Garga Samhita · Chapter 7.31

manmathadeśavijayam
śrīnārada ūcuḥ -
itthaṃ tu ramyakaṃ khaṃḍaṃ jitvā kārṣṇirmahābalaḥ //
sumeroḥ pūrvadigbhāge ketumālaṃ jagāma ha

tasya sīmāgiriḥ sākṣānmālyavānnāma maithila //
caturnāmnī yatra gaṃgā mahāpātakanāśinī

girermālyāvataḥ pārśve purī manmathaśālinī //
rat‍naprākārasaudheśca devadhānīva śobhitā

yatra vai puruṣā rājankāmadevasamaprabhāḥ //
śāradendīvaraśyāmāḥ padmapatranibhekṣaṇāḥ

pītāṃbaradharā nāryaḥ puṣpahāramanoharāḥ //
krīḍaṃti kaṃdukairyatra kāminyo navayauvanāḥ

yaddehāmodapavano mattālikulanāditaḥ //
gaṃdhīkaroti bhūbhāgaṃ samantācchatayojanām

tatpurīvāsino lokā nirgatāste bahuśrutaḥ //
jaguryaśaḥ śrīmurāreḥ pradyumnasyāpi śṛṇvatāḥ

ketumālavāsina ūcuḥ -
āsīttu śeṣaśayano jagadārttihārī
sākṣātpradhānapuruṣeśvara ādidevaḥ //
yaḥ prārthitaḥ suravarairbhuvanāvanāya
tasmai namo bhagavate puruṣottamāya

jāto gataḥ pitṛgṛhātpitarau vimokṣya
naṃdālayaṃ śiśutanuḥ sa tu naṃdapat‍nyā //
saṃlālitaḥ saghṛṇayā bahumaṃgalaśrīḥ
prāṇaprahāramakarotkila pūtanāyāḥ

bālo babhañja śakaṭaṃ śayanaṃ prakurva-
ndaityaṃ nipātya mahadad‌bhutakaṃ ca pṛṣṭhe //
mātre pradarśya nijarūpamalaṃkṛto'bhū-
d‌gargeṇa saṃkathitasuṃdarabhāgyalakṣmīḥ

saṃlālito vrajajanairnavanītacauraḥ
śyāmo manoharavapurmṛdulaḥ sa bālaḥ //
bhitvā jaghāsa dadhipātramatīva dadhno
vṛkṣau babhaṃja jananīlaghudāmabaddhaḥ

vṛṃdāvane sa vicaran saha vatsagopai-
rvatsāsuraṃ ca vinipātya kapitthavṛkṣaiḥ //
sadyo vigṛhya kharatuṇḍapuṭe ca dorbhyāṃ
daityaṃ dadāra sa bakaṃ tṛṇavattaṭinyām

saṃdhārayaṃśca śiśubhirbahuvatsasaṃghān
veṇuṃ kvaṇanmadanamohanaveṣabhṛdyaḥ //
gopānaghāsuramukhe prahitāñjugopa
gogopavatsapavapuḥ sa cakāra sadyaḥ

kṣetrajña ātmapuruṣo bhagavānanaṃtaḥ
pūrṇaḥ pradhānapuruṣeśvara ādidevaḥ //
dhṛtvā vapuḥ sa viharanvrajabālakeṣu
sammohayanvidhimajo vicacāra kṛṣṇaḥ

cikṣepa dhenukamasau balinaṃ balena
tāle pragṛhya sahasā phaṇikāliyākhyam //
babhrāma vahnimapibaddanujaṃ pralaṃbaṃ
sadyo jaghāna sa balī dṛḍhamuṣṭinā ca

saṃcārayanvrajavadhūrmadhuraṃ kvaṇan yo
veṇuṃ vane vrajavadhūnijagītakīrtiḥ //
divyāṃbarāṇi sa jahāra varāṃganānāṃ
viprāṃganābhirabhitaḥ kṛtabhaktabhojaḥ

deve ca varṣati paśūnkṛpayā rirakṣu-
rgovardhanaṃ prakṛtabāla ivocchilīṃdhram //
bibhrad‌giriṃ sa gajarāḍiva kaṃjameka-
haste śacīpativacobhirataḥ stuto'bhūt

nandaṃ jugopa varuṇātsvajanāya lokaṃ
divyaṃ paraṃ ca tamaso divi darśayitvā //
śrīrāsamaṇḍalagato vrajasundarīṇāṃ
reme pulindataṭinīpuline'ṅ‌ganābhiḥ

mānaṃ haranmadanayauvanamāninīnā-
maṃtardadhe vrajavadhūnijagītakīrtiḥ //
sragvī manoharavapurvirahāturāṇāṃ
sākṣāddharirmadanamohana āvirāsīt

vṛndāvane śabararājavarāṃganābhi-
rviṣṇurvibhūtibhiriva dyubhirādidevaḥ //
reme stutaḥ suravaraiḥ sa ca rāsaraṃge
keyūrakuṇḍalakirīṭaviṭaṃkaveṣaḥ

naṃdaṃ vimokṣya phaṇine pradadau ca mokṣaṃ
divyaṃ maṇiṃ sa ca jahāra ha śaṃkhacūḍāt //
gopastuto vṛṣabharūpadharaṃ hyariṣṭaṃ
bhūmau nipātya nijaghāna kareṇa śṛṅge

kaṃsaḥ paraṃ bhayamavāpa ca tena keśī
saṃpreṣitaḥ saghanameghavapuḥ pracaṃḍaḥ //
utsṛjya taṃ ca tarasā punarāpataṃtaṃ
śrībāhunā mukhagatena jaghāna kṛṣṇaḥ

yo nāradena bahuvarṇitabhāgyalakṣmī-
rvyomasuro vyasurakāri pareṇa yena //
akrūravarṇitamahodaya ādidevo
gopījanātivirahāturacittacauraḥ

