Devi Bhagavata Purana · Verses 9.20-2
śaṅkhacūḍena saha devānāṃ saṅgrāmodyogavarṇanam
śrīnārāyaṇa uvāca
brahmā śivaṃ saṃniyojya saṃhāre dānavasya ca /
jagāma svālayaṃ tūrṇaṃ yathāsthānaṃ surottamāḥ
candrabhāgānadītīre vaṭamūle manohare /
tatra tasthau mahādevo devavistārahetave
dūtaṃ kṛtvā citrarathaṃ gandharveśvaramīpsitam /
śīghraṃ prasthāpayāmāsa śaṅkhacūḍāntikaṃ mudā
sarveśvarājñayā śīghraṃ yayau tannagaraṃ param /
mahendranagarotkṛṣṭaṃ kuberabhavanādhikam
pañcayojanavistīrṇaṃ dairghye tad dviguṇaṃ bhavet /
sphaṭikākāramaṇibhirnirmitaṃ yānaveṣṭitam
saptabhiḥ parikhābhiśca durgamābhiḥ samanvitam /
jvaladagninibhaiḥ śaśvatkalpitaṃ ratnakoṭibhiḥ
yuktaṃ ca vīthīśatakairmaṇivedivicitritaiḥ /
parito vaṇijāṃ saudhairnānāvastuvirājitaiḥ
sindūrākāramaṇibhirnirmitaiśca vicitritaiḥ /
bhūṣitaṃ bhūṣitairdivyairāśramaiḥ śatakoṭibhiḥ
gatvā dadarśa tanmadhye śaṅkhacūḍālayaṃ param /
atīva valayākāraṃ yathā pūrṇendumaṇḍalam
jvaladagniśikhāktābhiḥ parikhābhiścatasṛbhiḥ /
taddurgamaṃ ca śatrūṇāmanyeṣāṃ sugamaṃ sukham
atyuccairgaganasparśimaṇiśṛṅgavirājitam /
rājitaṃ dvādaśadvārairdvārapālasamanvitam
maṇīndrasāranirmāṇaiḥ śobhitaṃ lakṣamandiraiḥ /
śobhitaṃ ratnasopānai ratnastambhavirājitam
tad dṛṣṭvā puṣpadanto'pi varaṃ dvāraṃ dadarśa saḥ /
dvāre niyuktaṃ puruṣaṃ śūlahastaṃ ca sasmitam
tiṣṭhantaṃ piṅgalākṣaṃ ca tāmravarṇaṃ bhayaṅkaram /
kathayāmāsa vṛttāntaṃ jagāma tadanujñayā
atikramya ca taddvāraṃ jagāmābhyantaraṃ punaḥ /
na ko'pi rakṣati śrutvā dūtarūpaṃ raṇasya ca
gatvā so'bhyantaradvāraṃ dvārapālamuvāca ha /
raṇasya sarvavṛttāntaṃ vijñāpayata māciram
sa ca taṃ kathayitvā ca dūto gantumuvāca ha /
sa gatvā śaṅkhacūḍaṃ taṃ dadarśa sumanoharam
rājamaṇḍalamadhyasthaṃ svarṇasiṃhāsane sthitam /
maṇīndraracitaṃ divyaṃ ratnadaṇḍasamanvitam
ratnakṛtrimapuṣpaiśca praśastaiḥ śobhitaṃ sadā /
bhṛtyena mastakanyastaṃ svarṇacchatraṃ manoharam
sevitaṃ pārṣadagaṇai ruciraiḥ śvetacāmaraiḥ /
suveṣaṃ sundaraṃ ramyaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam
mālyena lepanaṃ sūkṣmaṃ suvastraṃ dadhataṃ mune /
dānavendraiḥ parivṛtaṃ suveṣaiśca trikoṭibhiḥ
śatakoṭibhiranyaiśca bhramadbhirastrapāṇibhiḥ /
evaṃbhūtañca taṃ dṛṣṭvā puṣpadantaḥ savismayaḥ
uvāca sa ca vṛttāntaṃ yaduktaṃ śaṅkareṇa ca /
puṣpadanta uvāca
rājendra śivabhṛtyo'haṃ puṣpadantābhidhaḥ prabho
yaduktaṃ śaṅkareṇaiva tad bravīmi niśāmaya /
rājyaṃ dehi ca devānāmadhikāraṃ ca sāmpratam
devāśca śaraṇāpannā deveśaṃ śrīhariṃ param /
harirdattvāsya śūlaṃ ca tena prasthāpitaḥ śivaḥ
puṣpabhadrānadītīre vaṭamūle trilocanaḥ /
viṣayaṃ dehi teṣāṃ ca yuddhaṃ vā kuru niścitam
gatvā vakṣyāmi kiṃ śambhumatha tadvada māmapi /
dūtasya vacanaṃ śrutvā śaṅkhacūḍaḥ prahasya ca
prabhāte'haṃ gamiṣyāmi tvaṃ ca gacchetyuvāca ha /
sa gatvovāca taṃ tūrṇaṃ vaṭamūlasthamīśvaram
