Ganesha Purana · Chapter 1.41.45
vyāsa uvāca /
varadena gaṇeśena prabhuṇā sarvakāriṇāṃ /
kiṃ kṛtaṃ tanmamācakṣva pṛcchate caturānana
brahmovāca /
tato gajānano viprarūpeṇa tripuraṃ yayau /
mahārhāsana saṃviṣṭaṃ dadarśa dvijasattamaḥ
sa utthāya namaskṛtya svāsane copaveśayat /
saṃpūjya paripapṛccha kuta āgamyate dvija
kā vidyā kiṃ ca te nāma pṛcchate brūhi me dvija /
prayojanaṃ ca kiṃ te'sti śaktiścet karavāmahe
dvija uvāca /
sāyaṃgṛhā vayaṃ daitya sarvajñāḥ sarvavedinaḥ /
icchāvihārā lokānāṃ bhramāmo hitakāmyayā
kalādharetyeva nāmnā vikhyātā bhuvanatraye /
dṛṣṭukāmā vaibhavaṃ te saṃprāptā bhavanaṃ tava /६//
akhilā : saṃpadaste tu dṛṣṭvā tṛptāḥ sma sāṃpratam /
na kailāse na vaikuṃṭhe brahmaloke'pi nedṛśī
pade śākre na vai saṃpadyādṛśī dṛśyate tava /
daitya uvāca /
nāmamātrāṃ kalādhāraḥ kiṃ vā jānāsi tāṃ dvija
saṃpadaḥ sarvalokeṣu yābhya etā praśaṃsasi /
jānāsi ceddarśaya me tāsāṃ madhye mahotkaṭām
dṛṣṭvā dāsye vāṃchitaṃ te priyaṃ prāṇamapi dvija /
na smare parihāse'pi vitathaṃ bhāṣitaṃ mune /१.४१.१०//
kalādhara uvāca /
pareṣāṃ saṃpadaṃ dṛṣṭvā kiṃ syāttava suradviṣa /
vinayātte prasanno'haṃ kalayā te dadāmi vai
kāṃcanaṃ rājataṃ lauhaṃ tripuraṃ śarasaṃsthitam /
rama tatra sthiro daitya cirakālaṃ yathāsukham
abhedyaṃ deva gaṃdharvairmānuṣairuragairapi /
kalpitārthapradaṃ tatte kāmagaṃ kāmadaṃ śubham
yadaivaikena bāṇena kasmiṃścit kālaparyaye /
bhetsyate taddharo daitya tadā nāśamupaiṣyati
brahmovāca /
ityuktvā dhanurādāya saṃstabhya śaramantarā/
puratrayaṃ nirmame'sau bhuvanatraya sannibham
vicitrairbhavanai ramyai dīrghikārāma saṃyutaḥ /
nānānakṣi gaṇairjuṣṭaṃ sarvakāmapradaṃ khagam
māyayā mohito daityastatrastho cahṛṣe bhṛśam /
jagarja ghanavaddaityo lokatrayavikampanaḥ //१७/
na mattaḥ śreṣṭha ityevaṃ garvadarpa samanvitaḥ /
trailokyaṃ kṣobhayāmāsa brāhmaṇaṃ tamathābravīt
yācasva durlabhataraṃ tatte dāsye dvijottama /
ityuktvā sa dvijaḥ prāha taṃ daityaṃ nispṛho'pi san
dvija uvāca /
ahaṃ kailāsamagamaṃ dṛṣṭavān mūrtimuttamam /
śivena pūjitāṃ samyag gāṇeśīṃ cintitārthadām
tāmānaya tvaṃ me dehi śaktiryadyasureśvara /
netādṛśī mayā mūrtistrailokyaṃ caratekṣitā
ato mama manastasyāmāsaktaṃ daityasattama /
tāṃ prāpya kṛtakṛtyo'haṃ bhaviṣyāmyasureśvara
kīrtiṃ te prathayiṣyāmi trailokye sacarācare /
na dātā tripurācchreṣṭho vāṃchitaṃ yaḥ prayacchati
daitya uvāca /
śaṃkara kikaraṃ manye gaṇaye na ca devatāḥ /
ānayitvā pradāsyāmi tāṃ mūrtiṃ dvijapuṃgava
brahmovāca /
ityuktvā pūjayāmāsa taṃ kalādharamādarāt/
dadau tasmai daśa grāmān govastra bhūṣaṇāni ca
