Garga Samhita · Chapter 10.56
garga uvāca //
ugrasenasya yajñe vai hayamedhe mahātmanaḥ //
tasyāsanparicaryāyāṃ bāṃdhavā premabaṃdhanāḥ
tataścakāra yadurāṇ nā- nākarmasubāṃdhavān //
bhīmaṃ mahānasādhyakṣaṃ dharmaṃ dharmasya pālane
śuśrūṣaṇe satāṃ jiṣṇuṃ nakulaṃ dravyasādhane //
pūjane sahadevaṃ ca dhanādhyakṣaṃ suyodhanam
dāne ca dāninaṃ karṇaṃ draupadīṃ pariveṣaṇe //
rakṣāyāṃ kṛṣṇaputrānvai hyaṣṭādaśamahārathān
yuyudhānaṃ vikarṇaṃ ca hṛdīkaṃ viduraṃ tathā //
akrūramuddhavaṃ caiva nānākarmasu bhūpatiḥ // ५
kṛtvā pratyāha śrīkṛṣṇaṃ devtvaṃ kiṃ kariṣyasi //
śrutvā kṛṣṇa uvācātha bāhmaṇānāṃ karomyaham
pādaprakṣālanaṃ rājanniṃdraprasthe kṛtaṃ mayā //
iti śrutvā ca brahmādyā jahasurbhūjanāstathā
garga uvāca //
ityuktvā bhagavānsākṣādṛṣīṇāṃ ca tapasvinām //
pādaprakṣālanaṃ kṛtvā sthāpayāmāsa tānnṛpa
āsaneṣūpaviṣṭāste vāsāṃsi paridhāya ca //
tilakairdvādaśairyuktā divyābharaṇabhūṣitāḥ
nānāmatānāṃ mālābhiryuktāḥ karpūravīṭakān //
bhuktvā te rejire yajñe devā iva mahīsurāḥ
tatorthino bhikṣavaśca viraktāśca bubhukṣitāḥ//
kurvaṃti yācanāṃ sarve dūradeśātsamāgatāḥ
dadasvānnaṃ dadasvānnaṃ dadasvānnaṃ nareśvara //
upānahaśca pātrāṇi vastrāṇi kaṃbalāni ca
ugrasenasya yajñe vai muni- vṛṃdairnṛpairvṛte //
teṣāṃ tāṃ karuṇāṃ vācaṃ niśamya yadusattamaḥ
suvarṇaṃ rajataṃ caiva vastrāṇi bhājanāni ca //
gajāśvarathagochatra śibikādīni harṣitaḥ
yeṣāṃyeṣāṃ priyaṃ yadvai tebhyastebhyo dadau nṛpaḥ //
ugrasenaḥ kṛtasnānaḥ kratukarmaṇi dīkṣitaḥ
asipatravratadharo rucimatyā babhau tataḥ //
viprā viṃśatisāhasrā vedaśāstraviśāradāḥ
vyāsagargādayaścaiva kārayaṃti kratūttamam //
hastiśuṇḍāsamādhārā hyagnikuṃḍe papāta ha
ghṛtasya ca nṛpaśreṣṭha munibhirbrahmavādibhiḥ//
tadyajñe kṛṣṇakṛpayā hyanalo jīrṇatāṃ yayau
tataḥ provāca vahnistu sarveṣāṃ śṛṇvatāṃ nṛpam //
prasannohaṃ prasannohaṃ paśuṃ mama pra- yaccha vai
niśamya cāgnervacanaṃ sabhāyāṃ śrīyādavendro munibhiḥ samaṃ ca //
baddhaṃ turaṃgaṃ tapanīya yūpe hiraṇyadāmnā ca tamāha bhūpaḥ
ugrasena uvāca //
agnervākyaṃ śṛṇu haya śuddhaṃ tvāṃ ca paśuṃ kratoḥ //
bhakṣayiṣyati vahnistu ghṛtaistṛptopi cādhvare
nṛpasya vacanaṃ śrutvā śyāma- karṇasturaṃgamaḥ //
kṛṣṇaṃ vilokayanprīto kaṃpayāmāsa svānanam
tato hayamataṃ jñātvā vedavyāsaḥ samaṃ mayā //
maṇḍape munibhiryukte śrīkṛṣṇādyairnṛ- pairvṛte
brāhmaṇaiḥ kṣatriyai vaiśyaiḥ śūdrairyajñadidṛkṣubhiḥ //
strībhiryute pralaṃbaghnaṃ prāha dvaipāyano muniḥ
