Garga Samhita · Chapter 1.14

śakaṭāsura-tṛṇāvarta uddhāraḥ
ityevaṃ kathitaṃ divyaṃ śrīkṛṣṇacaritaṃ varam /
yaṃ śṛṇoti nato bhaktyā sa kṛtārtho na saṃśayaḥ

śrīśaunaka uvāca -
sudhākhaṃḍātparaṃ miṣṭaṃ śrīkṛṣṇacaritaṃ śubham /
śrutvā tvanmukhataḥ sākṣātkṛtārthāḥ smo vayaṃ mune

śrīkṛṣṇabhaktaḥ śāṃtātmā bahulāśvaḥ satāṃ varaḥ /
atho muniṃ kiṃ papraccha tanme brūhi tapodhana

śrīgarga uvāca -
atha rājā maithileṃdro harṣitaḥ premavihvalaḥ /
nāradaṃ prāha dharmātmā paripūrṇatamaṃ smaran

śrībahulāśva uvāca -
dhanyo'haṃ ca kṛtārtho'haṃ bhavatā bhūrikarmaṇā /
saṃgo bhagavadīyānāṃ durlabho durghaṭo'sti hi

śrīkṛṣṇastvarbhakaḥ sākṣādadbhuto bhaktavatsalaḥ /
agre cakāra kiṃ citraṃ caritraṃ vada me mune

śrīnārada uvāca -
sādhu pṛṣṭaṃ tvayā rājan bhavatā kṛṣṇadharmiṇā /
saṃgamaḥ khalu sādhūnāṃ sarveṣāṃ vitanoti śam

ekadā kṛṣṇajanmarkṣe yaśodā naṃdagehinī /
gopīgopānsamāhūya maṃgalaṃ cākarod‌dvijaiḥ

raktāṃbaraṃ kanakabhūṣaṇabhūṣitāṅgaṃ
bālaṃ pragṛhya kalitāṃjanapadmanetram /
śyāmaṃ sphuraddharinakhāvṛtacaṃdrahāraṃ
devān praṇamya sudhanaṃ pradadau dvijebhyaḥ

preṃkhe nidhāya nijamātmajamāśu gopī
saṃpūjya maṃgaladine pratigopikāstāḥ /
naivāśṛṇotsuruditasya sutasya śabdaṃ
gopeṣu maṃgalagṛheṣu gatāgateṣu

tatraiva kaṃsakhalanodita utkacākhyo
daityaḥ prabhaṃjanatanuḥ śakaṭaṃ sa etya /
bālasya mūrdhni paripātayituṃ pravṛttaḥ
kṛṣṇo'pi taṃ kila tatāḍa padāruṇena

cūrṇa gatetha śakaṭe patite ca daitye
tyaktvā prabhaṃjanatanuṃ vimalo babhūva /
natvā hariṃ śatahayena rathena yukto
golokadhāma nijalokamalaṃ jagāma

naṃdādayo vrajajanā vrajagopikāśca
sarve sametya yugapatpṛthukān tadāhuḥ /
eṣa svayaṃ ca patitaḥ śakaṭaḥ kathaṃ hi
jānītha he vrajasutāḥ sugatāśca yūyam

bālā ūcuḥ -
preṃkhastho'yaṃ kṣipanpādau rudandugdhārthameva hi /
tatāḍa pādaṃ śakaṭe tenedaṃ patitaṃ khalu

śraddhāṃ na cakrurbālokte gopā gopyaśca vismitāḥ /
traimāsikaḥ kva bālo'yaṃ kva caitad‌bhārabhṛttvanaḥ

bālamaṃke sā gṛhītvā yaśodā grahaśaṃkitā /
kārayāmāsa vidhivadyajñaṃ vipraiḥ sutarpitaiḥ

śrībahulāśva uvāca -
ko'yaṃ pūrvaṃ tu kuśalī daitya utkacanāmabhāk /
aho kṛṣṇapadasparśād‌gato mokṣaṃ mahāmune

śrīnārada uvāca -
hiraṇyākṣasuto daitya utkaco nāma maithila /
lomaśasyāśrame gacchan vṛkṣāṃścūrṇīcakāra ha

taṃ dṛṣṭvā sthūladehāḍhyamutkacākhyaṃ mahābalam /
śaśāpa roṣayugvipro videho bhava durmate

sarpakaṃcukavaddeho'patatkarmavipākataḥ /
sadyastaccaraṇopāṃte patitvā prāha daityarāṭ

utkaca uvāca -
he mune he kṛpāsiṃdho kṛpāṃ kuru mamopari /
te prabhāvaṃ na jānāmi dehaṃ me dehi he prabho

śrīnārada uvāca -
tadā prasannaḥ sa munirdṛṣṭaṃ nayaśataṃ vidheḥ /
satāṃ roṣo'pi varado varo mokṣārthadaḥ kimu

śrīlomaśa uvāca -
vātadehastu te bhūyātad‌vyatīte cākṣuṣāṃtare /
vaivasvatāṃtare muktiḥ bhavitā ca padā hareḥ

śrīnārada uvāca -
tasmādutkacadaityastu mukto lomaśatejasā /
sadbhyo namo'stu ye nūnaṃ samarthā varaśāpayoḥ

utsaṃge krīḍitaṃ bālaṃ lālayaṃtyekadā nṛpa /
giribhāraṃ na sehe sā voḍhuṃ śrīnaṃdagehinī

aho girisamo bālaḥ kathaṃ syāditi vismitā /
bhūmau nidhāya taṃ sadyo nedaṃ kasmai jagāda ha

kaṃsapraṇodito daityastṛṇāvarto mahābalaḥ /
jahāra bālaṃ krīḍantaṃ vātāvartena suṃdaram

rajo'ndhakāro'bhūttatra ghoraśabdaśca gokule /
rajasvalāni cakṣūṃṣi babhūvurghaṭikādvayam

tato yaśodā nāpaśyatputraṃ taṃ maṃdirājire /
mohitā rudatī ghorān paśyaṃtī gṛhaśekharān

adṛṣṭe ca yadā putre patitā bhuvi mūrchitā /
uccai ruroda karuṇaṃ mṛtavatsā yathā hi gauḥ

ruruduśca tadā gopyaḥ premasnehasamākulāḥ /
aśrumukhyo naṃdasūnuṃ paśyaṃtyastā itastataḥ

tṛṇāvarto nabhaḥ prāpta ūrdhvaṃ vai lakṣayojanam /
skaṃdhe sumeruvad‌bālaṃ manyamānaḥ prapīḍitaḥ

atha kṛṣṇaṃ pātayituṃ daityastatra samudyataḥ /
galaṃ jagrāha tasyāpi paripūrṇatamaḥ svayam

muṃca muṃceti gadite daitye kṛṣṇo'd‌bhuto'rbhakaḥ /
galagrāheṇa mahatā vyasuṃ daityaṃ cakāra ha

tajjyotiḥ śrīghanaśyāme līnaṃ saudāminī yathā /
daityo'mbarānnipatitaḥ śilāyāṃ śiśunā saha

viśīrṇāvayavasyāpi patitasya svanena vai /
vineduśca diśaḥ sarvāḥ kaṃpitaṃ bhūmimaṃḍalam

tatpṛṣṭhasthaṃ śiśuṃ tūṣṇīṃ rudaṃtyo gopikāstataḥ /
dadṛśuryugapatsarvā nītvā mātre dadurjaguḥ

gopya ūcuḥ -
na yogyāsi yaśode tvaṃ bālaṃ lālayituṃ manāk /
na ghṛṇā te kvacid‌dṛṣṭā kruddhāsi kathitena vai

prāpte'ndhakāre svārohātko'pi bālaṃ jahāti hi /
tvayā nirghṛṇayā bhūmau dhṛto bālo mahābhaye

śrīyaśodovāca -
na jānāmi kathaṃ bālo bhārabhūto girīṃdravat /
tasmānmayā kṛto bhūmau cakravāte mahābhaye

gopya ūcuḥ -
mā mṛṣā vada kalyāṇi he yaśode gatavyathe /
ayaṃ dugdhamukho bālo laghuṃ kusumatūlavat

śrīnārada uvāca -
tadā gopyo'tha gopāśca naṃdādyā āgate śiśau /
atīva modaṃ saṃprāpurvadantaḥ kuśalaṃ janaiḥ

yaśodā bālakaṃ nītvā pāyayitvā stanaṃ muhuḥ /
āghrāyorasi vastreṇa rohiṇīṃ prāha mohitā

śrīyaśodovāca -
eko daivena datto'yaṃ na putrā bahavaśca me /
tasyāpi bahavo'riṣṭā āgacchanti kṣaṇena vai

adya mṛtyumukhānmukto bhaviṣyatkimataḥ param /
kiṃ karomi kva gacchāmi kutra vāso bhavedataḥ

vajrasārāśca ye daityā nirdayā ghoradarśanāḥ /
vairaṃ kurvanti me bāle daiva daiva kutaḥ sukham

dhanaṃ deho gṛhaṃ saudho rat‍nāni vividhāni ca /
sarveṣāṃ tu hyavaśaṃ vai bhūyānme kuśalī śiśuḥ

harerarcāṃ dānamiṣṭaṃ pūrtaṃ devālayaṃ śatam /
kariṣyāmi tadā bālo'riṣṭebhyo vijayī yadā

ekabālena me saukhyamandhayaṣṭiriva priye /
bālaṃ nītvā gamiṣyāmi deśe rohiṇi nirbhaye

śrīnārada uvāca -
tadaiva viprā vidvāṃsa āgatā naṃdamaṃdiram /
yaśodayā ca naṃdena pūjitā āsanasthitāḥ

brāhmaṇā ūcuḥ -
mā śocaṃ kuru he naṃda he yaśode vrajeśvarī /
kariṣyāmaḥ śiśo rakṣāṃ ciraṃjīvī bhavedayam

śrīnārada uvāca -
ityuktvā dvijamukhyāste kuśāgrairnavapallavaiḥ /
pavitrakalaśaistoyairṛgyajuḥsāmajaiḥ stavaiḥ

paraiḥ svastyayanairyajñaṃ kārayitvā vidhānataḥ /
agniṃ sampūjyavidhivad‌rakṣāṃ vidadhire śiśoḥ

brāhmaṇā ūcuḥ -
dāmodaraḥ pātu pādau jānunī viṣṭaraśravāḥ /
ūrū pātu harirnābhiḥ paripūrṇatamaḥ svayam

kaṭiṃ rādhāpatiḥ pātu pītavāsāstavodaram /
hṛdayaṃ padmanābhaśca bhujau govarddhanoddharaḥ

mukhaṃ ca mathurānātho dvārakeśaḥ śiro'vatu /
pṛṣṭhaṃ pātvasuradhvaṃsī sarvato bhagavānsvayam

ślokatrayamidaṃ stotraṃ yaḥ paṭhenmānavaḥ sadā /
mahāsaukhyaṃ bhavettasya na bhayaṃ vidyate kvacit

śrīnārada uvāca -
naṃdastebhyo gavāṃ lakṣaṃ suvarṇaṃ daśalakṣakam /
sahasraṃ navarat‍nānāṃ vastralakṣaṃ dadau param

gateṣu dvijamukhyeṣu naṃdo gopānniyamya ca /
bhojayāmāsa saṃpūjya vastraibhūṣairmanoharaiḥ

śrībahulāśva uvāca -
tṛṇāvartaḥ pūrvakāle ko'yaṃ sukṛtakṛnnaraḥ /
paripūrṇatame sākṣācchrīkṛṣṇe līnatāṃ gataḥ

śrīnārada uvāca - pāṇḍudeśod‌bhavo rājā sahasrākṣaḥ pratāpavān /
haribhakto dharmaniṣṭho yajñakṛddānatatparaḥ

revātaṭe mahādivye latāvetrasamākule /
nārīṇāṃ ca sahasreṇa ramamāṇo cacāra ha

durvāsasaṃ muniṃ sākṣādāgataṃ na nanāma ha /
tadā munirdadau śāpaṃ rākṣaso bhava durmate

punastadaṃghryoḥ patitaṃ nṛpaṃ prādād‌varaṃ muniḥ /
śrīkṛṣṇavigrahasparśātparaṃ mokṣamavāpa ha

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ golokakhaṇḍe nāradabahulāśvasaṃvāde
śakaṭāsuratṛṇāvartamokṣo nāma caturdaśo'dhyāyaḥ