Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Gita · Chapter 5

5.1

iti devīgītāyāṃ caturtho 'dhyāyaḥ -
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe saptamaskandhe devīgītāyāṃ catustriṃśo 'dhyāyaḥ
atha pañcamo 'dhyāyaḥ -
saptamaḥ skandhaḥ
atha pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ
himālaya uvāca
yogaṃ veda maheśāni sāṅgaṃ saṃvitpradāyakam /
kṛtena yena yogyo 'haṃ bhaveyaṃ tattvadarśane

5.2

śrīdevyuvāca
na yogo nabhasaḥ pṛṣṭhe na bhūmau na rasātale /
aikyaṃ jīvātmanor āhur yogaṃ yogaviśāradāḥ

5.3

tatpratyūhāḥ ṣaḍākhyātā yogavighnakarānagha /
kāmakrodhau lobhamohau madamātsaryasañjñakau

5.4

yogāṅgaireva bhittvā tānyogino yogamāpnuyuḥ /
yamaṃ niyamamāsanaprāṇāyāmau tataḥ param

5.5

pratyāhāraṃ dhāraṇākhyaṃ dhyānaṃ sārdhaṃ samādhinā /
aṣṭāṅgānyāhuretāni yogināṃ yogasādhane

5.6

ahiṃsā satyamasteyaṃ brahmacaryaṃ dayārjavam /
kṣamā dhṛtirmitāhāraḥ śaucaṃ ceti yamā daśa

5.7

tapaḥ santoṣa āstikyaṃ dānaṃ devasya pūjanam /
siddhāntaśravaṇaṃ caiva hrīrmatiśca japo hutam

5.8

daśaite niyamāḥ proktā mayā parvatanāyaka /
padmāsanaṃ svastikaṃ ca bhadraṃ vajrāsanaṃ tathā

5.9

vīrāsanamiti proktaṃ kramādāsanapañcakam /
ūrvorupari vinyasya samyakpādatale śubhe

5.10

aṅguṣṭhau ca nibadhnīyāddhastābhyāṃ vyutkramāt tataḥ /
padmāsanamiti proktaṃ yogināṃ hṛdayaṅgamam

5.11

jānūrvorantare samyak kṛtvā pādatale śubhe /
kṛjukāyo viśedyogī svastikaṃ tatpracakṣate

5.12

sīvanyāḥ pārśvayornyasya gulphayugmaṃ suniścitam /
vṛṣaṇādhaḥ pādapārṣṇī pārṣṇibhyāṃ paribandhayet

5.13

bhadrāsanamiti proktaṃ yogibhiḥ paripūjitam /
urvoḥ pādau kramānnyasya jānvoḥ pratyaṅmukhāṅgulī

5.14

karau vidadhyādākhyātaṃ vajrāsanamanuttamam /
ekaṃ pādamadhaḥ kṛtvā vinyasyoruṃ tathottare

5.15

kṛjukāyo viśedyogī vīrāsanamitīritam /
iḍayākarṣayet vāyuṃ bāhyaṃ ṣoḍaśamātrayā

5.16

dhārayetpūritaṃ yogī catuḥṣaṣṭyā tu mātrayā /
suṣumnāmadhyagaṃ samyagdvātriṃśanmātrayā śanaiḥ

5.17

nāḍyā piṅgalayā caiva recayedyogavittamaḥ /
prāṇāyāmamimaṃ prāhūryogaśāstraviśāradāḥ

5.18

bhūyobhūyaḥ kramāt tasya bāhyamevaṃ samācaret /
mātrāvṛddhiḥ krameṇaiva samyagdvādaśa ṣoḍaśa

5.19

japadhyānādibhiḥ sārdhaṃ sagarbhaṃ taṃ vidurbudhāḥ /
tadapetaṃ vigarbhaṃ ca prāṇāyāmaṃ pare viduḥ