vyāsa uvāca //
uttiṣṭa balabhadra tvaṃ karavālaṃ pragṛhya ca //
chiṃdhikaṃ vājinaścāgneḥ prītaye hyadhunā tvaram
nihate turage rāma havane ca kṛte sati //
yajñāvatāraḥ kṛṣṇastu prasanno bhavati kratau
garga uvāca //
evaṃ vyāsavacaḥ śrutvā balaḥ khaḍgena satvaram //
śiro hayasya ciccheda tacchiro gaganaṃ yayau
gatvārddhaṃ nṛpaśārdūla līnaṃ tadravimaṃḍale //
deva daitya narāḥ sarve taddṛṣṭvā vismayaṃ gatāḥ
hayasya hṛdaye śūlaṃ nijaghāna hasanhariḥ //
makaraṃdasamādhārā rājam̐statra vinirgatā
tataśca nirgatā jyotisturagasya kalevarāt //
paśyatāṃ caiva sarveṣāṃ viveśa madhusūdane
paścādbhūtvā ca karpūra śarīraṃ patitaṃ paśoḥ //
gātrā cyutāyathā rājanvibhūtiḥ śaṃkarasya ca
dṛṣṭvā ca karpūrasamūhamadbhutaṃ sabhāṃ sugaṃdhena vṛtāṃ ca dvārakām //
vyāsādayaste munayaḥ praharṣitā ūcurnṛpaṃ vai kratukarmaṇisthitam
diṣṭyā te nṛpaśārdūla saphalobhūtkratūttamaḥ //
karpūreṇāpi havanaṃ kariṣyāmaśca tvaṃ kuru/
ityuktvā ṛtvijaḥ sarve yajñakuṃḍe ca tatkṣaṇāt //
ghanasāraṃ hi juhuvuḥ pūrvaṃ yajñeśvarāya ca
yatra yajñeśvaraḥ kṛṣṇaścaturvyūhadharaḥ paraḥ //
reje putraiśca pautraiśca tatra kiṃ durlabhaṃ nṛpa
tasminyajñe mahendrāya vacaḥ prakathitaṃ mayā //
gṛhāṇa śakra yajñesminkarpūrasyāhutiṃ vibho
ehi rājñārpitāṃ caināṃ kalāvagre hi durlabhām //
iti śrutvā ca vacanaṃ śakraḥ provāca sasmitam
punargṛhṇāmi munayo dharmarājakratūttame //
kulakṣaye gajapure pradattāmāhutiṃ dvijaiḥ
iti śrutvā harervākyaṃ satyaṃ matvā munīśvarāḥ//
sarvāndevānnṛpaśreṣṭha hyadhvare cāhutiṃ daduḥ
agnaye svāheti mantraiśca sarvānevāhutīrdaduḥ
karpūrahavanenāpi prītaṃ viśvaṃ carācaram//
ugrasenastu rājā vai nirṛṇobhūnmahādhvare
ugraseno dvijottamaiḥ //
kṛṣṇādyairyādavairbhūpaistīrthe piṇḍārake karot
bhāryayā sahitaḥ snātvā vedoktavidhinā nṛpaḥ//
dhṛtvā kṣaumāṃbaraṃ reje yajño dakṣiṇayā yathā
devaduṃdubhayo nedurnaraduṃdubhayastadā //
ugrasenopari surāḥ puṣpavarṣaṃ pracakrire
kārayitvā svadhāpānaṃ prā- śayitvā yathākramam //
sarvebhyaśca puroḍāśaṃ dattvā śeṣamathāsṛjat
ugrasenaṃ ca vāditraistuṣṭuvurvaṃdino mudā //
tato nīrājanaṃ cakurdevakyā- dyāśca yoṣitaḥ
alaṃkārāśca ratnāni vastrāṇi vividhāni ca //
nīrājanāṃte pradadau tābhyaḥ prīto nṛpeśvaraḥ
iti śrīmadgargasaṃhitāyāmaśvamedhakhaṇḍe yajñapūrtau nṛpasyābhiṣekonāma ṣadapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ
Original text: gargasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0