Devi Bhagavata Purana · Chapter 9.19

śaṅ‌khacūḍena saha tulasīsaṅ‌gamavarṇanam
nārada uvāca
vicitramidamākhyānaṃ bhavatā samudāhṛtam /
śrutena yena me tṛptirna kadāpi hi jāyate

tataḥ paraṃ tu yajjātaṃ tattvaṃ vada mahāmate /
śrīnārāyaṇa uvāca
ityevamāśiṣaṃ dattvā svālayaṃ ca yayau vidhiḥ

gāndharveṇa vivāhena jagṛhe tāṃ ca dānavaḥ /
svarge dundubhivādyaṃ ca puṣpavṛṣṭirbabhūva ha

sa reme rāmayā sārdhaṃ vāsagehe manorame /
mūrcchāṃ sā prāpa tulasī navasaṅ‌gamasaṅ‌gatā

nimagnā nirjale sādhvī sambhogasukhasāgare /
catuḥṣaṣṭikalāmānaṃ catuḥṣaṣṭividhaṃ sukham

kāmaśāstre yanniruktaṃ rasikānāṃ yathepsitam /
aṅ‌gapratyaṅ‌gasaṃśleṣapūrvakaṃ strīmanoharam

tatsarvaṃ rasaśṛṅ‌gāraṃ cakāra rasikeśvaraḥ /
atīva ramyadeśe ca sarvajantuvivarjite

puṣpacandanatalpe ca puṣpacandanavāyunā /
puṣpodyāne nadītīre puṣpacandanacarcite

gahītvā rasiko rāse puṣpacandanacarcitām /
bhūṣito bhūṣaṇenaiva rat‍nabhūṣaṇabhūṣitām

surate viratirnāsti tayoḥ surativijñayoḥ /
jahāra mānasaṃ bharturlolayā līlayā satī

cetanāṃ rasikāyāśca jahāra rasabhāvavit /
vakṣasaścandanaṃ rājñastilakaṃ vijahāra sā

sa ca jahāra tasyāśca sindūraṃ bindupatrakam /
tadvakṣasyuroje ca nakharekhāṃ dadau mudā

sā dadau tadvāmapārśve karabhūṣaṇalakṣaṇam /
rājā tadoṣṭhapuṭake dadau radanadaṃśanam

tad‌gaṇḍayugale sā ca pradadau taccaturguṇam /
āliṅ‌ganaṃ cumbanaṃ ca jaṅ‌ghādimardanaṃ tathā

evaṃ parasparaṃ krīḍāṃ cakratustau vijānatau /
surate virate tau ca samutthāya parasparam

suveṣaṃ cakratustatra yadyanmanasi vāñchitam /
candanaiḥ kuṅ‌kumāraktaiḥ sā tasya tilakaṃ dadau

sarvāṅ‌ge sundare ramye cakāra cānulepanam /
suvāsaṃ caiva tāmbūlaṃ vahniśuddhe ca vāsasī

pārijātasya kusumaṃ jarārogaharaṃ param /
amūlyarat‍nanirmāṇamaṅ‌gulīyakamuttamam

sundaraṃ ca maṇivaraṃ triṣu lokeṣu durlabham /
dāsī tavāhamityevaṃ samuccārya punaḥ punaḥ

nanāma parayā bhaktyā svāminaṃ guṇaśālinam /
sasmitā tanmukhāmbhojaṃ locanābhyāṃ punaḥ punaḥ

nimeṣarahitābhyāṃ cāpyapaśyatkāmasundaram /
sa ca tāṃ ca samākṛṣya cakāra vakṣasi priyām

sasmitaṃ vāsasācchannaṃ dadarśa mukhapaṅ‌kajam /
cucumba kaṭhine gaṇḍe bimboṣṭhau punareva ca

dadau tasyai vastrayugmaṃ varuṇādāhṛtaṃ ca yat /
tadāhṛtāṃ rat‍namālāṃ triṣu lokeṣu durlabhām