śaṅkhacūḍasya vacanaṃ tadīyaṃ tanmukhoditam /
etasminnantare skanda ājagāma śivāntikam
vīrabhadraśca nandī ca mahākālaḥ subhadrakaḥ /
viśālākṣaśca bāṇaśca piṅgalākṣo vikampanaḥ
virūpo vikṛtiścaiva maṇibhadraśca bāṣkalaḥ /
kapilākhyo dīrghadaṃṣṭro vikaṭastāmralocanaḥ
kālakaṇṭho balībhadraḥ kālajihnaḥ kuṭīcaraḥ /
balonmatto raṇaślāghī durjayo durgamastathā
aṣṭau ca bhairavā raudrā rudrāścaikādaśa smṛtāḥ /
vasavo'ṣṭau vāsavaśca ādityā dvādaśa smṛtāḥ
hutāśanaśca candraśca viśvakarmāśvinau ca tau /
kuberaśca yamaścaiva jayanto nalakūbaraḥ
vāyuśca varuṇaścaiva budhaśca maṅgalastathā /
dharmaśca śanirīśānaḥ kāmadevaśca vīryavān
ugradaṃṣṭrā cogradaṇḍā koṭarā kaiṭabhī tathā /
svayaṃ cāṣṭabhujā devī bhadrakālī bhayaṅkarī
ratnendrasāranirmāṇavimānopari saṃsthitā /
raktavastraparīdhānā raktamālyānulepanā
nṛtyantī ca hasantī ca gāyantī susvaraṃ mudā /
abhayaṃ dadāti bhaktebhyo'bhayā sā ca bhayaṃ ripum
bibhratī vikaṭāṃ jihvāṃ sulolāṃ yojanāyatām /
śaṅkhacakragadāpadmakhaḍgacarmadhanuḥśarān
kharparaṃ vartulākāraṃ gambhīraṃ yojanāyatam /
triśūlaṃ gaganasparśi śaktiṃ ca yojanāyatām
mudgaraṃ musalaṃ vajraṃ kheṭaṃ phalakamujjvalam /
vaiṣṇavāstraṃ vāruṇāstraṃ vāhneyaṃ nāgapāśakam
nārāyaṇāstraṃ gāndharvaṃ brahmāstraṃ gāruḍaṃ tathā /
parjanyāstraṃ pāśupataṃ jṛmbhaṇāstraṃ ca pārvatam
māheśvarāstraṃ vāyavyaṃ daṇḍaṃ sammohanaṃ tathā /
avyarthamastrakaṃ divyaṃ divyāstraśatakaṃ param
āgatya tatra tasthau ca yoginīnāṃ trikoṭibhiḥ /
sārdhaṃ ca ḍākinīnāṃ ca vikaṭānāṃ trikoṭibhiḥ
bhūtapretapiśācāśca kūṣmāṇḍā brahmarākṣasāḥ /
vetālā rākṣasāścaiva yakṣāścaiva tu kinnarāḥ
tābhiścaiva saha skandaḥ praṇamya candraśekharam /
pituḥ pārśve sahāyārthaṃ samuvāsa tadājñayā
atha dūte gate tatra śaṅkhacūḍaḥ pratāpavān /
uvāca tulasīṃ vārtāṃ gatvābhyantarameva ca
raṇavārtāṃ ca sā śrutvā śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukā /
uvāca madhuraṃ sādhvī hṛdayena vidūyatā
tulasyuvāca
he prāṇabandho he nātha tiṣṭha me vakṣasi kṣaṇam /
he prāṇādhiṣṭhātṛdeva rakṣa me jīvitaṃ kṣaṇam
bhuṃkṣva janma samāsādya yanme manasi vāñchitam /
paśyāmi tvāṃ kṣaṇaṃ kiñcillocanābhyāṃ ca sādaram
āndolayante prāṇā me mano dagdhaṃ ca santatam /
duḥsvapnaśca mayā dṛṣṭaścādyaiva carame niśi
tulasīvacanaṃ śrutvā bhuktvā pītvā nṛpeśvara /
uvāca vacanaṃ prājño hitaṃ satyaṃ yathocitam
śaṃkhacūḍa uvāca
kālena yojitaṃ sarvaṃ karmabhoganibandhanam /
śubhaṃ harṣaḥ sukhaṃ duḥkhaṃ bhayaṃ śokaśca maṅgalam
kāle bhavanti vṛkṣāśca skandhavantaśca kālataḥ /
krameṇa puṣpavantaśca phalavantaśca kālataḥ
teṣāṃ phalāni pakvāni prabhavantyeva kālataḥ /
te sarve phalitāḥ kāle pātaṃ yānti ca kālataḥ
kāle bhavanti viśvāni kāle naśyanti sundari /
kālātsraṣṭā ca sṛjati pātā pāti ca kālataḥ
saṃhartā saṃharetkāle krameṇa sañcaranti te /
brahmaviṣṇuśivādīnāmīśvaraḥ prakṛtiḥ parā
