Dvāviṃśatyavadānakathā · Chapter 5
iti dvāviṃśatyavadānakathāyāṃ dānakathā caturthaḥ paricchedaḥ //
V. puṇyakāmakathā
yad dṛśyate jagati cārutaraṃ priyaṃ vā rūpaṃ kulaṃ priyajano vibhavāḥ sukhaṃ vā /
tat puṇyaśilpikṛtam eva vadanti santaḥ kalyāṇakāripuruṣasya tu puṇyam etat
atyucchritonnatasitadhvajapa ṅ kticitrair nāgāśvapattirathasaṃkuṣubhitair balaughaiḥ /
uddhūtacāmaravirājitagātraśobhāḥ puṇyādhikāḥ kṣitibhujo bhuvi saṃcaranti
kauśeyakāśikadukūlavicitravastrā muktāvalīkanakaratnavibhūṣitāṅgāḥ /
yat ke cid eva puruṣāḥ śriyam udvahanti puṇyasya pūrvacaritasya kṛtapraśaṃsā
āyuḥ sudīrghaṃ sukule ca janma kāntaṃ vapur vyādhibhayaṃ na cāsti /
dhanaṃ prabhūtaṃ parivārasaṃpad bhavanti puṇyasya mahāvipākāt
yac cakravartī pravarais tu ratnaiḥ sahasraputraiś ca samanvito 'pi
samudrasīmāṃ bubhuje dharitrīṃ tat puṇyaratnasya phalaṃ viśālam
vicitrapadmottamamadhyasaṃsthitaḥ surāsurendrādisadānamaskṛtaḥ /
yad brahmalokaṃ tv abhibhūya tejasā brahmā sadā bhāti tad eva puṇyataḥ
yad devanāgāsurasiddhasaṃghair gandharvayakṣottamakinnaraiś ca /
saṃpūjyate devaguruḥ sadaiva tat puṇyaratnasya phalaṃ viśālam
rūpaṃ vīryaṃ ca śilpaṃ ca vihāya vivaśā narāḥ /
paralokam ito yānti karmavāyubhir īritāḥ
puṇyaṃ tv ekam ihātyantam anugāmi sukhodayam /
puṇyam anyair ahāryatvād dhanānāṃ paramaṃ dhanam
ye merum api vegena vikiranti diśo daśa /
te 'pi puṇyasya bhaṅgāya nālaṃ pralayavāyavaḥ
saṃvartasalilodvṛttaniraṅkuśavisarpiṇā /
puṇyaṃ na kledam āyāti catuḥsāgaravāriṇā
pradīptakiraṇāṅgāraiḥ saptabhir bhāskarānalaiḥ /
kṣitau vā dahyamānāyāṃ puṇyam ekaṃ na dahyate
iti śrutvātha maitreyaḥ satyam eva muner vacaḥ /
bhītisaṃsāradurvāra ḥ saṃharṣitatanuruhaḥ
tataḥ sa maitreyo harṣaiḥ śrutvātha vacanaṃ muneḥ /
jinapādāmbuja ṃ natvā idam āha tathāgatam
sthāpanaṃ buddhabimbānāṃ jīrṇoddhārādikaṃ punaḥ /
kīdṛśaṃ syāt phalaṃ teṣāṃ caityānāṃ jinadhātukām
bhagavān āha //
jīrṇoddhāraka stūpānāṃ bimbānāṃ sugatasya ca /
ṛddhibalasamāyuktaś cakravartisamo bhavet
puṇyavān balavān bhūtvā na tasya vikalendriyaḥ /
tataś cānte sukhaṃ bhuktvā saṃbuddhatvaṃ prajāyate
maitreya āha //
bhagavañ jinaśārdūla sādhu ślāghyo 'si yad vibho /
kena cit kṛtam astīti vada me jñānasāgara
evam ukte 'tha bhagavā ṃ l lokānāṃ vismayāya ca /
nimittam ekam akarot tūṣṇī ṃ bhūtvātra tiṣṭhati
tadā vidyud ivākāśād āgataḥ kiraṇojjvalaḥ /
avabhāsya sabhāṃ sarvāṃs teṣāṃ kautūhalam abhūt
maitreya āha //
bhagavann idam āścarya ṃ ko hetur idam adbhutam /
kasyaiṣa viṣayābhāsa āgataḥ kiraṇojjvalaḥ
bhagavān āha //
maitreya ratnavyūhasya vimānasya nṛpasya ca /
prabhā āgatya sarvatra bhāsayanti samantataḥ
maitreya āha //
bhagavan nūnam asyeyaṃ prabhayāgatam īdṛśam /
kenedṛśaprabhāṃ prāpto hetubhūtaṃ ca me hṛdi
bhagavān āha //
atredānīn tu maitreya darśayiṣyāmy amuṃ nṛpam /
pūrvasya kuśalenāpi prabhāvo 'sya maharddhikaḥ
atha sa rājā ratnavyūho ratnavimānam āruhya gaganadeśād ṛddhyā yena bhagavāṃs tenopasaṃkrānta upasaṃkramya sahasā tatrānuprāpto 'bhūt //
atha sa rājā bhagavantaṃ dvātriṃśatā lakṣaṇaiḥ samanvāgataṃ suvarṇavarṇaṃ sūryasahasrātirekaprabhāvirājitagātraṃ bhagavantaṃ dṛṣṭvā prasādajāto vimānād avatīrya tripradakṣiṇīkṛtya bhagavataḥ pādayoḥ praṇipatyaikānte sthitavān //
atha papraccha bhagavāñ jānann eva nṛpāgamam /
kuśalaṃ tava rājendra bāhyābhyantaram eva ca
vadeti tvaṃ mahābhāga saṃgataṃ dharmavatsalaḥ /
mokṣadaṃ nṛpaśārdūla hitaiṣī sattvavallabhaḥ
atha so 'ñjalim ābadhya kṛtvā pradakṣiṇatrayam /
nivedya copahārāṇi praṇamyovāca taṃ gurum
evaṃ vicintyamānasya bhagavan kuśalaṃ tvayā /
śreyo 'rthinā me sarvatra guruṇaivāntyavāsinaḥ
nānyakāryaṃ me bhagavan tat tava darśanecchayā /
śravaṇāya sadā dharmaṃ tenāham iha āgataḥ
bhagavān āha //
deśayiṣyāmi te samyak tvam asi nṛpasattama /
dharmāṇāṃ nītibhūtānāṃ bhājanatvaṃ mahībhuja
śṛṇu rājan mahābāho rājñāṃ dharmavarottamam /
rājadharmabalaṃ rakṣa nītimārgaṃ samācara
tadyathā //
yathaiva vṛkṣaṃ phalinaṃ sapuṣpaṃ saṇrakṣayet paurajanān ajasram /
ādhārabhūtān nṛpateś ca nityaṃ bhūpāla itthaṃ kuru sarvataḥ syāt
phalodayaṃ pākavaśād yathaiva guṇo 'sti svādaṃ ca rasaṃ tathaiva /
balo jayaśrī na bhaven nareśa itthaṃ pi te ca prabalo janānām
punaś ca śṛṇu mahārāja[n] //
pāpe pravartate bālo jana ḥ śūnyaṃ vilokayan /
rātrau ghanāndhakārāyāṃ kālo 'yaṃ pāpakarmaṇaḥ
kṛtātmāno 'bhisanty eva munayo divyacakṣuṣaḥ /
kva cit kiṃ cana śūnyaṃ vā dikṣu pūrṇās tapodhanaiḥ
tatas t x x niratātmā bhava bhūmipasattama /
varaṃ kapālam ādāya dviṣadveśmaniveśana
pāpakārī sukhecchaś ca yatra yatrābhigacchati /
tatra tatraiva tatpāpair duḥkhaśastrair vihanyate
manorathaḥ śubhakṛtāṃ yatra yatraiva gacchati /
tatra tarāpi tatpuṇyaiḥ phalārgheṇābhipūjyate
tasmāt sarvaṃ prayatnena tyaktavyaṃ pāpasaṃcayam /
nirjitya dveṣasaṃrambhaṃ śubhe karma samācara
na ca dveṣasamaṃ pāpaṃ na ca kṣāntisamaṃ tapaḥ /
tasmāt kṣāntiṃ prayatnena bhāvaye d vividhair nayaiḥ
manaḥ śamaṃ na gṛhṇāti na prītisukham aśnute /
na nidrāṃ na dhṛtiṃ yāti dveṣaśalye hṛdi sthite
na dviṣantaḥ kṣayaṃ yānti durjanā gaganopamāḥ /
mārite krodhacitte tu naśya n te sarvaśatravaḥ
vikalpendhanadīptena jantuḥ krodhahavirbhujā /
dahaty ātmānam evādau paraṃ dhakṣyati vā na vā
jarā rūpavatāṃ krodhaḥ tamaś cakṣuṣmatām api /
vadho dharmārthakāmānāṃ tasmāt krodhaṃ nivārayet
aniṣṭakaraṇāj jātam iṣṭasya ca vighātanāt /
krodhaṃ yo hanti nirbandhāt sa sukhīha paratra ca
tasmād dveṣaṃ vinirjitya cittaṃ rakṣa prayatnataḥ /
na śikṣā rakṣituṃ śakyā calaṃ cittam arakṣatā
adāntā mattamātaṅgā na kurvantīha tāṃ vyathām /
karoti yām avīcyādau mukta ś cittamataṅgajaḥ
baddhaś cec cittamātaṅgaḥ smṛtirajjvā samantataḥ /
bhayam astaṃgataṃ sarvaṃ sarvakalyāṇam āgatam
tasmāc cittaṃ samādhāya smṛtvā rakṣa prayatnataḥ /
cittād eva hi sarvatra bhayaṃ bhadraṃ ca jāyate
cittarakṣāvrataṃ tyaktvā kim anyair bahubhir vrataiḥ /
evaṃ buddhvā sadā rājan dharmeṇa pālaya prajāḥ
punaś ca mahārāja //
yo 'sau drumo dāmaphalaṃ cinoti na vindati svādu ca hanti bījam /
kṣiṇoti deśaṃ karadurvahatvāt dharmaṃ nṛpo vai na ca nandatīti
tasmād anītyā na daṇḍayet prajā nyāyena rājyaṃ pratipālayasva /
nṛpāś ca yeṣāṃ guṇam āvahanti teṣāṃ prajānāṃ pravahanti duḥkham
punaś ca mahārāja //
svaduḥkhaduḥkhī paraduḥkhato 'pi sukhī svasaukhyaiś ca paraiḥ samāna m /
itthaṃ nṛpā ye satataṃ bhavanti rājñāṃ sadā sarvaguṇā bhavanti
dharmeṇa rājyaṃ paripūrayanti dharmeṇa lakṣmīḥ satataṃ vahanti /
dharmeṇa lokān paritarpayanti dharmeṇa kāmān sahasā labhante
punaś ca //
dānena bhogā na paropatāpān nājñānamohāt paralokavantaḥ /
parapratāpād yad ihaiva bhogās te prāpnuvante paralokaduḥkhāḥ
ātmā nadī bhārata puṇyatīrthā satyodakā śīlataṭā dayormiḥ /
atrābhiṣekaṃ kurute pravīṇa na vāriṇā śudhyati cāntarātmā
satyena śaucyaṃ na jalapraveśād dehasya bāhyamalam eva nāśam /
satyena tiṣṭhanti sadaiva devāḥ sthitiḥ pṛthivyāḥ khalu eva satyaiḥ
śīlena svargā na giriprapātāt śīlena tulyā na bhavanti rakṣāḥ /
duḥśīlaśailāt skhalitā manuṣyāḥ patanti duḥkheṣu mahārṇaveṣu
jñānena mokṣaṃ na śarīraśoṣāt varṣeṇa ārdraṃ na paraṃ nidāghaiḥ /
jñānair vihīnaḥ puruṣaḥ sa eva yathaiva paṅkasya sarassu snātaḥ
iti śrutvātha rājendraḥ saṃharṣitatanūruhaḥ /
saṃsāre ca mahāghore katham uttārayāmy aham
athāsau bhūpatīndreśaḥ saṃsārabhayabhītayā /
prasanno bhagavati buddhe cakāra śaraṇaṃ punaḥ
bhagavan buddha vīreśa śrutvā me rocate manaḥ /
saṃbodhau vyākaroṣi tvaṃ yācayāmīty ahaṃ prabho
atha śrībhagavāñ chāstā jñātvā tasyāśayaṃ śubham /
vyākārṣīd acireṇaiva tathāgato bhaviṣyasi
arhan ratnākaro nāma saṃbuddho lokanāyakaḥ /
dharmarājo jagannāthaḥ sarvajño 'rhan munīśvaraḥ
sarvavidyādhipaḥ śāstā guṇākaro bhaviṣyasi /
buddhakāryaṃ tataḥ kṛtvā dīrghakālaṃ ca sthāsyati
Original text: Dvāviṃśatyavadānakathā · Edition: Mamiko Okada: Dvāviṃśatyavadānakathā. Ein mittelalterlicher buddhistische Text zur Spendenfrömmigkeit (Indica et Tibetica 24). Bonn : 1993 · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0