Language

ENहिગુ
Scripture Library

Dvāviṃśatyavadānakathā · Chapter 5

5.1

iti dvāviṃśatyavadānakathāyāṃ dānakathā caturthaḥ paricchedaḥ //
V. puṇyakāmakathā
yad dṛśyate jagati cārutaraṃ priyaṃ vā rūpaṃ kulaṃ priyajano vibhavāḥ sukhaṃ vā /
tat puṇyaśilpikṛtam eva vadanti santaḥ kalyāṇakāripuruṣasya tu puṇyam etat

5.2

atyucchritonnatasitadhvajapa ṅ kticitrair nāgāśvapattirathasaṃkuṣubhitair balaughaiḥ /
uddhūtacāmaravirājitagātraśobhāḥ puṇyādhikāḥ kṣitibhujo bhuvi saṃcaranti

5.3

kauśeyakāśikadukūlavicitravastrā muktāvalīkanakaratnavibhūṣitāṅgāḥ /
yat ke cid eva puruṣāḥ śriyam udvahanti puṇyasya pūrvacaritasya kṛtapraśaṃsā

5.4

āyuḥ sudīrghaṃ sukule ca janma kāntaṃ vapur vyādhibhayaṃ na cāsti /
dhanaṃ prabhūtaṃ parivārasaṃpad bhavanti puṇyasya mahāvipākāt

5.5

yac cakravartī pravarais tu ratnaiḥ sahasraputraiś ca samanvito 'pi
samudrasīmāṃ bubhuje dharitrīṃ tat puṇyaratnasya phalaṃ viśālam

5.6

vicitrapadmottamamadhyasaṃsthitaḥ surāsurendrādisadānamaskṛtaḥ /
yad brahmalokaṃ tv abhibhūya tejasā brahmā sadā bhāti tad eva puṇyataḥ

5.7

yad devanāgāsurasiddhasaṃghair gandharvayakṣottamakinnaraiś ca /
saṃpūjyate devaguruḥ sadaiva tat puṇyaratnasya phalaṃ viśālam

5.8

rūpaṃ vīryaṃ ca śilpaṃ ca vihāya vivaśā narāḥ /
paralokam ito yānti karmavāyubhir īritāḥ

5.9

puṇyaṃ tv ekam ihātyantam anugāmi sukhodayam /
puṇyam anyair ahāryatvād dhanānāṃ paramaṃ dhanam

5.10

ye merum api vegena vikiranti diśo daśa /
te 'pi puṇyasya bhaṅgāya nālaṃ pralayavāyavaḥ

5.11

saṃvartasalilodvṛttaniraṅkuśavisarpiṇā /
puṇyaṃ na kledam āyāti catuḥsāgaravāriṇā

5.12

pradīptakiraṇāṅgāraiḥ saptabhir bhāskarānalaiḥ /
kṣitau vā dahyamānāyāṃ puṇyam ekaṃ na dahyate

5.13

iti śrutvātha maitreyaḥ satyam eva muner vacaḥ /
bhītisaṃsāradurvāra ḥ saṃharṣitatanuruhaḥ

5.14

tataḥ sa maitreyo harṣaiḥ śrutvātha vacanaṃ muneḥ /
jinapādāmbuja ṃ natvā idam āha tathāgatam

5.15

sthāpanaṃ buddhabimbānāṃ jīrṇoddhārādikaṃ punaḥ /
kīdṛśaṃ syāt phalaṃ teṣāṃ caityānāṃ jinadhātukām

5.16

bhagavān āha //
jīrṇoddhāraka stūpānāṃ bimbānāṃ sugatasya ca /
ṛddhibalasamāyuktaś cakravartisamo bhavet

5.17

puṇyavān balavān bhūtvā na tasya vikalendriyaḥ /
tataś cānte sukhaṃ bhuktvā saṃbuddhatvaṃ prajāyate

5.18

maitreya āha //
bhagavañ jinaśārdūla sādhu ślāghyo 'si yad vibho /
kena cit kṛtam astīti vada me jñānasāgara

5.19

evam ukte 'tha bhagavā ṃ l lokānāṃ vismayāya ca /
nimittam ekam akarot tūṣṇī ṃ bhūtvātra tiṣṭhati

5.20

tadā vidyud ivākāśād āgataḥ kiraṇojjvalaḥ /
avabhāsya sabhāṃ sarvāṃs teṣāṃ kautūhalam abhūt

5.21

maitreya āha //
bhagavann idam āścarya ṃ ko hetur idam adbhutam /
kasyaiṣa viṣayābhāsa āgataḥ kiraṇojjvalaḥ

5.22

bhagavān āha //
maitreya ratnavyūhasya vimānasya nṛpasya ca /
prabhā āgatya sarvatra bhāsayanti samantataḥ

5.23

maitreya āha //
bhagavan nūnam asyeyaṃ prabhayāgatam īdṛśam /
kenedṛśaprabhāṃ prāpto hetubhūtaṃ ca me hṛdi

5.24

bhagavān āha //
atredānīn tu maitreya darśayiṣyāmy amuṃ nṛpam /
pūrvasya kuśalenāpi prabhāvo 'sya maharddhikaḥ

5.25

atha sa rājā ratnavyūho ratnavimānam āruhya gaganadeśād ṛddhyā yena bhagavāṃs tenopasaṃkrānta upasaṃkramya sahasā tatrānuprāpto 'bhūt //
atha sa rājā bhagavantaṃ dvātriṃśatā lakṣaṇaiḥ samanvāgataṃ suvarṇavarṇaṃ sūryasahasrātirekaprabhāvirājitagātraṃ bhagavantaṃ dṛṣṭvā prasādajāto vimānād avatīrya tripradakṣiṇīkṛtya bhagavataḥ pādayoḥ praṇipatyaikānte sthitavān //
atha papraccha bhagavāñ jānann eva nṛpāgamam /
kuśalaṃ tava rājendra bāhyābhyantaram eva ca

5.26

vadeti tvaṃ mahābhāga saṃgataṃ dharmavatsalaḥ /
mokṣadaṃ nṛpaśārdūla hitaiṣī sattvavallabhaḥ

5.27

atha so 'ñjalim ābadhya kṛtvā pradakṣiṇatrayam /
nivedya copahārāṇi praṇamyovāca taṃ gurum

5.28

evaṃ vicintyamānasya bhagavan kuśalaṃ tvayā /
śreyo 'rthinā me sarvatra guruṇaivāntyavāsinaḥ

5.29

nānyakāryaṃ me bhagavan tat tava darśanecchayā /
śravaṇāya sadā dharmaṃ tenāham iha āgataḥ

5.30

bhagavān āha //
deśayiṣyāmi te samyak tvam asi nṛpasattama /
dharmāṇāṃ nītibhūtānāṃ bhājanatvaṃ mahībhuja

5.31

śṛṇu rājan mahābāho rājñāṃ dharmavarottamam /
rājadharmabalaṃ rakṣa nītimārgaṃ samācara

5.32

tadyathā //
yathaiva vṛkṣaṃ phalinaṃ sapuṣpaṃ saṇrakṣayet paurajanān ajasram /
ādhārabhūtān nṛpateś ca nityaṃ bhūpāla itthaṃ kuru sarvataḥ syāt

5.33

phalodayaṃ pākavaśād yathaiva guṇo 'sti svādaṃ ca rasaṃ tathaiva /
balo jayaśrī na bhaven nareśa itthaṃ pi te ca prabalo janānām

5.34

punaś ca śṛṇu mahārāja[n] //
pāpe pravartate bālo jana ḥ śūnyaṃ vilokayan /
rātrau ghanāndhakārāyāṃ kālo 'yaṃ pāpakarmaṇaḥ

5.35

kṛtātmāno 'bhisanty eva munayo divyacakṣuṣaḥ /
kva cit kiṃ cana śūnyaṃ vā dikṣu pūrṇās tapodhanaiḥ

5.36

tatas t x x niratātmā bhava bhūmipasattama /
varaṃ kapālam ādāya dviṣadveśmaniveśana

5.37

pāpakārī sukhecchaś ca yatra yatrābhigacchati /
tatra tatraiva tatpāpair duḥkhaśastrair vihanyate

5.38

manorathaḥ śubhakṛtāṃ yatra yatraiva gacchati /
tatra tarāpi tatpuṇyaiḥ phalārgheṇābhipūjyate

5.39

tasmāt sarvaṃ prayatnena tyaktavyaṃ pāpasaṃcayam /
nirjitya dveṣasaṃrambhaṃ śubhe karma samācara

5.40

na ca dveṣasamaṃ pāpaṃ na ca kṣāntisamaṃ tapaḥ /
tasmāt kṣāntiṃ prayatnena bhāvaye d vividhair nayaiḥ

5.41

manaḥ śamaṃ na gṛhṇāti na prītisukham aśnute /
na nidrāṃ na dhṛtiṃ yāti dveṣaśalye hṛdi sthite

5.42

na dviṣantaḥ kṣayaṃ yānti durjanā gaganopamāḥ /
mārite krodhacitte tu naśya n te sarvaśatravaḥ

5.43

vikalpendhanadīptena jantuḥ krodhahavirbhujā /
dahaty ātmānam evādau paraṃ dhakṣyati vā na vā

5.44

jarā rūpavatāṃ krodhaḥ tamaś cakṣuṣmatām api /
vadho dharmārthakāmānāṃ tasmāt krodhaṃ nivārayet

5.45

aniṣṭakaraṇāj jātam iṣṭasya ca vighātanāt /
krodhaṃ yo hanti nirbandhāt sa sukhīha paratra ca

5.46

tasmād dveṣaṃ vinirjitya cittaṃ rakṣa prayatnataḥ /
na śikṣā rakṣituṃ śakyā calaṃ cittam arakṣatā

5.47

adāntā mattamātaṅgā na kurvantīha tāṃ vyathām /
karoti yām avīcyādau mukta ś cittamataṅgajaḥ

5.48

baddhaś cec cittamātaṅgaḥ smṛtirajjvā samantataḥ /
bhayam astaṃgataṃ sarvaṃ sarvakalyāṇam āgatam

5.49

tasmāc cittaṃ samādhāya smṛtvā rakṣa prayatnataḥ /
cittād eva hi sarvatra bhayaṃ bhadraṃ ca jāyate

5.50

cittarakṣāvrataṃ tyaktvā kim anyair bahubhir vrataiḥ /
evaṃ buddhvā sadā rājan dharmeṇa pālaya prajāḥ

5.51

punaś ca mahārāja //
yo 'sau drumo dāmaphalaṃ cinoti na vindati svādu ca hanti bījam /
kṣiṇoti deśaṃ karadurvahatvāt dharmaṃ nṛpo vai na ca nandatīti

5.52

tasmād anītyā na daṇḍayet prajā nyāyena rājyaṃ pratipālayasva /
nṛpāś ca yeṣāṃ guṇam āvahanti teṣāṃ prajānāṃ pravahanti duḥkham

5.53

punaś ca mahārāja //
svaduḥkhaduḥkhī paraduḥkhato 'pi sukhī svasaukhyaiś ca paraiḥ samāna m /
itthaṃ nṛpā ye satataṃ bhavanti rājñāṃ sadā sarvaguṇā bhavanti

5.54

dharmeṇa rājyaṃ paripūrayanti dharmeṇa lakṣmīḥ satataṃ vahanti /
dharmeṇa lokān paritarpayanti dharmeṇa kāmān sahasā labhante

5.55

punaś ca //
dānena bhogā na paropatāpān nājñānamohāt paralokavantaḥ /
parapratāpād yad ihaiva bhogās te prāpnuvante paralokaduḥkhāḥ

5.56

ātmā nadī bhārata puṇyatīrthā satyodakā śīlataṭā dayormiḥ /
atrābhiṣekaṃ kurute pravīṇa na vāriṇā śudhyati cāntarātmā

5.57

satyena śaucyaṃ na jalapraveśād dehasya bāhyamalam eva nāśam /
satyena tiṣṭhanti sadaiva devāḥ sthitiḥ pṛthivyāḥ khalu eva satyaiḥ

5.58

śīlena svargā na giriprapātāt śīlena tulyā na bhavanti rakṣāḥ /
duḥśīlaśailāt skhalitā manuṣyāḥ patanti duḥkheṣu mahārṇaveṣu

5.59

jñānena mokṣaṃ na śarīraśoṣāt varṣeṇa ārdraṃ na paraṃ nidāghaiḥ /
jñānair vihīnaḥ puruṣaḥ sa eva yathaiva paṅkasya sarassu snātaḥ

5.60

iti śrutvātha rājendraḥ saṃharṣitatanūruhaḥ /
saṃsāre ca mahāghore katham uttārayāmy aham

5.61

athāsau bhūpatīndreśaḥ saṃsārabhayabhītayā /
prasanno bhagavati buddhe cakāra śaraṇaṃ punaḥ

5.62

bhagavan buddha vīreśa śrutvā me rocate manaḥ /
saṃbodhau vyākaroṣi tvaṃ yācayāmīty ahaṃ prabho

5.63

atha śrībhagavāñ chāstā jñātvā tasyāśayaṃ śubham /
vyākārṣīd acireṇaiva tathāgato bhaviṣyasi

5.64

arhan ratnākaro nāma saṃbuddho lokanāyakaḥ /
dharmarājo jagannāthaḥ sarvajño 'rhan munīśvaraḥ

5.65

sarvavidyādhipaḥ śāstā guṇākaro bhaviṣyasi /
buddhakāryaṃ tataḥ kṛtvā dīrghakālaṃ ca sthāsyati

Original text: Dvāviṃśatyavadānakathā · Edition: Mamiko Okada: Dvāviṃśatyavadānakathā. Ein mittelalterlicher buddhistische Text zur Spendenfrömmigkeit (Indica et Tibetica 24). Bonn : 1993 · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc