Garga Samhita · Chapter 10.15

aśvamedhakhaṇḍaḥ - pañcadaśo'dhyāyaḥ
aniruddha-yuddhasajjā -
śrīgarga uvāca -
athendranīlasya suto mahābalo
hyakṣauhiṇībhistribhireva saṃyutaḥ //
yadūnvijetuṃ svapurādvinirgato
pituśca vākyād‌bahuroṣapūritaḥ

tamāgataṃ vīkṣya nṛpasya putraṃ
śrīkṛṣṇapautrastu dhanurgṛhītvā //
yuddhaṃ prakartuṃ prayayau sa eko
vṛtraṃ vijetuṃ ca yathā viḍaujāḥ

gatvāniruddhaḥ saṃgrāme śatrūṇāmupari tvaram //
mumoca bāṇapaṭalānsarveṣāṃ trāsayanmanaḥ

tataśca dudruvuḥ sarve nīlaketośca sainikāḥ //
raṇād‌bhītāḥ svaśaṃkhaṃ ca daghmau pradyumnanaṃdanaḥ

palāyamānāṃ svāṃ senāṃ dṛṣṭvā nīladhvajo balī //
cāpaṃ ṭaṃkārayañchīghramāyayau raṇamaṃḍale

senāṃ svāṃ nodayāmāsa punaḥ so'pi dhanurjyayā //
dviṣāṃ madhye'niruddhaṃ taṃ dṛṣṭvā nīladhvajo balī

dhanuṣṭaṃkārayanprāpto hyakṣauhiṇyāvṛto ruṣā //
viṃśadbāṇairnīlaketuṃ paṃcabhiḥ paṃcabhī rathān

atāḍayad‌gajāṃścaiva tathā saturagānnarān //
bhūmyāṃ nipetuste sarve sāṃbabāṇaiḥ pratāḍitāḥ

gajopari gajāḥ kecid‌rathopari rathāstathā //
hayopari hayāścaiva naropari narāśca vai

tatkṣaṇenāpyabhūd‍bhūmī rudhiraughapariplutā //
patitaiśchinnabhinnaiśca dvipāśca rathapattibhiḥ

tataḥ prabhagnaṃ svabalaṃ vilokya
nīladhvajo bhūpadhanurgṛhītvā //
bāṇānvimuṃcankila yādavānāṃ
jetuṃ mano yasya sa cāgamadvai

sa gatvā pradhane rājandaśabāṇai ruṣānvitaḥ //
cāpaṃ sāṃbasya ciccheda prema durvacanairiva

caturbhiścaturo vāhāndvābhyāṃ ketuṃ rathaṃ śataiḥ //
ekena jaghne sūtaṃ sa indranīlasuto balī

evaṃ kṛtvā ca virathaṃ sāṃbaṃ vai nṛpanaṃdanaḥ //
punaḥ samāgatāṃ tasya senāṃ bāṇairjaghāna ha

atha nīladhvajasyāpi senā sarvā samāgatā /
yādavānāṃ balaṃ saṃkhye jaghāna niśitaiḥ śaraiḥ

tataḥ samabhavadyuddhamubhayoḥ senayormṛdhe //
nistriṃśaiḥ parighairbāṇairgadāparuṣaśaktibhiḥ

sāṃbo'nyaṃ rathamāruhya sajjaṃ kṛtvā dhanurdṛḍham //
tad‌rathaṃ cūrṇayāmāsa śatabāṇai raṇe balī

sa cchinnadhanvā viratho gadāmudyamya vegavān //
abhyadhāvad‌raṇe kruddho sāṃbasyopari mānada

tadaiva sāṃbaṃ sahasāvatīryātha rathād‌gadām //
nītvā nīladhvajasyāpi saṃmukhe gatavān ruṣā

tatāḍa gadayā sāṃbamāgataṃ vīkṣya bhūpajaḥ //
na cacāla prahāreṇa mālāhatagajo yathā

tataḥ sāṃbastu gadayā tatāḍa nṛpanandanam //
tatprahāreṇa patito mūrchāṃ prāpto raṇe tu saḥ

sainikā dudruvustasya hāhākāraṃ samuccaran //
tato yuddhāya saṃkruddha indranīlaḥ samāgataḥ

sākamakṣauhiṇībhyāṃ ca vimuṃcandhanuṣā śarān //
tamāgataṃ vilokyātha madhuḥ kṛṣṇasuto balo

dhānuṣko virathaṃ cakra indranīlaṃ śilīmukhaiḥ //
senāṃ samāgatāṃ tasya yuyudhāno'rjunapriyaḥ

śarairvivyādha samare maitrīṃ durvacanairiva //
tataśca yādavairmukto nṛpo māhiṣmatīṃ yayau

gatvā puryāṃ ca duḥkhārtaḥ sasmāra svapatiṃ śivam //
atha tasmai śivaḥ sākṣāddatvā darśanamuttamam

papraccha sarvavṛttāṃtaṃ śrutvā sa tu nyavedayat //
itthaṃ niśamya vacanaṃ pratyāha pramatheśvaraḥ

śiva uvāca -
śokaṃ mā kuru rājeṃdra madvaro'pi mṛṣā na hi //
daivadaityanarāḥ sarve tvā vijetuṃ na ca kṣamāḥ

ete kṛṣṇasutā rājañchrīkṛṣṇasyāṃśasaṃbhavāḥ //
na devā ye mahārāja na daityā na ca mānuṣāḥ

etairvinirjitastvaṃ tu durmanā bhava mā nṛpa //
aparādhaṃ tu kṛṣṇasya kartuṃ nārhasi bhūpate

samāgatebhya etebhyastasmāttvaṃ vidhinā nṛpa //
śīghraṃ prayaccha bhadraṃ te hayamedhaturaṃgamam

ityuktvāṃtardadhe rudro nṛpo jñātvā jagatpateḥ //
māhātmyaṃ ca mudā yukto gṛhītvā kratuvāhanam

nīladhvajena sahito rat‍nānyādāya bhūriśaḥ //
svarṇabhāraśataṃ caiva mataṃgajasahasrakam

niyutaṃ ghoṭakānāṃ ca hyādāya syaṃdanāyutam //
yatrāniruddhaḥ prayayau namaskartuṃ janairvṛtaḥ

aniruddhasya nikaṭe gatvā rājā vidhānataḥ //
sarvaṃ nivedayāmāsa natvā vacanamabravīt

indranīla uvāca -
namaḥ kṛṣṇāya rāmāya pradyumnāya mahātmane //
namo namo'niruddhāya sātvatāṃ pravarāya ca

ādeśo dīyatāṃ mahyaṃ kiṃ karomyasurārdana //
aniruddhastu taṃ prāha mayā saha nṛpottama

śatrubhyaśca mitrahayaṃ pālaya tvaṃ hi māmakam //
garga uvāca -
iti tasya vacaḥ śrutvā tathetyuktvā nṛpo nṛpa

nīladhvajāya rājyaṃ tu datvā gaṃtuṃ mano dadhe

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ hayamedhakhaṇḍe aniruddhavijayavarṇanaṃ nāma paṃcadaśo'dhyāyaḥ

hariḥ ॐ tatsat śrīkṛṣṇārpaṇamastu //
vargaḥgarga saṃhitā