muktāphalāni bhūrīṇi mahārhāṇītarāṇi ca /
ratnāni ca pravālāni rāṃkavāstaraṇāni ca
dāsīdāsa śataṃ nānā bhūṣāyuktaṃ dade'suraḥ /
sadaśvān savarūthāṃśca svarṇākṣān rājatān rathān
pragṛhyai tat balāddattaṃ prayayoṃ sa kalādhara /
svāśramaṃ harṣayan patnī sarvānāśramavāsinaḥ
brahmovāca /
evaṃ ca sarvaṃ vṛttāntaṃ nārado'kathayatsurān /
te'pi kālaṃ pratīkṣanto divasānaticakramuḥ
(१६०२)
iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanākhaṃḍe kalādharagamanaṃ nāmaikacatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ //४१/ /
vyāsa uvāca /
kṛtavān kimu daityaḥ sa gate tāsminkalādhare/
kathamānīya dattā'smai mūrtiścintāmaṇeḥ śubhā
etatkathaya me sarvaṃ vistārya caturānana /
līlā gajānanīḥ śṛṇvan na tṛpyāmi samāsataḥ
brahmovāca
tasmingate yadakarot sa daityo munisattama /
tatsarvaṃ kathayiṣyāmi śṛṇuṣvāvahito mune
dūtau saṃpreṣayāmāsa mandarādristhitaṃ śivam /
aśikṣayacchivaṃ gatvā brūtaṃ madvākyamādarāt
mūrtiścintāmaṇeste'sti gṛhe sarvārthadā śubhā/
dehi tāṃ daityarājāya sāmnaiva girijāpate
pātāle svargaloke vā martye vā punaradbhutam /
tatsarvaṃ tena daityaina hyānītaṃ svagṛhe talāt
śīghramānīyatāṃ deva yāvo daityaṃ mahābalam /
na dāsyase yadā sāmnā tadā daityaḥ parākramī
grahīṣyati balāttāṃ tu tato duḥkhamavāpsyasi /
iti daityavacaḥ śrutvā jagmatustau śivaṃ prati
āhatustau mahādevaṃ daityarājena śikṣitam /
itthaṃ dūtavacaḥ śrutvā trinetraḥ krodhamūrchitaḥ
uvāca dūtau dūtau vāmiti kṛtvā kṣame vacaḥ /
kāmasyeva bhavedbhasma no cedvāṃ nātra saṃśayaḥ
kiṃ kāryaṃ teta daityena tṛṇībhūtena me vibhoḥ /
āyātu yuddhamevāstu martukāmo mamāntikam
neyaṃ mūrtistena śakyā prāptuṃ janmaśatairapi /
pralayāgniḥ pataṃgena kiṃ śāntimadhigacchati
meroḥ pāṃto mūṣakena śakyaḥ kartuṃ kimojasā /
asaṃkhya jala niṣkāśācchuṣkaḥ syātkiṃ mahodadhiḥ
brahmovāca :-
śrutvā tu śāṃkarīṃ vāṇīṃ daityau yātau yathāgatam /
abrūtāṃ svāminaṃ vākyaṃ śaṃbhunā yadudīritam
tadākarṇya prajajvāla daityo vākyārthakovidaḥ /
krodhānalena dīpto'sau trailokyaṃ pradahanniva
ājñāpayacca yuddhāya svasenāṃ caturaṃgiṇīm /
nirgatā sahasā senā mandarācalasaṃmukhā/ १६ //
bhūtalaṃ chādayāmāsa nimaṃryādo yathā'mbudhiḥ /
aneṃkasūrya saṃkāśā vikośaiḥ śastrasaṃcayaiḥ
garjantī ghanavadghoraṃ mṛtyormānasakampinīṃ /
daityastripuramāruhya vimānasadṛśaṃ mahat
manovegaṃ tataḥ paścājjighāṃsuḥ śaṃbhumāyayauṃ /
bṛhanmaṇimayaṃ cāru kavacaṃ kuṃḍale'gade
muktāmālāṃ mudrikāśca kaṭisūtraṃ ca kāṃcanam/
mukuṭaṃ ratnakhacitaṃ mahārghaṃ bibhradullasat
yasya śabdena mahatā cakampe haramānasam /