śvāphalkaye hitakarāya nijaṃ svarupa-
maṃtardadhe jalacaye sa ca darśayitvā //
sa prāpa tatra mathuropavanaṃ pareśo
gopālakaiśca sabalo mathurāṃ dadarśa

svairaṃ caranmadhupure rajakaṃ nikṛtya
kṛṣṇaḥ pradāya ca varānatha vāyakāya //
mālākṛtaṃ samanukaṃpya cakāra kubjā-
mṛjvīṃ dhanuśca sahasā namayanbabhaṃja

dvāri dvipañca vinihatya narendra mallau
hatvā pragṛhya vinipātya sa raṃgabhūmau //
kaṃsaṃ haristu pitarāvatha mocayitvā
baṃdhānnṛpaṃ puri cakāra mahograsenam

naṃdaṃ prasādya bahudānakaro yadūstā-
nāhūya tarpya sudhanaiśca nivedayitvā //
vidyāmadhītya sa dadau pramṛtaṃ hyapatyaṃ
kṛtvā vadhaṃ danujapañcajanasya kṛṣṇaḥ

gopījanānsamanugṛhya sa coddhavenā-
krūreṇa hāstinapure tvatha pāṃḍuputrān //
kṛṣṇo vijitya balinaṃ ca jarāsutaṃ ca
bhasmīcakāra mucakundadṛśā''tmakālam

nirmāya cād‍bhutapuraṃ sthitaye'tra kṛṣṇo
ninye ca kuṇḍinapurātkila bhīṣmakanyām //
putreṇa śaṃbaramariṃ nijaghāna cādād‌-
rājñe maṇīṃ yudhi vijitya sa ṛkṣarājam

bhāmāpatiḥ sa ca śiraḥ śatadhanvanastu
hṛtvā hyuvāha savituśca sutāṃ pareśaḥ //
āvaṃtyarājatanujāṃ sa jahāra kṛṣṇaḥ
satyāṃ svayaṃvaragṛhe vṛṣabhāndamitvā

kaikeyarājatanujāṃ sa jahāra bhadrāṃ
śrīlakṣmaṇāmakhilabhadrapate sutāṃ ca //
bhaumaṃ vijitya sabalaṃ yudhi śastrasaṃghai-
rninye ca ṣoḍaśa-sahasravarāṃganāśca

bhāmecchayā surataruṃ ca sabhāṃ sudharmāṃ
śakraṃ vijitya sa jahāra kalatramitraḥ //
yo rukmiṇaṃ ca nijaghāna balena goṣṭhyāṃ
bāṇasya bāhunicayaṃ śatadhācchinatsaḥ

tenograsenakratave'tha jagadvijetuṃ
saṃpreṣito nijasutaḥ kila śaṃbarāriḥ //
yo'trāgato bhuvi vijitya nṛpānsamastān
śrīketumālapataye ca namo'stu tasmai

śrīnārada uvāca -
prasannaḥ śrīhariḥ kārṣṇiḥ kuṃḍale kaṭakāni ca //
hīrān maṇīn gajānaśvān dadau tebhyo mahāmanāḥ

puryāṃ manmathaśālinyāṃ vyatisaṃvatsaro mahān //
pradyumnāya baliṃ prādānnamaskṛtya prajāpatiḥ

atha kārṣṇirmahābāhurdivyaṃ kāmavanaṃ yayau //
janairagamyaṃ gamyaṃ ca prajāpatiduhitṛbhiḥ

suṃdaraṃ manmathākrīḍaṃ vṛtaṃ kāmāstratejasā //
nārīṇāṃ yatra patati vyasurgarbho na vatsaram

tadā parātkāmavanādvinirgataḥ
śrīpuṣpadhanvā nṛpa paṃcasāyakaḥ //
pītāmbaraśyāmatanurmanohara-
statāna kodaṃḍaguṇadhvaniṃ smaraḥ

yad‌bāṇato yādavapuṃgavāḥ svataḥ
sasainikāḥ sāśvagajāḥ padātibhiḥ //
nipeturārātkila kāmavihvalā-
stad‌bāṇavegasya na varṇanaṃ bhavet

athāśu kārṣṇirjagadīśvareśvaraḥ
pralīnatāṃ prāpa jale jalaṃ yathā //
sadyo visismuryadavaḥ sasainikā
vijñāya pūrṇaṃ nṛpa rukmiṇīsutam

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ śrīviśvajitkhaṇḍe śrīnāradabahulāśvasaṃvāde
manmathadeśa vijayo nāmaikatriṃśo'dhyāyaḥ