sraṣṭā pātā ca saṃhartā sa cātmā kālanartakaḥ /
kāle sa eva prakṛtiṃ svābhinnāṃ svecchayā prabhuḥ
nirmāya kṛtavānsarvānviśvasthāṃśca carācarān /
sarveśaḥ sarvarūpaśca sarvātmā parameśvaraḥ
janaṃ janena janitā janaṃ pāti janena yaḥ /
janaṃ janena harate taṃ devaṃ bhaja sāmpratam
yasyājñayā vāti vātaḥ śīghragāmī ca sāmpratam /
yasyājñayā ca tapanastapatyeva yathākṣaṇam
yathākṣaṇaṃ varṣatīndro mṛtyuścarati jantuṣu /
yathākṣaṇaṃ dahatyagniścandro bhramati śītavān
mṛtyormṛtyuṃ kālakālaṃ yamasya ca yamaṃ param /
vibhuṃ sraṣṭuśca sraṣṭāraṃ mātuśca mātṛkaṃ bhave
saṃhartāraṃ ca saṃhartustaṃ devaṃ śaraṇaṃ vraja /
ko vā bandhuśca keṣāṃ vā sarvabandhuṃ bhaja priye
ahaṃ ko vā ca tvaṃ kā vā vidhinā yojitaḥ purā /
tvayā sārdhaṃ karmaṇā ca punastena viyojitaḥ
ajñānī kātaraḥ śoke vipattau na ca paṇḍitaḥ /
sukhe duḥkhe bhramatyeva kālanemikrameṇa ca
nārāyaṇaṃ taṃ sarveśaṃ kāntaṃ yāsyasi niścitam /
tapaḥ kṛtaṃ yadarthaṃ ca purā badarikāśrame
mayā tvaṃ tapasā labdhā brahmaṇastu vareṇa ca /
haryarthe yattava tapo hariṃ prāpsyasi kāmini
vṛndāvane ca govindaṃ goloke tvaṃ labhiṣyasi /
ahaṃ yāsyāmi tallokaṃ tanuṃ tyaktvā ca dānavīm
tatra drakṣyasi māṃ tvaṃ ca drakṣyāmi tvāṃ ca sāmpratam /
agamaṃ rādhikāśāpādbhārataṃ ca sudurlabham
punaryāsyāmi tatraiva kaḥ śoko me śṛṇu priye /
tvaṃ ca dehaṃ parityajya divyarūpaṃ vidhāya ca
tatkālaṃ prāpsyasi hariṃ mā kānte kātarā bhava /
ityuktvā ca dinānte ca tayā sārdhaṃ manoharam
suṣvāpa śobhane talpe puṣpacandanacarcite /
nānāprakāravibhavaṃ cakāra ratnamandire
ratnapradīpasaṃyukte strīratnaṃ prāpya sundarīm /
nināya rajanīṃ rājā krīḍākautukamaṅgalaiḥ
kṛtvā vakṣasi tāṃ kāntāṃ rudatīmatiduḥkhitām /
kṛśodarīṃ nirāhārāṃ nimagnāṃ śokasāgare
punastāṃ bodhayāmāsa divyajñānena jñānavit /
purā kṛṣṇena yaddattaṃ bhāṇḍīre tattvamuttamam
sa ca tasyai dadau sarvaṃ sarvaśokaharaṃ param /
jñānaṃ samprāpya sā devī prasannavadanekṣaṇā
krīḍāṃ cakāra harṣeṇa sarvaṃ matveti naśvaram /
tau dampatī ca krīḍantau nimagnau sukhasāgare
pulakāñcitasarvāṅgau mūrcchitau nirjane mune /
aṅgapratyaṅgasaṃyuktau suprītau suratotsuko
ekāṅgau ca tathā tau dvau cārdhanārīśvaro yathā /
prāṇeśvaraṃ ca tulasī mene prāṇādhikaṃ param
prāṇādhikāṃ ca tāṃ mene rājā prāṇeśvarīṃ satīm /
tau sthitau sukhasuptau ca tandritau sundarau samau
suveṣau sukhasambhogādaceṣṭau sumanoharau /
kṣaṇaṃ sucetanau tau ca kathayantau rasāśrayāt
kathāṃ manoramāṃ divyāṃ hasantau ca kṣaṇaṃ punaḥ /
kṣaṇaṃ ca kelisaṃyuktau rasabhāvasamanvitau
surate viratirnāsti tau tadviṣayapaṇḍitau /
satataṃ jayayuktau dvau kṣaṇaṃ naiva parājitau
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ navamaskandhe
nārāyaṇanāradasaṃvāde śaṅkhacūḍena saha devānāṃ saṅgrāmodyogavarṇanaṃ nāma viṃśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0