Language

ENहिગુ
Scripture Library

Dharmasamuccaya · Chapter 1

1.1

Bhikṣuṇā avalokitasiṃhena samudbhāvitaḥ
Dharmasamuccayaḥ
prathamam udānam
(jitadharmakāyavargāḥ parivarto hyanityatā /
apramādaḥ kāmatṛṣṇe strī ca madyena te daśa // ) //
(1) jitavargaḥ
maṅgalācaraṇam
// om namo buddhāya //
prahīṇasarvāsrava nirmalaśrīryaḥ kleśajambālanimagnalokam /
kṛpāguṇenodaharatsamena praṇamyate 'smai tribhavottamāya

1.2

granthakārapratijñā
saddharma smṛtyupasthānasūtravaipulyasāgarāt /
gāthāḥ samuddhariṣyāmi lokalocanatatparāḥ

1.3

mokṣasyāyatanāni ṣaṭ
apramādastathā śraddhā vīryārambhastathā dhṛtiḥ /
jñānābhyāsaḥ saṃtāśleṣo mokṣasyāyatanāni ṣaṭ

1.4

nava śāntisamprāptihetavaḥ
dānaṃ śīlaṃ damaḥ kṣāntirmaitrībhūteṣvahiṃsatā /
karuṇāmuditopekṣā śāntisamprāptihetavaḥ

1.5

narakasyāgrahetavaḥ
cāpalyaṃ pāpasaṃśleṣaḥ krūratā vitathaṃ vacaḥ /
mithyādṛṣṭiḥ pramādaśca narakasyāgrahetavaḥ

1.6

preteṣu ṣaṭ udbhavakāraṇāni
mātsaryamīrṣyā kaṭuvākyatā hi pramādasevā viratiḥ śubhācca /
tattveṣvabhidroharataṃ manaśca preteṣu panthāna ihodbhavanti

1.7

tiryagyonau udbhavasādhanāni
ajñānasevā jaḍa (tā) ca buddheḥ saddharmanāśaḥ priyamaithunatvam /
āhāraśaktiḥ prabalā ca nidrā tiryaggatau ca pravadanti hetum

1.8

karmaphalam
aśubhaṃ trividhaṃ kṛtvā kāyavāṅmanasāṃ mahat /
uttarottarasambaddhaṃ karmaṇā sampradṛśyate

1.9

bālānāmapi sambaddhamuttarottarameva tat /
śubhañca trividhaṃ kṛtvā sādhavo yānti nirvṛtim

1.10

tasmāt karmaphalaṃ matvā pramādasya ca varjanam /
śreyase kriyate buddheretat sukhamanuttamam

1.11

dānaśīlavato nityaṃ sarvasattvānukampinaḥ /
siddhayanti sarvaśastulyāstasmācchīlaparo bhavet

1.12

kasya kāryasiddhiḥ bhavati?
maitrīkaruṇāyuktasya gatākāṃkṣasya dehinaḥ /
parānugrahayuktasya kāryasiddhirdhruvaṃ sthitā

1.13

santuṣṭasyāpramattasya sarvasattvahitaiṣiṇaḥ /
rāgadveṣavimuktasya kāryasiddhirdhruvaṃ sthitā

1.14

mitrāmitraprahīṇasya samacittasya dehinaḥ /
apāyagatibhinnasya kāryasiddhirdhruvaṃ sthitā

1.15

evaṃ ca tasya dhīrasya dharmadānaratasya ca /
mātsaryerṣyāpramuktasya kāryasiddhirdhruvaṃ sthitā

1.16

saṃvarasthasya śāntasya gurupūjāratasya ca /
kāryākāryavidhijñasya kāryasiddhirdhruvaṃ sthitā

1.17

aśaṭhasyātidakṣasya priyavākyasya nityaśaḥ /
dhyānādhyayanaśaktasya kāryasiddhirdhruvaṃ sthitā

1.18

deśakālavidhijñasya sādhyāsādhyaṃ vijānataḥ /
śakyopāyavidhijñasya kāryasiddhirdhruvaṃ sthitā

1.19

krodhādivijayasādhanamukhena dharmatāsvarūpanirūpaṇam
akrodhena hataḥ krodhaḥ kṣamayā krūratā jitā /
dharmeṇa nirjito 'dharmaḥ prabhayā vijitaṃ tamaḥ

1.20

satyādeḥ praśaṃsā
mṛṣāvākyaṃ satyahataṃ paiśunyaṃ ca samādhinā /
pārūṣyaṃ mārdava jitaṃ abaddhaṃ bandhanā jitam

1.21

prāṇātipāto maitryā ca steyaṃ dānaiḥ sadā jitam /
ayoniśomanaskāro yonijena sadā jitaḥ

1.22

avidyā vidyayā jitā divasena tathā kṣapā /
śuklapakṣeṇa ca kṛṣṇapakṣo (hi) sarvaśo jitaḥ

1.23

mithyākāmeṣvavijito buddhayā tattvavicārayā /
āryāṣṭāṅgena mārgeṇa yonijena sadā jitaḥ

1.24

vaiśāradyaiścaturbhiśca kadarya jitameva tat /
vismṛtiśca hatā smṛtyā kṣaṇenātmānameva ca

1.25

araṇyavāsaniyatairjitā rāgavaśā narāḥ /
meruṇā parvatā jitā (vṛkṣeṇa) vanamālikā

1.26

samudreṇa jitā sarve tīrthā (hi) jalasambhavāḥ /
ādityatejovijitā sarve ca grahatārakāḥ

1.27

nityā jitā anityena dāridrayaṃ dānasampadā /
śāṭhyaṃ na mārdava jitaṃ satyenānṛtiko hataḥ

1.28

bhūtena nirjito 'bhūto vahninā tarusampadaḥ /
pipāsā vijitā toyairjighitsā bhojanaistathā

1.29

vīryapraśaṃsā
siṃhena vijitāḥ sarve mṛgāḥ sattvādhikāśca ye /
santāpena mahecchā ca jitā nityaṃ prakīrtyate

1.30

dayā praśasyate nityamadayā naiva śasyate /
vīryeṇa nirjitaṃ sarva kausīdyaṃ mohavardhanam

1.31

tattvadarśipuruṣapraśaṃsā jñānādhikaiḥ sadā dāntaiḥ puruṣaistattvada(rśi)bhiḥ /
vijitāḥ krūrakarmāṇo mithyāvādādhikā narāḥ

1.32

buddhena nirjitāḥ sarve tīrthyāḥ kuṭilavādinaḥ /
asurā vijitā devairdharmateyaṃ vyavasthitā

Original text: Dharmasamuccaya · Edition: Vijayasankar Caube: Dharmasamuccaya. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc