Garga Samhita · Chapter 1.15

naṃdapat‍nyā viśvarūpadarśanaṃ śrīkṛṣṇanāmakaraṇam
preṃkhe hariṃ kanakarat‍namaye śayānaṃ
śyāmaṃ śiśuṃ janamanoharamandahāsam /
dṛṣṭyārtihāri maṣibiṃdudharaṃ yaśodā
svāṃke cakāra dhṛtakajjalapadmanetram

pādaṃ pibaṃtamaticaṃcalamad‌bhutāṃgaṃ
vaktrairvinīlanavakomalakeśabaṃdhaiḥ /
śrīmannṛkeśarinakhasphuradararddhacandraṃ
taṃ lālayantyatighṛṇā mudamāpa gopī

bālasya pītapayaso nṛpa jṛmbhitasya
tattvāni cāsya vadane sakale'virājan /
mātā surādhipamukhaiḥ prayutaṃ ca sarvaṃ
dṛṣṭvā paraṃ bhayamavāpa nimīlitākṣī

rājanparasya paripūrṇatamasya sākṣā-
tkṛṣṇasya viśvamakhilaṃ kapaṭena sā hi /
naṣṭasmṛtiḥ punarabhūtsvasute ghṛṇārtā
kiṃ varṇayāmi sutapo bahu naṃdapat‍nyāḥ

śrībahulāśva uvāca -
naṃdo yaśodayā sārddhaṃ kiṃ cakāra tapo mahat /
yena śrīkṛṣṇacandro'pi putrībhūto babhūva ha

śrīnārada uvāca -
aṣṭānāṃ vai vasūnāṃ ca droṇo mukhyo dharāpatiḥ /
anapatyo viṣṇubhakto devarājyaṃ cakāra ha

ekadā putrakāṃkṣī ca brahmaṇā nodito nṛpa /
maṃdarādriṃ gatastaptuṃ dharayā bhāryayā saha

kaṃdamūlaphalāhārau tataḥ parṇāśanau tataḥ /
jalabhakṣau tatastau tu nirjalau nirjane sthitau

varṣāṇāmarbude yāte tapastattapatordvayoḥ /
brahmā prasannastāvetya varaṃ brūhītyuvāca ha

valmīkānnirgato droṇo dharayā bharyayā saha /
natvā vidhiṃ ca saṃpūjya harṣitaḥ prāha taṃ prabhum

śrīdroṇa uvāca -
paripūrṇatame kṛṣṇe putrībhūte janārdane /
bhaktiḥ syādāvayorbrahmansatataṃ premalakṣaṇā

yayāñjasā taraṃtīha dustaraṃ bhavasāgaram /
nānyaṃ varaṃ vāṃchitaṃ syādāvayostapatorvidhe

śrībrahmovāca -
yuvābhyaṃ yācitaṃ yanme durghaṭaṃ durlabhaṃ varam /
tathāpi bhūyātsaphalaṃ yuvayoranyajanmani

śrīnārada uvāca -
droṇo naṃdo'bhavad‌bhūmau yaśodā sā dharā smṛtā /
kṛṣṇo brahmavacaḥ kartuṃ prāpto ghoṣe pituḥ purāt

sudhākhaṃḍātparaṃ miṣṭaṃ śrīkṛṣṇacaritaṃ śubham /
gaṃdhamādanaśṛṅge vai nārāyaṇamukhācchrutam

kṛpayā ca kṛtārtho'haṃ naranārāyaṇasya ca /
mayā tubhyaṃ ca kathitaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi

śrībahulāśva uvāca -
naṃdagehe hariḥ sākṣācchiśurūpaḥ sanātanaḥ /
kiṃ cakāra balenāpi tanme brūhi mahāmune

śrīnārada uvāca -
ekadā śiṣyasahoto gargācāryo mahāmuniḥ /
śauriṇā noditaḥ sākṣādāyayau naṃdamaṃdiram

naṃdaḥ saṃpūjya vidhivatpādyādyairmunisattamam /
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya sāṣṭāṃgaṃ praṇanāma ha

śrīnanda uvāca -
adya naḥ pitaro devāḥ saṃtuṣṭā agnayaśca naḥ /
pavitraṃ maṃdiraṃ jātaṃ yuṣmaccaraṇareṇubhiḥ

matputranāmakaraṇaṃ kuru dvija mahāmune /
puṇyaistīrthaiśca duṣprāpyaṃ bhavadāgamanaṃ prabho

śrīgarga uvāca -
te putranāmakaraṇaṃ kariṣyāmi na saṃśayaḥ /
pūrvavārtāṃ gadiṣyāmi gaccha naṃda rahaḥsthalam

śrīnārada uvāca -
utthāpya gargo nandena bālābhyāṃ ca yaśodayā /
ekāṃte govraje gatvā tayornāma cakāra ha

saṃpūjya gaṇanāthādīn grahānsaṃśodhya yat‍nataḥ /
naṃdaṃ prāha prasannāṃgo gargācāryo mahāmuniḥ

rohiṇīnaṃdanasyāsya nāmoccāraṃ śṛṇuṣva ca /
ramante yogino hyasminsarvatra ramatīti vā

guṇaiśca ramayan bhaktāṇstena rāmaṃ viduḥ pare /
garbhasaṃkarṣaṇādasya saṃkarṣaṇa iti smṛtaḥ

sarvāvaśeṣādyaṃ śeṣaṃ balādhikyād‌balaṃ viduḥ /
svaputrasyāpi nāmāni śṛṇu naṃda hyatandritaḥ

sadyaḥ prāṇipavitrāṇi jagatāṃ maṃgalāni ca /
kakāraḥ kamalākāṃta ṛkāro rāma ityapi

ṣakāraḥ ṣaḍ‍guṇapatiḥ śvetadvīpanivāsakṛt /
ṇakāro nārasiṃho'yamakāro hyakṣaro'gnibhuk

visargau ca tathā hyetau naranārāyaṇāvṛṣī /
saṃpralīnāśca ṣaṭ pūrṇā yasmiñchuddhe mahātmani

paripūrṇatame sākṣāttena kṛṣṇaḥ prakīrtitaḥ /
śuklo raktastathā pīto varṇo'syānuyugaṃ dhṛtaḥ

dvāparānte kalerādau bālo'yaṃ kṛṣṇatāṃ gataḥ /
tasmātkṛṣṇa iti khyāto nāmnāyaṃ naṃdanaṃdanaḥ

vasavaśceṃdriyāṇīti taddevaścittameva hi /
tasminyaśceṣṭate so'pi vāsudeva iti smṛtaḥ

vṛṣabhānusutā rādhā yā jātā kīrtimaṃdire /
tasyāḥ patirayaṃ sākṣāttena rādhāpatiḥ smṛtaḥ

paripūrṇatamaḥ sākṣācchrīkṛṣṇo bhagavānsvayam /
asaṃkhyabrahmāṇḍapatiḥ goloke dhāmni rājate

so'yaṃ tava śiśurjāto bhārāvataraṇāya ca /
kaṃsādīnāṃ vadhārthāya bhaktānāṃ rakṣaṇāya ca

anaṃtānyasya nāmāni vedaguhyāni bhārata /
līlābhiśca bhaviṣyaṃti tatkarmasu na vismayaḥ

ahobhāgyaṃ tu te naṃda sākṣācchrīpuruṣottamaḥ /
tvad‌gṛhe vartamāno'yaṃ śiśurūpaḥ parātparaḥ

ityuktvātha gate garge svātmānaṃ pūrṇamāśiṣām /
mene pramuditaḥ pat‍nyā naṃdarājo mahāmatiḥ

artha gargo jñānivaro jñānado munisattamaḥ /
kāliṃdītīraśobhāḍhyāṃ vṛṣabhānupuraṃ gataḥ

chatreṇa śobhitaṃ vipraṃ dvitīyamiva vāsavam /
daṃḍena rājitaṃ sākṣāddharmarājamiva sthitam

tejasā dyotitadiśaṃ sākṣātsūryamivāparam /
pustakīmekhalāyuktaṃ dvitīyamiva padmajam

śobhitaṃ śuklavāsobhirdevaṃ viṣṇumiva sthitam /
taṃ dṛṣṭvā muniśārdūlaṃ sahasotthāya sādaram

praṇamya śirasā sadyaḥ saṃmukho'bhūt kṛtāṃjaliḥ /
muniṃ ca pīṭhake sthāpya pādyādyairupacāravit

pūjayāmāsa vidhivacchrīgargaṃ jñānināṃ varam /
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya vṛṣabhānuvaro mahān

śrīvṛṣabhānuruvāca -
satāṃ paryaṭanaṃ śāṃtaṃ gṛhiṇāṃ śāṃtaye smṛtam /
nṛṇāmaṃtastamohārī sādhureva na bhāskaraḥ

tīrthībhūtā vayaṃ gopā jātāstvaddarśanātprabho /
tīrthāni tīrthīkurvaṃti tvādṛśāḥ sādhavaḥ kṣitau

he mune rādhikānāma kanyā me maṃgalāyanā /
kasmai varāya dātavyā vada tvaṃ me suniścitam

tvaṃ paryaṭannarka iva trilokīṃ divyadarśanaḥ /
varo'nayā samo yo vai tasmai dāsyāmi kanyakām

śrīnārada uvāca -
hastaṃ gṛhītvā śrīgargo vṛṣabhānormahāmuniḥ /
jagāma yamunātīraṃ nirjanaṃ suṃdarasthalam

kālindījalakallokakolāhalasamākulam /
tatropaveśya gopeśaṃ munīṃdraḥ prāha dharmavit

śrīgarga uvāca -
he gopa guptamākhyānaṃ kathanīyaṃ na ca tvayā /
paripūrṇatamaḥ sākṣācchrīkṛṣṇo bhagavānsvayam

asaṃkhyabrahmāṃḍapatirgolokeśaḥ parātparaḥ /
tasmātparo varo nāsti jāto naṃdagṛhe patiḥ

śrīvṛṣabhānuruvāca -
ahobhāgyamahobhāgyaṃ naṃdasyāpi mahāmune /
śrīkṛṣṇasyāvatārasya sarvaṃ tvaṃ vada kāraṇam

śrīgarga uvāca -
bhuvo bhārāvatārāya kaṃsādīnāṃ vadhāya ca /
brahmaṇā prāthitaḥ kṛṣṇo babhūva jagatītale

śrīkṛṣṇapaṭṭarājñī yā goloke rādhikābhidhā /
tvad‌gṛhe sāpi saṃjātā tvaṃ na jānāsi tāṃ parām

śrīnārada uvāca -
tadā praharṣito gopo vṛṣabhānuḥ suvismitaḥ /
kalāvatīṃ samāhūya tayā sārddhaṃ vicārya ca

rādhākṛṣṇānubhāvaṃ ca jñātvā gopavaraḥ paraḥ /
ānaṃdāśrukalāṃ muṃcanpunarāha mahāmunim

śrīvṛṣabhānuruvāca -
tasmai dāsyāmi he brahman kanyāṃ kamalalocanām /
tvayā paṃthā darśito me tvayā kāryo'yamudvahaḥ

śrīgarga uvāca -
ahaṃ na kārayiṣyāmi vivāhamanayornṛpa /
tayorvivāho bhavitā bhāṃḍīre yamunātaṭe

vṛṃdāvanasamīpe ca nirjane suṃdarasthale /
parameṣṭhī samāgatya vivāhaṃ kārayiṣyati

tasmād‌rādhāṃ gopavara viddhyardhāṃgīṃ varasya ca /
loke cūḍāmaṇiḥ sākṣād‌rājñīṃ golokamaṃdire

yūyaṃ sarve'pi gopālā golokādāgatā bhuvi /
tathā gopīgaṇā gopā goloke rādhikecchayā

yaddarśanaṃ durlabhameva durghaṭaṃ
devaiśca yajñairna ca janmabhiḥ kimu /
savigrahāṃ tāṃ tava maṃdirājire
lakṣyaṃti guptāṃ bahugopagopikāḥ

śrīnārada uvāca -
tadā ca vismitau rājan daṃpatī harṣitau param /
rādhākṛṣṇaprabhāvaṃ ca śrutvā śrīgargamūcatuḥ

daṃpatī ūcatuḥ -
rādhāśabdasya he brahman vyākhyānaṃ vada tattvataḥ /
tvatto na saṃśayacchettā ko'pi bhūmau mahāmune

śrīgarga uvāca -
sāmavedasya bhāvārthaṃ gaṃdhamādanaparvate /
śiṣyeṇāpi mayā tatra nārāyaṇamukhācchrutam

ramayā tu rakāraḥ syādākārastvādigopikā /
dhakāro dharayā hi syādākāro virajā nadī

śrīkṛṣṇasya parasyāpi caturddhā tejaso'bhavat /
līlābhūḥ śrīśca virajā catasraḥ pat‍nya eva hi

saṃpralīnāśca tāḥ sarvā rādhāyāṃ kuṃjamaṃdire /
paripūrṇatamāṃ rādhāṃ tasmādāhurmaniṣiṇaḥ

śrīnārada uvāca -
rādhākṛṣṇeti he gopa ye japaṃti punaḥ punaḥ /
catuṣpadārthaṃ kiṃ teṣāṃ sākṣātkṛṣṇo'pi labhyate

tadātivismito rājan vṛṣabhānuḥ priyāyutaḥ /
rādhākṛṣṇaprabhāvaṃ taṃ jñātvā''naṃdamayo hyabhūt

itthaṃ gargo jñānivaraḥ pūjito vṛṣabhānunā /
jagāma svagṛhaṃ sākṣānmunīndraḥ sarvavitkaviḥ

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ golokakhaṇḍe nāradabahulāśvasaṃvāde
naṃdapat‍nyāḥ viśvarūpadarśanaṃ śrīkṛṣṇanāmakaraṇaṃ nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