taddhanuḥ sa niṣaṃgaṃ ca kaurmaṃ kheṭamasiṃ dṛḍham
śuśubhe śaktikā divyā'vahadyāṃ daityapuṃgavaḥ /
gāyamānā nartamānā gaṃdharvāpsarasāṃ gaṇāḥ
bandinaścāraṇāścāpi yayurasyāgrato mudā /
śaṃkaro dūtavākyena śrutvā daityaṃ mamāgatam
asaṃkhya vratasaṃyuktaṃ yuyutsuṃ kālakarṣitam /
śūlapāṇirapi tadā saṃpūjya dviradānanam
praṇamya taṃ parikramya puraskṛtya balaṃ balāt /
āyayau krodhadīptākṣaḥ svasthalād gaṇamaṃḍalam
te vīrā vīraśabdena nādayanto diśo daśa /
abhijagmuḥ praharaṇaiḥ parasparavadhepsavaḥ
abhūtāṃ mīlite seneṃ rajastimirasaṃkule/
svaparajñānarahite jaghnatū raṇamūrdhani
abhavattumulaṃ yuddhaṃ na prājñāyata kiṃcana/
gajāśvarathavīrāṇāṃ hatānāṃ śoṇitokṣite
śānte rajasya yudhyanta vīrā vīraiḥ pṛthak pṛthak/
kecit prāsaḥ ke'pi khaḍgaiḥ kecidbāṇai śilāśitaiḥ
ṛṣṭibhirmuṣṭibhiḥ kecit kecit paraśu tomaraiḥ /
hatānāṃ tatra vīrāṇāṃ hayānāṃ ca padātinām
asṛṅanadī samabhavat keśaśaivala vāhinī /
kheṭakūrmā khaḍgamatsyā śiraḥ kamalabhūṣaṇā
chatrāvartā ghoratarā kabandha vṛkṣavāhinī /
vīra saṃtoṣajananī gṛdhragomāyu harṣakṛt
dṛṣṭvā nadīṃ tu giriśo yayau daityāntikaṃ balī /
daityo'pi tripurārūḍho yayau tasya puraḥ puraḥ
nāyakau saṃgatau dṛṣṭvā dvandvaśo'nye parasparam /
avyākule yuyudhire daiteyāḥ śāmbhavāstadā
nānā praharaṇairdivyaiḥ śastrarastrairdrumairapi /
teṣāṃ yuddhāni nāmāni kathayiṣye samāsataḥ
(१६३७)
iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanākhaṃḍe yuddhavarṇanaṃ nāma dvicatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ /४२//
brahmovāca /
ayudhyetāṃ dvandvaśo'tha giriśāsuranāyakau /
ṣaṇmukhena pracaṃḍaśca nandinā caṃḍa eva ca
yuyudhe puṣpadanto'pi bhīmakāyena vīryavān /
bhṛśuṃḍī kālakūṭena viṣavatprāṇahāriṇā
ayudhyetāṃ vīrabhadra vajradaṃṣṭrau mahābalau /
indro'pi yuyudhe tatra daityāmātyena vīryavān
daityaputreṇa balinā jayanto yuddhadurmadaḥ /
kāvyena yuyudhe tatra surācāryo'stravittamaḥ
devānāṃ caiva daityānāmevaṃ dvandvānyanekaśaḥ /
varṇituṃ naiva śakyāni mayā varṣaśatairapi
rathino rathibhiḥ sārdhaṃ gajino gajibhiḥ saha /
aśvārohāḥ svasadṛśaiḥ padātāśca padātibhiḥ
yuyudhuḥ saṃyuge ghore nānāvādya ninādite /
heṣitairbṛṃhitaiḥ kṣveḍairneminādaiśca śabdite
kecicca mallayuddhena yuyudhurvividhena tu /
jaghnuraṃgāni cāṃgeṣu tyaktvā śastrāṇi saṃyuge
tataḥ pracaṃḍo navabhistāḍayāmāsa ṣaṇmukham /
ākarṇākarṣanisṛtairdṛḍhairbāṇaiḥ śilāśitaiḥ
aprāptāneva tāṃśchittvā śaraiḥ sannataparvabhiḥ /
kātikeyaḥ paṃcabhistaṃ tāḍayāmāsa sāyakaiḥ
saṃmūrchito'patadbhūmau pracaṃḍo bhrāntamānasaḥ /
