanaṃ cāpa mānaṃ ca matimānna prikāśayet

1.109.16

hīnadurjanasaṃsarga atyantavirahādaraḥ /
sneho 'nyagehavāsaśca nārīsacchīlanāśanam

1.109.17

kasya doṣaḥ kule nāsti vyādhinā ko pīḍitaḥ /
kena na vyasanaṃ prāptaṃ śriyaḥ kasya nirantarāḥ

1.109.18

kor'thaṃ prāpya na garvito bhuvi naraḥ kasyāpadonāgatāḥ strībhiḥ kasya na khaṇḍitaṃ bhuvi manaḥ ko nāma rājñāṃ priyaḥ /
kaḥ kālasya na gocarāntaragataḥ kor'tho gato gauravaṃ ko vā durjanavāgurānipatitaḥ kṣemeṇa yātaḥ pumān

1.109.19

suhṛtsvajanabandhurna buddhiryasya na cātmani /
yasminkarmaṇi siddhe 'pi na dṛśyeta phalodayaḥ /
vipattau ca mahadduḥkhaṃ tadvudhaḥ kathamācaret

1.109.20

yasmindeśe na saṃmānaṃ na prītirna ca bāndhavāḥ /
na ca vidyāgamaḥ kaścittaṃ deśaṃ parivarjayet

1.109.21

dhanasya yasya rājato bhayaṃ na cāsti caurataḥ /
mṛtaṃ ca yanna mucyate samarjayasva taddhanam

1.109.22

yadarjitaṃ prāṇaharaiḥ pariśramairmṛtasya taṃ vai vibhajantirikthinaḥ /
kṛtaṃ ca yadduṣkṛtamarthalipsayā tadeva doṣopahatasya yautukam

1.109.23

sañcitaṃ nihitaṃ dravyaṃ parāmṛśyaṃ muhurmuhuḥ /
ākhoriva kadaryasya dhanaṃ duḥ khāya kevalam

1.109.24

nagnā vyasanino rūkṣāḥ kapālāṅkitapāṇayaḥ /
darśayantīha lokasya adātuḥ phalamīdṛśam

1.109.25

śikṣayanti ca yācante dehīti kṛpaṇā janāḥ /
avastheyamadānasya mā bhūdevaṃ bhavānapi

1.109.26

sañcitaṃ kratuśatairna yujyate yācitaṃ guṇavate na dīyate /
tatkadaryaparirakṣitaṃ dhanaṃ corapārthivagṛhe prayujyate

1.109.27

na devebhyo na viprobhyo bandhubhyo naiva cātmane /
kadaryasya dhanaṃ yāti tvagnitaskararājasu

1.109.28

atikleśena ye 'pyarthā dharmasyātikrameṇa ca /
arervā praṇipātena mā bhūtaste kadācana

1.109.29

vidyāghāto hyanabhyāsaḥ strīṇāṃ ghātaḥ kucailatā /
vyādhīnāṃ bhojanaṃ jīrṇaṃ śatrorghātaḥ prapañcatā

1.109.30

taskarasya vadho daṇḍaḥ kumitrasyālpabhāṣaṇam /
pṛthak śayyā tu nārīṇāṃ brāhmaṇasyānimantraṇam

1.109.31

durjanāḥ śilpino dāsā duṣṭāśca paṭahāḥ striyaḥ /
tāḍitā mārdavaṃ yānti na te satkārabhājanam

1.109.32

jānīyātpreṣaṇe bhṛtyānbāndhavānvyasanāgame /
mitramāpadi kāle ca bhāryāñca vibhavakṣaye

1.109.33

strīṇāṃ dviguṇa āhāraḥ prajñā caiva caturguṇā /
ṣaḍguṇo vyavasāyaśca kāmaścāṣṭaguṇaḥ smṛtaḥ

1.109.34

na svapnena jayennidrāṃ na kāmena striyaṃ jayet /
na cendhanairjayedvahniṃ na madyena tṛṣāṃ jayet

1.109.35

samāṃsairbhojanaiḥ snigdhairmadyairgandhavilepanaiḥ /
vastrairmanoramairmālyaiḥ kāmaḥ strīṣu vijṛmbhate

1.109.36

brahmacarye 'pi vaktavyaṃ prāptaṃ manmathaceṣṭitam /
hṛdyaṃ hi puruṣaṃ dṛṣṭvā yoniḥ praklidyate striyāḥ

1.109.37

suveṣaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā bhrātaraṃ yadi vā sutam /
yoniḥ klidyati nārīṇāṃ satyaṃsatyaṃ hi śaunaka !

1.109.38

nadyaśca nāryaśca samasvabhāvāḥ svatantrabhāve gamanādikeca /
toyaiśca doṣaiśca nipātayanti nadyo hi kūlāni kulā ni nāryaḥ

1.109.39

nadī pātayate kūlaṃ nārī pātayate kulam /
nārīṇāñca nadīnāṃ ca svacchandā lalitā gatiḥ

1.109.40

nāgnistṛpyati kāṣṭhānāṃ nāpagānāṃ mahodadhiḥ /
nāntakaḥ sarvabhūtānāṃ na puṃsāṃ vāmalocanāḥ

1.109.41

na tṛptirasti śiṣṭānāmiṣṭānāṃ priyavādinām /
sukhānāñca sutānāñca jīvitasya varasya ca

1.109.42

rājā na tapto dhanasaṃcayena na sāgarastṛptimagājjalena /
na paṇḍitastṛpyati bhāṣitena tṛptaṃ na cakṣurnṛpadarśanena

1.109.43

svakarma dharmārjitajīvitānāṃ śāstreṣu dāreṣu sadā ratānām /
jitendriyāṇāmatithipriyāṇāṃ gṛhe 'pi mokṣaḥ puruṣottamānām

1.109.44

mano 'nukūlāḥ pramadārūpavatyaḥ svalaṅkṛtāḥ /
vasaḥ prāsādapṛṣṭheṣu svargaḥ syācchubhakarmaṇaḥ

1.109.45

na dānena na mānena nārjavena na savayā /
na śastreṇa na śāstreṇa sarvathā viṣamā striyaḥ

1.109.46

śanairvidyā śanairthāḥ śanaiḥ parvatamāruhet /
śanaiḥ kāmaṃ ca dharmaṃ ca pañcaitāni śanaiḥ śanaiḥ

1.109.47

śāśvataṃ devapūjādi vipradānaṃ ca śāśvatam /
śāśvataṃ saguṇā vidyā suhṛnmitraṃ ca śāśvatam

1.109.48

ye bālabhāvānna paṭhanti vidyāṃ ye yauvanasthā hyadhanātmadārāḥ /
te śocanīyā iha jīvaloke manuṣyarūpeṇa mṛgāścaranti

1.109.49

paṭhane bhojane cittaṃ na kuryācchāstrasevakaḥ /
sudūramapi vidyārtho vrajedgaruḍavegavān

1.109.50

ye bālabhāve na paṭhanti vidyāṃ kāmāturā yauvananaṣṭavittāḥ /
te vṛddhabāve paribhūyamānāḥ saṃdahyamānāḥ śiśire yathābjam

1.109.51

tarke 'pratiṣṭhā śrutayo vibhinnāḥ nāsāvṛṣiryasya mataṃ na bhinnam /
dharmasya tattvaṃ nihitaṃ guhāyāṃ mahājano yena gataḥ sa panthāḥ

1.109.52

ākārairiṅgitairgatyā ceṣṭayā bhāṣitena ca /
netravakravikārābhyāṃ lakṣyate 'ntargataṃ manaḥ

1.109.53

anuktamapyūhati paṇḍito janaḥ pareṅgitajñānaphalā hi buddhayaḥ /
udīritorthaḥ paśunāpi gṛhyate hayāśca nāgāśca vahanti darśitam

1.109.54

arthādbhraṣṭastīrthayātrāṃ tu gacchetsatyādbhraṣṭo rauravaṃ vai vrajecca /
yogādbhraṣṭaḥ satyaghṛtiñca gacchedrājyādbhraṣṭo mṛgayāyāṃ vrajecca

Original text: Garuḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc