Scripture Library

Ganesha Purana · Chapter 1.7

1.7.1

// atha saptamo'dhyāyaḥ //
ṛṣaya ūcuḥ //
tatragatvā kimakarotsomakānto nṛpastadā /
upāyaḥ kathitaḥ ko vā bhṛguṇā sarvavedinā

1.7.2

kathayasva kathāmetāṃ śṛṇvatāṃ no dvijottama /
natṛptimadhigacchāmaḥ pītvā tvadvacanāmṛtam

1.7.3

sūta uvāca //
samyakpṛṣṭaṃ mahābhāgā yūyaṃ tu jñānasāgarāḥ /
yaḥ kathāṃ taṃ naprayāti śrotāvaktāthavādvijāḥ

1.7.4

likhyamānaṃ vācayati pustakaṃ haratepi vā /
nṛpṛcchati cayaḥ śiṣyo guruḥ pṛṣṭo na vakticet

1.7.5

ubhau tau mūkabadhirau lokedṛṣṭau dvijottamāḥ /
śrṛṇvantu kathayiṣyāmi somakānta kathāmataḥ

1.7.6

tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāṃ dinanāthe tathodite /
snānaṃ sandhyāṃ japaṃ homaṃ kṛtvā sa bhṛgusattamaḥ

1.7.7

snātāya kṛtajapyāya patnīprakṛtisaṃyuje /
pūrvajanmakathāṃ tasmai rājñe kathitumārabhat

1.7.8

bhṛguruvāca //
kolhāranagare ramye vindhyācalasamīpataḥ /
cidrūpa iti vikhyāto vaiśyo bahudhano bhavat

1.7.9

tasya bhāryā tu subhagā nāmnā khyātā sulocanā /
suśīlā dānaśīlā ca pativākyaparāsatī

1.7.10

tasyāstvaṃ putratāṃ yāto bhave pūrve nṛpottama /
kāmaṃda iti te nāma cakratustau dvijeritau

1.7.11

atisnehaṃ divārātrāvatilālanamekake /
vārdhakyakāla jetau tu pitarau tyayi cakratuḥ

1.7.12

vivāhaṃ cakratustātu dhanakautukamaṅgalaiḥ /
mṛgākṣī sukumārāṅgī nāmnā khyātā kuṭumbinī

1.7.13

anuraktā tvayi sadā dvijadevātithipriyā /
babhūva yoṣidyoṣitsu ratnabhūtādi sundarī

1.7.14

kuṭumbinīti svaṃ nāma vidadhe sārthakaṃ tu sā /
saptaputrā pañcakanyā pañcabāṇapriyānukim

1.7.15

tato bahutithe kāle pañcatvamagamatpitā /
mātā tava satī tena sahadagdhā divaṅgatā

1.7.16

tatastvaṃsakhivargaistaddravyaṃ nāśitavānbahu /
nītaṃ naṣṭaṃ bhakṣitaṃ ca vināśamagavaddhanam

1.7.17

cintayā dharmapatnī tvāṃ nirākṛtavatī bhṛśam /
na gṛhītaṃ tu tadvākyaṃ tato vikrītavān gṛham

1.7.18

gatā sā bālakaiḥ sārdhamanujñātā piturgṛham /
apatyapoṣaṇakṛte ṛtetvāṃ vaṃśakaṇṭakam

1.7.19

tata uddhṛttatāṃyāta unmatta iva madyapaḥ /
anyāyakārī nagare jātomatta iva dvipaḥ

1.7.20

parasvahāro vanitāsujāro grāmeṣucorojanatāpakāraḥ /
dyūteṣuvīro vṛjinaughasāro hiṃsāvihāro balahīna śūraḥ

1.7.21

ye ye janāste sukhasaṅgatṛptāstebhyo gṛhītvā bahuvittamādaḥ /
nikṣepataḥ pitṛkatātsahṛdbhyomiṣātkutaścinagarasthitebhyaḥ

1.7.22

śapathānanṛtāṃścakarthanūnamanṛtānāṃ pramadā janeṣu sākṣyam /
iti sarvajanāḥ subhītimāpururagātsadmagatādivogravīryāt

1.7.23

asahyatāṃ tena janasyayāto gokṣūrakaḥ pāyasagoyayaiva /
rājño gṛhitvānumatiṃ janāste nirvāpayāmāsuratopurāttvām

1.7.24

vanesthitastvaṃ bahujantughātī strībālavṛddhānvinihaṃsi nityam /
mahājanaṃ vīkṣya palāyase ca siṃhaṃ nirīkṣyevavṛkomṛgovā

1.7.25

matsyānbakānsārasakukkuṭāṃśca vṛkānmṛgānvānarakokilāṃśca /
hatvātsikhaḍgānśaśakāṃścagotrāmudhāsvadeśaṃ vṛjinādapoṣaḥ

1.7.26

siṃhānvyāghrāṃśca jambūkānniḥsārya girigahvarāt /
nānāsthānagatāścerānmelayitvā sudurdharān

1.7.27

kāṣṭhairloṣṭaiśca pāṣāṇaiścakartha gṛhamuttamam /
viśālaṃ krośavistāraṃ nānākautuka maṇḍitam

1.7.28

pitrābhītenapatnī sā prāpitā bālakaiḥ saha /
guhāgataṃ te sadanaṃ rājatojanato'pi ca

1.7.29

nānālaṃkāravasanā bālakā api tejasā /
devāṅganeva śuśubhe tvaṃ cacorasamanvitaḥ

1.7.30

tvaṃ ca mārge janāndīnān hatvā hatvā guhāṃ gataḥ /
coraiḥ sabālayoṣidbhirbhāsirājevatadgataḥ

1.7.31

kadācid brāhmaṇo vidvān vikhyātoguṇavardhanaḥ /
madhyāhne mārgamadhye tu tvayādṛṣṭaḥ sa ekakaḥ

1.7.32

gṛhītvā dakṣiṇaṃ pāṇiṃ taṃ vipraṃ dhṛtavānasi /
sa vepamānastvadbuddhiṃ jānandharṣaṇayātayā

1.7.33

ūce tvāṃ svāṃtakaṃ matvā mūrcchito jīvitecchayā /
atyantakaruṇāvākyairbodhayaṃ svāṃsahetukaiḥ

1.7.34

guṇavardhana uvāca //
dhanavānsubhagobhūtvā kathaṃ māṃ hantumicchasi /
dvijaṃ navoḍhā bhartāraṃ śāntaṃ cānaparādhinam

1.7.35

durbuddhivāsanāṃ tyaktvā saddharmeṣu matiṃ kuru /
prathamāmegatā kāntā prāptā kāntatarāparā

1.7.36

svācārāparamodārā sādhvī sarvaguṇākarā /
pitṛṛṇāmanṛṇārthāya dharmasantānavṛddhaye

1.7.37

kṛtāsāti prayatnena gārhasthaṃdharmamicchatā /
madvinātadvināvāṃhi janmanī bhavato vṛthā

1.7.38

pitāmehi bhavatvaṃ ca mātāputropyahaṃ tava /
jīvadātā bhayatrātā pitāśāstre nigadyate

1.7.39

dasyavopihi rakṣanti dvijaṃ vā śaraṇāgatam /
dvijaṃ yogyaṃ śaraṇyaṃ māmatatstvaṃ moktumarhasi

1.7.40

nocetkalpasahasraṃ tvaṃ nirayānpratipadyase /
bhoktāraḥ sarva evaite strīputrāḥ suhṛdojanāḥ

1.7.41

na pāpabhāginastve te sukhinastvatpratārakāḥ /
kiyadbhirjanmabhiḥ pāpaṃ bhokṣyase navitarkaye

1.7.7

// iti śrīgaṇeśapurāṇe upāsanākhaṇḍe somakāntapūrvajanmakathanaṃ nāma saptamo'dhyāyaḥ

Original text: gaṇeśapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0