nandinā'pi hataścaṃḍaḥ paṃcabhi niśitaiḥ śaraiḥ
mūrchāmavāpa sahasā patito dharaṇītale/
bhīmakāyaḥ puṣpadantamavidhyaddaśabhiḥ śaraiḥ
chedayāmāsa samare svaśarairniśitaiḥ sa tān /
tribhirevāhanattaṃ ca so'pi bhūtalamāśritaḥ
kālakūṭaṃ bhṛśuṃḍīstu pātayāmāsa paṃcabhiḥ /
śarairmahābalastatra vīrabhadro ruṣāyutaḥ
vajradaṃṣṭrastato jaghne caturbhirniśitai śaraiḥ /
tānnivārya svayaṃ jaghne vīrabhadraṃ tribhiḥ śarai
tānāpatata evāśu vīrabhadro'cchinat tribhiḥ /
pātayāmāsa vegena vajradaṃṣṭaṃ tribhiḥ śaraiḥ
indro'pi vajrapātena daityāmātyaṃ nyapātayat /
udyamya niśitaṃ khaḍgaṃ daityaputraḥ samāyayau
hantukāmo jayantaṃ taṃ vīreṣu patiteṣu ca /
taṃ nirīkṣya tathā''yāntaṃ khaḍgaṃ ciccheda patriṇā
jayanto'bhyahanacchīghraṃ daityasūnuṃ tribhiḥ śaraiḥ /
tairāhato vamanraktaṃ nyapatanmohasaṃyutaḥ
evaṃ sarveṣu sainyeṣu prabhagneṣu samantataḥ /
dṛṣṭvā palāyanaparāndaityāndevagaṇārditān
adhāvanpṛṣṭataḥ kecitpramayā jayaśālinaḥ /
evaṃ jayatsu deveṣu svasainye vidrute'pi ca
āyayau svayameveśaṃ tripurādhiṣṭito'suraḥ /
śastrayuddhaṃ purā kṛtvā yudhyetāmastrato hyubhau
vāruṇāsraṃ jahau daityo vṛṣṭirghoratarā'bhavat /
nīhārabahule yuddhe na prājñāyata kiṃcana
kvacid vidyutprakāśena svaparajñānakāriṇā /
yuddhamāsīttu tumulaṃ ghorarūpaṃ durāsadam
vilokya sainyaṃ tatsarvaṃ vṛṣṭivātaprapīḍitam /
śilāpātabhayādyāte svasainye tu diśo daśa
vāyavyamastraṃ giriśo mocayāmāsa satvaram /
mahāvātā mahāmeghā viśīrṇāḥ khaṃḍaśo'mbare
vātena ghūrṇitā senā daityānāṃ sarvato diśam /
jagaluḥ pakṣipicchāni vīroṣṇīṣāṇi dūrataḥ
patitāścūrṇitāḥ kecidrathāśva gajapattayaḥ /
unmūlitā latā vṛkṣāśchādayanti sma sainikān
pannagāstreṇa taṃ vāyuṃ tathā daityo nyavārayat /
ākarṇa dhanurākṛṣya tūṇādbāṇaṃ pragṛhaya ca
mantrayannanalāstreṇa śivasainye nyapāyat /
aṃgāravṛṣṭiḥ sahasā patitā sarvadāhinī
pralayaṃ menire sarve jvālā mālābhirarditāḥ /
jvālābhyo dīpyamānābhyo mahābhītikaraḥ pumān
āvirāsīnmahākāyo likhanmūrdhnā nabhastalam /
daṃṣṭrākarālavadano mahārāvaḥ kṣudhāturaḥ
lālayanrasanāṃ ghorāṃ śatayojana vistṛtām /
nāsāpavana vegena bhrāmayankuṃjarānraṇe
bhakṣayāmāsa tāṃ senāmuragāniva pakṣirāṭ /
apīpaladbhargasenā tena puṃsā prapīḍitā
śivapṛṣṭaṃ samāsādya rakṣa rakṣeti cābravīt /
mā bhaiṣṭetyabhayaṃ tasyai dattvā vahni nyavārayat
parjanyāstra prapātena tatkṣaṇād girijāpatiḥ/
bāṇenaikena taṃ ghoraṃ purūṣaṃ sa nyapātayat
tata utthāya puruṣo babhakṣa śivasainikān /
yayuḥ palāyanaparāḥ pramathā bhayavihvalāḥ
skhalanto nipatantaśca niśvasantaścakaṃpire /
śivo'pi niḥsahāyatvāddarīmevānvapadyata
ṣaḍānanādayo vīrā anusasrustameva hi /
jighṛkṣurgirijāṃ daityo vicintyaikākinīṃ girau
vihāya raṇabhūmiṃ tu yayau kailāsameva saḥ /
dūrāddṛṣṭvā tamāyāntaṃ cakampe girijā tadā
uvāca pitaraṃ gatvā daityo māṃ kiṃ nu neṣyati /
tasyāstadvacanaṃ śrutvā nītvā tāṃ durgamāṃgṛhām
avijñātāṃ svetareṇa sthāpayāmāsa nirbhayām /
so'pi daityastato haimaṃ giriṃ tadgrahaṇecchayā
āgato na dadarśātha girijāṃ kvāpi sattama /
bhramandadarśa tatraikāṃ mūrtiṃ citāmaṇeḥ śubhām
sahasrasūryasaṃkāśāṃ nānālaṃkāraśobhinīm /
trailokyasuṃdarāṃ sadyo gṛhītvā svasthalaṃ yayau
nānāvāditra nirghoṣaiḥ stuvadbhirbandibhirvṛtaḥ /
tataḥ pātālamagamat sarvatra vijayī balī
gacchatastasya daityasya haste'pyantarhitā tadā /
mūrtiścitāmaṇeḥ sā tu tadadbhutamivābhavat
tamevāśakunaṃ matvā tatpuraṃ punarāviśat /
atyantaṃ vimanāścintāṃ durutāṃ samupāgataḥ
(१६८४)
iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanākhaṃḍe tricatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ
adhyāya ४४ prāraṃbha :-
vyāsa uvāca /
tataḥ kimakarocchambhustripureṇa parājitaḥ /
kathaṃ tamajayaddaityaṃ tripuraṃ jayaśālinam
brahmovāca /
tataḥ śambhuḥ parāṃ cintāmāpede manasā'sakṛta /
svāhā svadhā vihīnaṃ tu bhūtalaṃ paricintayan
kadā svasthānagā devā bhaviṣyanti gatajvarāḥ /
kenopāyena vāsaḥ syād durjayasya parājayaḥ
evaṃ cintāture tasmin nārado munisattamaḥ /
āyayau śaṃkaraṃ dṛṣṭuṃ devān sarvān yadṛcchayā
taṃ dṛṣṭvā jahṛṣe devo martyaḥ prāpya yathā'mṛtam /
pūjayāmāsa vidhivat kṛtāsana parigraham
āliṃgya tamuvācetthaṃ śivaściṃtāturo bhṛśam /
devānāṃ hitamanvicchan daityasya vadhameva ca
śiva uvāca /
daityena sarvadevānāṃ kadanaṃ kṛtamojasā /
tadraṇe bhagnasaṃkalpāḥ sarve devāḥ palāyitāḥ
yātā daśa diśo brahman kaḥ kutrāste na vedamyaham /
mamāpyastrāṇi tenāstraiḥ prabhagnāni sahasraśaḥ
brahmovāca /
śrutvā śivavacaḥ so'mamavādīn munisattama /
manvānaḥ paramāścaryaṃ trailokyeśaparābhavam
nārada uvāca /
sarvajñe sarvavidyeśe sarveśe sarvakartari /
sarvānane sarvahare sarvasyāpi niyantari
śakte kartumakartuṃ vā'nyathākartumapi prabho /
aṇimādi guṇopete ṣaḍaiśvaryavilāsini
kiṃ vaktavyaṃ mayā deva sarvavaktṛvare tvayi /
muninā gānasaktena trilokīṃ bhramatā'niśam
tava vākyānurodhena vicārya prabravīmyaham /
evamuktvā kṣaṇaṃ dhyātvā punaḥ prāha śivaṃ muniḥ
muniruvāca /
yuddhāya gantukāmena nārcito gaṇapastvayā /
ataḥ parābhavaṃ prāpto vahninetraḥ pinākadhṛk
idānīmarcaya purā vighneśaṃ vighnavāraṇam /
prasādya tadvaraṃ labdhvā yāhi yuddhāya sādaram
parājeṣyasi taṃ daityaṃ nātra kāryā vicāraṇā /
brahmovāca/
tenāpi tapasā devo mahatārādhitaḥ purā
tena tasmai varo datto'khila vighnaughahāriṇā /
maheśvaraṃ vinā mṛtyurna kenāpi bhavettava
tasmād giriśa tasyedaṃ kāmagaṃ tu puratrayam /
ekeṣuṇā dārayasva jayopāyo'yamīritaḥ
praharṣamatulaṃ lebhe śrutvā gajānanagiraṃ/
pūrvāktāṃ prāha taṃ munim
śiva uvāca /
satyamuktaṃ tvayā brahmaṃstvadvākyena smṛtaṃ mayā/
upadiṣṭau pūrvameva mantrau tena mune mama
ṣaḍakṣaraikākṣarau tau sarvasaṃkaṭahārakau /
yuddhe vyāsaktacittena na japtau na ca saṃsmṛtau
sarvavighnaharo devo na smṛto hi gajānanaḥ /
sarveṣāṃ kāraṇaṃ kartā pātā hartā vināyaka:
muniruvāca /
taṃ toṣaya mahādeva mahādevaṃ gajānanam /
brahmovāca /
visarjya nāradaṃ devo jagāma tapase śivaḥ/
daṃḍakāraṇyadeśe tu padmāsanasthito'japat /
praṇidhāya balātkhāni niyamya dhyānatatparaḥ
so'tapattapa ugraṃ tu śatavarṣāṇi śaṃkaraḥ /
tatastasya mukhāmbhojān nirgatastu pumānparaḥ
paṃcavaktro daśabhujo lalāṭenduḥ śaśiprabhaḥ /
muṃḍamālo sarpabhūṣo mukuṭāṃgadabhūṣaṇaḥ
agnyarka śaśino bhābhistiraskurvandaśāyudhaḥ /
tadbhāsā dharṣito devo'paśyadugraṃ puraḥsthitam
vināyakaṃ paṃcamukhaṃ paṃcāsyamaparaṃ śivam /
taṃ dṛṣṭvā'tarkayaddevaḥ kimahaṃ dvividho'bhavam
kiṃvā mamaiva rūpeṇa tripuro'yamihāgataḥ /
trayastriṃśatkoṭi deveṣvaparaḥ paṃcavaktravān
athavā svapna evāyaṃ dṛṣṭo dīrghataro mayā/
athavā me varaṃ dātumāgato'yaṃ gajānanaḥ
sarvavighnaharaṃ devaṃ yaṃ dhyāyāmi divāniśam /
brahmovāca /
evamākarṇya tadvākyamuvāca dviradānanaḥ
antaryastarkito devaḥ so'yaṃ vighnaharo vibhuḥ /
na me svarūpaṃ jānanti devarṣi caturāranāḥ
na vedāḥ sopaniṣadaḥ kutaḥ ṣaṭśāstra vedinaḥ /
aśeṣa bhuvanasyāhaṃ kartā pātā'pahārakaḥ
brahmādi sthāvaracara triguṇāmahaṃ prabhuḥ /
tapasā'nena tuṣṭo'haṃ varaṃ dātumihāgataḥ
varānvṛṇu mahādeva yāvato matta icchasi
( १७१९ )
iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanākhaṃḍe tapovarṇanaṃ nāma catuścatvāriṃśo'dhyāyaḥ
adhyāya ४५ prāraṃbha :-
muniruvāca /
tataḥ prasanne vighneśe deveśe vighnahāriṇi /
varān ditsati śarvāya kiṃ kiṃ vavre sadāśivaḥ
brahmovāca /
gaṇeśavacanaṃ śrutvā śivo vākyamathābravīt /
smṛtvā gajānanaṃ taṃ tu svasvarūpaṃ varapradam
śiva uvāca /
daśāpi netrāṇi mamādya dhanyānyatho bhujāḥ pūjanatastavādya /
tavānate paṃca śirāṃsi dhanyā nyathaḥ stute: paṃcamukhāni deva
pṛthvī jalaṃ vāyuratho diśaśca, tejaśca kālaḥ kalanātmako'pi /
nabho raso rupamathāni gaṃdhaḥ, sparśaśca śabdo mana indriyāṇi
gaṃdharvayakṣāḥ pitaro manuṣyā, devarṣayo devagaṇāśca sarve /
brahmendrarudrā vasavo'tha sādhyāstvattaḥ prasūtā sacarācaraśca
sṛjasyado viśvamananyabuddhe, rajoguṇātpāsi samastametat /
tamoguṇātsaṃharase guṇeśa, nityo nirīhākhilakarmasākṣī
brahmovāca / tato'hamabruvaṃ devaṃ gaṇeśaṃ taṃ śivājñayā/
nāma cākaravaṃ tasya yattacchṛṇu mahāmate
tvannāma bījaṃ prathamaṃ mātṛkāṇāmoṃkāra rūpaṃ śrutimūlabhūtam /
yato gaṇānāṃ tvamasīha īśo, gaṇeśa ityeva tavāstu nāma
omityathokte gaṇanātha kena, tutoṣa śarvaḥ pradadau varāṃśca /
yaḥ sarvakāryeṣu taveśa kuryāt, smṛti tadantaṃ sa labhedavighnam
vināsmṛtiṃ tena labhecca ko'pi vāṃchārya siddhiṃ kṛmikīṭa ko'pi /
śaivestvadīyairatha vaiṣṇavaiśca śāktaiśca saureratha sarvakārye
śubhāśubhe vaidika laukike vā tvamarcanīyaḥ prathamaṃ prayatnāta /
yanmaṃgalaṃ sarvajaneṣu deva sayakṣa vidyādharapannageṣu
tasyeśvaro maṃgalamūrtitāṃ tvaṃ tato yato maṃgalakṛt svabhakte /
ahaṃ purā'narcayatastaveśa tvayyasmṛte daityavarasya yuddhe
avaṃdanāccāpa parābhavaṃ taṃ tatastavāṃghriṃ śaraṇaṃ prapannaḥ /
kṣamāparādhaṃ mama sarvaśakte jayaṃ prayacchākhilajanya kāle
ye sarvathā tvāṃ na bhajanti deva, jaḍā daridrāḥ prabhavantu te'pi/
bhajaṃti te bhaktiyutā manuṣyāḥ, prāpsyanti siddhiṃ nikhilārthadātrīm
ka uvāca /
itthaṃ niśamyākhilavākyasāraṃ vettā'vadadvākyamidaṃ girīśam /
yadā yadā me smaraṇaṃ vidaddhyāstadā'ntikaṃ te'hamiyāmi meu
mannāmabījena nimaṃtrayaikaṃ bāṇaṃ tu tenaiva puratrayaṃ tat /
nipātayāsman mahasā maheśa, kṛtvā sa daityaṃ khalu bhasmasātvam
tataḥ svanāmnāmavadat sahasraṃ gaṇādhipo'smai praṇatāya samyak /
śivāya bhaktyā parituṣṭacitto, jayapradaṃ kāmakaraṃ janānām
uvāca cainaṃ raṇakāla etat paṭhasva daityānvinihaṃsi śīghram /
trisaṃdhyametasya japānnarāṇāṃ sidhyanti kāmāḥ sakalā abhīṣṭāḥ
śrutvā tu vākyaṃ dviradānanasya, taṃ pūjya samyakśiva ujjaharṣa /
saṃsthāpayāmāsa mahāgaṇeśaṃ prāsādamuccairdṛḍhamāśu cakre
saṃtarpya devān muni siddhasaṃghān dānāni datvā dvijapuṃgavebhyaḥ /
punaśca saṃpūjya namaścakāra devaṃ girīśo varadaṃ gaṇeśaṃ
uvāca sarvān maṇipūriyaṃ tu vikhyātimāgacchatu sarvaloke /
devena sarvaiśca tathoditaistairantardadhuste gaṇanāthamukhyāḥ
antarhite munigaṇe sasure gaṇeśe, śarvopyagāt svanilayaṃ svagaṇairupetaḥ /
gandharva yakṣa nivahairamarāṃganābhirvṛttaṃ nijaṃ paramudā girijāmuvāca
śrutvā tadā'mṛtavacaḥ sakalaṃ girīśāddeveśvarā mumudire munayaḥ sadārāḥ /
yogīśvarāśca nihataṃ tripuraṃ svadhiṣṇyamamaṃsatādhigataṃ giriśa prasādāt
( १७४२ )
iti śrīgaṇeśapurāṇa upāsanākhaṃḍe śivasya varadānaṃ nāma paṃcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: gaṇeśapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0