dadau mañjīrayugmaṃ ca svāhāyā āhṛtaṃ ca yat /
keyūrayugmaṃ chāyāyā rohiṇyāścaiva kuṇḍalam

aṅ‌gulīyakarat‍nāni ratyāśca karabhūṣaṇam /
śaṅ‌khaṃ ca ruciraṃ citraṃ yaddattaṃ viśvakarmaṇā

vicitrapadmakaśreṇīṃ śayyāṃ cāpi sudurlabhām /
bhūṣaṇāni ca dattvā sa bhūpo hāsaṃ cakāra ha

nirmame kabarībhāre tasyā māṅ‌galyabhūṣaṇam /
sucitraṃ patrakaṃ gaṇḍamaṇḍale'syāḥ samaṃ tathā

candralekhātribhiryuktaṃ candanena sugandhinā /
parītaṃ paritaścitraiḥ sārdhaṃ kuṅ‌kumabindubhiḥ

jvalatpradīpākāraṃ ca sindūratilakaṃ dadau /
tatpādapadmayugale sthalapadmavinindite

citrālaktakarāgaṃ ca nakhareṣu dadau mudā /
svavakṣasi muhurnyasya sarāgaṃ caraṇāmbujam

he devi tava dāso'hamityuccārya punaḥ punaḥ /
rat‍nabhūṣitahastena tāṃ ca kṛtvā svavakṣasi

tapovanaṃ parityajya rājā sthānāntaraṃ yayau /
malaye devanilaye śaile śaile tapovane

sthāne sthāne'tiramye ca puṣpodyāne ca nirjane /
kandare kandare sindhutīre caivātisundare

puṣpabhadrānadītīre nīravātamanohare /
puline puline divye nadyāṃ nadyāṃ nade nade

madhau madhukarāṇāṃ ca madhuradhvaninādite /
vispandane surasane nandane gandhamādane

devodyāne nandane ca citracandanakānane /
campakānāṃ ketakīnāṃ mādhavīnāṃ ca mādhave

kundānāṃ mālatīnāṃ ca kumudāmbhojakānane /
kalpavṛkṣe kalpavṛkṣe pārijātavane vane

nirjane kāñcane sthāne dhanye kāñcanaparvate /
kāñcīvane kiñjalake kañcuke kāñcanākare

puṣpacandanatalpeṣu puṃskokilarutaśrute /
puṣpacandanasaṃyuktaḥ puṣpacandanavāyunā

kāmukyā kāmukaḥ kāmātsa reme rāmayā saha /
na hi tṛpto dānavendrastṛptiṃ naiva jagāma sā

haviṣā kṛṣṇavartmeva vavṛdhe madanastayoḥ /
tayā saha samāgatya svāśramaṃ dānavastataḥ

ramyaṃ krīḍālayaṃ gatvā vijahāra punaḥ punaḥ /
evaṃ sa bubhuje rājyaṃ śaṅ‌khacūḍaḥ pratāpavān

ekamanvantaraṃ pūrṇaṃ rājarājeśvaro mahān /
devānāmasurāṇāṃ ca dānavānāṃ ca santatam

gandharvāṇāṃ kinnarāṇāṃ rākṣasānāṃ ca śāntidaḥ /
hṛtādhikārā devāśca caranti bhikṣukā yathā

te sarve'tiviṣaṇṇāśca prajagmurbrahmaṇaḥ sabhām /
vṛttāntaṃ kathayāmāsū ruruduśca bhṛśaṃ muhuḥ

tadā brahmā suraiḥ sārdhaṃ jagāma śaṅ‌karālayam /
sarveśaṃ kathayāmāsa vidhātā candraśekharam

brahmā śivaśca taiḥ sārdhaṃ vaikuṇṭhaṃ ca jagāma ha /
durlabhaṃ paramaṃ dhāma jarāmṛtyuharaṃ param

samprāpa ca varaṃ dvāramāśramāṇāṃ hareraho /
dadarśa dvārapālāṃśca rat‍nasiṃhāsanasthitān