5.20

kramādabhyasyataḥ puṃso dehe svedodgamo 'dhamaḥ /
madhyamaḥ kampasaṃyukto bhūmityāgaḥ paro mataḥ

5.21

uttamasya guṇāvāptiryāvacchīlanam iṣyate /
indriyāṇāṃ vicaratāṃ viṣayeṣu nirargalam

5.22

balādāharaṇaṃ tebhyaḥ pratyāhāro 'bhidhīyate /
aṅguṣṭhagulphajānūrumūlādhāraliṅganābhiṣu

5.23

hṛdgrīvākaṇṭhadeśeṣu lambikāyāṃ tato nasi /
bhrūmadhye mastake mūrdhni dvādaśānte yathāvidhi

5.24

dhāraṇaṃ prāṇamaruto dhāraṇeti nigadyate /
samāhitena manasā caitanyāntaravartinā

5.25

ātmanyabhīṣṭadevānāṃ dhyānaṃ dhyānamihocyate /
samatvabhāvanā nityaṃ jīvātmaparamātmanoḥ

5.26

samādhimāhurmunayaḥ proktam aṣṭāṅgalakṣaṇam /
idānīṃ kathaye te 'haṃ mantrayogamanuttamam

5.27

viśvaṃ śarīramityuktaṃ pañcabhūtātmakaṃ naga /
candrasūryāgnitejobhirjīvabrahmaikyarūpakam

5.28

tisraḥ koṭyastadardhena śarīre nāḍayo matāḥ /
tāsu mukhyā daśa proktāstābhyastisro vyavasthitāḥ

5.29

pradhānā merudaṇḍe 'tra candrasūryāgrarūpiṇī
iḍā vāme sthitā nāḍī śubhrā tu candrarūpiṇī

5.30

śaktirūpā tu sā nāḍī sākṣādamṛtavigrahā /
dakṣiṇe yā piṅgalākhyā puṃrūpā sūryavigrahā

5.31

sarvatejomayī sā tu suṣumnā vahnirūpiṇī /
tasyā madhye vicitrākhye icchājñānakriyātmakam

5.32

madhye svayaṃbhūliṅgaṃ tu koṭisūryasamaprabham /
tadūrdhvaṃ māyābījaṃ tu harātmā bindunādakam

5.33

tadūrdhvaṃ tu śikhākārā kuṇḍalī raktavigrahā /
devyātmikā tu sā proktā madabhinnā nagādhipa

5.34

tadbāhye hemarūpābhaṃ vādisāntacaturdalam /
drutahemasamaprakhyaṃ padmaṃ tatra vicintayet

5.35

tadūrdhvaṃ tvanalaprakhyaṃ ṣaḍdalaṃ hīrakaprabham /
bādilāntaṣaḍvarṇena svādhiṣṭhānamanuttamam

5.36

mūlamādhāraṣaṭkoṇaṃ mūlādhāraṃ tato viduḥ /
svaśabdena paraṃ liṅgaṃ svādhiṣṭhānaṃ tato viduḥ

5.37

tadūrdhvaṃ nābhideśe tu maṇipūraṃ mahāprabham /
meghābhaṃ vidyudābhaṃ ca bahutejomayaṃ tataḥ

5.38

maṇivadbhinnaṃ tatpadmaṃ maṇipadmaṃ tathocyate /
daśabhiśca dalairyuktaṃ ḍādiphāntākṣarānvitam

5.39

viṣṇunādhiṣṭhitaṃ padmaṃ viṣṇvālokanakāraṇam /
tadūrdhve 'nāhataṃ padmamudyadādityasannibham

5.40

kādiṭhāntadalairekaṃ patraiśca samadhiṣṭhitam /
tanmadhye bāṇaliṅgaṃ tu sūryāyutasamaprabham

5.41

śabdabrahmamayaṃ śabdānāhataṃ tatra dṛśyate /
anāhatākhyaṃ tatpadmaṃ munibhiḥ parikīrtitam

5.42

ānandasadanaṃ tattu puruṣādhiṣṭhitaṃ param /
tadūrdhvaṃ tu viśuddhākhyaṃ dalaṃ ṣoḍaśapaṅkajam

5.43

svaraiḥ ṣoḍaśabhiryuktaṃ dhūmravarṇam mahāprabham /
viśuddhaṃ tanute yasmājjīvasya haṃsalokanāt

5.44

viśuddhaṃ padmamākhyātamākāśākhyaṃ mahādbhutam /
ājñācakraṃ tadūrdhve tu ātmanādhiṣṭhitaṃ param

5.45

ājñāsaṃkramaṇaṃ tatra tenājñeti prakīrtitam /
dvidalaṃ hakṣasaṃyuktaṃ padmaṃ tatsumanoharam

5.46

kailāsākhyaṃ tadūrdhvaṃ tu rodhinī tu tadūrdhvataḥ /
evaṃ tvādhāracakrāṇi proktāni tava suvrata

5.47

sahasrārayutaṃ bindusthānaṃ tadūrdhvamīritam /
ityetatkathitaṃ sarvam yogamārgamanuttamam

5.48

ādau pūrakayogenāpyādhāre yojayenmanaḥ /
gudameḍhrāntare śaktistāmākuñcya prabodhayet

5.49

liṅgabhedakrameṇaiva binducakraṃ ca prāpayet /
śambhunā tāṃ parāṃ śaktimekībhūtāṃ vicintayet

5.50

tatrotthitāmṛtam yattu drutalākṣārasopamam /
pāyayitvā tu tāṃ śaktiṃ māyākhyāṃ yogasiddhidam

5.51

ṣaḍcakradevatāstatra santarpyāmṛtadhārayā /
ānayettena mārgeṇa mūlādhāraṃ tataḥ sudhī

5.52

evamabhyasyamānasyāpyahanyahani niścitam /
pūrvoktadūṣitā mantrāḥ sarve sidhyanti nānyathā

5.53

jarāmaraṇaduḥkhādyairmucyate bhavabandhanāt /
ye guṇāḥ santi devyā me jaganmāturyathā tathā

5.54

te guṇāḥ sādhakavare bhavantyeva na cānyathā /
ityevaṃ kathitaṃ tāta vāyudhāraṇamuttamam

5.55

idānīṃ dhāraṇākhyaṃ tu śṛṇuṣvāvahito mama /
dikkālādyanavacchinnadevyāṃ ceto vidhāya ca

5.56

tanmayo bhavati kṣipraṃ jīvabrahmaikyayojanāt /
athavā samalaṃ ceto yadi kṣipraṃ na siddhyati

5.57

tadāvayavayogena yogī yogānsamabhyaset /
madīyahastapādādāvaṅge tu madhure naga

5.58

cittaṃ saṃsthāpayenmantrī sthānasthānajayātpunaḥ /
viśuddhacittaḥ sarvasminrūpe samsthāpayenmanaḥ

5.59

yāvanmano layaṃ yāti devyāṃ saṃvidi parvata /
tāvadiṣṭamanuṃ mantrī japahomaiḥ samabhyaset

5.60

mantrābhyāsena yogena jñeyajñānāya kalpate /
na yogena vinā mantro na mantreṇa vinā hi saḥ

5.61

dvayorabhyāsayogo hi brahmasaṃsiddhikāraṇam /
tamaḥ parivṛte gehe ghaṭo dīpena dṛśyate

5.62

evaṃ māyāvṛto hyātmā manunā gocarīkṛtaḥ /
iti yogavidhiḥ kṛtsnaḥ sāṅgaḥ prokto mayā 'dhunā

5.63

gurūpadeśato jñeyo nānyathā śāstrakoṭibhiḥ

Original text: Devīgītā (= Devībhāgavata-Purāṇa 7,31-40) · Data entry Ursula Honegger · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc