Dharmasamuccaya · Chapter 17
// iti narakavargaḥ ṣoḍaśaḥ //
(17) pretavargaḥ
adānasya kutaḥ sukham?
adāntasya kutaḥ śāntiranuptasya kutaḥ phalam? /
adīpikā prabhā nāsti adānasya kutaḥ sukham
hṛcchāntirhi tathā nāsti nayanārthasya dehinaḥ /
dānena virahāt tadvat sukhaṃ pretairna labhyate
kukarmī pretalokaṃ gacchati
yaṃ pretya pretalokasya triloke ca yathādhamāḥ /
bhrameṇa paramodvignāstanmātsaryakṛtaṃ phalam
na dātrā labhyate kiñcit kṛtanāśo na vidyate /
svakarmaphalabhoktāraḥ prāṇinaḥ karmabhoginaḥ
tava yatkukṛtaṃ dagdhāḥ pretyalokeṣvavasthitāḥ /
kṣutpipāsāmayeneha vahninā paridīpitāḥ
kadā tu viṣayo 'smākaṃ bhaviṣyati sukhodayaḥ /
paridāhāt kadā cāsmāt parimokṣo bhaviṣyati
mārgāmārgavihīno duḥkhita eva jīvati
mārgāmārgavivikto 'haṃ na jñātaṃ karmaṇaḥ phalam /
kṣutpipāsāmayo vahnirajñātaḥ prakaṭodayaḥ
kleśāndhakāravadanā nirāśāstyaktajīvikāḥ /
tvaksnāyujālabaddhāḥ sma jīvāmo bata duḥkhitāḥ
na trātā sarvato 'smākaṃ hanta kṛcchragatā vayam /
utpanneṣu manuṣyeṣu khaṇḍitāḥ svena karmaṇā
kasmānna carito dharmo ratnadīpeṣu sañcitaḥ /
yaḥ karoti śubhaṃ nityamaśubhaṃ na ca sarvadā
samadṛṣṭipathenaiti svargasopānamāśritaḥ /
yeṣāmarthe kṛtaṃ pāpaṃ kleśayan mānasaṃ bahu
anena te gatāḥ sarve bhavānāṃ trāsane sthitaḥ /
baddho 'si bandhanaistīvrairyamadattairadhiṣṭhitaḥ
pāparajjvākṛṣyamāṇaḥ svakṛtaṃ bhunakti
prāpto 'si tamaso ghoraṃ yamalokaṃ durāsadam /
ihopabhokṣyase karma yattvayā kukṛtaṃ kṛtam
svakṛtaṃ bhujyate bāla! pareṣāṃ naiva bhujyate /
ākṛṣyamāṇa eṣo 'tra pāparajjvā sughorayā
analaḥ pretalokasya kṣutpipāsāmayo mahān
nāgniśastraviṣāṇāṃ hi nipātastādṛśaḥ kaṭuḥ
kṣutpipāsāmayāgneśca nipāto yādṛśaḥ (kaṭuḥ) /
na kṣaṇo nāpi hi lavo na muhūrto na śarvarī
duḥkhānvitā vayam
yatra saukhyaṃ bhavenmṛtyurnityaṃ duḥkhāvṛtā vayam /
duḥkhād duḥkhataraṃ prāpto duḥkhaheturniṣevitaḥ
duḥkhāt kadācinmokṣaḥ syād bhaviṣyati sukhodayaḥ /
notsave dṛśyate toyaṃ taḍāgeṣu ca śuṣyati
karmaphalasvarūpanirūpaṇam
sarito nāśamāyāsuḥ kathaṃ dhāvāmahe cayam /
te vayaṃ śuṣkasalilāḥ saśailavanakānanāḥ
paridhāvāmahe bhūmau nityaṃ salilakāṃkṣiṇaḥ /
te vayaṃ dagdhatanavaḥ kṣutpipāsāhatā narāḥ
śaraṇaṃ nādhigacchāmaḥ kaṣṭaṃ vyasanamāgatāḥ /
vajradaṃṣṭrairmahātīkṣṇaiḥ kākolūkaiśca sammataḥ
abhidruto na paśyāmi śaraṇaṃ saukhyadāyakam /
pratibimbamidaṃ tasya karmaṇaḥ samupasthitam
kṛtaṃ karma yathāsmābhistathedaṃ phalamāgatam /
karmavāyuragā baddhāḥ karmasūtreṇa pācitāḥ
karmakṣayādṛte na muktiḥ
palāyanaṃ na paśyāma ṛte karmakṣayāditi /
yasya pāpānyaniṣṭāni vahnivat tāni paśyati
kīdṛśaṃ pretabhavanam?
sa naiti pretabhavanaṃ kṣutpipāsānalāvṛtam /
muhurmuhuḥ pravardhante vedanā narakodbhavāḥ
jvālāmālākulasyaiva śailasya sadṛśā vayam /
jvalitaḥ śāmyate śailaḥ salilenaiva sarvathā
sa samudropamo vahnirammākaṃ naiva śāmyati /
kasmin kṣaṇe samudbhūtastṛṣṇāvāyusahāyavān
karmāgnirnirdahatyasmān parivāryasamantataḥ /
te vayaṃ pāpakarmāṇaḥ śukladharmavivarjitāḥ
pretalokamimaṃ prāptāḥ svargasya phalamohitāḥ /
kṣutpipāsāmayo vahnirdvitīyaścāgnisambhavaḥ
kukarmaṇaiva mudgarāśimayā janāḥ pretabhavanaṃ gacchanti
mudgarāśimayā(dārāḥ) na putrāḥ na ca bāndhavāḥ /
vañcito 'smi svacittena karmaṇā parivañcitā
prāpto 'smi pretabhavanaṃ mitrajñātinirākṛtaḥ /
na dārāḥ nāpi mitrāṇi na putrāḥ nāpi bāndhavāḥ
kukṛtaphalanirūpaṇam
trāyate karmapāśena nīyamānaṃ balīyasā /
nānyastrātā yathā karma trividhaṃ bhujyate mayā
dānaṃ śīlaṃ śrutaṃ cāpi trividhaṃ parikīrtitam /
mohajālavṛteneha yanmayā kukṛtaṃ kṛtam
śubhakarmaṇaiva pretalokāt muktirbhavati
karmaṇo hetubhūtasya yatkṛtaṃ phalamāgatam /
yadi mucyāmahe pāpāt pretalokād durāsadāt
aśubhāni kukarmāṇi vivarjayet
na bhūyaḥ pāpakaṃ karma kariṣyāmi kathañcana /
uṣṇānyuṣṇavipākāni mahāpīḍākarāṇi ca /
kukarmāṇyaśubhānīha tasmāttāni vivarjayet
Original text: Dharmasamuccaya · Edition: Vijayasankar Caube: Dharmasamuccaya. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0