Ganesha Purana · Chapter 1.9

// atha navamo'dhyāyaḥ //
sūta uvāca //
tato bhṛguḥ kṣaṇaṃ dhyātvā punastaṃ prāha bhūpatim /
atyanta vihvalo duḥkhaṃ vīkṣyatatpūrvakarmajam

bhṛguruvāca //
kva pāpa nikarāstetu kvopāyāḥ kathitā mayā /
tathāpyevaṃ bravīmitvāmupāyamaghanāśanam

gaṇeśasya purāṇaṃ tvaṃ śroṣyase yadisatvaraḥ /
tadaiva mokṣyaseduḥkhasāgarānnātrasaṃśayaḥ

ityuktvā taṃ gaṇeśasya nāmāṣṭaśatamuttamam /
japtvā jalaṃ mantrayitvā siṣeca nṛpatiṃ tadā

siktamātre jale tena tannāsāraṃ dhrato laghuḥ /
kṛṣṇāsyaḥ prāpatadbhūmau vavṛdhe tatkṣaṇādasau

saptatālapramāṇobhūdvyāditāsyo bhayaṅkaraḥ /
karālajihvoraktākṣo dīrghabāhurjaṭādharaḥ

mukhāduruvamannagniṃ kṣaṇācca pūyaśoṇite /
netrāṇāmandhatāṃ kurvannandhakāra ivāparaḥ

ālokya dudruvuḥ sarve tadāśrama nivāsinaḥ /
daṃṣṭrārāvairdaśadiśaḥ pūrayantaṃ tamadbhutam

apṛcchattaṃ dvijavarastatsamakṣaṃ tu pūruṣam /
vidvānapītikositvaṃ nāma te kiṃ vadasvame

pratyuvāca muniṃ taṃ tu paripṛṣṭo dvijenasaḥ /
prāṇimātraśarīrastho nāmnāhaṃ pāpapūruṣaḥ

tvanmatrajalapātena niḥsṛto rājadehataḥ /
kṣudhāturo bhakṣyamīhedehimahyaṃ na cettadā

bhakṣayiṣye munelokān somakāntaṃ tavāgrataḥ /
vada me vasatiṃ ramyāmitoniḥsāritasya ca

tatastu bahirabhyetya tamuvāca muniḥ punaḥ /
asmin rasātale sarale virase vasa koṭare

galitāni ca patrāṇi bhakṣayasva mamājñayā /
nocetvāṃ bhasmasātkuryāṃ nānṛtaṃ me vacodhama

sūta uvāca //
iti tanmuvākyānte śuṣkaṃ sa vṛkṣamaspṛśat /
bhasmasādabhavadvṛkṣodvijāstatsparśamātrataḥ

muneḥ saṃdarśanādbhīta tasmin bhasmanyalīyata /
tasmin viline sa muniḥ somakāntaṃ punarjagau

bhṛguruvāca //
purāṇaśravaṇādyatte jātaṃ puṇyaṃ nṛpottama /
ayaṃ yāvaccyūtataruratracotiṣṭhate punaḥ

tāpatsaṃpādayasmiṃstadbhasmanyeva dine dine /
vivṛddhesmiṃstaraurājanniṣpāpastvaṃ bhaviṣyasi

rājovāca //
gaṇeśasya purāṇaṃ yannadṛṣṭaṃ na ca vai śrutam /
kutra tallabhyate brahmanvyākartā tasya vā mune

muniruvāca //
brahmaṇā kathitaṃ pūrvaṃ vedavyāsāya dhīmate /
vyāsācca viditaṃ mahyaṃ purāṇaṃ pāpanāśanam

ahaṃ ca te pravakṣyāmi tīrthesnānaṃ samācara /
śroṣye purāṇamiti ca saṅkalpaṃ kuru suvrata

sūta uvāca //
bhṛguṇānoditaḥ snātvā bhṛgutīrtheti viśrute /
somakāntomudāyuktastataḥ saṅkalpamācarat

gaṇeśasya purāṇaṃ yattacchroṣyedyaprabhṛtyaham /
saṅkalpamātre tu kṛte babhau rājā nirāmayaḥ

bhṛguprasādānnīraktaḥ kṛmikṣatavisarjitaḥ /
gṛhītvā taṃ bhṛguragādvismitaṃ harṣitaṃ nṛpam

upaviśyāsanesvīye dāpayattasyacāsanam /
upaviṣṭo babhāṣe taṃ divyakāntirnṛpottamaḥ

rājovāca //
bhavatprasādātsakalā gariṣṭhā saṅkalpa mātreṇa gatā vyathā me /
āścaryabhūtaṃ sakalaṃ vadasva purāṇametad dviradānanasya

bhṛguruvāca //
śrṛṇuṣvāvahito bhūtvā tatpurāṇaṃ vadāmyaham /
anantapuṇyanicayairyasya śravaṇagocarā

matirutpadyate puṃsāṃ nānyathā pāpakāriṇām /
yasyākarṇanamātreṇa saptajanmārjitānyapi

laghuśuṣkārdrasthūlāni pāpāni ca mahāntyapi /
tatkṣaṇādvilayaṃ yānti gaṇeśasya prasādataḥ

avyayasyā prameyasya nirguṇasya nirākṛteḥ /
manovāganirūpyasya kevalānandarūpiṇaḥ

yasya svarūpaṃ navidurbrahmeśānādayaḥ surāḥ /
sahasra vadano yasya mahimānaṃ na cakṣamaḥ

yāvadviśeṣavidapi pravaktuṃ rājasattama /
mayā yathā śrutaṃ pūrvaṃ tatpurāṇaṃ supuṇyadam

atīndriyajñānavato vyāsāccāmitatejasaḥ /
yajñavidhvaṃsaśokārto dakṣaḥ suśrāvamudgalāt

yasya bhaktirdṛḍhā rājan gaṇeśe sarvasiddhide /
sa etacchṛṇuyānnityaṃ na vācyaṃ tāṃdṛśetare

yadi sarvepi kurvīran vighnarājasya sevanam /
kva tadā vighnanicayā vicareyuryathāsukham

dukhānyanubhaveyuḥ kenānāvirahajānyuta /
cakāredaṃ purā vyāso bhūtabhavyabhaviṣyavit

vedārthajñānarahitān vedādhyayanavarjitān /
varṇāśramācāraśūnyān jātisaṃkarakāriṇaḥ

kalau vilokya tu janān kuṭilān pāpakāriṇaḥ /
aṣṭādaśa purāṇāni kṛtavān dharmaguptaye

tāvantyupapurāṇāni tatorthān bubudhurjanāḥ /
tata eva gaṇeśasya rūpaṃ jānantyamījanāḥ

// iti śrīgaṇeśapurāṇe upāsanākhaṇḍe rājopadeśakathanaṃ nāma navamo'dhyāyaḥ