Garga Samhita · Chapter 7.38

śakuni-yuddhavarṇanam
bahulāśva uvāca -
hariśmaśrvādikān bhrātṝn mṛtān jñātvā mahāsuraḥ //
śakuniḥ kiṃ cakārāgre vada tanmunisattama

śrīnārada uvāca -
hariśmaśrau hate rājan śakuniḥ krodhamūrcchitaḥ //
raṇāṅgaṇe prāha daityān bhrātṛśokapariplutaḥ

śakuniruvāca -
he paulomakālakeyāḥ sarve śṛṇutu madvacaḥ //
aho daivabalaṃ yena kinna bhuyādviparyayaḥ

kālanābhena me bhrātrā samudramathane yamaḥ //
jitaḥ pūrvaṃ so'pi daivānmanuṣyairiha māritaḥ //४/
śaṃbaraḥ sūryajitsākṣātkārṣṇinā śiśunā jitaḥ //
utkacaḥ śakrajetāpi mahābala mahābalaḥ

so'pi bālena kṛṣṇena mārito nāradācchrutam //
samudramathane pūrvamasurāṇāṃ ca paśyatām

vahnirjito hi yenāpi hṛṣṭaḥ so'pi nipātitaḥ //
yasyāgre varuṇaḥ pūrvaṃ yuddhabhītaḥ palāyitaḥ

bhūtasaṃtāpanaḥ so'pi māritastucchavikramaiḥ //
yena pūrvaṃ mahāyuddhe vikramaistoṣitaḥ śivaḥ

sa vṛko vṛṣṇibhistucchairmāritaḥ saṅgare'tra vai //
mahānābhena me bhrātrā divi vāyurvinirjitaḥ

mānuṣairyādavairatra māritaḥ so'pi sāṃpratam //
hā daiva yena svarloke jitaḥ śakrasuto balī

nipātitaḥ so'pi cātra hariśmaśruśca mānavaiḥ //
tasmādayādavīṃ pṛthvīṃ kariṣye śapatho mama

jarāsaṃdhena śālvena dantavaktreṇa dhīmatā //
śiśupālena mitreṇa yuṣmābhiḥ sahito hyaham

sutalācca samāhūtai-rdānavaiścaṇḍavikramaiḥ //
devān jetuṃ gamiṣyāmi bāṇāsurasamanvitaḥ

kārṣṇyādīnud‌bhaṭānsarvānvṛṣṇīñjitvā durātmanaḥ //
sastrīkānamarānbaddhvā kṣipe meruguhāmukhe

goviprasurasādhūṃśca chandāṃsi ca tapasvinaḥ //
yajñaṃ śrāddhaṃ titikṣūṃśca nānātīrthakarānpunaḥ

haniṣyāmi na sandehaścariṣyāmi sukhaṃ tataḥ //
dhanyaḥ kaṃso mahāvīryo devānāṃ vijayī balī

na vidyate bhūmitale mitraṃ me paramaḥ suhṛt //
śrīnārada uvāca -
ityuktvā śakuniryuddhe dānaveṃdro mahābalaḥ

āyayau sahasā daityaḥ pradyumnasyāpi saṃmukhe //
mahādhanuḥ samādāya lakṣabhārasamaṃ dṛḍham

mayena nirmitaṃ tajjyāṭaṃkāraṃ sa cakāra ha //
dhanuṣṭaṅkāraśabdena diggajā badhirīkṛtāḥ

nipeturgirayo'nekā viceluḥ siṃdhavo nṛpa //
nanāda sarvaṃ brahmāṇḍaṃ cakaṃpe maṇḍalaṃ bhuvaḥ

vīropari gatā vīrā jyāghoṣeṇātivihvalāḥ //
raṇādvidudruvurnāgā utpatanto hayā mṛdhe

evaṃ palāyitāḥ sarve hyakasmād‌bhayavihvalāḥ //
tadā gadādayo vīrā ājagmuḥ syaṃdane sthitāḥ

dhanuṣṭaṃkārayantaste mahābalaparākramāḥ //
śakunirdaśabhīrbāṇai-rvivyādhārjunamāhave

gāṃḍīvī sarathastasmāccatuṣkrośe papāta ha //
gadaṃ ca bāṇaviṃśatyā śakuniryuddhadurmadaḥ

cikṣepa sarathaṃ rājannādayan vyomamaṇḍalam //
catvāriṃśaccharairvīro'niruddhaṃ dhanvināṃ varam

vivyādha sarathaṃ rājannādayan vyomamaṇḍalam //
sāśvo ratho'niruddhasya ṣoḍaśakrośamāsthitaḥ

sāṃbaṃ ca śitabāṇaiśca tatāḍa śakunirmṛdhe //
sāṃbo'pi saratho rājannaṃbare samarāṃgaṇāt

dvātriṃśadyojanaṃ mārgaṃ nipapāta videharāṭ //
kārṣṇiṃ samāgataṃ dṛṣṭvā śakuniḥ krodhapūritaḥ

sahasā bāṇapaṭalaiḥ saṃjaghāna raṇāṃgaṇe //
pradyumnasya ratho rājansambhramanghaṭikādvayam

śatakrośe papātorvyāṃ kamaṇḍalurivāhataḥ //
sarve visismuḥ śakunerbalaṃ dṛṣṭvātha yādavāḥ

jaghnurnānāvidhaiḥ śastrairdaityamadriṃ yathā gajāḥ //
gado'rjuno'niruddhastu sāṃbo jāṃbavatīsutaḥ

dhanuṣṭaṃkārayaṃtaste punaryuddhaṃ samāgatāḥ //
atha kārṣṇirmahābāhurvāyuvege rathe sthitaḥ

dhanuṣṭaṃkārayan rājan prāpto'bhūd‌raṇamaṇḍale //
pralayārṇavasaṃghaṭṭa-bhīmasaṃgharṣanādinīm

dhanurjyāṃ śakuneḥ kārṣṇiściccheda daśabhiḥ śaraiḥ //
sahasraiśca sahasrāśvān rathaṃ ca viśikhaiḥ śataiḥ

sārathiṃ bāṇaviṃśatyā pātayāmāsa bhūtale //
tato rathaṃ samutthāpya hayairarnyairniyojitam

anyasūtaṃ rathe kṛtvā rathamāruhya daityarāṭ //
saṃdadhe siñjanīṃ rājan kodaṇḍe caṃḍavikrame

śataṃ bāṇānsamākṛṣya niṣaṃgātpṛṣṭhato gatān //
cāpe nidhāya karṇāṃtamākṛṣya prāha manmatham

śakuniruvāca -
sarveṣāṃ ghātayiṣyāmi śatrumukhyaṃ madotkaṭam //
paścātsenāṃ haniṣyāmi yadūnāṃ svasthatejasām

pradyumna uvāca -
sadā vayaḥ kālabalena dehināṃ
prayāti chāyeva sukhe muhurmuhuḥ //
tathā ca duḥkhaṃ ca sukhaṃ gatāgataṃ
ghanāvalirvāyubalena khe yathā

kṛtāṃ kṛṣiṃ siṃcati yāṃ hi sarvata-
śchinatti dātreṇa yathā kṛṣīvalaḥ //
tathā hi kālaḥ svakṛtāṃ janāvaliṃ
duratyayaḥ pāti guṇairviluṃpati

idaṃ kariṣyāmi karomi bhūyo
mamedamastīti tadevamābruvan //
ahaṃ sukhī duḥkhayutaḥ suhṛjjano
lokastvahaṃkāravimohito'sura

dhanyastvaṃ rājaśārdūla munīn vāgbhirviḍaṃbayan //
svabhāvo dustyajo nṝṇāṃ pṛthagbhūtastribhirguṇaiḥ

śrīnārada uvāca -
evaṃ bruvāṇāvanyonyaṃ pradyumnaśakunī mṛdhe //
yuyudhāte maithilendra śakravṛtrāviva sthitau

iti tau dhanuṣo muktān viśikhānsūryaraśmivat //
ciccheda kārṣṇirbāṇena kuvākyeneva mitratām

lakṣabhāramayīṃ gurvīṃ gṛhītvā mahatīṃ gadām //
jaghāna mūrdhni pradyumnaṃ śakuniryuddhadurmadaḥ

pradyumno bhagavānsākṣād‌gadayā vajrakalpayā //
kācapātraṃ yathā daṇḍastad‌gadāṃ śatadhā'karot

atha daityo ruṣāviṣṭastriśūlaṃ ca sphuradrucā //
pradyumnasyāhananmūrdhni śabdamuccaiḥ samuccaran

triśūlena hareḥ putrastriśūlaṃ śatadhācchinat //
kuṃtaṃ tīkṣṇaṃ śakunaye prāhiṇod‌rukmiṇīsutaḥ

kuṃtena viddhahṛdayaḥ kiṃcidvyākulamānasaḥ //
parigheṇa hareḥ putraṃ saṃtatāḍa raṇāṃgaṇe

yamadaṇḍaṃ tato nītvā rukmiṇīnaṃdano balī //
cūrṇīcakāra daityasya parighaṃ paramād‌bhutam

caṃcalāśvāṃśca sahasā yamadaṇḍena vegataḥ //
sārathiṃ syandanaṃ divyaṃ pātayāmāsa bhūtale

sūte mṛtyuṃ gate sāśve cūrṇībhūte rathe nṛpa //
parighe ca mahādaityaḥ khaḍgaṃ jagrāha roṣataḥ

pradyumno'pi mahāvīro yamadaṇḍena maithila //
dvidhā cakāra tatkhaḍgaṃ pannagaṃ garuḍo yathā

yamadaṇḍena taṃ daityaṃ skaṃdhe kārṣṇistatāḍa ha //
tasyāghātena śakuniḥ sadyo mūrcchāmavāpa ha

daityasenāṃ viśeśāśu śrīkṛṣṇaḥ krodhamūrcchitaḥ //
nipātayan mahāvīrānvanaṃ vaiśvānaro yathā

gajāṃsturaṃgāṃśca rathāndaityāṃstānātatāyinaḥ //
pātayāmāsa yamavadyamadaṇḍena mādhavaḥ

chinnapādāśchinnamukhāśchinnāṃgāśchinnabāhavaḥ //
dvaiteyā danujā yuddhe mūrcchitā nidhanaṃ gatāḥ

yamarūpadharaṃ dṛṣṭvā pradyumnaṃ bhīmavikramam //
tyaktvā svaṃ svaṃ raṇaṃ kecid‍dudruvaste diśo daśa

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ śrīviśvajitkhaṇḍe śrīnāradabahulāśvasaṃvāde
śakuniyuddhavarṇanaṃ nāmāṣṭātriṃśo'dhyāyaḥ