śobhitānpītavastraiśca rat‍nabhūṣaṇabhūṣitān /
vanamālānvitānsarvān śyāmasundaravigrahān

śaṅ‌khacakragadāpadmadharāṃścaiva caturbhujān /
sasmitānsmeravaktrāsyānpadmanetrānmanoharān

brahmā tānkathayāmāsa vṛttāntaṃ gamanārthakam /
te'nujñāṃ ca dadustasmai praviveśa tadājñayā

evaṃ ṣoḍaśa dvārāṇi nirīkṣya kamalod‍bhavaḥ /
devaiḥ sārdhaṃ tānatītya praviveśa hareḥ sabhām

devarṣibhiḥ parivṛtāṃ pārṣadaiśca caturbhujaiḥ /
nārāyaṇasvarūpaiśca sarvaiḥ kaustubhabhūṣitaiḥ

navendumaṇḍalākārāṃ caturasrāṃ manoharām /
maṇīndrahāranirmāṇāṃ hīrāsārasuśobhitām

amūlyarat‍nakhacitāṃ racitāṃ svecchayā hareḥ /
māṇikyamālājālābhāṃ muktāpaṅ‌ktivibhūṣitām

maṇḍitāṃ maṇḍalākārai rat‍nadarpaṇakoṭibhiḥ /
vicitraiścitrarekhābhirnānācitravicitritām

padmarāgendraracitāṃ rucirāṃ maṇipaṅ‌kajaiḥ /
sopānaśatakairyuktāṃ syamantakavinirmitaiḥ

paṭṭasūtragranthiyuktaiścārucandanapallavaiḥ /
indranīlastambhavaryairveṣṭitāṃ sumanoharām

sad‌rat‍napūrṇakumbhānāṃ samūhaiśca samanvitām /
pārijātaprasūnānāṃ mālājālairvirājitām

kastūrīkuṅ‌kumāraktaiḥ sugandhicandanadrumaiḥ /
susaṃskṛtāṃ tu sarvatra vāsitāṃ gandhavāyunā

vidyādharīsamūhānāṃ nṛtyajālairvirājitām /
sahasrayojanāyāmāṃ paripūrṇāṃ ca kiṅ‌karaiḥ

dadarśa śrīhariṃ brahmā śaṅ‌karaśca suraiḥ saha /
vasantaṃ tanmadhyadeśe yathenduṃ tārakāvṛtam

amūlyarat‍nanirmāṇacitrasiṃhāsane sthitam /
kirīṭinaṃ kuṇḍalinaṃ vanamālāvibhūṣitam

candanokṣitasarvāṅ‌gaṃ bibhrataṃ kelipaṅ‌kajam /
purato nṛtyagītaṃ ca paśyantaṃ sasmitaṃ mudā

śāntaṃ sarasvatīkāntaṃ lakṣmīdhṛtapadāmbujam /
lakṣmyā pradattaṃ tāmbūlaṃ bhuktavantaṃ suvāsitam

gaṅ‌gayā parayā bhaktyā sevitaṃ śvetacāmaraiḥ /
sarvaiśca stūyamānaṃ ca bhaktinamrātmakandharaiḥ

evaṃ viśiṣṭaṃ taṃ dṛṣṭvā paripūrṇatamaṃ prabhum /
brahmādayaḥ surāḥ sarve praṇamya tuṣṭuvustadā

pulakāñcitasarvāṅ‌gāḥ sāśrunetrāśca gad‌gadāḥ /
bhaktāśca parayā bhaktyā bhītā namrātmakandharāḥ

kṛtāñjalipuṭo bhūtvā vidhātā jagatāmapi /
vṛttāntaṃ kathayāmāsa vinayena hareḥ puraḥ

haristadvacanaṃ śrutvā sarvajñaḥ sarvabhāvavit /
prahasyovāca brahmāṇaṃ rahasyaṃ ca manoharam

śrībhagavānuvāca
śaṅ‌khacūḍasya vṛttāntaṃ sarvaṃ jānāmi padmaja /
mad‍bhaktasya ca gopasya mahātejasvinaḥ purā

śṛṇu tatsarvavṛttāntamitihāsaṃ purātanam /
golokasyaiva caritaṃ pāpaghnaṃ puṇyakārakam

sudāmā nāma gopaśca pārṣadapravaro mama /
sa prāpa dānavīṃ yoniṃ rādhāśāpātsudāruṇāt

tatraikadāhamagamaṃ svālayād‌rāsamaṇḍalam /
virajāmapi nītvā ca mama prāṇādhikā parā

sā māṃ virajayā sārdhaṃ vijñāya kiṅ‌karīmukhāt /
paścātkruddhā sājagāma na dadarśa ca tatra mām

virajāṃ ca nadīrūpāṃ māṃ jñātvā ca tirohitam /
punarjagāma sā dṛṣṭvā svālayaṃ sakhibhiḥ saha

māṃ dṛṣṭvā mandire devī sudāmnā sahitaṃ purā /
bhṛśaṃ sā bhartsayāmāsa maunībhūtaṃ ca susthiram

tacchrutvāsahamānaśca sudāmā tāṃ cukopa ha /
sa ca tāṃ bhartsayāmāsa kopena mama sanidhau

tacchrutvā kopayuktā sā raktapaṅ‌kajalocanā /
bahiṣkartuṃ cakārājñāṃ saṃtrastaṃ mama saṃsadi

sakhīlakṣaṃ samuttasthau durvāraṃ tejasolbaṇam /
bahiścakāra taṃ tūrṇaṃ jalpantaṃ ca punaḥ punaḥ

sā ca tattāḍanaṃ tāsāṃ śrutvā ruṣṭā śaśāpa ha /
yāhi re dānavīṃ yonimityevaṃ dāruṇaṃ vacaḥ

taṃ gacchantaṃ śapantaṃ ca rudantaṃ māṃ praṇamya ca /
vārayāmāsa tuṣṭā sā rudatī kṛpayā punaḥ

he vatsa tiṣṭha mā gaccha kva yāsīti punaḥ punaḥ /
samuccārya ca tatpaścājjagāma sā ca viklavam

gopyaśca ruruduḥ sarvā gopāścāpi suduḥkhitāḥ /
te sarve rādhikā cāpi tatpaścād‌ bodhitā mayā

āyāsyati kṣaṇārdhena kṛtvā śāpasya pālanam /
sudāmaṃstvamihāgacchetyuktvā sā ca nivāritā

golokasya kṣaṇārdhena caikaṃ manvantaraṃ bhavet /
pṛthivyāṃ jagatāṃ dhātarityeva vacanaṃ dhruvam

ityevaṃ śaṅ‌khacūḍaśca punastatraiva yāsyati /
mahābaliṣṭho yogeśaḥ sarvamāyāviśāradaḥ

mama śūlaṃ gṛhītvā ca śīghraṃ gacchata bhāratam /
śivaḥ karotu saṃhāraṃ mama śūlena rakṣasaḥ

mamaiva kavacaṃ kaṇṭhe sarvamaṅ‌galakārakam /
bibharti dānavaḥ śaśvatsaṃsāre vijayī tataḥ

tasmin brahman sthite caiva na ko'pi hiṃsituṃ kṣamaḥ /
tadyācanāṃ kariṣyāmi viprarūpo'hameva ca

satītvahānistatpat‍nyā yatra kāle bhaviṣyati /
tatraiva kāle tanmṛtyuriti datto varastvayā

tatpat‍nyāścodare vīryamarpayiṣyāmi niścitam /
tatkṣaṇe caiva tanmṛtyurbhaviṣyati na saṃśayaḥ

paścātsā dehamutsajya bhaviṣyati mama priyā /
ityuktvā jagatāṃ nātho dadau śūlaṃ harāya ca

śūlaṃ dattvā yayau śīghraṃ harirabhyantare mudā /
bhārataṃ ca yayurdevā brahyarudrapurogamāḥ

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ navamaskandhe
śaṅ‌khacūḍena saha tulasīsaṅ‌gamavarṇanaṃ nāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