Language

ENहिગુ
Scripture Library

Dharmasamuccaya · Chapter 19

19.1

// iti tiryagvargo 'ṣṭādaśaḥ //
(19) kṣadhāvargaḥ
kṣudhāpīḍitā narā aśubhaṃ kurvanti
saṃsāre prāyaśo duḥkhaṃ traidhātukakṣudhāmayam /
yeneme pīḍitāḥ sattvāḥ kurvantyaśubhamātmanaḥ

19.2

svadehe yuktito vahnirbubhukṣetyadhīyate /
śeṣo dahati lokān vai kalpānala iva drumān

19.3

lokottaramimaṃ vahniṃ gacchantamanugacchati /
nātmanirvāṇasandṛṣṭaṃ kalpāntaraśatairapi

19.4

nānalasya hi tadvīrya kṣudhāyā yādṛśaṃ balam /
traidhātukamidaṃ kṛtsnamāhāraṃ prati vartate

19.5

mohayed vividhā cintā loke manujasambhavāḥ /
tāḥ sarvā bhojanārthāya bhavanti tribhavārṇave

19.6

duḥkhamanirvacanīyam
antarābhavasaṃsthasya kṛṣyamāṇasya karmabhiḥ /
dīrghāgamasya yad duḥkhaṃ na tad varṇayituṃ kṣamam

19.7

avidyendhanamagnasya dahyamānasya coṣmaṇā /
garbhasthasya hi yad duḥkha na tad varṇayituṃ kṣamam

19.8

āhārarasagṛddhasya nityaṃ tadgatacetasaḥ /
yad duḥkhaṃ paragṛddhasya na ca varṇayituṃ kṣamam

19.9

dṛḍhā vidagdhamanasaḥ kāme vā taptacetasaḥ /
yad bhavatyadhikaṃ duḥkhaṃ na tad varṇayituṃ kṣamam

19.10

apriyaiḥ saha saṃsargo viṣayāstasya nityaśaḥ /
praṇaṣṭe hṛdi yad duḥkhaṃ na tad varṇayituṃ kṣamam

19.11

tṛṣṇāviṣavidagdhasya nityaṃ paryeṣaṇātmakam /
āmṛtyu yad bhave duḥkhaṃ na tad varṇayituṃ kṣamam

19.12

avyucchinnaṃ bahuvidhaṃ yad duḥkhaṃ pāpamitrajam /
apāyajanakaṃ yasya na tad varṇayituṃ kṣamam

19.13

vyasanaṃ putradārāṇāṃ yad dṛṣṭ(vā) hṛdi jāyate /
narakāṇāṃ mahāmārgo na tad varṇayituṃ kṣamam

19.14

kṣutpipāsāvidagdhasya dīpyamānasya vahninā /
yad duḥkhaṃ naṣṭamanaso na tad varṇayituṃ kṣamam

19.15

ajastraṃ paribhūtasya mitrajñātisuhṛjjanaiḥ /
yad bhavecchokajaṃ duḥkhaṃ na tad varṇayituṃ kṣamam

19.16

dārapralambanagataṃ duścalaṃ priyacetasaḥ /
yad duḥkhaṃ jīrṇakāyasya na tad varṇayituṃ kṣamam

19.17

mṛtyunā hriyamāṇasya tasmāṃllokātmano rasāt /
yad duḥkhaṃ jāyate vṛttau na tad varṇayituṃ kṣamam

19.18

dānairaśubhanāśaḥ
yat kurvantyaśubhaṃ bālā yacca gacchati durgatim /
tadāharati dānena kathayanti manīṣiṇaḥ

19.19

ataḥ sukṛteṣu manaḥ kāryam
pratiduṣkṛtakarmāṇi varjanīyāni sarvadā /
sukṛteṣu manaḥ kārya dānaśīlavibhūṣitam

Original text: Dharmasamuccaya · Edition: Vijayasankar Caube: Dharmasamuccaya. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc